Wybrane nagłe 

zagrożenia 

środowiskowe

Tonięcie 

Przyczyną zgonu

 przy utonięciu jest 

niedotlenienie

 spowodowane aspiracją 

płynu (wody) lub skurczem głośni („utonięcie 
suche”).

Tonięciu często towarzyszy 

hipotermia

, która 

wiąże się ze zmniejszeniem zapotrzebowania 
komórek OUN na tlen i dlatego zwiększa 
szansę na przeżycie po zatrzymaniu 
krążenia wywołanym utonięciem bez 
trwałych uszkodzeń neurologicznych.

Tonięcie- cd.

Podczas tonięcia najczęściej 

dochodzi do:

 Odruchowego wstrzymania 

oddechu,

 Połykania wody,

 Wymiotów 

a następnie do 

zachłyśnięcia się wodą przy 

próbie nabrania powietrza.



Powikłania i sposoby 

postępowania w przypadku 

utonięcia w wodzie słodkiej i 

słonej są podobne. Skutkiem 

końcowym jest: 

obrzęk płuc i 

niedotlenienie.

Tonięcie- objawy

Zdarza się ze utonięciu nie towarzyszą żadne 

objawy ale może też wystąpić:



Pobudzenie,



Duszność,



Ból w klatce piersiowej,



Zatrzymanie krążenia.

Wpływ na rokowania ma m.in. 

czas tonięcia,

 temperatura i rodzaj wody, urazy towarzyszące, 

choroby współistniejące, spożycie alkoholu.

Obecność spontanicznego oddechu po 

resuscytacji oznacza duże 

prawdopodobieństwo braku uszkodzeń 

neurologicznych.

Tonięcie- postępowanie



Ocena sytuacji, wstępna ocena chorego, 

badanie fizykalne, ocena wtórna,

 Wyciągnięcie chorego z wody, w pozycji 

poziomej

, która zmniejsza znacznie siły 

ciężkości dla przepływu krwi w 

kończynach. 

Jeżeli poszkodowany jest 

nieprzytomny to jego głowa powinna być 

ułożona nieco poniżej tułowia- zmniejsza 

to zagrożenie zachłyśnięcia oraz ułatwi 

ewakuację wody z jamy ustnej i żołądka.



Kontrola stanu 

świadomości, układu 

krążenia, oddychania, obecności tętna na 

dużych tętnicach i oddechu

Tonięcie- postępowanie 

cd.



Szybkie udrożnienie dróg 

oddechowych z wody, ciał obcych, 

protez zębowych, wymiocin. 

Należy 

to zrobić natychmiast po wydobyciu 

poszkodowanego z wody.

 Przy braku oddechu 

konieczne jest

 

natychmiastowe 

podjęcie sztucznej 

wentylacji,

a 

przy braku tętna 

podjęcie pełnej resuscytacji,



Jeśli pacjent jest nieprzytomny a są 

oddech i krążenie wówczas 

układamy pacjenta w pozycji 

bocznej bezpiecznej, z głową nieco 

poniżej wysokości tułowia.

Tonięcie- postępowanie 

cd



Powinno się w 

miarę 

możliwości zmierzyć 
temperaturę, chronić pacjenta 
przed dalszą utratą ciepła, 
zapewnić unieruchomienie 
kręgosłupa szyjnego oraz 
sprawdzić czy nie ma śladów 
po iniekcjach dożylnych.



Każdy pacjent który tonął 
powinien być hospitalizowany. 

Przegrzanie organizmu- 

udar cieplny

Najczęściej do przegrzania organizmu dochodzi w 

lecie, po ekspozycji na wysoką temperaturę i 

powietrze o dużej wilgotności, w warunkach 

gdy oddawanie ciepła jest ograniczone.

Organizm człowieka 

broni się przed przegrzaniem 

poprzez zwiększenie wydzielania potu oraz 

zwiększenie przepływu krwi przez skórę i tkankę 

podskórną.

Na podwyższoną tempetature bardzo wrażliwy jest 

mózg

 jego uszkodzenie może prowadzic do stanu 

zagrożenia życia.

Przegrzanie organizmu jest szczególnie 

niebezpieczne u osób starszych oraz 

noworodków i niemowląt za wzglądu na gorsza 

wydolność układu termoregulacji.

Przegrzanie organizmu- 

udar cieplny

Czynniki ryzyka:

Skrajne grupy wiekowe,
Narażenie zawodowe,
Gorące wilgotne 

powietrze,

Nadużywanie alkoholu,
Otyłość,
Czynniki społeczno- 

ekonomiczne.

Przegrzanie organizmu- 

udar cieplny

Zasadnicze znaczenie mają zmiany stenu świadomości pod 

postacią zaburzeń orientacji i splątania, a następnie, przy 

dalszym wzroście temperatury ciała, 

śpiączka.

Objawy łagodnego przegrzania i wyczerpania upałem 

są następujące:

 Skurcze mięśni,
 Bóle głowy,
 Zmęczenie,
 Osłabienie,
 Zawroty głowy,
 Wymioty,
 Tachykardia,
 Zaburzenia świadomości.

Udar cieplny