PowerPoint Presentation

HISTORIA USA

XVI wiek-początek kolonializmu

XVII wiek-umocnienie pozycji Anglików na

wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej

II połowa XVII wieku i początki XVIII-

pierwsze dążenia miejscowych do

zwiększania uprawnień instytucji

przedstawicielskich i samorządów

lokalnych

narastanie opozycji wobec metropolii,

początki walk o zachowanie autonomii

1774 Filadelfia- spotkanie 55 delegatów z

12 kolonii (jeszcze bez Georgii)- pierwszy

Kongres Kontynentalny

1775-1783- wojna o niepodległość

1775- drugi Kongres Kontynentalny z

udziałem przedstawicieli 13 kolonii

zaczyna dojrzewać przeświadczenie, że

zjednoczone kolonie są i mają prawo być

wolnymi i niepodległymi stanami

4 lipiec 1776- uchwalenie przez Kongres

Kontynentalny Deklaracji Niepodległości

Stanów Zjednoczonych, nieco później

Artykułów Konfederacji i Wiecznej Unii

1783- Anglia uznała niepodległość

Stanów Zjednoczonych

powołanie Konwencji Konstytucyjnej i

uchwalenie 17 września 1787r.

Konstytucji Stanów Zjednoczonych

KONSTYTUCJA USA

Składa się z :

wstępu- „My, Naród Stanów

Zjednoczonych, w celu umocnienia Unii,
ugruntowania sprawiedliwości,
zapewnienia spokoju i środków na własną
obronę, stworzenia powszechnego
dobrobytu, zabezpieczenia dla nas i dla
potomnych błogosławieństw wolności
przyjmujemy i ustanawiamy tę oto
Konstytucję Stanów Zjednoczonych
Ameryki”

siedmiu artykułów:

Pierwszy (10 paragrafów), drugi (4) i

trzeci (3)- odzwierciedlają
monteskiuszową zasadę podziału
władzy

Czwarty ustala model relacji pomiędzy

władzą federalną a stanami



piąty określa sposób proponowania i

ratyfikowania poprawek to konstytucji

 szósty precyzuje, co stanowi najwyższe

prawo obowiązujące w całym państwie

 siódmy określa warunki wejścia

konstytucji w życie

27 poprawek

Najważniejsze poprawki :



1791- dziesięć poprawek gwarantujących

swobody obywatelskie- Karta Praw

 1865- poprawka na mocy której zniesiono

niewolnictwo

 1868- za obywateli Unii i poszczególnych

stanów uznano tych, którzy się tam
urodzili

 1870- zapewniono prawa wyborcze

niezależnie od rasy, koloru skóry i
wcześniejszego niewolnictwa

 1920- prawa wyborcze otrzymały kobiety

Specyficzne cechy systemu

politycznego USA

trójpodział władzy na zasadzie

separacji

federalizm- poszczególne stany mają

własne władze ustawodawcze,
wykonawcze i sądownicze. Federalizm
umożliwił stanom szeroką autonomię,
obywatelom zaś samorządność.

system partyjny złożony z dwóch

ogólnokrajowych partii
Demokratycznej i Republikańskiej

Władza ustawodawcza należy do

Kongresu złożonego z :

Izby Reprezentantów
Senatu

KOMPETENCJE KONGRESU :

nakładanie podatków
zaciąganie pożyczek
regulowanie handlu z innymi państwami
emisja pieniądza
tworzenie sądów
wypowiadanie wojny i utrzymywanie

armii

popieranie rozwoju nauki i kultury

IZBA REPREZENTANTÓW

początkowo składała się z 65 osób,

w 1929 ustalono ich liczbę na 435

liczba mandatów jakie otrzymują

poszczególne stany zależy od liczby
mieszkańców

kadencja w Izbie Reprezentantów

trwa dwa lata , a jej członkowie są
wybierani w wyborach powszechnych

KOMPETENCJE WŁASNE :

zwykłą większością głosów stawia

wysokich urzędników w stan
oskarżenia

SENAT

w skład wchodzą senatorowie

wybierani po dwóch z każdego Stanu
         na 6-letnią kadencję
w celu zachowania ciągłości prac,
składu Senatu nie odnawia się w całości,
       co dwa lata wybierana jest

⅓

senatorów

przewodniczącym Senatu jest z urzędu

• wiceprezydent USA

KOMPETENCJE WŁASNE

•

prawo sądzenia osób piastujących wysokie

stanowiska państwowe

• zatwierdzanie wskazanych przez prezydenta

wysokich urzędników państwowych

• ratyfikowanie umów międzynarodowych

wybory do obu izb odbywają się

równolegle z wyborami prezydenckimi

każda izba ustala regulamin i ustala

sobie wewnętrzną działalność

w celu usprawnienia prac nad

projektami ustaw powoływane są
komisje stałe, podkomisje, kilka
komisji wspólnych obu izb oraz
komisje uzgodnień

obie izby w nadzwyczajnych

okolicznościach mogą kreować władzę
wykonawczą. Izba Reprezentantów
wybiera wówczas prezydenta, a Senat
wiceprezydenta

łączy funkcję głowy państwa i szefa

rządu

wybierany jest wraz z wiceprezydentem

na okres 4-letniej kadencji, od 1951 roku
z możliwością jednej reelekcji

KOMPETENCJE

PREZYDENTA:

za zgodą

⅔

senatorów powołuje

wysokich urzędników federalnych, w tym

15 sekretarzy stanu kierujących

departamentami, sędziów Sądu

Najwyższego

odpowiada za wdrożenie w życie prawa

ustanowionego przez Kongres

odpowiada za politykę zagraniczną USA
zawiera traktaty międzynarodowe za

zgodą

⅔

Senatu

również za zgodą Senatu mianuje

ambasadorów, konsulów

jest naczelnym dowódcą sił zbrojnych
posiada prawo łaski

orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz

praktyka ustrojowa rozszerzyły
konstytucyjne zapisy dotyczące
uprawnień prezydenta i zapewniły
prezydentowi szczególna rolę w życiu
społecznym i polityce amerykańskiej

np. konstytucja nie precyzuje jak mają

być odwoływani ze stanowisk sekretarze
stanu, to jednocześnie otwiera przed
prezydentem nieograniczoną władzę w
tym zakresie

Posiada również nieograniczoną władzę

w przypadku wydawania poleceń i żądań
ich wykonywania w obrębie całej władzy
wykonawczej

Prezydent posiada prawo weta

dwóch rodzajów:

regularne – odmowa podpisania

ustawy, która może być odrzucona

większością 2/3 głosów Kongresu

(co zdarza się bardzo rzadko)

tzw. kieszonkowe – w sytuacji gdy

projekt ustawy trafia do podpisu w

ciągu ostatnich 10 dni sesji

Kongresu, prezydent może nie zająć

stanowiska wobec tego projektu, co

nie pozwala na wejście ustawy w

życie

Wybory prezydenckie

Kandydować może obywatel USA, mający minimum

35 lat, zamieszkujący w USA przez co najmniej 14

lat, posiadający pełnię praw publicznych.
Zgłaszać kandydatów mogą grupy wyborców, partie

polityczne, a także sama osoba zainteresowana

kandydowaniem. Za poszczególnymi kandydatami

opowiadają się delegaci reprezentujący

poszczególne stany.
W wyborach powszechnych wyborcy w

poszczególnych stanach oddają głosy na elektorów

którzy reprezentują określonych kandydatów. Z

każdego stanu pochodzi tylu elektorów, ilu ma on

przedstawicieli w Kongresie. Kolegium elektorskie

liczy 538 członków
Głosowanie powszechne odbywa się we wtorek po

pierwszym poniedziałku listopada roku

wyborczego, a głosowanie w kolegium elektorów w

grudniu. Prezydentem zostaje kandydat, który

uzyskał bezwzględną większość wszystkich głosów

elektorskich.

WICEPREZYDENT

Wiceprezydent jest przede

wszystkim przewodniczącym Senatu

i kieruje jego pracami. Jeżeli prezydent

umrze w czasie sprawowania urzędu albo

jest w stanie trwałej niezdolności do jego

sprawowania, zastępuje go wiceprezydent,

który pełni to stanowisko do końca

kadencji.

Jeżeli wiceprezydent umrze lub jest w

stanie trwałej niezdolności do

sprawowania urzędu, prezydent wyznacza

osobę na to stanowisko. Nowy

wiceprezydent musi zostać zaakceptowany

przez obie izby, które muszą udzielić mu

poparcia większością głosów

SĄD NAJWYŻSZY:

Stoi na najwyższym szczeblu sądownictwa

od 1869 w myśl decyzji Kongresu
składa się z

•

9 sędziów, w tym z przewodniczącego

KOMPETENCJE:

• bada zgodność ustaw federalnych z

konstytucją, jak również ustaw
podejmowanych w stanach z
konstytucją i ustawodawstwem
federalnym

• pełni rolę arbitra w konfliktach

politycznych

•

stoi na straży systemu hamulców i

równowagi

Pośredni szczebel sądownictwa

tworzy 11 sądów apelacyjnych

Na najniższym szczeblu sądownictwa

federalnego działają 94 sądy
dystryktowe, rozstrzygające w
pierwszej instancji spory cywilne i
karne (od ich wyroków można się
odwołać do sądów apelacyjnych)

Działające w systemie trójstopniowym

sądy zachowują we wszystkich
przypadkach niezależność od innych
władz.

Władza sądownicza

w USA spełnia

następujące funkcje:

kreacyjną- tworzy precedensy

interpretacyjną- interpretuje akty

władzy wykonawczej i
ustawodawczej

bada legalność i zgodność aktów

prawnych z konstytucją

OBECNI SĘDZIOWIE SĄDU NAJWYŻSZEGO

Prezes Sądu Najwyższego - John Roberts

(urodzony w 1955, mianowany przez Busha w 2005)
John Paul Stevens (urodzony w 1920, mianowany

przez Forda w 1975)
Antonin Scalia (urodzony w 1936, mianowany przez

Ronalda Reagana w 1986)
Anthony Kennedy (urodzony w 1936, mianowany

przez Reagana w 1988)
David Souter (urodzony w 1939, mianowany przez

George'a Busha w 1990)
Clarence Thomas (urodzony w 1948, mianowany

przez Busha w 1991)
.Ruth Bader Ginsburg (urodzona w 1933,

mianowana przez Clintona w 1993)
Stephen Breyer (urodzony w 1938, mianowany

przez Clintona w 1994)
Samuel Alito (urodzony w 1950, mianowany przez

Busha w 2006)

Document Outline