Prezydent RP
Prezydent RP
Prezydent RP
Prezydent RP
2
dr Ryszard Balicki
Art. 10 Konstytucji RP
Art. 10 Konstytucji RP
(zasada trójpodzi
(zasada trójpodzi
ał
ał
u)
u)
władza ustawodawcza –
władza ustawodawcza –
Sejm i Senat
Sejm i Senat
władza wykonawcza –
władza wykonawcza –
Prezydent RP i Rada Ministrów
Prezydent RP i Rada Ministrów
władza s
władza s
ą
ą
downicza –
downicza –
sądy i trybunały
sądy i trybunały
3
dr Ryszard Balicki
Sejm RP
Sejm RP
Senat RP
Senat RP
4
dr Ryszard Balicki
Organy władzy
Organy władzy
wykonawczej
wykonawczej
Prezydent RP
Prezydent RP
Rada Ministrów RP
Rada Ministrów RP
5
dr Ryszard Balicki
WYBORY PREZYDENTA
WYBORY PREZYDENTA
6
dr Ryszard Balicki
Wybory Prezydenta cd.
Wybory Prezydenta cd.
7
dr Ryszard Balicki
Weryfikacja wyborów
Weryfikacja wyborów
Konstytucja stanowi (w art. 129 ust. 1),
Konstytucja stanowi (w art. 129 ust. 1),
iż ważność wyborów prezydenta
iż ważność wyborów prezydenta
“stwierdza” Sąd Najwyższy.
“stwierdza” Sąd Najwyższy.
Protesty przeciwko ważności wyborów
Protesty przeciwko ważności wyborów
można składać z powodu naruszenia
można składać z powodu naruszenia
przepisów ustawy oraz popełnienia
przepisów ustawy oraz popełnienia
przestępstwa przeciwko wyborom, z
przestępstwa przeciwko wyborom, z
ograniczeniem wymagającym wykazania,
ograniczeniem wymagającym wykazania,
iż „naruszenie lub przestępstwo mogło
iż „naruszenie lub przestępstwo mogło
wywrzeć wpływ na wynik wyborów”.
wywrzeć wpływ na wynik wyborów”.
8
dr Ryszard Balicki
Weryfikacja wyborów
Weryfikacja wyborów
Protest wnosi się na piśmie do Sądu
Protest wnosi się na piśmie do Sądu
Najwyższego nie później niż w ciągu 3
Najwyższego nie później niż w ciągu 3
dni od dnia podania wyników wyborów
dni od dnia podania wyników wyborów
Sąd Najwyższy rozpatruje protest w
Sąd Najwyższy rozpatruje protest w
składzie 3 sędziów w postępowaniu
składzie 3 sędziów w postępowaniu
nieprocesowym, stosując odpowiednio
nieprocesowym, stosując odpowiednio
przepisy kpc, i wydaje opinię w formie
przepisy kpc, i wydaje opinię w formie
postanowienia w sprawie protestu
postanowienia w sprawie protestu
9
dr Ryszard Balicki
Weryfikacja wyborów
Weryfikacja wyborów
Rozstrzygnięcie o ważności wyborów
Rozstrzygnięcie o ważności wyborów
podejmuje Sąd Najwyższy w składzie
podejmuje Sąd Najwyższy w składzie
całej Izby Pracy, Ubezpieczeń
całej Izby Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych
Społecznych i Spraw Publicznych
Uchwała Sądu Najwyższego musi być
Uchwała Sądu Najwyższego musi być
podjęta nie później niż w 30 dniu po
podjęta nie później niż w 30 dniu po
wyborach.
wyborach.
W posiedzeniu uczestniczy Prokurator
W posiedzeniu uczestniczy Prokurator
Generalny oraz przewodniczący
Generalny oraz przewodniczący
Państwowej Komisji Wyborczej
Państwowej Komisji Wyborczej
10
dr Ryszard Balicki
Weryfikacja wyborów
Weryfikacja wyborów
W sytuacji stwierdzenia przez Sąd
W sytuacji stwierdzenia przez Sąd
Najwyższy nieważności wyborów
Najwyższy nieważności wyborów
powstaje konieczność
powstaje konieczność
przeprowadzenia nowych wyborów.
przeprowadzenia nowych wyborów.
Nowe wybory odbywają się wówczas
Nowe wybory odbywają się wówczas
na zasadach przewidzianych dla
na zasadach przewidzianych dla
opróżnienia urzędu.
opróżnienia urzędu.
11
dr Ryszard Balicki
Kadencja prezydenta rozpoczyna się
Kadencja prezydenta rozpoczyna się
w dniu objęcia przez niego urzędu,
w dniu objęcia przez niego urzędu,
Oznacza to, iż rozpocznie
Oznacza to, iż rozpocznie
się ona w dniu,
się ona w dniu,
w którym złoży
w którym złoży
on przysięgę
on przysięgę
(wobec Zgromadzenia
(wobec Zgromadzenia
Narodowego).
Narodowego).
Początek kadencji
Początek kadencji
12
dr Ryszard Balicki
INAUGURACJA
INAUGURACJA
6 sierpnia 2010 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
6 sierpnia 2010 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Bronisław Komorowski złożył przysięgę przed
Bronisław Komorowski złożył przysięgę przed
Zgromadzeniem Narodowym i formalnie objął urząd na
Zgromadzeniem Narodowym i formalnie objął urząd na
najbliższą pięcioletnią kadencję. Do gmachu Sejmu przybył
najbliższą pięcioletnią kadencję. Do gmachu Sejmu przybył
wraz z Małżonką.
wraz z Małżonką.
"Obejmując z woli Narodu urząd Prezydenta
"Obejmując z woli Narodu urząd Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej uroczyście przysięgam,
Rzeczypospolitej Polskiej uroczyście przysięgam,
że dochowam wierności postanowieniom
że dochowam wierności postanowieniom
Konstytucji, będę strzegł niezłomnie godności
Konstytucji, będę strzegł niezłomnie godności
Narodu, niepodległości i bezpieczeństwa Państwa,
Narodu, niepodległości i bezpieczeństwa Państwa,
a dobro Ojczyzny oraz pomyślność obywateli będą
a dobro Ojczyzny oraz pomyślność obywateli będą
dla mnie zawsze najwyższym nakazem. Tak mi
dla mnie zawsze najwyższym nakazem. Tak mi
dopomóż Bóg”.
dopomóż Bóg”.
13
dr Ryszard Balicki
INAUGURACJA
INAUGURACJA
14
dr Ryszard Balicki
Zastępstwo Prezydenta RP -
Zastępstwo Prezydenta RP -
Art. 131 ust. 1
Art. 131 ust. 1
Jeżeli Prezydent RP nie może przejściowo
Jeżeli Prezydent RP nie może przejściowo
sprawować urzędu, zawiadamia o tym
sprawować urzędu, zawiadamia o tym
Marszałka Sejmu, który tymczasowo
Marszałka Sejmu, który tymczasowo
przejmuje jego obowiązku
przejmuje jego obowiązku
Gdy Prezydent Rzeczypospolitej nie może
Gdy Prezydent Rzeczypospolitej nie może
zawiadomić Marszałka Sejmu, wówczas o
zawiadomić Marszałka Sejmu, wówczas o
stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu
stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu
urzędu rozstrzyga Trybunał Konstytucyjny
urzędu rozstrzyga Trybunał Konstytucyjny
na wniosek Marszałka Sejmu.
na wniosek Marszałka Sejmu.
15
dr Ryszard Balicki
Opróżnienie urzędu
Opróżnienie urzędu
Marszałek Sejmu – tymczasowo - wykonuje
obowiązki Prezydenta RP w razie:
śmierci
zrzeczenia się urzędu
stwierdzenia nieważności wyboru lub innych
przyczyn nieobjęcia urzędu po wyborze,
uznania przez ZN trwałej niezdolności Prezydenta
do sprawowania urzędu ze względu na stan
zdrowia (uchwała podjętą większością co
najmniej 2/3 głosów ustawowej liczby członków
ZN),
złożenia Prezydenta Rzeczypospolitej z urzędu
orzeczeniem Trybunału Stanu
16
dr Ryszard Balicki
Pozycja prawna
Pozycja prawna
Prezydenta RP
Prezydenta RP
Art. 10 Konstytucji RP –
Art. 10 Konstytucji RP –
dwuczłonowa władza wykonawcza
dwuczłonowa władza wykonawcza
Art. 144 ust. 2 – kontrasygnata
Art. 144 ust. 2 – kontrasygnata
Art. 144 ust. 3 – prerogatywy
Art. 144 ust. 3 – prerogatywy
incompatibilitas,
incompatibilitas,
czyli zakaz
czyli zakaz
pełnienia jakiegokolwiek innego
pełnienia jakiegokolwiek innego
urzędu lub też funkcji
urzędu lub też funkcji
17
dr Ryszard Balicki
Kompetencje Prezydenta
Kompetencje Prezydenta
RP
RP
W odniesieniu do parlamentu
W odniesieniu do parlamentu
W odniesieniu do rządu
W odniesieniu do rządu
W odniesieniu do władzy
W odniesieniu do władzy
sądowniczej
sądowniczej
Tradycyjne uprawnienia głowy państwa
Tradycyjne uprawnienia głowy państwa
18
dr Ryszard Balicki
Kompetencje Prezydenta w
Kompetencje Prezydenta w
odniesieniu do parlamentu
odniesieniu do parlamentu
zarządza wybory
zarządza wybory
zwołuje pierwsze posiedzenia izb,
zwołuje pierwsze posiedzenia izb,
skr
skr
a
a
c
c
a
a
kadencj
kadencj
ę
ę
Sejmu (w
Sejmu (w
sytuacjach
sytuacjach
określonych w Konstytucji)
określonych w Konstytucji)
uczestniczy w procesie ustawodawczym
uczestniczy w procesie ustawodawczym
(prawo inicjatywy ustawodawczej, prawo
(prawo inicjatywy ustawodawczej, prawo
weta zawieszającego oraz możliwość
weta zawieszającego oraz możliwość
zwrócenia się do TK z wnioskiem o
zwrócenia się do TK z wnioskiem o
stwierdzenie zgodności ustawy z konstytucją)
stwierdzenie zgodności ustawy z konstytucją)
posiada prawo wygłoszenia orędzia
posiada prawo wygłoszenia orędzia
19
dr Ryszard Balicki
Kompetencje Prezydenta w
Kompetencje Prezydenta w
odniesieniu do rządu
odniesieniu do rządu
uczestniczy w powołaniu rządu
uczestniczy w powołaniu rządu
dokonuje (na wniosek premiera)
dokonuje (na wniosek premiera)
zmian w składzie rządu,
zmian w składzie rządu,
przyjmuje dymisję Rady Ministrów,
przyjmuje dymisję Rady Ministrów,
może zwołać Radę Gabinetową,
może zwołać Radę Gabinetową,
której przewodniczy (Radzie
której przewodniczy (Radzie
Gabinetowej nie przysługują
Gabinetowej nie przysługują
kompetencje Rady Ministrów)
kompetencje Rady Ministrów)
20
dr Ryszard Balicki
Kompetencje Prezydenta w
Kompetencje Prezydenta w
odniesieniu do władzy
odniesieniu do władzy
sądowniczej
sądowniczej
powołuje sędziów,
powołuje sędziów,
powołuje organy kierownicze sądów
powołuje organy kierownicze sądów
(
(
Pierwszego Prezesa
Pierwszego Prezesa
i
i
prezesów SN,
prezesów SN,
Prezesa i wiceprezesów NSA
Prezesa i wiceprezesów NSA
) oraz
) oraz
Trybunału Konstytucyjnego
Trybunału Konstytucyjnego
(
(
Prezesa i
Prezesa i
Wiceprezesa TK
Wiceprezesa TK
)
)
21
dr Ryszard Balicki
Tradycyjne uprawnienia
Tradycyjne uprawnienia
głowy państwa
głowy państwa
reprezentuje państw
reprezentuje państw
o
o
sprawuje zwierzchnictwo nad siłami
sprawuje zwierzchnictwo nad siłami
zbrojnymi oraz posiada inne
zbrojnymi oraz posiada inne
kompetencje w dziedzinie obronności
kompetencje w dziedzinie obronności
wprowadzana stan wojenny i wyjątkowy
wprowadzana stan wojenny i wyjątkowy
nadaje obywatelstwa polskie oraz
nadaje obywatelstwa polskie oraz
wyraża zgodę na jego zrzeczenie się
wyraża zgodę na jego zrzeczenie się
stosuje prawo łaski
stosuje prawo łaski
nadaje ordery i odznaczenia
nadaje ordery i odznaczenia
22
dr Ryszard Balicki
Odpowiedzialność
Odpowiedzialność
Prezydenta RP
Prezydenta RP
Art. 145 Konstytucji RP
Art. 145 Konstytucji RP
Prezydent RP za naruszenie Konstytucji,
Prezydent RP za naruszenie Konstytucji,
ustawy lub za popełnienie przestępstwa
ustawy lub za popełnienie przestępstwa
może być pociągnięty do odpowiedzialności
może być pociągnięty do odpowiedzialności
przed Trybunałem Stanu.
przed Trybunałem Stanu.
Postawienie w stan oskarżenia - uchwała ZN
Postawienie w stan oskarżenia - uchwała ZN
Z dniem podjęcia uchwały o postawieniu
Z dniem podjęcia uchwały o postawieniu
Prezydenta RP w stan oskarżenia przed
Prezydenta RP w stan oskarżenia przed
Trybunałem Stanu sprawowanie urzędu
Trybunałem Stanu sprawowanie urzędu
ulega zawieszeniu
ulega zawieszeniu
Co zmienić ?
Co zmienić ?
Sposób wyboru,
Sposób wyboru,
Weto
Weto
Kompetencje w zakresie polityki
Kompetencje w zakresie polityki
zagranicznej
zagranicznej
RBN
RBN
Zastępstwo
Zastępstwo
Powoływanie sędziów
Powoływanie sędziów
23
dr Ryszard Balicki
24
dr Ryszard Balicki
Dziękuję
Dziękuję
i do zobaczenia
i do zobaczenia