1
GRAFICZNE
PRZEDSTAWIENIE
DANYCH
LICZBOWYCH
TABELE I RYSUNKI
1
GRAFICZNE
PRZEDSTAWIENIE
DANYCH
LICZBOWYCH
TABELE I RYSUNKI
2
Miejsca znaczące i
zaokrąglanie liczb
3
TABELA CZY RYSUNEK ?
Wyniki przedstawiamy w formie tabeli lub wykresu,
ewentualnie stosujemy opis słowny. Tabele w
konfrontacji z wykresami mają następujące zalety:
dokładność podawania danych,
większa ilość danych zawarta na danej przestrzeni.
Forma przedstawiania danych zależy od autora i
powinna być dopasowana do przekazywanych
treści. Jeżeli jest taka możliwość, to
wyniki należy
przedstawiać w formie rysunków
gdyż są one:
bardziej
czytelne,
szczególnie
w
przypadku
wygłaszania referatu lub prezentacji publicznej
danych.
Generalną zasadą przy tworzeniu tabel i wykresów
jest ich czytelność bez odwoływania się do treści
pracy.
4
Ogólne zasady sporządzania
tabel
Tabela określa zestawienie liczbowe lub
określenia słowne np. różnych cech tych
samych obiektów doświadczalnych.
Tabele tytułujemy od góry.
Tabela po numerze powinna być opatrzona
tytułem wskazującym precyzyjnie i w sposób
skondensowany,
co
w
tabeli
jest
przedstawiane.
Należy unikać określeń liczba i ilość.
Nie powinno się w tytule powtarzać treści
zawartych w tytułach wierszy i kolumn, które
stanowią tzw. główkę tabeli.
Tytuły kolumn winny być zwięzłe z podaniem
jednostek, jeżeli przedstawia się większą
liczbę cech.
Można stosować skróty lub znaki umowne, aby
nie stwarzać pustych miejsc w kolumnach, gdyż
tabela traci na przejrzystości.
W
tabeli
podajemy
wyliczone
parametry
statystyczne np. odchylenie standardowe (SD),
błąd standardowy (SE) lub NIR
.
Odchylenia i błędy standardowe podajemy
najczęściej
bezpośrednio
przy
średnich
arytmetycznych, natomiast NIR na dole tabeli.
Można stosować znaki umowne: (-) zdarzenie nie
wystąpiło, nie dotyczy, nie badano; (0) zjawisko
istnieje ale było bardzo małe; (*) różnica lub
parametr istotny; (**) różnica lub parametr
wysoce istotny; (ns) różnica nieistotna.
Błędem jest podawanie liczb ze zbyt dużą
dokładnością, stosujemy zasadę podawania liczb
do 3 miejsc znaczących.
W razie konieczności należy stosować zamianę
jednostek
podstawowych
układu
SI,
wykorzystując przedrostki lub podając mnożnik
w główce lub tytule tabeli.
6
Ogólne zasady sporządzania
wykresów
Wykres lub rysunek musi mieć tytuł, który
umieszcza się u dołu pod rysunkiem.
Pole wykresu powinno być zbliżone do pola
kwadratu.
Tytuły osi umieszczamy przy końcach osi lub
równolegle do nich.
Osie powinny być czytelnie opisane tj. posiadać
słowny opis tego, co przedstawiają wraz z
jednostkami np. wysokość roślin [cm]
Jednostki na osi powinny być umieszczane co
określoną ich liczbę w obrębie całej osi.
Cała przestrzeń ograniczona osiami powinna być
wypełniona treścią rysunku; w tym celu należy
stosować przerwania osi.
Wykres powinien mieć legendę, którą
umieszczamy na wykresie lub ze względu
na większą czytelność przenosimy do
tytułu.
Należy pamiętać, że na wykresie mogą
być
przedstawione
wyliczone
miary
statystyczne.
Odchylenia
i
błędy
standardowe
zaznaczamy pionowymi kreskami od
punktów oznaczających średnie.
NIR
umieszczamy
najczęściej
nad
wartościami
średnimi,
uwzględniając
skalę liczbową osi Y.
8
Podział wykresów
1.Wykresy pojedyncze
liniowe (diagramy) - przedstawiamy na nich czynniki
ilościowe lub cechy ciągłe
słupkowe (histogramy) - przedstawiamy za ich
pomocą czynniki jakościowe i ilościowe lub cechy
skokowe
kołowe - najczęściej przedstawiają udziały %
powierzchniowe
2.Wykresy
złożone
(kombinacje
wykresów
pojedynczych)
3.Wykresy wielokrotne (kilka wykresów opatrzonych
wspólnym tytułem i legendą)
4.Wykresy wielowymiarowe
słupkowe
płaszczyznowe (płaszczyzny reakcji)
9
Histogram, diagram
Histogram jest wykresem słupkowym, w którym
podstawę
słupka stanowi długość przedziału, a wysokość
słupka
stanowi jego liczebność. Histogram może być
wykonany
z szeregu rozdzielczego zmiennej ciągłej i skokowej.
Diagram jest wykresem w postaci linii łamanej,
powstałej
poprzez połączenie prostymi punktów wyznaczonych
na podstawie środka przedziału i jego liczebności.
Diagram
może być wykonany z szeregu rozdzielczego
zmiennej ciągłej.
Odmiana
Lipnik
Strzelce
Średnio
N
60
N
12
0
N
70
N
100
N
1
N
2
ogółe
m
%
Akt
(n) 42,
1
42,
6
42,
4
48,7
40,5
44,
6
45,
4
41,
6
43,5
65
STH
296
(n) 42,
5
40,
1
41,
3
52,8
49,8
51,
2
47,
7
45,
0
46,3
69
Bajka
(op
)
65,
4
62,
1
63,
7
73,0
68,2
70,
6
69,
2
65,
2
67,2
10
0
50,
0
48,
3
49,
1
58,2
52,8
55,
5
54,
1
50,
6
52,3
NIR
0,05
(SNK) dla N
1,37
O
2,26
O(N)
3,20
N(O)
2,54
1,99
3,27
4,62
3,69
x
x
x
Tab. 1. Plon ziarna (dt ha
-1
)
odmian nagoziarnistych (n) i
oplewionej (op) owsa
w zależności od zastosowanej dawki nawożenia azotowego
(N kg ha
-1
)
w dwóch miejscowościach
Trait
Cultivar
Differenc
e
1
LSD
0.05
2
Warko
Amilo
Marder
RAH
849
c
e
= 350 [mol m
-2
s
-1
]
A
[mol m
-2
s
-
1
]
20.5 b
3
22.3 ab
23.0 a
22.1 ab
1.2
n.s.
E
[mmol m
-2
s
-1
]
2.79 c
2.98 b
3.29 a
3.02 b
0.27
0.185
g’
s
[mol m
-2
s
-1
]
0.63 c
0.85 b
1.06 a
0.86 b
0.22
0.192
WUE
[mmol mol
-
1
]
7.35 a
7.48 a
6.99 a
7.32 a
0.26
n.s.
c
e
= 1300 [mol m
-2
s
-1
]
A
[mol m
-2
s
-
1
]
32.5 a
33.2 a
35.3 a
32.0 a
0.8
n.s.
E
[mmol m
-2
s
-1
]
2.30 c
2.57 b
3.07 a
2.72 b
0.46
0.239
g’
s
[mol m
-2
s
-1
]
0.45 c
0.63 b
0.86 a
0.69 b
0.24
0.170
WUE
[mmol mol
-
1
]
14.1 a
12.9 ab
11.5 b
11.8 b
1.9
n.s.
Table 2. Gas exchange parameters for control plants of four winter rye cultivars,
averaged over all measuring terms.
1 between average effect of both forms of rye
2 according to Scheffé test for compering group of means
3 means in table followed horizontally by the same letter do not differ significantly at p =0.05
according to Duncan test
Rys.1. Plon ziarna mieszanek owsa z jęczmieniem (dt
ha
-1
) z
wyszczególnieniem udziału plewki owsa oplewionego
(Lipnik)
30(186)
32(200)
59(228)
71(246)
Fazy rozwojowe wg DC (l. dni od siewu)
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
24
26
S
u
c
h
a
m
a
s
a
r
o
ś
li
n
y
[
g
]
30(186)
32(200)
59(228)
71(246)
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
24
26
30(186)
32(200)
59(228)
71(246)
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
24
26
30(186)
32(200)
59(228)
71(246)
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
24
26
Nawid
NSIN 490
NS 310P/89
WS 66N/85
Walet
NAD 1495
NSIN 893
WM 1R/89
CHD 894
CSIN 893
Walet
WID 496
WSIN 1595
WS 79P/94
NS 426N/91
Walet
Rys.2. Sucha masa roślin mieszańców i ich komponentów
lo
g
Y
-4
,8
P
l
o
n
z
i
a
r
n
a
(
d
t
/
h
a
)
8,7
8,2
5,8
5,2
9,0
9,0
9,0
8,9
8,8
8,6
7,4
7,0
30
60
90
120
30
60
90
120
30
60
90
120
0,0
0,2
0,4
0,6
0,8
1,0
1,2
1,4
1,6
1,8
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
N (kg/ha)
y=66,
5+0,0
67x R
2
=0,99
6
LR / m
2
LK / R
LZ / K
MTZ
y=4
7,0+
0,43
0x-0
,001
83x
2
R
2
=0,9
99
N
MAX
=11
7
y=5
6,6+
0,25
3x-0
,000
944
x
2
R
2
=0,9
99
N
MAX
=13
4
1997
1998
1997-1998
Rys.3. Wpływ dawek azotu na: komponenty plonu ujęte w formie logarytmicznej (Y1),
wyleganie roślin (nad słupkami) i plon ziarna w formie linii regresji (Y2) w
poszczególnych latach badań
U
d
z
ia
ł
(%
)
>2,8
2,5-2,8
2,2-2,5
2,0-2,2
1,8-2,2
<1,8
N
R
M
MO
A
30
60
90
120
C
K
1997
1998
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
Frakcje ziarna
(mm)
N-Nawid
R-RAH 394
M-Marder
MO-Motto
A-Amilo
C-Cerone
K-Kontrola
Odmiana Cultivars
Dawki azotu Nitrogen doses
Lata Years
Rys.4. Frakcje ziarna w zależności od odmiany, nawożenia azotem,
regulatora wzrostu i lat badań