Genologia

Genologia

filmu

filmu

• Rodzaje i gatunki to przedmioty genologiczne

(formy organizacji strukturalnej, stylistycznej    
                   i estetycznej obecne w konkretnym 
materiale audiowizualnym).

• Pojęcia odzwierciedlające je poznawczo to 

pojęcia genologiczne (znaczenia 
poszczególnych nazw rodzajowych i 
gatunkowych);

• Wskazujące je nazwy to nazwy genologiczne 

(poszczególne terminy rodzajowe i gatunkowe).

Przedmioty genologiczne

• wiążą się ze światem form o ściśle określonej strukturze; 

wewnętrzna organizacja jest tutaj oparta na zasadzie, którą 
określa się jako cechę charakterystyczną dla całej struktury; 
chodzi tutaj o prymat całości                nad wchodzącymi w grę 
czynnikami oraz o specyficzne relacje, zwane strukturalnymi, 
zachodzące pomiędzy całością a jej czynnikami konstytutywnymi;

• traktowane są jako swoiste formy właśnie z powodu swej 

strukturalności; utwór literacki, audiowizualny lub muzyczny we 
wszystkich swoich aspektach i wymiarach oparty jest na 
indywidualnej strukturze rodzajowej, dlatego możemy mówić o 
konwencjach rodzajowych  i gatunkowych;

• mogą wyznaczać powiązania i wzajemne stosunki struktur 

rodzajowych
i gatunkowych w obrębie jednego utworu – instrumentacja 
gatunkowa zjawisko to jest potocznie  zwane „nieczystością 
gatunkową” i jest cechą współczesnej twórczości filmowej.

Rodzaje i gatunki filmowe

• Klasyfikacja na rodzaje i gatunki filmowe jest swoistym 

kluczem interpretacyjnym;

• Rodzaje filmowe są wykładnikiem funkcji dzieła czy grupy dzieł 

. Czynnikiem organizującym strukturę dzieła jest bowiem 
funkcja wypowiedzenia. Rodzaje można nazwać naturalnymi 
formami niehistorycznymi, określonymi przez cel i funkcję 
wypowiedzenia,                   bez względu na to czy komunikat 
jest przekazywany
w tworzywie językowym czy audiowizualnym.

• Gatunki filmowe i ich odmiany krystalizują się na podstawie 

zastanych struktur rodzajowych w pewnym konkretnym czasie, 
pod wpływem określonych warunków społecznych i 
historycznych, ważną rolę pełnią również inne czynniki 
konstytutywne np. przedmiot, forma i struktura, stylistyka i 
estetyka przekazu.

Rodzaje 
filmowe

fabular
ny

aminowa
ny

dydaktyczn
y

fiction 
film 

non-fiction 
film

awangardowy

dokumental
ny

Gatunki 
filmowe

historyczny

kostiumowy

psychologicz

ny

sensacyjny

wojenny

musical

komedia

melodramat

gangsterski

horror

western

science-

fiction

film noir

kronika

reportaż

impresja

portret

kreacyjny

etnograficz

ny

bezpośred

ni

czysty

abstrakcyj

ny

imaginacyj

ny

walczący

naukowy

popularnonauko

wy

instruktażowy

rysunkowy

lalkowy

Film non 

camera