SZTUKA SŁUCHANIA

Jeśli potrafisz słuchać:

Osoby które nie słuchają:

•ludzie lgną do ciebie,
•przyjaciele zwierzają ci się, przez co pogłębiacie swoją
przyjaźń,

•łatwiej ci odnosić sukcesy,
•ludzie cię doceniają i lubią gdy jesteś w pobliżu.

•to nudziarze,
•wydaje się, że nie interesuje ich nikt oprócz ich samych,
•odpychają potencjalnych przyjaciół i partnerów – wysyłając
komunikat „To, co masz mi do powiedzenia, nie ma dla mnie
większego znaczenia”,

•często czują się samotne i wyizolowane,
•nikt nie lubi z nimi rozmawiać, gdyż nigdy nie czuje się
wysłuchany.

Słuchanie to ZAANGAŻOWANIE i
KOMPLEMENT

• Słuchając, angażujemy swoją uwagę,

aby spróbować zrozumieć, postrzegać
rzecz z perspektywy rozmówcy.

• Słuchanie to komplement, ponieważ

niesie

sobie

następującą

informację: „Interesuję się tym, co
dzieje się w twoim życiu – ty i twoje
doświadczenia są dla mnie ważne”

PSEUDOSŁUCHANIE I

SŁUCHANIE PRAWDZIWE

Cele prawdziwego

słuchania:

• Zrozumienie drugiej osoby;
• Cieszenie się jej

obecnością/zainteresowani
e rozmową;

• Nauczenie się czegoś;
• Udzielenie pomocy lub

pocieszenie.

Typowe cele

pseudosłuchania:

1. Stworzenie wrażenia, że jesteś zainteresowany tym,

co słyszysz – po to, aby druga osoba cię polubiła;

2. Trzymanie się na baczność i nasłuchiwanie, czy

istnieje niebezpieczeństwo odrzucenia cię przez

rozmówcę;

3. „Wyławianie” jednej specyficznej informacji –

ignorowanie wszystkich innych;

4. Granie na zwłokę – potrzebne do przygotowania

swojej kolejnej wypowiedzi;

5. Słuchanie „jednym uchem” po to tylko, aby ktoś

wysłuchał ciebie;

6. Słuchanie w celu odkrycia słabych stron rozmówcy

lub wykorzystania informacji na swoją korzyść;

7. Słuchanie w celu wychwycenia słabych punktów

argumentacji – aby potwierdzić, że zawsze masz

rację; zbieranie amunicji, aby zaatakować;

8. Sprawdzanie , jak rozmówcy reagują – dbanie o to,

aby osiągnąć pożądany skutek;

9. Słuchanie „jednym uchem”, ponieważ – pomimo

braku zainteresowania – dobre, miłe i uprzejme

osoby powinny słuchać innych;

10.Słuchanie „jednym uchem”, ponieważ nie wiesz, jak

się wymigać od rozmowy, nie raniąc lub nie obrażając

rozmówcy.

BARIERY UTRUDNIAJĄCE

UWAŻNE SŁUCHANIE

Dwanaście przeszkód, nie pozwalających nam
naprawdę słuchać:

1. Porównywanie

Porównywanie  utrudnia  słuchanie,  ponieważ  w  trakcie
rozmowy  cały  czas  próbujesz  ocenić,  kto  jest  mądrzejszy,
bardziej  kompetentny,  zdrowszy  emocjonalnie  –  ty  czy  twój
rozmówca.  Podczas  gdy  ktoś  mówi,  ty  myślisz:  „Czy  ja  też
potrafiłbym to zrobić?

2. Domyślanie się

Osoba,  która  domyśla  się,  czyli  czyta  w  myślach  drugiej
osoby,  nie  zwraca  zbytnio  uwagi  na  to,  co  ludzie  mówią,  a
wręcz nie dowierza słowom. Próbuje zgadnąć, co rozmówca
„naprawdę”  myśli  lub  czuje.  „Mówi,  że  chce  iść  na  to
przedstawienie,  ale  założę  się,  że  jest  zmęczona  i  chce
odpocząć”, „Chyba myśli, że jestem głupi..”

3.Przygotowywanie odpowiedzi

Jeśli myślisz, co masz powiedzieć za chwilę, nie masz czasu
na słuchanie. Cała twoja uwaga skupiona jest na skrzętnym
przygotowywaniu następnej wypowiedzi. Musisz się starać
aby wyglądać na zainteresowanego.

4. Filtrowanie

Filtrowanie  to  słuchanie  wybiórcze.  Zwracasz  na  przykład
uwagę  na  to,  czy  twój  rozmówca  jest  zły,  nieszczęśliwy  lub
czy  jesteś  w  innej  emocjonalnie  „niebezpiecznej”  sytuacji.
Skoro  tylko  upewniasz  się,  że  w  rozmowie  nie  wchodzą  w
grę  żadne  zagrażające  ci  emocje,  twój  umysł  „odpływa”.
Inny  sposób  filtrowania  informacji  to  unikanie  słyszenia
pewnych

wypowiedzi

–

zwłaszcza

negatywnych,

krytycznych, nieprzyjemnych czy zagrażających. Nie
pamiętamy pewnych informacji, tak jakby nigdy nie zostały
one powiedziane.

5. Osądzanie

Negatywne  etykietki  mają  ogromną  moc.  Jeśli  osądzisz,  że
ktoś  jest  głupi,  „nienormalny”  lub  nie  dorasta  do  pewnego
poziomu,  nie  zwracasz  większej  uwagi  na  to,  co  ta  osoba
mówi.  Już  ją  spisałeś  na  starty.  Osądy  powinny  być
formułowane  dopiero  po  wysłuchaniu  i  ocenianiu  treści
wypowiedzi. To podstawowa zasada uważnego słuchania.

6. Skojarzenia

Słuchasz  „jednym  uchem”  i  nagle  coś,  co  przekazuje
rozmówca,  uruchamia  łańcuch  skojarzeń.  Kiedy  jesteśmy
znudzeni  czy  zniecierpliwieni  rozmową,  mamy  większą
skłonność  do  uciekania  w  łańcuch  skojarzeń.  Np.  Sąsiadka
mówi  ci,  że  zwolniono  ją  z  pracy,  a  ty  w  ułamku  sekundy
przenosisz  się  do  momentu,  gdy  ciebie  wyrzucono  z  pracy
za granie w kierki podczas przedłużanych przerw na kawę...

7. Utożsamianie się

Bariera  ta  polega  na  tym,  że  cokolwiek  powie  twój
rozmówca, odnosisz do swojego doświadczenia, przerywasz
i  zaczynasz  swoją  opowieść,  nie  czekając  na  koniec
poprzedniej. Wszystko, co słyszysz, przypomina ci coś, co ty
zrobiłeś  czy  przeżyłeś.  Tak  jesteś  zajęty  swoimi
ekscytującymi  opowieściami,  że  nie  masz  czasu,  aby
naprawdę usłyszeć i poznać drugą osobę.

8. Udzielanie rad

Jeśli  jesteś  wspaniałym  doradcą,  wystarczy,  że  usłyszysz
kilka pierwszych zdań, a już zaczynasz szukać odpowiedniej
rady.  Przekonując  rozmówcę,  aby  „tylko  spróbował”  zrobić
to,  co  sugerujesz,  możesz  przeoczyć  to,  co  najważniejsze.
Możesz nie rozpoznać uczuć – nie zauważyć i nie uszanować
bólu. Twój rozmówca będzie się czuł samotny, ponieważ go
nie wysłuchałeś, nie byłeś obecny dla niego.

9. Sprzeciwianie się

Ta przeszkoda każe ci się kłócić i spierać. Podczas rozmowy
wyszukujesz  wypowiedzi,  z  którymi  mógłbyś  polemizować.
Jednym  z  rodzajów  sprzeciwiania  się  jest  gaszenie
rozmówcy  za  pomocą  zgryźliwych  i  sarkastycznych  uwag,
które mają na celu zaniechanie tematu. Innym rodzajem jest
dyskontowanie,  czyli  lekceważenie  lub  przyjmowanie
wiadomości z zastrzeżeniem. Bariera ta dotyczy osób, które
nie  mogą  znieść  komplementów.  Za  każdym  razem,  gdy
słyszysz  komplement,  natychmiast  wyliczasz  wszystko  co
może  obniżyć  twoja  wartość.  Osoba  wypowiadająca
komplement nie czuje się usatysfakcjonowana, gdyż nie jest
pewna czy rzeczywiście usłyszałeś jej pochwałę. I ma rację –
nie usłyszałeś.

10. Przekonanie o swojej racji

Jesteś  gotowy  posunąć  się  bardzo  daleko  -    nawet  do
przekręcania  faktów,  podnoszenia  głosu,  wymawiania,
obwiniania,  przypominania  grzechów  z  przeszłości  –  aby
tylko  uniknąć  poczucia,  ze  się  mylisz.  Nie  jesteś  w  stanie
znieść  krytyki,  poprawiania  cię,  propozycji  jakichkolwiek
zmian. Nigdy nie przyznajesz się do błędów – nie nazywasz
rzeczy po imieniu – więc nie uczysz się na nich i cały czas je
popełniasz.

11. Zmiana toru

Zmiana  toru  to  nagła  zmiana  tematu,  kiedy  jesteś  już  nim
zmęczony  lub  czujesz  się  nieswojo,  gdy  jest  on  poruszany.
Innym  sposobem  jest  obracanie  w  żart,  czyli  ciągłe
reagowania na słowa rozmówcy żartem lub dykteryjką, aby
uniknąć niepokoju lub dyskomfortu słuchania drugiej osoby
i poważnego traktowania jej słów.

12. Zjednywanie

„Tak... Oczywiście.. Absolutnie.. Naprawdę?” Chcesz być
miły, uprzejmy, wspierający. Chcesz, aby ludzie cię lubili,
więc zgadzasz się ze wszystkim. Słuchasz na pół uważnie –
na tyle tylko, aby nie zgubić wątku – ale nie angażujesz się
naprawdę, chcesz tylko zjednać sobie rozmówcę.

CZTERY KROKI SKUTECZNEGO

SŁUCHANIA

• Parafrazowanie – powtarzanie swoimi słowami tego,

co  –  jak  nam  się  wydaje  –  ktoś  powiedział.  Parafrazy
można  zaczynać  następującymi  zwrotami:  „Mówisz,
że..  Innymi  słowy..  Czy  chcesz  przez  to  powiedzieć,
że..??”

• Precyzowanie – oznacza zadawanie pytań, aż do

uzyskania pełniejszego obrazu. Pomaga ci to
zaostrzyć uwagę tak, aby słyszeć coś więcej niż tylko
ogólniki. Słyszysz wówczas opowieść o wydarzeniach
w kontekście myśli i uczuć twojego rozmówcy.

1. Słuchanie aktywne

Istnieją 3 ważne cechy informacji zwrotnej.
1. Natychmiastowa – wypowiedziana zaraz po pełnym

zrozumieniu komunikatu.

2. Szczera – ma być to twoja prawdziwa reakcja.
3. Wspierająca – w sposób łagodny i delikatny

przekazująca to, co chcesz powiedzieć, ale nie
powodująca szkody czy uciekania się rozmówcy do
obrony. Np. „Mam wrażenie, że jest coś, czego mi nie
mówisz” zdanie to jest bardziej wspierające niż: „Coś
przede mną ukrywasz”.

•Informacja zwrotna - oznacza dzielenie się tym,
co dzieje się wewnątrz ciebie.

• Słuchanie empatyczne wymaga uświadomienia

sobie jednej sprawy: każdy z nas próbuje
przetrwać.

• Nasza umiejętność słuchania w naturalny

sposób obniża się, gdy nasz rozmówca złości się,
krytykuje lub użala nad sobą. Jeśli zauważysz,
że słuchanie empatyczne sprawia ci trudności,
zadaj sobie następujące pytania:

2. Słuchanie empatyczne

1. Z jakiej potrzeby wypływa ta (złość, krytyka,

etc.)?

2. Jakiego niebezpieczeństwa ta osoba

doświadcza?

3. O co prosi?

Najważniejsza zasada słuchania z otwartością to

wysłuchanie całości komunikatu, a dopiero potem

ocenianie go. Przedwczesna ocena nie ma sensu, gdyż nie

posiadamy pełnej informacji.

Prawie każdy z nas ma kłopoty z otwartością podczas słuchania.Nie

chcesz słyszeć pewnych faktów o sobie, nie chcesz wierzyć, że

osoba, której nie lubisz, powiedziała coś, nad czym warto by się

było zastanowić. Naturalna twoją reakcją jest sprzeciw,

polemika, zakrzyczenie tego, co słyszysz.. Takie zachowanie

prowadzi do tego, że:

•

Jeśli ktoś dowiedzie, że twoje opinie nie są prawdziwe, dowiesz

się o tym ostatni.

•

Nie rozwijasz się intelektualnie, ponieważ słuchasz tylko takich

opinii, które już znasz.

•

Odrzucasz wartościowych ludzi tylko dlatego, że nie zgadzasz

się z ich opiniami.

•

Odtrącasz ludzi od siebie, ponieważ ciągle się z nimi spierasz i

nie słuchasz ich uważnie.

•

Umykają ci ważne informacje.

3. Słuchanie otwarte

Na słuchanie świadome składają się dwa elementy:

1. Porównanie tego, co słyszymy, ze swoja wiedzą

historyczną

oraz

wiedzą

ludziach

życiu.

Porównujemy bez osądu: jedynie odnotowujemy, jak
dany komunikat pasuje do znanych nam faktów.

2. Obserwowanie i wsłuchiwanie się w spójność

wypowiedzi.

Czy

ton

głosu

osoby

mówiącej,

akcentowanie  pewnych  fragmentów  wypowiedzi,  wyraz
twarzy i postawa – odpowiadają treści komunikatu? Gdy
ktoś  ci  mówi,  że  właśnie  zmarł  mu  ojciec,  a  przy  tym
uśmiecha  się,  siedząc  wygodnie  w  fotelu  z  rękami
założonymi na głowę – informacja jest niespójna.

4. Słuchanie świadome

Oto wskazówki, jak być w pełni

zaangażowanym słuchaczem:

1. Utrzymuj kontakt wzrokowy.
2. Nachyl się nieco w stronę rozmówcy.
3. Wspieraj

mówiącego,

kiwając

głową

lub

parafrazując.

4. Upewnij się, czy dobrze rozumiesz, poproś o

sprecyzowanie wypowiedzi, zadając pytania.

5. Zadbaj o to, aby nic nie odciągnęło ani nie

rozproszyło twojej/waszej uwagi.

6. Nawet jeśli jesteś zły lub rozdrażniony, zaangażuj

się w słuchanie i zrozumienie wypowiedzi.

Wyjaśnij swój punkt widzenia krótko i zwięźle.

Unikaj obwiniania i obrzucania przezwiskami. Nie
oskarżaj i nie skupiaj swojej uwagi na potknięciach
partnera.

Mów o sobie i swoim doświadczeniu. Skup się na tym,
czego chcesz i co czujesz.

SZTUKA SŁUCHANIA W

ZWIĄZKACH

Kiedy mówisz:

Kiedy słuchasz:

Skup całą swoja uwagę na partnerze, aby naprawdę
zrozumieć jej/jego uczucia, opinie, potrzeby.

Nie sprzeciwiaj się temu, co słyszysz, nie dyskutuj,
nie poprawiaj niczego co mówi twój partner.

Możesz zadawać pytania, aby cos wyjaśnić, ale nie
polemizuj i nie wygłaszaj argumentów negujących
stwierdzenia partnera.

ODSŁANIANIE SIĘ

• Komunikowanie

zakłada

istnienie

drugiej

osoby

odbierającej  komunikat  oraz  ujawnianie  siebie  za  pomocą
języka  niewerbalnego,  na  przykład  gestów,  postawy  czy
tonu  głosu.  Sygnały  niewerbalne  zawierają  wiele
nieuświadomionych, a więc niezamierzonych komunikatów.

• Informacja w definicji oznacza, że to, co komunikujemy, to

rzeczy  nowe  dla  drugiej  osoby,  a  nie  stara  prawda  w
nowym  przebraniu.  Może  dotyczyć  faktów,  które
zaobserwowaliśmy  i  zwracamy  na  nie  uwagę;  uczuć,
których  doświadczyliśmy  w  przeszłości  lub  doświadczamy
w  danej  chwili;  myśli  o  sobie  i  innych;  pragnień  i  potrzeb
aktualnych lub minionych.

• Wyrażanie „o sobie” – mamy tu na myśli prawdziwe Ja.

Otwarte Ja

Ślepe

Znane samemu                Nieznane

sobie.                               samemu
sobie.
Znane innym.                Znane
innym.

Ukryte Ja

Nieznane Ja

Znane samemu
Nieznane                sobie.
                  sobie i innym.
Nieznane innym.

Tytułowe odsłanianie się polega na przejściu
informacji dotyczących naszych obserwacji,
myśli, uczuć i potrzeb z Ukrytego Ja do
Otwartego

Ja.

Jeśli  potrafisz  pokazać  innym  prawdziwego
siebie,  twoje  Otwarte  Ja  jest  ogromne  w
porównaniu z pozostałymi częściami. Im ono jest
większe,  tym  większych  doświadczysz  korzyści
wynikających z pokazywania prawdziwego siebie.
Ostrożnie jednak ze skrajnościami. Jeśli twoje
Otwarte  Ja  będzie  zbyt  duże,  staniesz  się
gadatliwy;  jeżeli  zbyt  małe  –  wycofasz  się  i
staniesz  się  zbyt  tajemniczy.  Zbyt  duże  Ślepe  Ja
zmniejszy  twoja  świadomość  tego,  jak  odbierają
cię  inni.  Niewielkie  Ślepe  Ja  to  uzależnienie  od
analizy  i  samoświadomości.  Jeśli  Ukryte  Ja  jest
zbyt  duże,  trudno  będzie  nawiązać  z  tobą
kontakt,  a  jeśli  zbyt  małe  –  nie  będzie  można  na
tobie  polegać  i  powierzyć  ci  żadnego  sekretu.

KORZYŚCCI PŁYNĄCE Z

ODSŁANIANIA SIĘ

• Większa świadomość - twierdzenie, ze znamy siebie w

takim stopniu, w jakim znają nas inni, brzmi paradoksalnie,
jednak  jest  prawdziwe.  Aby  zostać  zrozumianym  przez
innych,  musimy  uświadomić  sobie,  zdefiniować  i  opisać
swoje  myśli,  uczucia  i  potrzeby  oraz  wyciągnąć  z  nich
wnioski

• Pogłębienie związków - wiedza o samym sobie i innych

jest  podstawą  do  budowania  bliskich  związków.  Jeśli  dwie
osoby  są  gotowe  na  otworzenie  się  nawzajem  przed  sobą,
ich związek pogłębia się i rozwija w synergii. Zamykanie się
na  drugą  osobę  sprawia,  sprawia,  że  związek  jest
powierzchowny i nie przynosi zadowolenia.

• Poprawa komunikacji - otwarcie rodzi otwarcie. Jeśli ty

stajesz się dostępny dla innych, oni odpowiadają również

otwartością. Zwiększa się zakres tematów waszych rozmów –

nawet z osobami, z którymi nie pozostajesz w zbyt zażyłych

stosunkach.

• Mniejsze poczucie winy - poczucie winy jest często

nieracjonalne i zawsze sprawia ból. Ujawnienie tego, co

zrobiliśmy lub pomyśleliśmy, zmniejsza poczucie winy.

• Więcej energii- utrzymywanie w sekrecie ważnych

informacji o sobie pochłania dużo energii. Stajesz się

małomówny, zamknięty w sobie i zrzędliwy. Nic cię nie bawi,

życie staje się ciężarem. Wycieka gdzieś cała twoja energia.

Dopóki nie zdejmiesz z siebie tego ciężaru będziesz

chodzącym trupem.

OPÓR PRZED ODSŁANIANIEM

SIĘ

•

Chociaż odsłanianie się niesie ze sobą takie korzyści istnieje
ogromny opór przed odkrywaniem siebie, który sprawia, że
pozostajemy zamknięci w naszym Ukrytym Ja.

•

Otwarte  mówienie  o  sobie  nie  jest  społecznie  akceptowane.
Nieładnie  jest  mówić  na  swój  temat  zbyt  dużo  czy  tez
rozmawiać  o  swoich  uczuciach  i  potrzebach  poza  kręgiem
rodzinnym.

•

Nie ujawniamy swojego wnętrza również z lęku: przed
odrzuceniem, karą, obmową czy wykorzystaniem informacji
przeciwko nam samym.

•

Instynktownie wiemy, że odkrywając siebie przed innymi,
lepiej poznajemy samego siebie. Podejrzewając, że możemy
odkryć jakieś nieprzyjemne prawdy o sobie i wolimy trwać w
nieświadomości.

Document Outline