background image

Technologie 

mikroelektroniczne – 

systematyka

Autor: Damian Wojcieszak

background image

1. Porównanie technologii

TECHNOLOGIE MIKROELEKTRONICZNE:

PÓŁPRZEWODNIKOWA

CIENKOWARSTWOWA

GRUBOWARSTWOWA

background image

1. Porównanie technologii

Technologia półprzewodnikowa:
• najdroższa (długie tanie serie)
• najwyższa klasa czystości pomieszczeń
• najmniejsze wymiary (nano, mikro)
• elementy bierne i czynne, MEMS
• …

background image

1. Porównanie technologii

Technologia cienkowarstwowa:
• droga
• średnia klasa czystości pomieszczeń
• wymiary mikro
• głownie elementy bierne, sensory
• …

background image

1. Porównanie technologii

Technologia grubowarstwowa:
• najtańsza (krótkie serie, niedrogie)
• wymiary mikro
• elementy bierne, obudowy, sensory
• …

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Stosowane materiały:
• german (lata 50-te)
• Si 
• AIII BV (np. GaAs)
• AII BVI (np. CdS, CdHgTe)
• …

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Wytwarzanie czystego oraz jednorodnie 
domieszkowanego krzemu:

a) oczyszczanie chemiczne (czystość 99,9%)
b) oczyszczenie strefowe (krzem polikrystaliczny)
c) wytwarzanie monokryształów metodą wyciągania z roztworu 
(metodą 

Czochralskiego):

-

 - w tyglu czysty polikrystaliczny Si, pręt z zarodkiem 

monokrystalicznym,

 

 - tygiel pokryty SiO

2

, roztwór przykryty B

2

O

3

, atmosfera 

Ar+5%H2, 1.5At, 

       - szlifowanie kryształu (ścięcia bazowe),
       - cięcie kryształu na podłoża,
       - szlifowanie, polerowanie i mycie podłoży

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Procesy w technologii półprzewodnikowej:

wytwarzanie 

warstw 

dielektrycznych 

domieszkowanie

wytwarzanie metalizacji

epitaksja

litografia

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Wytwarzanie warstw dielektrycznych:
• proces utleniania: 

– termiczne (900-1200°) – SiO

2

 na Si

• suche, mokre, ciśnienie atmosferyczne lub 

wysokie

– anodowe (Si-anoda, Pt -katoda, elektrolit)

• chemiczne osadzanie z fazy gazowej - CVD (SiO

2

Si

3

N

4

, Al

2

O

3

)

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Domieszkowanie przez:
• wdyfundowanie atomów domieszki do materiału 

półprzewodnika ze źródła domieszki (ciekłego, 
gazowego lub stałego), 2 etapy: predyfuzja (powstaje 
warstwa bardzo silnie domieszkowana i na ogół płytka) 
i redyfuzja (wprowadzona wcześniej domieszka 
wędruje w głąb płytki półprzewodnikowej)

• implantacja domieszki do półprzewodnika (jonizacja 

domieszki, rozpędzenie jonów w polu elektrycznym, 
bombardowanie półprzewodnika, zaburzenie struktury 
krystalicznej, wygrzewanie, precyzyjna metoda)

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Epitaksja - proces wzrostu warstw 

monokrystalicznych na 

                podłożu 

monokrystalicznym:

• homoepitaksja - taka sama struktura krystaliczna 

warstwy
        i podłoża np. Si/Si) 

• heteroepitaksja – różne struktury krystaliczne 

warstwy 
         i podłoża np. SiGe/Si

Procesy epitaksji:
• osadzanie z fazy gazowej: CVD, MOCVD
• osadzanie za pomocą wiązki molekularnej - MBE

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Litografia - odwzorowanie na powierzchni

 

R e z y s t p o z y ty w o w y

R e z y s t n e g a ty w o w y

L i f t  -   o f

W y w o ły w a n i e

T r a w ie n i e

U s u w a n i e  

r e z y s tu  

Rodzaje litografii: fotolitografia (UV), 

rentgenolitografia, elektronolitografia, 
jonolitografia.

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Wytwarzanie metalizacji (metodą osadzania próżniowego – 

cienkie warstwy) :

• naparowanie próżniowe za pomocą źródeł par grzanych

– oporowo (grzejniki wolframowe, tantalowe, molibdenowe)
– indukcyjnie (tyglowe źródła par o wysokiej wydajności)
– wiązką elektronową (działa el. o mocy 10...15kV*A) - Al, 

Au, Ni, Ti

• rozpylanie w układzie diodowym, triodowym, 

magnetronowym

background image

2. Technologia 
półprzewodnikowa

Trawienie – usuwanie w w sposób kontrolowany 

materiału półprzewodnika lub naniesionej na nim 

warstwy dielektryka lub metalu

Rodzaje trawienia:
• mokre – stosowane roztwory reagujące z trawionym 

materiałem

• suche – stosowane zjonizowane gazy reagujące z 

trawionym 

      materiałem, wyróżniamy:

a) chemiczne trawienie w plaźmie
b) trawienie z zastosowaniem jonów

– rozpylanie – trawienie fizyczne
– wiązką jonową (IBE)
– reaktywne trawienie wiązką jonową (RIBE)
– wspomagane chemicznie trawienie wiązką jonową (CAIBE)

background image

3. Technologia 
cienkowarstwowa

Układy cienkowarstwowe najczęściej wytwarza się 

metodami nanoszenia w próżni (naparowywanie 
termiczne, rozpylanie) cienkich warstw 
przewodzących, rezystywnych i dielektrycznych na 
podłoża izolacyjne (szkło, ceramika)

Inne metody osadzania warstw cienkich:
• osadzanie elektrochemiczne
• utlenianie anodowe
• utlenianie termiczne
• pyroliza (z fazy gazowej)
• …

background image

3. Technologia 
cienkowarstwowa

Metody nanoszenia próżniowego cienkich warstw:
• naparowanie próżniowe za pomocą źródeł par grzanych

– oporowo (grzejniki wolframowe, tantalowe, 

molibdenowe)

– indukcyjnie (tyglowe źródła par o wysokiej wydajności)
– wiązką elektronową (działa el. o mocy 10...15kV*A) - 

Al, Au, Ni, Ti

• metoda diodowa DC, RF
• metoda triodowa DC (NiCr), RF (reaktywnie Ta

2

N)

• metoda magnetronowa (Cu, Al, Cr, Ti, Ag, TiN / AlN, 

Al

2

O

3

, Ta

2

O

5

, SiO

2

)

• …

background image

4. Technologia grubowarstwowa

Układy grubowarstwowe wytwarza się nanosząc 

techniką sitodruku warstwy przewodzące, rezystywne 

i dielektryczne na podłoża izolacyjne (ceramika). 

Warstwy poddawane są następnie obróbce termicznej

Wyróżniamy układy:
• wysokotemperaturowe – temperatura wypalania 700 – 

1000 

0

C

• niskotemperaturowe (polimerowe) – temperatura 

utwardzania 100 – 350 

0

C

   

background image

4. Technologia grubowarstwowa

Technologia grubowarstwowa - materiały i 

właściwości:

grubość warstw    515m (35 45m – dielektryk) 

szerokość ścieżek (min)    300m (50 m - druk 

precyzyjny, 15 m – fotolitografia

warstwy przewodzące – Au, Ag, PdAg… , rezystancja 
powierzchniowa 5m/

warstwy rezystywne – RuO

2

, IrO

2

, Bi

2

Ru

2

O

7

…, 

rezystancja powierzchniowa R = 10  10

7

 /,  TWR  

50 ppm/K

background image

4. Technologia grubowarstwowa

Stosowane podłoża:
• ceramika alundowa (96% Al

2

O

3

)

• ceramika AlN
• ceramika berylowa
• podłoża stalowe

Właściwości stosowanych podłoży:
• odporność na wysokie temperatury
• izolacja elektryczna
• przewodność cieplna
• rozszerzalność termiczna
• wymiary geometryczne

background image

4. Technologia grubowarstwowa

Etapy wytwarzania układów grubowarstwowych:
• drukowanie warstw grubych ( pasta, gęstość sita, 

odległość sito – podłoże, kąt natarcia, pionowy 
przesuw rakla, twardość rakla)

• suszenie (150°C)
• wypalanie (odpowiedni profil, LTCC temp max 

850°C, HTCC 1600°C)

• korekcja laserowa rezystorów (rozrzut 10-15%, 

projektowane na mniejszą wartość R), różne 
kształty cięcia, dwa cykle doregulowania

• …

background image

5. MCM

Moduły MCM:
• MCM-D (osadzanie cienkich warstw metalicznych 

lub dielektrycznych na Si, C, ceramice, podłożu 
metalowym)

• MCM-L (laminowane, jak wielowarstwowe obwody 

drukowane)

• MCM-C (ceramika, wielowarstwowe układy 

grubowarstwowe na podłożu ceramicznym)

• 3D –MCM (zawierające układy scalone 

umieszczone pionowo)

background image

Dziękuję za uwagę


Document Outline