Psychospołeczne warunki 
skutecznego wychowania

I warunek skutecznego wychowania – podmiotowe 
traktowanie wychowanków – poszanowanie ich 
prawa do własnej podmiotowości, czyli niezależności 
(autonomii) i odrębności (niepowtarzalności);
- humanistyczne, partnerskie podejście;

- poszanowanie w nich człowieczeństwa;

- miejsce na współdziałanie i współpracę z uczniem, 
(przeciwstawne – instrumentalne traktowanie, 
przedmiotowe)

Akceptacja  - wyrazem bezwarunkowego uznania 
wychowanków jako osób – uznanie ich takimi , jakimi 
są naprawdę, tj. bez stawiania im specjalnych 
warunków, bez względu na to, czy spełniają ,lub nie 
oczekiwane wymagania;
-  w wychowanku tkwią konstruktywne możliwości 
samoaktualizacji i samodoskonalenia;

-zaufanie i poszanowanie;

- traktowanie bez chłodnej rezerwy i 
powściągliwości;

- 

zachęcanie do samodzielnego myślenia;

- wzrasta poczucie własnej wartości i 
odpowiedzialności za podejmowane decyzje;

- akceptacja wyklucza komenderowanie, grożenie, 
moralizowanie, pouczanie, krytykowanie, ocenianie;

- akceptacja ułatwia nawiązywanie bliskich 
kontaktów;

- wyzwala wzajemną serdeczność, poszanowanie, 
troskliwość.

   Autentyzm nauczycieli i wychowawców

- przeciwieństwo zachowania obronnego;

- prawdziwość, zgodność, poczucie realizmu;

- szczerość (pozorowanie – odgrywanie roli), bycie 
sobą;

- zgodność myślenia, uczuć tego co mówi i 
zachowania; 

- granice autentyzmu (u osób o niezintegrowanej 
wewnętrznie osobowości może budzić wątpliwości)
 

Rozumienie empatyczne dzieci i młodzieży
- każdy żyje w swym własnym wewnętrznym świecie 
przeżyć i postrzega świat zewnętrzny w osobliwy 
sposób, nadając mu tylko przez niego samego 
odczuwane znaczenie.;

-zrozumieć zachowanie drugiego można poprzez 
podjęcie próby widzenia świata zewnętrznego jego 
własnymi oczami, tj. przez pryzmat jego 
wewnętrznych doświadczeń i przeżyć;

- przeciwieństwo – rozumienie oceniające;

Podobne – rozumienie wychowanków w sensie 
personalistycznym

II warunek skutecznego wychowania

Demokratyczny styl kierowania 
wychowawczego – demokratyczny styl pracy 
wychowawczej – postawa demokratyczna;
- nawiązują z dziećmi serdeczne, życzliwe i 
przyjacielskie kontakty, nie wyzwalają lęku, nie 
stosują czysto formalnej kontroli;

- odwołują się do ich inicjatywy i pomysłowości 
oraz liczą się z ich zamierzeniami i wspólnie 
podjętymi decyzjami;

- udzielają im gruntownej informacji;

- nierzadko występują w roli równorzędnych 
członków kierowanego przez nich zespołu 
wychowawczego;

- pełnią wobec dzieci rolę inicjatorów, 
animatorów, doradców.

Autokratyczny styl wychowania – skrajne 
przeciwieństwo demokratycznego;

- nauczyciel przejmuje odpowiedzialność za 
wszelkie zachowania wychowanków;

- podstawowe sposoby oddziaływań 
wychowawczych- metody nagradzania i karania, 
nakazy, zakazy.

Liberalny styl wychowania – A. Neill – dawanie 
wychowankom szerokiego zakresu swobody;
- minimalny wpływ na dziecko, nauczyciel bierny – 
nie zachęca do zachowań społecznie i moralnie 
wartościowych;
- nie ocenia, doradza wtedy, gdy jest poproszony.