WNP jako próba 

instytucjonalizacji 

bezpieczeństwa

Procesy integracyjne i 

dezintegracyjne w ramach WNP. 

Wspólnota Niepodległych 

Państw

Regionalne ugrupowanie integracyjne 
utworzone na mocy układu 
białowieskiego z 8 grudnia 1991 roku. 
Zrzesza większość byłych republik 
Związku Radzieckiego. Zajmuje się 
m.in. współpracą polityczną, 
gospodarczą i problemami 
bezpieczeństwa międzynarodowego.

• Członkami założycielami WNP są trzy kraje Białoruś, Rosja 

i Ukraina - porozumienie białowieskie o likwidacji ZSRR w 
grudniu 1991 roku. 

• Członkostwo posiada obecnie 11 krajów: Armenia, 

Azerbejdżan, Białoruś, Kazachstan, Kirgistan, Mołdawia, 
Rosja, Tadżykistan, Ukraina i Uzbekistan, Turkmenistan.

• Statut WNP przewiduje możliwość przyznania członkostwa 

każdemu państwu "które podziela cele i zasady Wspólnoty i 
przyjmuje na siebie zobowiązania statutu". Warunkiem 
przystąpienia jest jednomyślna zgoda dotychczasowych 
członków. Zapis jest o tyle ważny, że oznacza, iż WNP może 
wykraczać poza obszar byłego Związku Radzieckiego. 

Integracja

• jest procesem, który tworzy 

współzależność polityczną 

• jest procesem, który tworzy 

współzależność gospodarczą

• powstaje w wyniku zawieranych 

umów między państwami

• daje duże możliwości zatrudnienia 

obywatelom państw członkowskich 

Procesy integracyjne

• Formuła dwóch państw (Związek Białorusi i Rosji) – 

najbardziej zaawansowana forma integracji 

przestrzeni postradzieckiej – utworzona na mocy 

traktatu podpisanego 2.04.1996r., wszedł w życie w 

sierpniu 1996r. Kolejne porozumienia mówią o 

ścisłej integracji obu państw także w sferze 

bezpieczeństwa i obrony. Ostatni dokument o 

utworzeniu Państwa Związkowego z 8 grudnia 

1999r. Wszedł w życie 26 stycznia 2000r. 

• Związek pięciu państw – obejmuje Rosję, Białoruś, 

Kazachstan, Kirgistan oraz Tadżykistan. W latach 

1995-2001 pastwa te starały się utworzyć wyższy 

stopień integracji gospodarczej i na mocy unii 

celnej powołały Euroazjatycką Wspólnotę 

Gospodarczą, zajmującą się szeroko rozumianym 

bezpieczeństwem międzynarodowym i 

regionalnym. 

Procesy integracyjne cd. 

• Układ sześciu państw (traktat taszkiencki) 

gwarantuje casus foederis¹ w wypadku 

napaści z zewnątrz na państwo-stronę 

traktatu. Układ o bezpieczeństwie zbiorowym 

obejmuje państwa takie jak: Armenia, Białoruś, 

Rosja, Kazachstan, Kirgistan i Tadżykistan,

• Formuła dwunastu państw, podczas spotkań 

Rady Szefów Państw WNP, czyli wszystkich 

partnerów Wspólnoty

1. Casus foederis – przypadek, który w myśl zawartej umowy 

międzynarodowej zobowiązuje państwa sprzymierzone do wspólnej 

akcji. 

Dezintegracja

• jest procesem powodującym 

rozpad polityczny lub 

gospodarczy 

• rozpad, rozkład, rozpadanie się 

całości na części. 

Procesy dezintegracyjne

• dotyczą całej WNP 
• Wojna rosyjsko-gruzińska wzmocniła 

proces dezintegracji WNP 

• Konflikt zbrojny w Kosowie 

przyspieszył dezintegrację WNP 

Bibliografia:

• Organizacje w stosunkach 

międzynarodowych. Istota-mechanizmy 
działania-zasięg, pod redakcją Teresy Łoś - 
Nowak

• Bezpieczeństwo polityczne i wojskowe, 

Andrzej Ciupiński, Kazimierz Malak 
(redakcja i opracowanie) AON, Warszawa 
2004 

•

http://portalwiedzy.onet.pl/38993,,,,dezint
egracja,haslo.html

Dziękuję za 

uwagę