Filozofia polityki 2

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

2

Liberalizm



libertas (łac.) = wolność



Zasada utylitaryzmu: 



jak najwięcej dóbr dla jak największej liczby 
osób



Zasada wolności: 



granicą wolności każdego jest wolność 
innego



np. wolność zrzeszania się, wolność słowa



Państwo = zbiór jednostek związanych 
wzajemnymi, dobrowolnymi umowami

John Stuart Mill 

(1806 -1873)

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

3

Leseferyzm



Skrajny liberalizm



laisse faire (franc.) = pozwólcie działać



Państwo-„nocny stróż”



utrzymuje wojsko, policję, sądy, więzienia 

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

4

Umiarkowany liberalizm



Zadanie państwa: usuwanie przeszkód do 
rozwoju 



rozwój przyczynia się do wzrostu dóbr



obowiązek szkolny



ustawodawstwo społeczne

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

5

Socjalizm



socialis (łac.) = towarzyski



Państwo = zrzeszenie producentów i konsumentów



Zadanie państwa: organizacja produkcji i podziału



zaspokajanie potrzeb materialnych, sprawiedliwość



Utopijne projekty społeczne



ou topos (gr.) = nigdzie



Utopia = tytuł dzieła Thomasa More’a 1516



Regulacja produkcji i podziału  „niewidzialna ręka 
rynku” 

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

6

Koncepcja 

społeczeństwa 

Podstawowe

zadanie 

państwa

Główny

mechanizm

 

Konserwatyzm

organicyzm

realizm 

zachowanie 

ciągłości 

tradycji 

przywiązanie do 

tradycji, obyczaj 

paternalizm 

Liberalizm

indywidualizm

nominalizm 

sprzyjanie 

inicjatywie 

jednostek 

dobrowolne umowy 

między jednostkami 

i zrzeszeniami 

niewidzialna ręka 

rynku

 

Socjalizm

konstruktywizm

konceptualizm 

zapewnienie 

sprawiedliwoś

ci 

realizacja projektu 

idealnego ustroju 

(utopizm) 

reglamentacja

 

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

7

Pojęcie wolności



Wolność polityczna



wolność od przymusu



Wolność metafizyczna



wolność podejmowania 
wyboru

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

8

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

9

Idealizm absolutny 

(Hegel)



Krytyka kantowskiego dualizmu 
zjawiska   i rzeczy samej w sobie



Wolność atrybutem ducha. 



Duch jest wolny, gdy jest u siebie 
samego



Duch dąży do samowiedzy



do uświadomienia sobie własnej wolności 



(przez swoje przedstawienia) tworzy 
siebie samego

Georg Wilhelm 

Friedrich

Hegel (1770-1831)

 

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

10

Idealizm absolutny 

(Hegel)



Alienacja (wyobcowanie) = przedstawienie 
sobie czegoś 

własnego

 jako coś obcego



Zniesienie



Dialektyczny schemat rozwoju Ducha:

antytez
a

synteza

teza

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

11

Idealizm absolutny 

(Hegel)

Byt

 

Georg Wilhelm Friedrich

Hegel (1770-1831) 

Niebyt

Stawanie się

Idea

Przyroda

Duch

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

12

Idealizm absolutny 

(Hegel)



Dzieje powszechne przedstawieniem 
Ducha



Bieg dziejów jest rozumny; zatem 
konieczny



„Chytrość rozumu”



„Herosi ducha”



„Wolność = uświadomiona konieczność”

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

13

Materializm historyczny 



Myśl wtórna względem 
materialnego działania



Materia jest pierwotna względem 
ducha



Jedność poznania i działania 
(aktywizm  pasywizm)



Materia: przedmiot działania 
różny ode mnie 



przyroda



społeczeństwo

Karl Marx

1818-1883

 

Filozofia polityki. Koncepcje c
złowieka

14

Alienacja religijna



religia jako forma samowiedzy ludzkości:



„jaki jest człowiek, taki jest jego Bóg” (Ludwig 
Feuerbach 1841)



człowiek pod postacią Boga wielbi swą własną istotę



odziera siebie z mądrości, potęgi i miłości własnej



zniesienie: uświadomienie sobie alienacji



„religia = opium dla ludu” (Marx)



zniesienie materialnych źródeł alienacji



zniesienie podziału klasowego