background image

Diplopia

Diplopia

 (Dwojenie)

 (Dwojenie)

background image

Diplopia

Diplopia

 wynikająca z zaburzeń 

 wynikająca z zaburzeń 

sprzężonych ruchów gałek 

sprzężonych ruchów gałek 

ocznych

ocznych

Zez nabyty

Zez nabyty

Porażenie nerwu

Porażenie nerwu

Nerw 

Nerw 

III 

III 

okoruchowy unerwia mięsień prosty 

okoruchowy unerwia mięsień prosty 

górny, mięsień prosty przyśrodkowy, mięsień 

górny, mięsień prosty przyśrodkowy, mięsień 

prosty dolny i mięsień skośny dolny

prosty dolny i mięsień skośny dolny

Nerw 

Nerw 

IV 

IV 

bloczkowy unerwia mięsień skośny 

bloczkowy unerwia mięsień skośny 

górny

górny

Nerw 

Nerw 

VI 

VI 

odwodzący  zaopatruje mięsień 

odwodzący  zaopatruje mięsień 

prosty boczny

prosty boczny

Porażenie nerwów zaopatrujących mięśnie 

Porażenie nerwów zaopatrujących mięśnie 

okoruchowe 

okoruchowe 

Porażenie sprzężonych ruchów gałek ocznych

Porażenie sprzężonych ruchów gałek ocznych

Porażenie mięśni oka - oftalmoplegia

Porażenie mięśni oka - oftalmoplegia

background image

Dwojenie powoduje krytyczną sytuację, mdłości, 

Dwojenie powoduje krytyczną sytuację, mdłości, 

nierównowagę posturalną, deficyty koordynacji 

nierównowagę posturalną, deficyty koordynacji 

oko-ręka i oko-noga oraz trudności w poruszaniu 

oko-ręka i oko-noga oraz trudności w poruszaniu 

się

się

Rzadko występuje tłumienie

Rzadko występuje tłumienie

Dwojenie może być poziome, pionowe lub skośne

Dwojenie może być poziome, pionowe lub skośne

Zmienne w czasie trwania, natężeniu i stopniu 

Zmienne w czasie trwania, natężeniu i stopniu 

ustępowania 

ustępowania 

Około 

Około 

80% 

80% 

problemów wynikających z nabytego 

problemów wynikających z nabytego 

porażenia mięśni skutkującego porażeniem 

porażenia mięśni skutkującego porażeniem 

sprzężonych ruchów gałek ocznych ustępuje w 

sprzężonych ruchów gałek ocznych ustępuje w 

przeciągu 3-6 miesięcy

przeciągu 3-6 miesięcy

Porażenie sprzężonych ruchów gałek ocznych 

Porażenie sprzężonych ruchów gałek ocznych 

występuje w 

występuje w 

29% 

29% 

prawostronnego

prawostronnego

 CVA 

 CVA 

i w 

i w 

25% 

25% 

lewostronnego

lewostronnego

 CVA

 CVA

background image

Prowadzenie

Prowadzenie

Zasłonięcie oka

Zasłonięcie oka

pryzmat

pryzmat

Jeżeli objawy nie ustąpią w okresie 1 

Jeżeli objawy nie ustąpią w okresie 1 

roku należy rozważyć chirurgię zeza

roku należy rozważyć chirurgię zeza

background image

Zasłanianie oka/okluzja

Zasłanianie oka/okluzja

Naprzemienne zasłanianie oka

Naprzemienne zasłanianie oka

Kalistenia oczna pozwala uniknąć przykurczu mięśni

Kalistenia oczna pozwala uniknąć przykurczu mięśni

Jednoocznego następnie obuocznego

Jednoocznego następnie obuocznego

Okluzja może być pełna, częściowa lub stopniownaa

Okluzja może być pełna, częściowa lub stopniownaa

Okluzja może być

Okluzja może być

:

:

Z opatrunku elastycznego

Z opatrunku elastycznego

Taśmy samoprzylepnej

Taśmy samoprzylepnej

soczewki okularowej matowionej

soczewki okularowej matowionej

,

,

 

 

soczewki przesłaniającej 

soczewki przesłaniającej 

Soczewka kontaktowa w przymglonym widzeniu lub 

Soczewka kontaktowa w przymglonym widzeniu lub 

monowizji

monowizji

Okluzja w postaci plamy [widzenia centralnego] w 

Okluzja w postaci plamy [widzenia centralnego] w 

pierwotnym porażeniu sprzężonych ruchów gałek ocznych 

pierwotnym porażeniu sprzężonych ruchów gałek ocznych 

pozwala na świadomość widzenia obwodowego

pozwala na świadomość widzenia obwodowego

background image

pryzmat

pryzmat

Opcje pryzmatu

Opcje pryzmatu

Fresnel

Fresnel

Szkła optyczne 

Szkła optyczne 

pryzmat 

pryzmat 

Fresnel

Fresnel

a

a

 

 

można stosować wyłącznie w 

można stosować wyłącznie w 

porażeniu sprzężonych ruchów gałek ocznych 

porażeniu sprzężonych ruchów gałek ocznych 

wywołującym diplopię

wywołującym diplopię

Mniejszy niż 

Mniejszy niż 

8

8

Δ

Δ

 

 

można nałożyć na jedno oko, 

można nałożyć na jedno oko, 

większy niż 

większy niż 

8

8

Δ

Δ

 

 

jest zalecany do rozdzielenia na 

jest zalecany do rozdzielenia na 

dwoje oczu

dwoje oczu

Przy skośnym uwzględnić komponent poziomy na 

Przy skośnym uwzględnić komponent poziomy na 

jedno oko i komponent pionowy na drugie oko

jedno oko i komponent pionowy na drugie oko

background image

Stosować najmniejszą wartość aby uzyskać i 

Stosować najmniejszą wartość aby uzyskać i 

utrzymać fuzję, to jest  mniejszą niż wartość pełnego 

utrzymać fuzję, to jest  mniejszą niż wartość pełnego 

odchylenia

odchylenia

Pacjenci nie potrafiący zrozumieć często nie są 

Pacjenci nie potrafiący zrozumieć często nie są 

zdolni do fuzji we wszystkich kierunkach spojrzenia. 

zdolni do fuzji we wszystkich kierunkach spojrzenia. 

Najbardziej istotnym jest pozycja pierwotna 

Najbardziej istotnym jest pozycja pierwotna 

spojrzenia (na wprost) do dali i spojrzenie ku dołowi 

spojrzenia (na wprost) do dali i spojrzenie ku dołowi 

do pracy do bliży 

do pracy do bliży 

Pamiętaj o czasie adaptacji pryzmatu

Pamiętaj o czasie adaptacji pryzmatu

Można użyć pryzmatu dla zwiększenia odchylenia 

Można użyć pryzmatu dla zwiększenia odchylenia 

tworzącego szerszą separację obrazów w widzeniu 

tworzącego szerszą separację obrazów w widzeniu 

podwójnym

podwójnym

background image

Kontrola okoruchowa

Kontrola okoruchowa

Techniki standardowgo leczenia, 

Techniki standardowgo leczenia, 

modyfikowane w razie konieczności

modyfikowane w razie konieczności

Ruchomość gałki ocznej

Ruchomość gałki ocznej

Ruchy sakkadyczne

Ruchy sakkadyczne

Ruchy podążające

Ruchy podążające

Fuzja obuoczna

Fuzja obuoczna

background image

Ubytki  pola widzenia

Ubytki  pola widzenia

background image

Niedowidzeni

Niedowidzeni

e połowicze

e połowicze

background image

CVA 

CVA 

i ubytki pola widzenia

i ubytki pola widzenia

Ubytki połowicze i

Ubytki połowicze i

 CVA

 CVA

~36%  

~36%  

prawostronnych 

prawostronnych 

CVA 

CVA 

ma 

ma 

lewostronne ubytki połowicze 

lewostronne ubytki połowicze 

~ 25% 

~ 25% 

lewostronnych 

lewostronnych 

CVA 

CVA 

ma 

ma 

prawostronne ubytki połowicze 

prawostronne ubytki połowicze 

[Przeoczone?] Zaniedbane

[Przeoczone?] Zaniedbane

~ 82% 

~ 82% 

prawostronnych 

prawostronnych 

CVA 

CVA 

~ 65% 

~ 65% 

lewostronnych 

lewostronnych 

CVA 

CVA 

background image

Jednostronne 

Jednostronne 

inattention

inattention

 

 

[niedostrzeganie] lub przeoczanie?

[niedostrzeganie] lub przeoczanie?

Nieuwaga jednostronna lub zaniedbanie

Nieuwaga jednostronna lub zaniedbanie

Częściej występuje przy uszkodzeniu prawej części 

Częściej występuje przy uszkodzeniu prawej części 

ośrodkowego układu nerwowego

ośrodkowego układu nerwowego

Może wystąpić z lub bez ubytku w polu widzenia

Może wystąpić z lub bez ubytku w polu widzenia

Ciało pacjenta zmienia pozycję w kierunku 

Ciało pacjenta zmienia pozycję w kierunku 

przeciwnym do strony dotkniętej

przeciwnym do strony dotkniętej

Osłabienie lub brak ruchów sakkadycznych po 

Osłabienie lub brak ruchów sakkadycznych po 

stronie dotkniętej

stronie dotkniętej

Ocena zjawiska wygaszania podczas 

Ocena zjawiska wygaszania podczas 

badania pola widzenia

badania pola widzenia

Inne badania obejmują

Inne badania obejmują

:

:

 

 

cancellation test, 

cancellation test, 

line bisection test 

line bisection test 

i test pociągania? 

i test pociągania? 

background image

Jednostronne 

Jednostronne 

inattention

inattention

 

 

[niedostrzeganie] lub przeoczanie?

[niedostrzeganie] lub przeoczanie?

Nieuwaga jednostronna lub zaniedbanie

Nieuwaga jednostronna lub zaniedbanie

Częściej występuje przy uszkodzeniu prawej części 

Częściej występuje przy uszkodzeniu prawej części 

ośrodkowego układu nerwowego

ośrodkowego układu nerwowego

Może wystąpić z lub bez ubytku w polu widzenia

Może wystąpić z lub bez ubytku w polu widzenia

Ciało pacjenta zmienia pozycję w kierunku 

Ciało pacjenta zmienia pozycję w kierunku 

przeciwnym do strony dotkniętej

przeciwnym do strony dotkniętej

Osłabienie lub brak ruchów sakkadycznych po 

Osłabienie lub brak ruchów sakkadycznych po 

stronie dotkniętej

stronie dotkniętej

Ocena zjawiska wygaszania podczas 

Ocena zjawiska wygaszania podczas 

badania pola widzenia

badania pola widzenia

Inne badania obejmują

Inne badania obejmują

:

:

 

 

cancellation test, 

cancellation test, 

line bisection test 

line bisection test 

i test pociągania? 

i test pociągania? 

background image

Jednostronne niedostrzeganie lub 

Jednostronne niedostrzeganie lub 

przeoczanie(?)

przeoczanie(?)

Jednostronne niedostrzeganie lub 

Jednostronne niedostrzeganie lub 

przeoczanie (?)

przeoczanie (?)

 

 

Częściej występuje przy uszkodzeniu prawej części 

Częściej występuje przy uszkodzeniu prawej części 

ośrodkowego układu nerwowego

ośrodkowego układu nerwowego

Może wystąpić z lub bez ubytku w polu widzenia

Może wystąpić z lub bez ubytku w polu widzenia

Ciało pacjenta zmienia pozycję w kierunku przeciwnym 

Ciało pacjenta zmienia pozycję w kierunku przeciwnym 

do strony dotkniętej

do strony dotkniętej

Osłabienie lub brak ruchów sakkadycznych po stronie 

Osłabienie lub brak ruchów sakkadycznych po stronie 

dotkniętej

dotkniętej

Ocena zjawiska wygaszania podczas badania pola 

Ocena zjawiska wygaszania podczas badania pola 

widzenia

widzenia

Inne badania obejmują

Inne badania obejmują

:

:

 

 

cancellation test, line 

cancellation test, line 

bisection test 

bisection test 

i test pociągania? 

i test pociągania? 

background image

Dlaczego stosować 

Dlaczego stosować 

pryzmat

pryzmat

?

?

Obiekty w brakującym  polu mogą być 

Obiekty w brakującym  polu mogą być 

rozpoznane wskutek małych ruchów 

rozpoznane wskutek małych ruchów 

gałek ocznych

gałek ocznych

System może powodować mroczki lub 

System może powodować mroczki lub 

skakanie obrazu

skakanie obrazu

Pryzmat o mocy 1 dioptrii może 

Pryzmat o mocy 1 dioptrii może 

przesunąć obraz o 

przesunąć obraz o 

0.57 

0.57 

stopnia w 

stopnia w 

kierunku wierzchołka

kierunku wierzchołka

1

1

Δ

Δ

=0.57°

=0.57°

background image

Pryzmat jako pomoc w odnalezieniu 

Pryzmat jako pomoc w odnalezieniu 

brakującego fragmentu pola widzenia

brakującego fragmentu pola widzenia

Pryzmat może być pokrywać obszar 

Pryzmat może być pokrywać obszar 

niewidziany lub  obszar widoczny 

niewidziany lub  obszar widoczny 

Jeżeli na obszar niewidziany, pacjent 

Jeżeli na obszar niewidziany, pacjent 

musi patrzeć przez pryzmat

musi patrzeć przez pryzmat

Pryzmat działa jak pomoc w 

Pryzmat działa jak pomoc w 

odnalezieniu brakującego fragmentu 

odnalezieniu brakującego fragmentu 

pola widzenia

pola widzenia

 

 

Niektórzy praktycy 

Niektórzy praktycy 

stosują metody alternatywne

stosują metody alternatywne

żółte 

żółte 

włókna celulozowe  

włókna celulozowe  

yellow acetate

yellow acetate

 

 

(‘

(‘

kiedy widzą na żółto, następuje 

kiedy widzą na żółto, następuje 

zmiana i patrzą na obiekt

zmiana i patrzą na obiekt

’)

’)

 lub czarny 

 lub czarny 

marker, aby wykreślić linię na soczewce

marker, aby wykreślić linię na soczewce

background image

Leczenie w niedowidzeniu 

Leczenie w niedowidzeniu 

połowiczym

połowiczym

Pr

Pr

yzmat

yzmat

Podstawą w kierunku defektu

Podstawą w kierunku defektu

Strefa

Strefa

Press on

Press on

 

 

(Fresnel) 

(Fresnel) 

lub matowienie

lub matowienie

Metoda 

Metoda 

Peli

Peli

Pełne pole

Pełne pole

Cienkie pryzmaty 

Cienkie pryzmaty 

Fresnel

Fresnel

a powszechnie 

a powszechnie 

stosowane

stosowane

Zwykłe pryzmaty także mogą być 

Zwykłe pryzmaty także mogą być 

przymocowane

przymocowane

12D 

12D 

do

do

 20D 

 20D 

najbardziej powszechne

najbardziej powszechne

Pryzmat jest dobry dla pacjentów  

Pryzmat jest dobry dla pacjentów  

niezdyscyplinowanych

niezdyscyplinowanych

background image
background image
background image

Pomniejszanie do czytania

Pomniejszanie do czytania

Może być stosowany zarówno przy ogólnym 

Może być stosowany zarówno przy ogólnym 

ubytku jak i  ubytku w niedowidzeniu 

ubytku jak i  ubytku w niedowidzeniu 

połowiczym

połowiczym

słabe soczewki ujemne jeżeli pacjent  ma 

słabe soczewki ujemne jeżeli pacjent  ma 

wystarczająca akomodację

wystarczająca akomodację

Może być stosowane jako soczewki minusowe 

Może być stosowane jako soczewki minusowe 

trzymane poza płaszczyzną okularów lub w 

trzymane poza płaszczyzną okularów lub w 

płaszczyźnie okularów

płaszczyźnie okularów

Częściej stosowane na okulary

Częściej stosowane na okulary

Nie należy stosować powiększenia do czytania 

Nie należy stosować powiększenia do czytania 

u pacjentów z niedowidzeniem połowiczym

u pacjentów z niedowidzeniem połowiczym

Wykluczone szkła plusowe dla pacjentów ze 

Wykluczone szkła plusowe dla pacjentów ze 

starczowzrocznością

starczowzrocznością

background image

Czytanie przy ubytku pola 

Czytanie przy ubytku pola 

widzenia w niedowidzeniu 

widzenia w niedowidzeniu 

połowiczym

połowiczym

Niedowidzenie połowicze prawostronne może powodować 

Niedowidzenie połowicze prawostronne może powodować 

trudność w rozpoznaniu następnego słowa w linii druku

trudność w rozpoznaniu następnego słowa w linii druku

Książka może być zrotowana kompensacyjnie w 

Książka może być zrotowana kompensacyjnie w 

kierunku wskazówek zegara

kierunku wskazówek zegara

Niedowidzenie połowicze lewostronne może powodować 

Niedowidzenie połowicze lewostronne może powodować 

trudność w rozpoznaniu początku następnej linii druku

trudność w rozpoznaniu początku następnej linii druku

Książka, w celu kompensacji, może być odwracana w 

Książka, w celu kompensacji, może być odwracana w 

kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara

kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara

Książka w jasnych kolorach z zaznaczonym lewym i/lub 

Książka w jasnych kolorach z zaznaczonym lewym i/lub 

prawym marginesem

prawym marginesem

Typoskopy mogą być pomocne w defektach innego 

Typoskopy mogą być pomocne w defektach innego 

rodzaju

rodzaju

Wskazywanie miejsca palcem także jest pomocne

Wskazywanie miejsca palcem także jest pomocne

background image

Deficyty 

Deficyty 

wzrokowopercepcyjne

wzrokowopercepcyjne

Jednostronne niedostrzeganie lub przeoczanie (?)

Jednostronne niedostrzeganie lub przeoczanie (?)

Bocznie/bezpośrednio

Bocznie/bezpośrednio

Orientacja wzrokowa/przestrzenna

Orientacja wzrokowa/przestrzenna

Rozpoznanie obiektu

Rozpoznanie obiektu

background image

Podsumowanie skutków utraty 

Podsumowanie skutków utraty 

widzenia związanego z wiekiem

widzenia związanego z wiekiem

Zmniejszenie ruchomości

Zmniejszenie ruchomości

↓ “

↓ “

aktywności dnia codziennego

aktywności dnia codziennego

↑ 

↑ 

prawdopodobieństwo upadków i 

prawdopodobieństwo upadków i 

złamania (złamań) biodra

złamania (złamań) biodra

Skojarzone ze 

Skojarzone ze 

↑ 

↑ 

dolegliwościami 

dolegliwościami 

fizycznymi i 

fizycznymi i 

↓ apet

↓ apet

y

y

t

t

u

u

sukces programów rehabilitacji

sukces programów rehabilitacji

↓ 

↓ 

morale; ↑ depres

morale; ↑ depres

ja

ja

; ↑ 

; ↑ 

izolacja 

izolacja 

społeczna

społeczna

; ↓ 

; ↓ 

dowartościowanie i 

dowartościowanie i 

poczucie bezpieczeństwa 

poczucie bezpieczeństwa 

background image

Systemic Disease: 

Systemic Disease: 

Delirium, Dementia, 

Delirium, Dementia, 

Alzheimer’s, 

Alzheimer’s, 

Depression 

Depression 

background image

Choroby systemowe

Choroby systemowe

d

d

elirium,

elirium,

 otępienie, 

 otępienie, 

choroba

choroba

 Alzheimer

 Alzheimer

a

a

d

d

epres

epres

ja

ja

 

 

background image
background image

[opis planszy – 1]

[opis planszy – 1]

Normal-Age Related Forgetfulness – normalne 

Normal-Age Related Forgetfulness – normalne 

związane z wiekiem zaburzenia pamięci

związane z wiekiem zaburzenia pamięci

Niekiedy mylą się miejsca położenia kluczy, 

Niekiedy mylą się miejsca położenia kluczy, 

okularów i innych przedmiotów.

okularów i innych przedmiotów.

Momentalne zapominanie znajomego nazwiska.

Momentalne zapominanie znajomego nazwiska.

sporadyczne „poszukiwanie” słów.

sporadyczne „poszukiwanie” słów.

zapominanie wydarzenia z odległej przeszłości.

zapominanie wydarzenia z odległej przeszłości.

Przy prowadzeniu pojazdu zapominanie o zmianie 

Przy prowadzeniu pojazdu zapominanie o zmianie 

kierunku jazdy/skręceniu. Szybkie orientowanie się 

kierunku jazdy/skręceniu. Szybkie orientowanie się 

i nadanie właściwego kierunku jazdy.

i nadanie właściwego kierunku jazdy.

Żarty na temat utraty pamięci.

Żarty na temat utraty pamięci.

background image

[opis planszy – 2]

[opis planszy – 2]

Mild Cognitive Impairment – lekkie zaburzenia świadomości

Mild Cognitive Impairment – lekkie zaburzenia świadomości

Częste mylenie przedmiotów.

Częste mylenie przedmiotów.

Częste zapominanie nazwisk ludzi i powolne ich 

Częste zapominanie nazwisk ludzi i powolne ich 

przypominanie sobie.

przypominanie sobie.

Dobieranie właściwych słów sprawia wiele trudności.

Dobieranie właściwych słów sprawia wiele trudności.

Początki zapominania ważnych zdarzeń i dat spotkań 

Początki zapominania ważnych zdarzeń i dat spotkań 

Możliwość zapominania niedawnych zdażeń i niedawno 

Możliwość zapominania niedawnych zdażeń i niedawno 

przeczyczytanych informacji.

przeczyczytanych informacji.

Częste okresowe gubienie. Częste kłopoty ze zrozumieniem 

Częste okresowe gubienie. Częste kłopoty ze zrozumieniem 

i czytaniem mapy.

i czytaniem mapy.

Martwienie się utratą pamięci. Rodzina i znajomi zauważają 

Martwienie się utratą pamięci. Rodzina i znajomi zauważają 

błędy.

błędy.

background image

[opis planszy – 3]

[opis planszy – 3]

Dementia – otępienie

Dementia – otępienie

Zapominanie do czego służy dany przedmiot lub 

Zapominanie do czego służy dany przedmiot lub 

pozostawianie przedmiotu w nieodpowiednim miejscu.

pozostawianie przedmiotu w nieodpowiednim miejscu.

zapominanie znajomych osób.

zapominanie znajomych osób.

Początki utraty zdolności mówienia. Wycofywanie się ze 

Początki utraty zdolności mówienia. Wycofywanie się ze 

współdziałania społecznego.

współdziałania społecznego.

Utrata poczucia czasu. Niewiedza o aktualnym dniu.

Utrata poczucia czasu. Niewiedza o aktualnym dniu.

Pamięć krótkoterminowa jest poważnie zaburzona. 

Pamięć krótkoterminowa jest poważnie zaburzona. 

Trudności w czytaniu i pamiętaniu nowych informacji.

Trudności w czytaniu i pamiętaniu nowych informacji.

Początki lekkiej dezorientacji lub gubienie się w znanych 

Początki lekkiej dezorientacji lub gubienie się w znanych 

sobie miejscach. Często na wiele godzin.

sobie miejscach. Często na wiele godzin.

Niewielka lub brak świadomości zaburzeń kognitywnych.

Niewielka lub brak świadomości zaburzeń kognitywnych.

background image

Alzheimer’s Disease

background image

[opis planszy – 1]

[opis planszy – 1]

Symptoms - objawy

Symptoms - objawy

Mild dementia – otępienie lekkiego stopnia

Mild dementia – otępienie lekkiego stopnia

- osłabiona pamięć krótkoterminowa

- osłabiona pamięć krótkoterminowa

- odkładanie rzeczy na niewłaściwe miejsce; gubienie 

- odkładanie rzeczy na niewłaściwe miejsce; gubienie 

rzeczy wartościowych jak portfel czy portmonetka

rzeczy wartościowych jak portfel czy portmonetka

-trudności w znalezieniu właściwego słowa, „mam to na 

-trudności w znalezieniu właściwego słowa, „mam to na 

końcu języka”

końcu języka”

- osoby wydają się „nieswoje” i przejawiają nietypowe 

- osoby wydają się „nieswoje” i przejawiają nietypowe 

zachowania

zachowania

-błędy w osądach

-błędy w osądach

-trudności w rachunku pamięciowym i liczeniu pieniędzy

-trudności w rachunku pamięciowym i liczeniu pieniędzy

background image

[opis planszy – 2]

[opis planszy – 2]

-dezorientacja w nieznanych miejscach i sytuacjach

-dezorientacja w nieznanych miejscach i sytuacjach

Częsta apatia i wyobcowanie, unikanie sytuacji 

Częsta apatia i wyobcowanie, unikanie sytuacji 

kontaktów społecznych

kontaktów społecznych

-większa trudność w rutynowych czynnościach 

-większa trudność w rutynowych czynnościach 

wykonywanych w pracy i w domu lub dłuższe ich 

wykonywanych w pracy i w domu lub dłuższe ich 

wykonywanie

wykonywanie

Moderate dementia – otępienie umiarkowane

Moderate dementia – otępienie umiarkowane

-potrzeba pomocy w czynnościach dnia 

-potrzeba pomocy w czynnościach dnia 

codziennego jak przygotowanie posiłku, kąpiel, 

codziennego jak przygotowanie posiłku, kąpiel, 

ubieranie się, toaleta i sprzątanie

ubieranie się, toaleta i sprzątanie

background image

[opis planszy – 3]

[opis planszy – 3]

-wymóg większego nadzoru celem uniknięcia obrażeń i 

-wymóg większego nadzoru celem uniknięcia obrażeń i 

wypadków

wypadków

-krótszy okres zachowania uwagi

-krótszy okres zachowania uwagi

- bardzo utrudnione czytanie i zapamiętywanie nowych 

- bardzo utrudnione czytanie i zapamiętywanie nowych 

tekstów

tekstów

- wyraźnie zaznaczona dezorientacja co do czasu i 

- wyraźnie zaznaczona dezorientacja co do czasu i 

miejsca

miejsca

- wyraźne myślenie paranoidalne lub złudzenia; 

- wyraźne myślenie paranoidalne lub złudzenia; 

halucynacje

halucynacje

-niezdolność rozpoznawania samego siebie w lustrze

-niezdolność rozpoznawania samego siebie w lustrze

Myślenie zaczyna sprawiać problem

Myślenie zaczyna sprawiać problem

Trudności w czytaniu, rozmowie i mowie

Trudności w czytaniu, rozmowie i mowie

background image

[opis planszy – 4]

[opis planszy – 4]

- niezdolność do rzeczowego wypowiadania  się

- niezdolność do rzeczowego wypowiadania  się

-niezdolność do rozumienia lub wykonania złożonych zadań

-niezdolność do rozumienia lub wykonania złożonych zadań

-niepokój lub spokój

-niepokój lub spokój

Zaburzenia snu

Zaburzenia snu

- drażliwość i pobudzenie

- drażliwość i pobudzenie

Severe dementia – otępienie ciężkie

Severe dementia – otępienie ciężkie

-niemożność wykonywania bez pomocy czynności dnia 

-niemożność wykonywania bez pomocy czynności dnia 

codziennego

codziennego

- wymóg całodobowej opieki

- wymóg całodobowej opieki

-całkowita utrata pamięci krótkoterminowej

-całkowita utrata pamięci krótkoterminowej

-ubytki w pamięci długoterminowej

-ubytki w pamięci długoterminowej

background image

[opis planszy – 5]

[opis planszy – 5]

- przesypianie większości czasu

- przesypianie większości czasu

- nie rozpoznawanie członków rodziny

- nie rozpoznawanie członków rodziny

- możliwość utraty zdolności mowy; może wystąpić 

- możliwość utraty zdolności mowy; może wystąpić 

mowa niespójna, „odburkiwanie”, jęczenie lub płacz

mowa niespójna, „odburkiwanie”, jęczenie lub płacz

- niezdolność do samodzielnego chodzenia, siedzenie 

- niezdolność do samodzielnego chodzenia, siedzenie 

w pozycji wyprostowanej lub z opuszczoną głową

w pozycji wyprostowanej lub z opuszczoną głową

-utrudnione połykanie

-utrudnione połykanie

- ubytek wagi

- ubytek wagi

- niezdolność kontrolowania jelit i pęcherza

- niezdolność kontrolowania jelit i pęcherza

- zgon zwykle wskutek infekcji skóry, płuc oraz dróg 

- zgon zwykle wskutek infekcji skóry, płuc oraz dróg 

moczowych lub wskutek upadku

moczowych lub wskutek upadku

background image

Delirium

Delirium

Ostra utrata przytomności z 

Ostra utrata przytomności z 

osłabieniem świadomości i zdolności 

osłabieniem świadomości i zdolności 

do utrzymywania  uwagi

do utrzymywania  uwagi

background image

Także odnosi się do ostrego stanu 

Także odnosi się do ostrego stanu 

splątania

splątania

 (ACS),

 (ACS),

 ostrego zespołu 

 ostrego zespołu 

mózgowego i psychozy toksycznej

mózgowego i psychozy toksycznej

Gwałtowny rozwój objawów

Gwałtowny rozwój objawów

:

:

Fluktuacja funkcji kognitywnych 

Fluktuacja funkcji kognitywnych 

(szczególnie nocą)

(szczególnie nocą)

Zaburzenia snu

Zaburzenia snu

Zaburzenia pamięci

Zaburzenia pamięci

Problemy z orientacją

Problemy z orientacją

Zredukowana świadomość najbliższego 

Zredukowana świadomość najbliższego 

otoczenia

otoczenia

Zaburzenia uwagi

Zaburzenia uwagi

Poprawa świadomości po leczeniu pod 

Poprawa świadomości po leczeniu pod 

warunkiem jego kontynuacji

warunkiem jego kontynuacji

background image

Objaw 

Objaw 

Hallmark

Hallmark

a jest główną zmianą w 

a jest główną zmianą w 

stanie umysłowym w przeciągu godzin i dni

stanie umysłowym w przeciągu godzin i dni

Przyczyny

Przyczyny

:

:

Guz

Guz

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Choroby naczyń mózgowych

Choroby naczyń mózgowych

Uraz głowy

Uraz głowy

Infekcja układowa

Infekcja układowa

Zaburzenia metaboliczne

Zaburzenia metaboliczne

Ciężki uraz

Ciężki uraz

Deprywacja sensoryczna

Deprywacja sensoryczna

Zaburzenia termoregulacji 

Zaburzenia termoregulacji 

Substancje egzogenne

Substancje egzogenne

background image

Czynniki towarzyszące wpływające 

Czynniki towarzyszące wpływające 

na pogłębienie stanu 

na pogłębienie stanu 

delirium

delirium

Zaburzenia sensoryczne

Zaburzenia sensoryczne

Utrata pamięci

Utrata pamięci

Nadużywanie leków

Nadużywanie leków

Pozbawienie snu

Pozbawienie snu

Ostre choroby fizyczne w połączeniu z 

Ostre choroby fizyczne w połączeniu z 

słabością stanu psychicznego 

słabością stanu psychicznego 

background image

Postępowanie 

Postępowanie 

Identyfikacja i leczenie po stwierdzeniu 

Identyfikacja i leczenie po stwierdzeniu 

przyczyny

przyczyny

background image

Otępienie

Otępienie

Postępujący spadek zdolności 

Postępujący spadek zdolności 

intelektualnych

intelektualnych

Mowa, pamięć, osąd i nastrój mogą być 

Mowa, pamięć, osąd i nastrój mogą być 

zaburzone

zaburzone

Otępienie najczęściej występuje w 

Otępienie najczęściej występuje w 

populacji osób powyżej 75 roku życia

populacji osób powyżej 75 roku życia

Ważne jest szybkie rozpoznanie i 

Ważne jest szybkie rozpoznanie i 

leczenie

leczenie

Nie mniej niż 

Nie mniej niż 

15% 

15% 

przypadków ma 

przypadków ma 

potencjalnie charakter nawrotowy

potencjalnie charakter nawrotowy

background image

Prezentacja kliniczna i przebieg

Prezentacja kliniczna i przebieg

Otępienie to zespół charakteryzujący się 

Otępienie to zespół charakteryzujący się 

uogólnionym i utrzymującym się 

uogólnionym i utrzymującym się 

spadkiem funkcji intelektualnych w 

spadkiem funkcji intelektualnych w 

stosunku do wcześniejszego poziomu 

stosunku do wcześniejszego poziomu 

sprawności

sprawności

Postępujące zaburzenie typowo 

Postępujące zaburzenie typowo 

utrzymujący się przez miesiące i lata

utrzymujący się przez miesiące i lata

Osłabienie pamięci, zdolności 

Osłabienie pamięci, zdolności 

kognitywnych, zachowania adaptacyjnego 

kognitywnych, zachowania adaptacyjnego 

bez zaburzeń przytomności

bez zaburzeń przytomności

background image

Objawy początkowe

Objawy początkowe

Zapominanie

Zapominanie

Zaburzenia uwagi

Zaburzenia uwagi

Zaburzenia koncentracji

Zaburzenia koncentracji

Wzrost powtarzalności lub niekonsekwencji w 

Wzrost powtarzalności lub niekonsekwencji w 

typowym zachowaniu

typowym zachowaniu

Objawy późniejsze

Objawy późniejsze

Zaburzenia osądu

Zaburzenia osądu

Niezdolność do abstrahowania lub 

Niezdolność do abstrahowania lub 

generalizowania

generalizowania

Zmiany osobowościowe

Zmiany osobowościowe

Sztywność, zachowawczość, drażliwość, 

Sztywność, zachowawczość, drażliwość, 

łatwość zmieszania

łatwość zmieszania

Niezdolność utrzymania higieny osobistej i 

Niezdolność utrzymania higieny osobistej i 

odżywiania się

odżywiania się

background image

Pierwotne uwarunkowania 

Pierwotne uwarunkowania 

neurologiczne

neurologiczne

Choroba 

Choroba 

Alzheimer

Alzheimer

a

a

zanik mózgu z 

zanik mózgu z 

powiększeniem  komór, niewielkie zaburzenia 

powiększeniem  komór, niewielkie zaburzenia 

naczyniowe. Ubytek neuronów, splątanie 

naczyniowe. Ubytek neuronów, splątanie 

włókien nerwowych i płytki starcze, znacząca 

włókien nerwowych i płytki starcze, znacząca 

kumulacja białek beta-amyloidowych w mózgu.

kumulacja białek beta-amyloidowych w mózgu.

Otępienie naczyniopochodne

Otępienie naczyniopochodne

:  

:  

udary, choroby 

udary, choroby 

naczyniowe.

naczyniowe.

Choroby mieszane

Choroby mieszane

choroba Alzheimera i 

choroba Alzheimera i 

choroba naczyniowa

choroba naczyniowa

.

.

Wodogłowie normalnego ciśnienia

Wodogłowie normalnego ciśnienia

:  

:  

odwracalna 

odwracalna 

forma wskutek słabej absorpcji płynu 

forma wskutek słabej absorpcji płynu 

mózgowo-rdzeniowego

mózgowo-rdzeniowego

background image

Zmiany zajmujące przestrzeń

Zmiany zajmujące przestrzeń

guzy, 

guzy, 

krwiaki

krwiaki

.

.

Depresja

Depresja

:  

:  

bardzo ciężkie przypadki mogą 

bardzo ciężkie przypadki mogą 

prowadzić do otępienia

prowadzić do otępienia

Inne pierwotne choroby neurologiczne

Inne pierwotne choroby neurologiczne

choroba

choroba

 Parkinson

 Parkinson

a

a

,

,

 choroba

 choroba

 Wilson

 Wilson

a

a

stwardnienie rozsiane

stwardnienie rozsiane

choroba 

choroba 

Jacob

Jacob

a

a

kiła 

kiła 

układu nerwowego oraz pląsawica 

układu nerwowego oraz pląsawica 

Huntington

Huntington

a

a

.

.

Inne etiologie

Inne etiologie

toksyny, infekcje, 

toksyny, infekcje, 

zaburzenia metabolizmu i zaburzenia 

zaburzenia metabolizmu i zaburzenia 

odżywiania

odżywiania

background image

Postępowanie

Postępowanie

Właściwa diagnoza i leżąca u jej 

Właściwa diagnoza i leżąca u jej 

podstaw etiologia

podstaw etiologia

Wysiłek prowadzenia lekarskiego 

Wysiłek prowadzenia lekarskiego 

uwzględniające stan całego 

uwzględniające stan całego 

organizmu i wszystkich objawów

organizmu i wszystkich objawów

Zapewnienie wsparcie

Zapewnienie wsparcie

background image

Choroba 

Choroba 

Alzheimer

Alzheimer

a

a

Disease

Disease

Stanowi ponad ½ otępień w wieku starczym

Stanowi ponad ½ otępień w wieku starczym

Choroba neurodegeneracyjna o nieznanej etiologii

Choroba neurodegeneracyjna o nieznanej etiologii

Około 

Około 

5-7% 

5-7% 

osób po 65 roku życia cierpi na 

osób po 65 roku życia cierpi na 

chorobę 

chorobę 

Alzheimer

Alzheimer

a

a

Około 

Około 

20% 

20% 

osób w wieku powyżej 8o roku życia 

osób w wieku powyżej 8o roku życia 

cierpi na chorobę 

cierpi na chorobę 

Alzheimer

Alzheimer

a

a

Przebieg choroby Alzheimera trwa różnie od 2 do 

Przebieg choroby Alzheimera trwa różnie od 2 do 

20 lat, zwykle objawia się na 6 – 10 lat przed 

20 lat, zwykle objawia się na 6 – 10 lat przed 

śmiercią

śmiercią

background image

Prezentacja kliniczna i przebieg

Prezentacja kliniczna i przebieg

Nieznaczne zapominanie

Nieznaczne zapominanie

Zmniejszona umiejętność wykonywania 

Zmniejszona umiejętność wykonywania 

zadanych prac i znalezienia się w 

zadanych prac i znalezienia się w 

sytuacjach społecznych

sytuacjach społecznych

Słaba koncentracja

Słaba koncentracja

Defekty wzrokowo-przestrzenne

Defekty wzrokowo-przestrzenne

Problemy z wysławianiem się

Problemy z wysławianiem się

Utrata pamięci krótkoterminowej

Utrata pamięci krótkoterminowej

Niezdolność do samodzielnej podróży

Niezdolność do samodzielnej podróży

Nie jest możliwe wykonanie złożonego zadania

Nie jest możliwe wykonanie złożonego zadania

Zmniejszona wiedza nt. bieżących wydarzeń

Zmniejszona wiedza nt. bieżących wydarzeń

background image

Złudzenia

Złudzenia

Depresja

Depresja

Pobudzenie

Pobudzenie

Niepełnosprawność

Niepełnosprawność

dezorientacja

dezorientacja

Nietrzymanie 

Nietrzymanie 

Zmiany osobowościowe i emocjonalne

Zmiany osobowościowe i emocjonalne

Śmierć

Śmierć

background image

W początkowym stadium mogą wystąpić 

W początkowym stadium mogą wystąpić 

nieokreślone dolegliwości wzrokowe

nieokreślone dolegliwości wzrokowe

agnozja wzrokowa

agnozja wzrokowa

Trudności w czytaniu

Trudności w czytaniu

Wpadanie na przedmioty

Wpadanie na przedmioty

Nieprawidłowa percepcja wzrokowa i procesy 

Nieprawidłowa percepcja wzrokowa i procesy 

wzrokowo-przestrzenne

wzrokowo-przestrzenne

redukcja wzrokowych potencjałów wywołanych 

redukcja wzrokowych potencjałów wywołanych 

VEP

VEP

background image

Postępowanie obejmuje

Postępowanie obejmuje

:

:

Leki poprawiające pamięć

Leki poprawiające pamięć

Postępowanie w  splątaniu i 

Postępowanie w  splątaniu i 

pobudzeniu

pobudzeniu

Prowadzenie zaburzeń w zachowaniu

Prowadzenie zaburzeń w zachowaniu

Adaptacja do środowiska domowego

Adaptacja do środowiska domowego

Postępowanie  rodziny

Postępowanie  rodziny

background image

Depresja

Depresja

Patogeneza i patofizjologia

Patogeneza i patofizjologia

1.

1.

Podłoże psychodynamiczne = trudności z 

Podłoże psychodynamiczne = trudności z 

formowaniem i utrzymaniem szacunku dla 

formowaniem i utrzymaniem szacunku dla 

samego siebie

samego siebie

2.

2.

Perspektywa kognitywna=konsekwencja 

Perspektywa kognitywna=konsekwencja 

negatywnego lub zniekształconego myślenia

negatywnego lub zniekształconego myślenia

3.

3.

Uwarunkowania genetyczne=wywiad rodzinny

Uwarunkowania genetyczne=wywiad rodzinny

4.

4.

Funkcja neurotransmiterów=zaburzony 

Funkcja neurotransmiterów=zaburzony 

m,etabolizm neurotransmiterów

m,etabolizm neurotransmiterów

5.

5.

Hipotezy neuroendokrynne=zaburzenia 

Hipotezy neuroendokrynne=zaburzenia 

produkcji/uwalniania/działania hormonów

produkcji/uwalniania/działania hormonów

background image

Przejawy psychologiczne

Przejawy psychologiczne

Przygnębienie

Przygnębienie

Drażliwość

Drażliwość

Zniechęcenie

Zniechęcenie

Utrata zainteresowań

Utrata zainteresowań

Niepokój

Niepokój

Frustracja

Frustracja

Obniżone libido

Obniżone libido

Zaburzenia pamięci, koncentracji i wyobrażeniu 

Zaburzenia pamięci, koncentracji i wyobrażeniu 

o samym sobie

o samym sobie

Przejawy somatyczne

Przejawy somatyczne

Zaburzony sen

Zaburzony sen

Brak energii

Brak energii

Obniżony apetyt

Obniżony apetyt

background image

Leczenie obejmuje podawanie 

Leczenie obejmuje podawanie 

środków przeciwdepresyjnych i 

środków przeciwdepresyjnych i 

psychoterapię

psychoterapię

background image

Zaburzenia słuchu

Zaburzenia słuchu

4

4

 typy utraty słuchu w zależności od 

 typy utraty słuchu w zależności od 

obszaru uszkodzenia drogi słuchowej

obszaru uszkodzenia drogi słuchowej

doprowadzający

doprowadzający

Ucho środkowe, upośledzona percepcja wszystkich 

Ucho środkowe, upośledzona percepcja wszystkich 

częstotliwości

częstotliwości

sensoneuralne

sensoneuralne

Ślimak (sensoryczny) lub nerw słuchowy, dotyczy 

Ślimak (sensoryczny) lub nerw słuchowy, dotyczy 

przede wszystkim częstotliwości wysokich

przede wszystkim częstotliwości wysokich

mieszany

mieszany

Ucho zewnętrzne lub środkowe

Ucho zewnętrzne lub środkowe

C

C

entralny

entralny

Utrata wzdłuż drogi słuchowej przez pień mózgu do 

Utrata wzdłuż drogi słuchowej przez pień mózgu do 

kory słuchowej

kory słuchowej

Przy pogorszeniu słuchu wzrok staje się 

Przy pogorszeniu słuchu wzrok staje się 

bardziej istotny

bardziej istotny

background image

Utrata słuchu związana z wiekiem

Utrata słuchu związana z wiekiem

Presby

Presby

cusis

cusis

Często zaburzenia słuchu sensoneuralne 

Często zaburzenia słuchu sensoneuralne 

powodują centralną utratę słuchu

powodują centralną utratę słuchu

Wrażliwość słuchowa i zrozumienie 

Wrażliwość słuchowa i zrozumienie 

mowy są obniżone

mowy są obniżone

Dotyczy dźwięków wysokiej 

Dotyczy dźwięków wysokiej 

częstotliwości

częstotliwości

background image

Poruszanie się 

Poruszanie się 

upadki, 

upadki, 

prowadzenie 

prowadzenie 

pojazdów

pojazdów

background image

Ruchliwość

Ruchliwość

Słabnące umiejętności wzrokowe 

Słabnące umiejętności wzrokowe 

naraża ludzi starszych na ryzyko 

naraża ludzi starszych na ryzyko 

związane z poruszaniem się

związane z poruszaniem się

Używanie laski, chodzika lub wózka 

Używanie laski, chodzika lub wózka 

dla zwiększenia bezpieczeństwa

dla zwiększenia bezpieczeństwa

background image

Upadki

Upadki

Upadek  jest najczęstszą przyczyną 

Upadek  jest najczęstszą przyczyną 

śmiertelności w populacji osób starszych

śmiertelności w populacji osób starszych

Upadki i obawa przed upadnięciem 

Upadki i obawa przed upadnięciem 

najbardziej dotykają tej populacji

najbardziej dotykają tej populacji

Obawa przed upadnięciem prowadzi do 

Obawa przed upadnięciem prowadzi do 

ograniczenia aktywności i utraty 

ograniczenia aktywności i utraty 

samodzielności

samodzielności

Częstość upadków wzrasta u osób z 

Częstość upadków wzrasta u osób z 

zaburzeniami widzenia

zaburzeniami widzenia

background image

Badania wskazują, że od 30 do 50% 

Badania wskazują, że od 30 do 50% 

osób powyżej 65 roku życia upada 

osób powyżej 65 roku życia upada 

każdego roku

każdego roku

6% 

6% 

upadków kończy się złamaniami

upadków kończy się złamaniami

Statystyki pokazują, iż osoby powyżej 

Statystyki pokazują, iż osoby powyżej 

65 roku życia stanowią 72% ofiar 

65 roku życia stanowią 72% ofiar 

śmiertelnych upadków w Stanach 

śmiertelnych upadków w Stanach 

Zjednoczonych

Zjednoczonych

background image

Uwarunkowania medyczne 

Uwarunkowania medyczne 

związane ze wzrostem ryzyka 

związane ze wzrostem ryzyka 

upadku obejmują

upadku obejmują

:

:

 choroby układu 

 choroby układu 

sercowo-naczyniowego, posturalne 

sercowo-naczyniowego, posturalne 

niedociśnienie [zab. ortostatyczne], 

niedociśnienie [zab. ortostatyczne], 

czynniki neurologiczne (łącznie z 

czynniki neurologiczne (łącznie z 

widzeniem), zmiany mięśniowo-

widzeniem), zmiany mięśniowo-

szkieletowe, nagłe przypadki, leki i 

szkieletowe, nagłe przypadki, leki i 

czynniki psychologiczne

czynniki psychologiczne

background image

Leki najczęściej stosowane przez osoby, 

Leki najczęściej stosowane przez osoby, 

które doznały upadku na pochyłościach

które doznały upadku na pochyłościach

:

:

Diuretyki, szczególnie furosemid

Diuretyki, szczególnie furosemid

 (Lasix)

 (Lasix)

Środki nasenne i uspokajające, szczególnie 

Środki nasenne i uspokajające, szczególnie 

flurazepam (Dalmane)

flurazepam (Dalmane)

Chlorpothixene (Taractan)

Chlorpothixene (Taractan)

Chlordiazepoxide (Librium)

Chlordiazepoxide (Librium)

Leki te mogą zaburzać równowagę, 

Leki te mogą zaburzać równowagę, 

napięcie mięśniowe, poziom 

napięcie mięśniowe, poziom 

świadomości, orientację i koordynację

świadomości, orientację i koordynację

background image

Framingham Study

Framingham Study

Złamania kości biodrowej

Złamania kości biodrowej

Występuje jedynie u 

Występuje jedynie u 

3% 

3% 

osób z 

osób z 

ostrością wzroku 

ostrością wzroku 

20/25

20/25

8.5% 

8.5% 

osób z ostrością wzroku 

osób z ostrością wzroku 

od 

od 

20/30 

20/30 

do

do

 20/80

 20/80

11.3% 

11.3% 

osób z ostrością wzroku 

osób z ostrością wzroku 

20/100

20/100

 lub mniejszą

 lub mniejszą

background image

Turano 

Turano 

i

i

 Rubin, 

 Rubin, 

i wsp.

i wsp.

badali wpływ  widzenia na 

badali wpływ  widzenia na 

stabilizację posturalną oraz upadanie/obawę przed 

stabilizację posturalną oraz upadanie/obawę przed 

upadkiem

upadkiem

Turano 

Turano 

i

i

 Rubin, 

 Rubin, 

i wsp

i wsp

., 

., 

wskazują w opublikowanych 

wskazują w opublikowanych 

danych, iż do większości upadków dochodzi na 

danych, iż do większości upadków dochodzi na 

obszarach takich jak wejścia i stopnie schodów

obszarach takich jak wejścia i stopnie schodów

Cox, 

Cox, 

i wsp

i wsp

., 

., 

wskazują, iż wśród 537 pacjentów w 

wskazują, iż wśród 537 pacjentów w 

wieku 65 lat i powyżej, którzy doznali upadku i 

wieku 65 lat i powyżej, którzy doznali upadku i 

złamania kości biodrowej 66% miało zaburzenia 

złamania kości biodrowej 66% miało zaburzenia 

wzroku związane z nieskorygowaną wadą refrakcji i 

wzroku związane z nieskorygowaną wadą refrakcji i 

nie leczoną zaćmą

nie leczoną zaćmą

background image

Posturalne kołysanie się/chwianie się  jest 

Posturalne kołysanie się/chwianie się  jest 

związane z ostrością wzroku, wrażliwością 

związane z ostrością wzroku, wrażliwością 

na kontrast, progiem ruch- obraz i 

na kontrast, progiem ruch- obraz i 

zwężeniem pola widzenia

zwężeniem pola widzenia

Obniżenie funkcji wzrokowych skutkuje 

Obniżenie funkcji wzrokowych skutkuje 

redukcją informacji somatosensorycznych i 

redukcją informacji somatosensorycznych i 

wzrostem posturalnego kołysania się

wzrostem posturalnego kołysania się

Zwiększone posturalne kołysanie się 

Zwiększone posturalne kołysanie się 

zwiększa ryzyko upadku

zwiększa ryzyko upadku

background image

Udział czynników wzrokowych w 

Udział czynników wzrokowych w 

stabilizacji posturalnej jest większy u 

stabilizacji posturalnej jest większy u 

osób nie ulegających upadkom w 

osób nie ulegających upadkom w 

stosunku do osób ulegających upadkom

stosunku do osób ulegających upadkom

Osoby ulegające upadkom mają większe 

Osoby ulegające upadkom mają większe 

posturalne kołysanie się niż osoby nie 

posturalne kołysanie się niż osoby nie 

ulegające upadkom

ulegające upadkom

Wrażliwość na kontrast jest znacząco 

Wrażliwość na kontrast jest znacząco 

związana ze stabilizacją wzrokową

związana ze stabilizacją wzrokową

background image

Osoby obawiające się upadku i osoby 

Osoby obawiające się upadku i osoby 

nie obawiające się upadku mają 

nie obawiające się upadku mają 

podobną stabilizację wzrokową

podobną stabilizację wzrokową

Zalecane 

Zalecane 

:

:

Lepsze oświetlenie, unikanie miejsc 

Lepsze oświetlenie, unikanie miejsc 

zacienionych, jednolite oświetlenie, używanie 

zacienionych, jednolite oświetlenie, używanie 

podpórek i znakowanie schodów, poręcze, 

podpórek i znakowanie schodów, poręcze, 

bezpieczne dywany, buty zapobiegające 

bezpieczne dywany, buty zapobiegające 

poślizgnięciu się, laska/chodzik

poślizgnięciu się, laska/chodzik

background image

Prowadzenie 

Prowadzenie 

pojazdów

pojazdów

background image

Dr. Morgan

Dr. Morgan

uznaję prowadzenie o zmierzchu – dokładnie 

uznaję prowadzenie o zmierzchu – dokładnie 

przed zapadnięciem rzeczywistej ciemności 

przed zapadnięciem rzeczywistej ciemności 

– na frustrujące ponieważ czuję, że 

– na frustrujące ponieważ czuję, że 

powinienem postrzegać więcej szczegółów 

powinienem postrzegać więcej szczegółów 

obiektów niż mogę to zrobić. Uważam też, 

obiektów niż mogę to zrobić. Uważam też, 

że mam nieznacznie większe  problemy z 

że mam nieznacznie większe  problemy z 

lokalizacją przestrzenną

lokalizacją przestrzenną

.’

.’

Prowadzenie nocą może być nieco bardziej 

Prowadzenie nocą może być nieco bardziej 

uciążliwe, obecnie mało prowadzę nocą, 

uciążliwe, obecnie mało prowadzę nocą, 

trudno jest mi jednoznacznie stwierdzić czy 

trudno jest mi jednoznacznie stwierdzić czy 

sprawia mi to znacznie więcej trudności

sprawia mi to znacznie więcej trudności

.’

.’

background image

czuję, że trudno mi dostrzec szczegóły 

czuję, że trudno mi dostrzec szczegóły 

w miejscach zacienionych w 

w miejscach zacienionych w 

obszarach o dużym kontraście. np. W 

obszarach o dużym kontraście. np. W 

terenie zalesionym. Zauważam to 

terenie zalesionym. Zauważam to 

szczególnie podczas prowadzenia 

szczególnie podczas prowadzenia 

gdy słońce oświetla część drogi i 

gdy słońce oświetla część drogi i 

następują szybkie zmiany w 

następują szybkie zmiany w 

oświetleniu; wskutek tych warunków 

oświetleniu; wskutek tych warunków 

prowadzenie jest mniej pewne

prowadzenie jest mniej pewne

.’

.’

background image

Prowadzenie pojazdów

Prowadzenie pojazdów

Jest to złożone zadanie  psycho-fizyczne

Jest to złożone zadanie  psycho-fizyczne

Uwzględnia wiele zmiennych, a wśród 

Uwzględnia wiele zmiennych, a wśród 

nich parametry widzenia, 

nich parametry widzenia, 

doświadczenie, świadomość, czynniki 

doświadczenie, świadomość, czynniki 

uwagi, zdolności fizyczne, stan drogi, 

uwagi, zdolności fizyczne, stan drogi, 

model i stan pojazdu, pogodę, stan 

model i stan pojazdu, pogodę, stan 

słuchu, leki, konstrukcje umysłową, porę 

słuchu, leki, konstrukcje umysłową, porę 

prowadzenia (nocą lub za dnia), 

prowadzenia (nocą lub za dnia), 

roztargnienie, zdolności kognitywne

roztargnienie, zdolności kognitywne

,

,

inne zmienne

inne zmienne

  

  

background image

Wymagania wzrokowe do 

Wymagania wzrokowe do 

prowadzenia pojazdów obejmują 

prowadzenia pojazdów obejmują 

ostrość wzroku 

ostrość wzroku 

VA,

VA,

 wrażliwość na 

 wrażliwość na 

kontrast

kontrast

 CS,

 CS,

widzenie barwne

widzenie barwne

 CV, 

 CV, 

UVOF,

UVOF,

 obuoczne poczucie głębi, 

 obuoczne poczucie głębi, 

umiejętności percepcji wzrokowej, 

umiejętności percepcji wzrokowej, 

czas powrotu funkcji po olśnieniu i 

czas powrotu funkcji po olśnieniu i 

przetwarzanie informacji 

przetwarzanie informacji 

background image

Znaczenie prowadzenia 

Znaczenie prowadzenia 

pojazdów

pojazdów

Szeroki dostęp do transportu

Szeroki dostęp do transportu

Prowadzenie jest jedną z form 

Prowadzenie jest jedną z form 

przemieszczania się

przemieszczania się

Możliwość czucia się „niezależnym” 

Możliwość czucia się „niezależnym” 

od innych osób

od innych osób

background image

Czy aktualne stadardy są 

Czy aktualne stadardy są 

przekonujące?

przekonujące?

W Ameryce badanie ostrości wzroku jest 

W Ameryce badanie ostrości wzroku jest 

w większości stanów jest stosowana 

w większości stanów jest stosowana 

jako badanie przesiewowe dla 

jako badanie przesiewowe dla 

kierowców

kierowców

.

.

Jaki rodzaj ostrości wzroku

Jaki rodzaj ostrości wzroku

?

?

     

     

statyczny 

statyczny 

– 

– 

stosowany najczęściej

stosowany najczęściej

plansze do badania ostrości wzroku

plansze do badania ostrości wzroku

     

     

vernier– 

vernier– 

wykrywający oddzielne linie

wykrywający oddzielne linie

  

  

   

   

dynamiczny 

dynamiczny 

– 

– 

ostrość wzroku przy 

ostrość wzroku przy 

poruszających się planszach 

poruszających się planszach 


Document Outline