Cukrzyca w ciąży

Cukrzyca w ciąży

Cukrzyca w ciąży

Cukrzyca w ciąży

opracował: Piotr Uzar

opracował: Piotr Uzar

Klinika Patologii Ciąży i Porodu 

Klinika Patologii Ciąży i Porodu 

PAM

PAM

Cukrzyca

- zespół przewlekłych zaburzeń 

metabolicznych objawiających się 
hiperglikemią spowodowaną 
bezwzględnym lub względnym 
niedoborem insuliny, który prowadzi do 
zaburzeń w metabolizmie węglowodanów, 
białek, tłuszczów oraz w gospodarce 
wodno-elektrolitowej. Konsekwencją tych 
zaburzeń są przewlekłe powikłania 
cukrzycy pod postacią choroby 
naczyniowej, zmian w układzie nerwowym 
i specyficznych zmian narządowych.

Wilczyński, Cypryk  

Cukrzyca w ciąży- rys 

historyczny



1826

- pierwszy opis cukrzycy w ciąży (Bennewith)



1882

- pierwszy opis cukrzycy ciężarnych (Duncan)



1922

- odkrycie Insuliny (Banting i Best)



1928

- pierwszy polski opis cukrzycy w ciąży (Rosner)



1933

- pierwszy artykuł o stosowaniu Insuliny w ciąży 

(Skipper)



1972

- pierwsza praca o związku wyrównania 

metabolicznego cukrzycy u matki z losem płodu 
(Karlsson i Kjellmer)

Klasyfikacja cukrzycy



Cukrzyca ciężarnych:

 

zaburzenie tolerancji węglowodanów po raz 
pierwszy pojawiające się lub rozpoznane 
w ciąży i ustępujące po jej zakończeniu 

(wg WHO)



Cukrzyca rozpoznawana przed ciążą

Wpływ cukrzycy na ciążę



Poronienia



Umieralność okołoporodowa noworodków



Wady wrodzone



Powikłania ciąży u kobiet z cukrzycą:

- kwasica metaboliczna
- nadciśnienie tętnicze
- nefropatia
- retinopatia cukrzycowa
- zakażenia dróg moczowych

Przygotowanie chorej na cukrzycę do 

ciąży



Opieka położniczo-ginekologiczna:

- ocena płodności
- badania USG, cytologiczne i mikrobiologiczne narządów 
  płciowych 
- badanie w kierunku chorób odzwierzęcych
- suplementacja preparatami witaminowymi



Opieka diabetologiczna:

- ocena aktualnego wyrównania metabolicznego  
  cukrzycy i zaawansowania jej przewlekłych powikłań
- ustalenie właściwego leczenia cukrzycy i docelowych 
  parametrów wyrównania cukrzycy

Przygotowanie chorej na cukrzycę do 

ciąży



Edukacja chorych:

- samodzielny pomiar glikemii glukometrem 
- samodzielne wykonywanie iniekcji insuliny
- nauka diety cukrzycowej
- samodzielna korekcja dawek insuliny w zależności 
od 
  wartości glikemii
- postępowanie w sytuacjach nagłych



Badanie okulistyczne

 i ewentualna laseroterapia

Badania przesiewowe w kierunku 

cukrzycy ciężarnych



W czasie pierwszej wizyty u lekarza oznaczenie stężenia 
glukozy w surowicy na czczo

 (jeśli > 105mg% wykonać 

test diagnostyczny z obciążeniem 75g glukozy)



między 24 a 26 tygodniem ciąży test przesiewowy z 
obciążeniem 50g glukozy

 (jeśli w 60 min >180mg% 

rozpoznajemy cukrzycę , jeśli wynik między 140mg%
a 180mg% wtedy wykonać test diagnostyczny z 75g)



test diagnostyczny z 75g

 (jeśli po 2h >140mg% 

rozpoznajemy cukrzycę, jeśli <140mg%  powtórzyć test 
w 32 tygodniu ciąży) 

Opieka nad ciężarną z cukrzycą



Opieka położnicza



Opieka diabetologiczna:

- ocena stopnia wyrównania metabolicznego 
  cukrzycy
- korekcja leczenia
- dodatkowa edukacja w zakresie samokontroli, 
  diety, znajomości objawów hiper- i hipoglikemii

Postępowanie w trakcie 

porodu i cięcia cesarskiego



Czas porodu

 zgodny z normą biologiczną 

trwania ciąży



Kwalifikacja co do 

sposobu

 

zakończenia 

ciąży



Poród w warunkach 

pełnego wyrównania 

metabolicznego



Kontrola stanu płodu

 w trakcie porodu

Postępowanie w trakcie połogu



Zapotrzebowanie na insulinę u pacjentek chorujących 
na cukrzycę przed ciążą zmniejsza się o połowę,
a po około 5-7 dniach wraca do wartości sprzed ciąży



Pacjentki z cukrzycą ciężarnych nie wymagają 
podawania insuliny po porodzie



Cukrzyca matki i leczenie insuliną nie stanowią 
przeciwwskazania do karmienia piersią



Karmienie piersią poprawia wyrównanie metaboliczne 
cukrzycy i zmniejsza zapotrzebowanie na insulinę

W latach osiemdziesiątych, dzięki 
funduszom Banku Środków 
Technicznych Stosowanych w 
Diagnostyce i Leczeniu Cukrzycy, 
powołano regionalne ośrodki zajmujące 
się opieką nad ciężarnymi z cukrzycą.

Zgodnie z deklaracją z San Vincent, 
opieka nad ciężarnymi z cukrzycą 
powinna odbywać się w ośrodkach 
leczących co najmniej 
20-30 takich ciężarnych rocznie.