background image

 

 

W KRAINIE BAŚNI

to jeden z głównych gatunków literatury 

ludowej. Jest to utwór narracyjny o treści 

fantastycznej, którego fabuła przedstawia 

dzieje bohaterów swobodnie 

przekraczających granice między światem 

realistycznym a światem rządzonym przez 

siły nadnaturalne. 

background image

 

 

Baśń – jeden z fantastycznych gatunków 

epickich

, zazwyczaj 

niewielkich rozmiarów, odwołujący się zwykle do 

folkloru

.

Dominują w niej elementy fantastyki; opowiada o siłach 
nadprzyrodzonych, cudownych zdarzeniach, nadnaturalnych 
postaciach i zjawiskach. Jedną z ważniejszych cech baśni jest 
nieokreślony czas i miejsce akcji. Zawiera ludową mądrość, 
przedstawia wierzenia ludowe i 

magiczne

; baśń może być osnuta 

na 

podaniach

legendach

.

background image

 

 

Cechy baśni

Baśń jest utworem nasyconym 

cudownością, fantazją związaną z 

wydarzeniami magicznymi.

 Fantastyczny świat baśni jest 

zaludniony krasnoludkami, 

skrzatami, czarownicami, wróżkami, 

dobrymi i złymi duchami, 

królewiczami, rycerzami.

Wielkie znaczenie w baśniach mają 

magiczne przedmioty: lustra, 

skrzynie różdżki, klucze, latające 

dywany 

 Zdarzenia rozgrywają się w 

nieokreślonym miejscu i czasie – 

np. Za siedmioma górami, za 

siedmioma lasami, dawno temu. 

Schemat kompozycyjny oparty jest 

na tryumfie dobra nad złem.  

Baśń utrwala elementy ludowego 

światopoglądu:

   - wiarę w moce nadprzyrodzone,
   - ideały sprawiedliwych zachowań,
   

background image

 

 

Najstarsze baśnie

Baśnie z tysiąca i jednej nocy – zbiór około 300 baśni, podań, 

legend, anegdot i opowieści zamkniętych w kompozycyjną ramę 

legendy o sułtanie Szachrijarze i jego żonie Szeherezadzie, z głównym 

wątkiem narracyjnym Szeherezady. Pochodzą z IX–X w. i są zaliczane do 

arcydzieł literatury światowej. 

Baśnie z tysiąca i jednej nocy osnute są na dawnych opowieściach 

arabskich, legendach staroindyjskich, epopejach perskich, starożytnych 

przypowieściach babilońsko-asyryjskich. 

Baśnie te są również odbiciem wyobrażeń ludzi prostych na temat życia 

sfer wyższych, stąd naiwne opisy, pełne przesady, np. co do sutości 

posiłków 

background image

 

 

Ilustracje Baśni z 1001 nocy

background image

 

 

ZNANI BAŚNIOPISARZE

Hans Christian Andersen (1805-

1875), duński baśniopisarz i prozaik. 

Potomek ubogiej rodziny, od dziecka 

marzył o karierze aktorskiej, jednak 

nie dość atrakcyjne warunki fizyczne 

uniemożliwiły mu realizację planów.

 

Źródłem inspiracji były dla pisarza: 

folklor, jak w Krzesiwie (1835), 

Księżniczce na ziarnku grochu (1835) i 

Świniopasie (1841); Baśnie tysiąca i 

jednej nocy, jak w Latającym kufrze 

(1839); oraz tradycja hiszpańska – 

Nowe szaty cesarza (1837). Królowa 

śniegu (1844) i Brzydkie kaczątko 

(1843) zrodziły się w wyobraźni 

autora. Ostatni z wymienionych 

utworów odczytano jako metaforę losu 

samego pisarza, który podsumował 

baśń w słowach: “Nieważne, że 

urodziłem się na kaczym podwórku, 

ważne, że wyklułem się z łabędziego 

jajka” 

background image

 

 

Baśnie Andersena

Podaj tytuły baśni Andersena:

background image

 

 

Odpowiedzi:

-Nowe szaty Cesarza

-Calineczka

-Księżniczka na 
ziarnku grochu

-Dziewczynka z 
zapałkami

background image

 

 

ZNANI BAŚNIOPISARZE

Charles Perrault (ur.1628 w Paryżu, 

zm.1703 tamże) – francuski 

baśniopisarz epoki baroku.

Urodzony w 

Paryżu

 w bogatej, 

arystokratycznej

 rodzinie. Uczęszczał 

do najlepszych szkół w kraju. Zanim 

rozpoczął karierę w służbach 

rządowych, studiował prawo.

     Charles Perrault żył w okresie złotego 

wieku literatury francuskiej, kiedy to 

dwór Króla-Słońce rozlśniewał w 

Wersalu swoim najwspanialszym 

blaskiem. Będąc literatem i genialnym 

architektem, z pewnością nie 

przypuszczał nigdy, że całą przyszłą 

sławę będzie zawdzięczał zbiorowi 

jedenastu opowiastek dla dzieci: 

"Bajkom Babci Gąski", które 

zaprezentował na dworze jako dzieło 

swojego syna, sobie przypisując tylko 

krótkie wersy moralizatorskie 

zamykające baśnie.

Jego dzieła zapoczątkowały we Francji 

rozwój gatunku literackiego, który miał 

cieszyć się ogromnym powodzeniem. 

Stał się on domeną szlachetnie 

urodzonych dam i kawalerów 

background image

 

 

Baśnie Perraulta

Baśnie Babci Gąski

Czerwony Kapturek 

Śpiąca królewna 

Kopciuszek 

Kot w butach 

Knyps z czubkiem 

Ośla skórka

Sinobrody 

Tomcio Paluch 

Wróżki 

background image

 

 

ZNANI 
BAŚNIOPISARZE

Bracia Wilhelm i Jacob 
Grimm.
 Znani niemieccy 
pisarze i uczeni językoznawcy, 
członkowie Akademii Nauk w 
Berlinie.

 Pierwsze wydanie Baśni braci 
Grimm ukazało się w latach 
1812–1815. Zbiór ten, 
powstały na podstawie 
wieloletnich badań podań, 
mitów i opowieści ludowych, 
stał się klasyką literatury, 
przetłumaczoną na wiele 
języków. 

Pierwsze wydanie polskie, pt. 
Baśnie dla dzieci i młodzieży 
ukazało się w roku 1895. 

background image

 

 

Podaj tytuły do ilustracji baśni braci 
Grimm

background image

 

 

Zgaduj- zgadula 

Podaj odpowiedź na poniższe zagadki. 
Pamiętaj, że każda z odpowiedzi zaczyna się na "h" lub "ch". 
Sprawdź poprawną pisownię w słowniku ortograficznym. 

Kraj w którym mieszkał 

słowik z baśni 

Andersena

 

Ujrzała ją Dziewczynka 

z zapałkami

                 

Porwany przez Królową 

Śniegu

 

Mieszkały w  nim 

krasnoludki

  

 

           

  

background image

 

 

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Document Outline