Chemia

Chemia

Prof. dr hab. Krystyna A. Skibniewska
Katedra Podstaw Bezpieczeństwa WNT
E-mail: kas@uwm.edu.pl

Plan wykładu  VI

Plan wykładu  VI



Roztwory właściwe i koloidalne. 

Układy wielofazowe. Emulsje. 
Polimery. Zjawiska 
powierzchniowe. 



Reakcje charakterystyczne jonów. 

Wykrywanie jonów i soli. 



Twardość wody

Układy złożone

Układy złożone

Znamion
a

Roztwory 
właściwe

Roztw. 
koloidalne

Zawiesi
ny

Wielkość 

cząstek

<1 nm

1 ÷10

3 

nm

>1m

Liczba 
atomów

1 ÷10

3

10

3

 ÷10

9

>10

9

Sączenie

nierozdzieln
e

? 
(ultrasączki)

rozdzieln
e

Obraz

? mikroskop 
elektronowy

mikroskop 
elektronowy

Mikrosko
p, lupa, 

oko

Roztwory właściwe

Roztwory właściwe

Rozpuszczalnik – substancja 

zachowująca w roztworze swój stan 

skupienia. Nie tylko woda.

-

gaz (powietrze), ciecz (para wodna), 

ciało stałe rozpuszczone w gazie,

-

gaz (woda amoniakalna), ciecz (alkohol 

i woda), ciało stałe (woda wapienna) 

rozpuszczone w cieczy (zwykle woda),

-

gaz (wodór w stali), ciecz (woda 

sieciowa w kryształach), ciało stałe 

(kryształy mieszane, kompozyty 

budowlane) rozpuszczone w ciele 

stałym. 

Faza układu

Faza układu

Układy wielofazowe

Układy wielofazowe

-

gaz (nie występuje), ciecz (deszcz, aerozol 
ciekły -mgła), ciało stałe (śnieg, aerozol 
stały - dym) zawieszone w gazie,

-

gaz (piana), ciecz (emulsja), ciało stałe 
(zawiesiny, roztwory koloidalne np. szkło 
wodne) zawieszone w cieczy (zwykle 
woda),

-

gaz (stała piana – np. styropian, 
gazobeton), ciecz (zawiesina np. 
zawilgocony gazobeton), ciało stałe 
(zawiesiny np. kompozyty budowlane) 
zawieszone w ciele stałym. 

Koloidy – budowa i 

Koloidy – budowa i 

właściwości

właściwości

Budowa – jądro, powłoka adsorpcyjna, powłoka 

dyfuzyjna. Razem tworzą micelę.

-

Są w ciągłym ruchu (ruchy Browna),

-

Nie przenikają przez błony półprzepuszczalne,

-

Są obdarzone ładunkiem elektrycznym,

-

Ulegają elektroforezie,

-

Ulegają elektroosmozie (osuszanie 

zawilgoconych murów).

Przechodzenie zolu w żel (odwracalne i 

nieodwracalne).

Micela koloidowa

Micela koloidowa

wg: 

wg: 

http://www.mlyniec.gda.pl/~chemia/ogolna/substancje/substancja_koloidy.htm

http://www.mlyniec.gda.pl/~chemia/ogolna/substancje/substancja_koloidy.htm

Polimery

Polimery

Organiczne związki 

wielkocząsteczkowe.

Naturalne (bituminy, drewno, 

kauczuk) i syntetyczne. 

Polimeryzacja:  mery →polimer.
Starzenie się polimerów 

(depolimeryzacja, destrukcja, 
degradacja).

Składniki inne, niż mery.

Zagadnienia na ćwiczenia

Zagadnienia na ćwiczenia

 Reakcje charakterystyczne kationów:
Ca

2+

, Fe

3+

, Al

3+

, Na

+

, K

+

i anionów:
SO

42-

, CO

32-

, SiO

32-

, NO

3-

Analiza soli.

Reakcje 

Reakcje 

charakterystyczne

charakterystyczne



Ca

2+

 z OH

-

, CO

32-

, C

2

O

42-



Fe

3+ 

- z OH

-

, z SCN

-



Al

3+ 

-  z NaOH, NH

3. 

H

2

O



Na

+

, K

+



SO

42- 

- z Ba

2+

, 



CO

32- 

- z Ag

+

, z Ba

2+

, z mocnymi 

kwasami



SiO

32-

 - z Ag

+

, z Ba

2+



NO

3- 

- reakcja obrączkowa