BUDOWA I FUNKCJE 

KORZENIA

KORZEŃ

   

Korzeń jest podziemnym 

organem rośliny, który jako 

pierwszy rozwija się podczas 

kiełkowania nasienia.

FUNKCJE KORZENIA:

• umocowanie rośliny w podłożu
• pobieranie wody i soli mineralnych
• gromadzenie substancji zapasowych
• rozmnażanie wegetatywne
• symbioza z bakteriami i grzybami

BUDOWA ZEWNĘTRZNA 

KORZENIA

Korzeń dzieli się na kilka 

odcinków, tak zwanych stref, 

różniących się budową i 

pełnionymi funkcjami.

BUDOWA ZEWNĘTRZNA 

KORZENIA

strefa korzeni bocznych

strefa włośnikowa
strefa wydłużenia

stożek wzrostu korzenia

czapeczka

BUDOWA ZEWNĘTRZNA 

KORZENIA

   

W budowie zewnętrznej korzenia 

można wyróżnić cztery zasadnicze 
strefy. Są to kolejno (patrząc od 
szczytu korzenia):

• strefa wierzchołkowa (stożek wzrostu) 

okryta czapeczką

• strefa wydłużenia (elongacji)
• strefa włośnikowa
• strefa korzeni bocznych

Strefa wierzchołkowa (stożek 

wzrostu)

• odpowiada za wzrost komórek
• składa się z drobnych komórek, które 

stale się dzielą

• otoczona warstwa komórek osłaniających , 

które tworzy czapeczkę

Strefa wydłużenia

• w strefie tej występują intensywne 

podziały komórkowe oraz wzrost 
korzenia

Strefa włośnikowa

• strefa różnicowania się
• w strefie tej komórki różnicują się w 

skórkę, korę pierwotną, walec 
osiowy

• w strefie tej komórki skórki tworzą 

cienkie wypustki – włośniki, które 
odpowiadają za pobieranie wody z 
gleby

Strefa korzeni bocznych

• korzeń tworzy odgałęzienia boczne, 

odpowiadające za utrzymanie rośliny 
w podłożu

• zawiera uformowane tkanki stałe

SYSTEMY KORZENIOWE

Istnieją dwa typy systemów 

korzeniowych:

• system wiązkowy 

np. u traw

• system palowy 

np. u sosny, róży

KORZENIE 

PRZYBYSZOWE

   Korzenie wyrastające w nietypowych 

miejscach rośliny, np. z boku łodygi 
lub na liściach. Ich zadaniem jest 
stabilizacja rośliny. Występują 
przede wszystkim u roślin rosnących 
w lasach tropikalnych gdzie podłoże 
jest bardzo podmokłe (np. u 
figowców, palm, filodendronów, 
pandanów). 

MODYFIKACJE 

KORZENIA

   

U niektórych roślin korzenie ulegają 

modyfikacją. Przekształcenia dotyczą 
dodatkowych, często nietypowych funkcji. 
Istnieją  więc:

• korzenie spichrzowe
• korzenie podporowe
• korzenie oddechowe
• ssawki
• korzenie powietrzne
• korzenie czepne

Korzenie spichrzowe

• pełnią funkcję organów 

magazynujących 
substancje pokarmowe, 
zapasowe;

• są grube i mięsiste – 

charakteryzują się silnie 
rozrośniętym miękiszem 
spichrzowym;

• występują u marchwi, 

buraka, pietruszki, selera, 
dalii 

Korzenie podporowe

• występują u roślin 

rosnących nad 
brzegami wód

• chronią roślinę przed 

zatopieniem

• występują np. u 

kukurydzy, figowców, 
palm

Korzenie oddechowe

• mają postać długich 

stożków, wyrastających na 

powierzchnię gleby lub 

wody;

• zapewniają dostęp 

powietrza do systemów 

korzeniowych zalanych 

wodą;

• występują u niektórych 

roślin klimatu ciepłego 

rosnących na terenach 

bagnistych, gdzie jest mało 

tlenu ;

• spotykane np. u cypryśnika 

błotnego i namorzynów

 

Korzenie ssawki

• występują u roślin 

pasożytniczych i 
półpasożytniczych np. jemioła;

• roślina pobiera za pomocą 

ssawek wodę lub substancje 
odżywcze ze swojego 
żywiciela

Korzenie powietrzne

• zwisające swobodnie w 

powietrzu

• umożliwiają pobieranie 

wody z powietrza, 
wchłaniają parę wodną

• występują u niektórych 

epifitów rosnących w lasach 
tropikalnych

Korzenie czepne

• charakterystyczne dla 

pnączy i epifitów;

• służą do 

przymocowywania się 
do gałęzi lub pni 
drzew wysokich, skał, 
murów lub ścian;

• obecne są np. u 

bluszczu pospolitego.