Symptomatologia w chorobach
przewodu pokarmowego
Łaknienie, pragnienie
Suchość, ślinotok
Czkawka
Odbijanie
Zgaga
Utrudnienie połykania (dysfagia),
bolesne połykanie
Symptomatologia w chorobach
przewodu pokarmowego
Łaknienie, pragnienie
Suchość, ślinotok
Czkawka
Odbijanie
Zgaga
Utrudnienie połykania (dysfagia),
bolesne połykanie
Symptomatologia w chorobach
przewodu pokarmowego
Nudności, wymioty, zwracanie,
krwawe wymioty, wymioty
fusowate
Bóle brzucha, wzdęcia
Bolesne parcie na stolec, rytm
wypróżnień, domieszki w stolcu
(krew, ropa,śluz) , zaparcie,
biegunka, stolce smoliste
Ból brzucha-główne
zagadnienia
Jest to subiektywne, nieprzyjemne i
złożone odczucie, zależne od
czynników patofizjologicznych i
psychologicznych
Jest dolegliwością częstą, skłania do
poszukiwania porady medycznej
Najczęstszą przyczyną są choroby
układu trawienia, ale należy zawsze
brać pod uwagę rzadkie, potencjalnie
groźne dla życia przyczyny
Główne czynniki mające
znaczenie w diagnostyce bólów
brzucha
Podstawowe wiadomości dotyczące
przewodzenia bólu i jego odczuwania
Wiadomości epidemiologiczne o
najczęstszych przyczynach bólów brzucha u
kobiet i mężczyzn w określonych grupach
wiekowych
Dokładne, pełne wywiady chorobowe
Pełne badanie przedmiotowe
Wyniki łatwo dostępnych badań, czasami w
uzupełnieniu o badania bardziej
skomplikowane
Ból brzucha-podziały
„Ostry brzuch”
Przewlekły
Trzewny
Somatyczny
odniesiony
Ból brzucha ostry- przyczyny
wymagające interwencji
chirurgicznej
Ostre zapalenie wyrostka
robaczkowego
Ostra niedrożność jelitowa: uwięźnięta
przepuklina, zrosty, nowotwory,
kamienie żółciowe
Perforacje narządu trzewnego
majacego światło (żołądek), torbieli,
ropnia
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego
Ból brzucha ostry-c.d.
Skręcenie torbieli jajnika, sieci
lub guza
Pęknięcie ciąży pozamacicznej
Pęknięcie uchyłka
Zawał krezki
Zator rozwidlenia aorty
Pęknięcie tętniaka aorty
Pozabrzuszne przyczyny
ostrego bólu brzucha
Płucne: zapalenie płuc, zapalenie
opłucnej, zatorowość
Przełykowe: zapalenie przełyku, skurcz
Urologiczne: kolka nerkowa,
odmiedniczkowe zapalenie nerek,
zapalenie pęcherza moczowego,
gruczołu krokowego
Neurologiczne: półpasiec, zapalenie
korzeni nerwowych, padaczka
brzuszna
Pozabrzuszne przyczyny
ostrego bólu brzucha
Ginekologiczne: endometrioza, bolesna
owulacja, torbiel jajnika, choroby zapalne
Metaboliczne, toksyczne: cukrzyca,
mocznica, choroba Addisona,
porfiria,hiperlipidemia
Zakaźne: zatrucie pokarmowe, gruźlica,
zapalenie otrzewnej
Hematologiczne, alergiczne: białaczka,
przełom hemolityczny, choroba Schonleina-
Henocha
Hemochromatoza
IBD
Wrzodziejące zapalenie okrężnicy
(uc)
Choroba Leśniowskiego-Crohna
Postacie nieokreślone
Mikroskopowe zapalenia jelita
grubego (kolagenowe i
limfocytarne)
Etiopatogeneza chorób
zapalnych jelit (IBD)
IBD
CZYNNIKI
GENETYCZNE
BAKTERIE
JELITOWE
ODPOWIEDŹ
IMMUNOLOGICZ
NA
CZYNNIKI
ŚRODOWISKOW
E
IMMUNOREGULACJA
INTEGRALNOŚĆ BARIERY
ŚLUZÓWKOWEJ
ELIMINACJA BAKTERII LUB
TOLERANCJA
PODATNOŚĆ NA LECZENIE
Etiopatogeneza
Nieswoiste choroby zapalne jelit
(IBD) rozwijają się w wyniku
nieprawidłowej odpowiedzi
immunologicznej na antygeny
zawarte w treści jelitowej u osób z
predyspozycją genetyczną, co
prowadzi do przewlekłego
zapalenia i uszkodzenia tkanek
Epidemiologia
UC – zapadalność na stałym
poziomie 10-12 przypadków/ 100
000 mieszkańców w Europie
L-C – zapadalność wzrasta od 5/100
000 w latach 70-tych do 10/100
000 obecnie
Mikroskopowe zapalenie jelita
1,8/100 000 (Szwecja), ale do 15%
pacjentów z przewlekłą biegunką
IBD- obraz
endoskopowy
UC
CD
Kaspułka
endoskopowa
Choroba Crohna –
lokalizacja zmian
Choroba Crohna – trzy
podstawowe typy kliniczne i
patologiczne
Różnice kliniczne
Colitis
ulcerosa
Choroba
Crohna
Krwawe
wypróżnieni
a
b. częste
rzadkie
Bóle
brzucha
parcie
silne, częste
guz
b. rzadko
dość często
przetoki
b. rzadkie
częste
Zajęcie
odbytnicy
95%
50%
Różnice kliniczne
Colitis
ulcerosa
Choroba
Crohna
Zmiany
około –
odbytnicze
5 – 18%
50 – 80%
pseudopolip
y
13-15%
rzadko
Zwężenie
jelita
rzadkie
częste
Ważne przyczyny
przewlekłej biegunki
Infekcyjne
Niedobór laktazy
Choroba trzewna
Polekowe (antybiotyki!), w tym
rzekomobłoniaste zapalenie jelita
grubego
Hipolaktazja
Wrodzona ( rzadka wada
genetyczna)
Pierwotna ( hipolaktazja
dorosłych, dziedziczona
autosomalnie, recesywnie,
młodzi dorośli)
Nabyta
Ważniejsze przyczyny
wtórnej hipolaktazji
Zapalenia jelit (choroba Crohna, po
naświetlaniach)
Lamblioza
Celiakia
Alkoholizm
Zespół nadmiernego wzrostu bakterii
Resekcja jelita cienkiego
Leki: neomycyna, cytostatyki,
kolchicyna
Diagnostyka-
mikroskopowe zapalenia
jelit
6 dekada życia, częściej kobiety
Niewielka utrata masy ciała w
okresach pogorszenia, może być
nieznaczny wzrost OB., poza tym
wyniki badań laboratoryjnych,
radiologicznych i endoskopowych w
normie
Ważne! Ocena histopatologiczna
wycinków z prawej połowy okrężnicy
Zasady leczenia w IBD
Indukcja remisji (ważny stopień
zaostrzenia)
Podtrzymanie remisji
Opanowanie objawów pozajelitowych
Zalecenia ogólne i żywieniowe
Uniknięcie powikłań (w tym raka)
Leczenie chirurgiczne i endoskopowe
(zwężenia, krwawienia, IFX)
Wrzodziejące zapalenie jelita
grubego
leczenie operacyjne
proktokloektomia z ileostomią
Wrzodziejące zapalenie jelita
grubego
zabieg operacyjny
Wrzodziejące zapalenie jelita
grubego
zabieg operacyjny
Rak Trzustki
Diagnostyka, leczenie
Rak trzustki-epidemiologia
5 pod względem częstości
przyczyna śmierci na raka w USA
Złe rokowanie,< 20% przeżywa
rok, 3% 5 lat od rozpoznania
Guz ograniczony do trzustki , 10%,
40%-choroba zaawansowana
miejscowo, 50%-odległe przerzuty
w chwili rozpoznania
Rak trzustki-objawy
Objawy niespecyficzne, stopniowo
nasilające się, trudne do
rozpoznania (utrata łaknienia,
dyskomfort w nadbrzuszu,
nudności, chudnięcie)
Objawy specyficzne w wyniku
ucisku lub nacieczenia struktur
sąsiednich (Cholestaza: żółtaczka,
świąd skóry, ból brzucha)
Rak trzustki-diagnostyka
W badaniach laboratoryjnych
wykładniki cholestazy
Ultrasonografia,
tomografia komputerowa,
endoskopowa
cholangiopankreatografia wsteczna
Cholangiopankreatografia metodą
rezonansu magnetycznego
Rak trzustki
Radykalne leczenie operacyjne
jedynie we wczesnych okresach
Zabiegi paliatywne (omijające)
Zabiegi endoskopowe
(protezowanie)
Radio i chemioterapia
Leczenie objawowe (ból, apetyt,
objawy depresji)
Rak jelita grubego
Zachorowalność wzrasta, jeden z
najczęstszych nowotworów u obu płci
Operacja radykalna z intencją
wyleczenia u 70% chorych, u 10%
zaawansowanie miejscowe, u 20%
przerzuty odległe
5 letnie przeżycie w krajach
zachodnich ok. 50%, w Polsce 25-
30%.
Rak jelita grubego-czynniki
ryzyka
Wrzodziejące zapalenie jelita
grubego
Choroba Leśniowskiego-Crohna
Polipy gruczolakowate jelita
grubego
Polipowatość rodzinna
Dziedziczny rak jelita grubego
nie związany z polipowatością
Rak jelita grubego- czynniki
środowiskowe
Dieta wysokotłuszczowa i
wysokobiałkowa
(tłuszcz pokarmowy zwiększa
wydzielanie kwasów żółciowych;
rdzeń cholesterolowy kwasów
żółciowych ulega przekształceniu
do związków kancerogennych pod
wpływem metabolizmu
bakteryjnego)
Rak jelita grubego- czynniki
ochronne
Włókna roślinne-rozcienczenie
substancji zawartych w stolcu,
wiązanie soli kwasów żółciowych,
wątpliwe- przyspieszenie pasażu i
skrócenie czasu narażenia śluzówki
na działanie kancerogenów
NLPZ, wapń, witamina D,
krótkołańcuchowe kwasy
tłuszczowe
Rak jelita grubego-leczenie
Jeżeli komórki raka nie przechodzą
przez blaszkę właściwą błony
śluzowej- wyleczenie
endoskopowe (np. w polipie)
W pozostałych przypadkach
leczenie operacyjne, w zależności
od stopnia zaawansowania z lub
bez adiuwantowej chemio lub
radioterapii
Rak jelita grubego-objawy
Lokalizacja lewostronna (75%):
zaburzenia rytmu wypróżnień,
domieszka krwi w stolcu oraz
objawy ogólne, jak
niedokrwistość, chudnięcie
Lokalizacja prawostronna:
chudnięcie, niedokrwistość,
objawy guza późne- niedrożność
Rak jelita grubego-
profilaktyka
Program profilaktyczny
badania kolonoskopowego
dla osób zdrowych w wieku
50-65 lat lub wcześniej w
przypadku raka wśród
krewnych pierwszego stopnia