ORGANIZACJA

ŻYCIA NA ZIEMI

Życie na Ziemi znajduje się w

biosferze i w niej jest

zorganizowane.

Biosfera- strefa kuli ziemskiej zamieszkana przez organizmy
żywe, gdzie odbywają się procesy ekologiczne. Biosfera jest
częścią zewnętrznej skorupy Ziemi, która obejmuje również
powietrze, ląd i wodę. Z najobszerniejszego punktu
widzenia geofizyki, biosfera jest światowym systemem
ekologicznym i obejmuje wszystkie żyjące organizmy i ich
powiązania ze sobą i z litosferą (skorupą ziemską),
hydrosferą (wodą), i atmosferą (powietrzem).

litosfera – to zewnętrzna, sztywna powłoka

Ziemi obejmująca skorupę ziemską i górną

część płaszcza ziemskiego. Generalnie

występują dwa rodzaje skorupy ziemskiej:

litosfera kontynentalna i oceaniczna.

Skorupa kontynentalna jest zbudowana z

wielu różnych i różnowiekowych skał -

magmowych, osadowych i

metamorficznych i jest o wiele starsza niż

oceaniczna.

atmosfera - to powłoka gazowa otaczająca

Ziemię. Atmosferę ziemską wypełnia

powietrze, które jest mieszaniną gazów:

azotu (~78%), tlenu (~21%), argonu

(~0,9%) oraz dwutlenku węgla, neonu,

helu, kryptonu, ksenonu, wodoru, ozonu.

hydrosfera - jest wodną powłoką Ziemi przenikającą atmosferę i skorupę ziemską.

Obejmuje wody występujące w przyrodzie w postaci gazowej, ciekłej i stałej.

Hydrosferę stanowią: oceany, morza, jeziora, rzeki, bagna, pokrywa śnieżna, lodowce

kontynentalne (lądolody), lodowce górskie, lód gruntowy (trwała marzłoć), wody

podziemne oraz para wodna występująca w atmosferze (w troposferze) i skorupie

ziemskiej.

Antroposfera - środowisko zamieszkania i działalności człowieka.

Zasięg biosfery



litosfera – do głębokości około 3 metrów (poniżej sporadycznie

mogą występować jedynie bakterie);



hydrosfera – praktycznie w całości, gdyż w każdej wodzie

istnieją jakieś formy życia;



atmosfera – do wysokości kilkuset metrów, dokąd mogą

dolatywać ptaki owady; niekiedy wyżej biernie unoszone są

bakterie i zarodniki;

Organizmy, aby żyć potrzebują określonych warunków, które

zapewniają im określone biomy.

Biomy

są to rozległe obszary o podobnym klimacie, charakterystycznej

szacie roślinnej i szczególnym świecie zwierzęcym. Typ

roślinności biomu jest charakterystyczny, choć skład gatunkowy

może być różny w zależności od położenia geograficznego i

historii flory. Podobnie rzecz się ma ze składem gatunkowym

zwierząt. O zaliczeniu różnych obszarów do tego samego biomu

decyduje podobieństwo fizjonomiczne, a nie pokrewieństwo

zasiedlających je organizmów i ich zespołów.

1 - zawsze zielone lasy równikowe

i podzwrotnikowe, 2 - sawanny i

lasy zrzucające liście w porze

suchej, 3 - półpustynie i pustynie

gorące, 4 - lasy twardolistne i

zawsze zielone strefy

umiarkowanej, 5 - lasy zrzucające

liście na zimę, 6 - stepy i pustynie

strefy umiarkowanej, 7 - borealne

lasy szpilkowe, 8 - tundry i

pustynie zimne, 9 - roślinność

górska

Pustynia lodowa

Pustynia lodowa (pustynia polarna) to obszar praktycznie
pozbawiony pokrywy roślinnej, występuje w strefie
podbiegunowej. Obszar pustyni lodowej pokrywa lądolód, czyli
gruba warstwa lodu przykrywająca wielki obszar ziemi, o grubości
kilku kilometrów, który powstaje w warunkach klimatu polarnego.
Na pustyniach polarnych przez cały rok obserwuje się
temperatury ujemne (-20 do -50 stopni C.), opady wyłącznie w
postaci śniegu (do 250 mm rocznie), oraz zjawisko dnia i nocy
polarnej. Pustynie lodowe obejmują przeważające obszary
północnych wysp i archipelagów w Arktyce, oraz prawie całą
Antarktydę, w obrębie pustyni polarnej mogą występować
stanowiska szczególnie odpornych roślin.

Roślinność

W tym środowisku życie skupia się wokół morza. Mimo

ekstremalnych warunków pustynie lodowe nie są pozbawione

roślin. Na wystających spod lodu skałach można spotkać porosty,

a w szczelinach skalnych, mchy. Na glinianej glebie pojawiają się

darnie. Pojedynczo i rzadko rosną tu także rośliny kwiatowe m.in.

arktyczne gatunki skalnic, jaskrów, głodków czy niezapominajek.

Zwierzęta

Wody są do cna wypełnione zwierzętami. Tereny najbardziej wysunięte na

północ są zasiedlane przez wielkie drapieżniki-polarne niedźwiedzie zaś na

południu rozmnażają się bezlotki królewskie i bezlotki Adeli. Zwierzęta te swe

całe życie spędzają w tym nie rozpieszczającym świecie arktycznym. Ale te i

inne jeszcze zwierzęta znakomicie przystosowały się do takich właśnie

warunków życia.

Foka Weddela

Lampart morski

Niedźwiedź
polarny

TUNDRA

Jest bezleśnym zbiorowiskiem roślinności w zimnym klimacie strefy
arktycznej i subarktycznej. Charakteryzuje się występowaniem gleb
tundrowych, stale zamarzniętym podglebiem i bardzo niską pokrywą
roślinną, zdominowaną przez mchy i porosty. Latem temperatura nie
przekracza 15°C, trwa dzień polarny. Wierzchnia warstwa gruntu –
do około 1 metra- ulega rozmarznięciu (tak zwana wieczna
zmarzlina), wskutek czego staje się on często grząskim bagnem, w
głąb którego nie może wsiąknąć nadmiar wody. Zima jest mroźna i
śnieżna, temperatura dochodzi do -48°C. Trwa noc polarna. Wieją
silne wiatry.

Roślinność

Większość roślin wyrasta zaledwie kilka

centymetrów nad ziemię. Przy samej

powierzchni ziemi rosną mchy i porosty

(najbardziej znany to chrobotek reniferowy);

nieco wyżej są trawy i niewielkie krzewinki (np.

borówki). Występują tam także turzyce.

Najwyższą warstwę roślin tworzą pojedyncze

karłowate brzozy i wierzby, które nie osiągają

wysokości większej niż 30 cm. Wraz z

nadejściem lata roślinność tundry budzi się do

życia. Rośliny starają się jak najlepiej

wykorzystać niewielką ilość docierającej do nich

energii słonecznej. Szybko rozwijają liście,

kwitną i wydają nasiona.

chrobotek reniferowy

Zwierzęta

Najliczniejszymi i najbardziej charakterystycznymi ssakami tundry

są lemingi. Żywią się korzeniami, mchami i trawą. Rozmnażają się

bardzo intensywnie i są głównym pożywieniem tamtejszych

drapieżników: gronostajów, lisów polarnych, łasic i wilków. Ponadto

drapieżniki tundry polują na pardwy, zające bielaki i susły. Ze

ssaków roślinożernych występuje tu renifer, wół piżmowy i zając

bielak. Do charakterystycznych ptaków tundry należą: myszołów

włochaty, białozór, pardwa mszarna i sowa śnieżna.

lemingi

lis polarny

gronostaje

renifer

sowa śnieżna

zając bielak

wilk

TAJGA

Obszar, który porastają lasy
w północnej części Ameryki
Północnej (Kanada), Europy
oraz Azji w obrębie klimatu
umiarkowanego chłodnego
na półkuli północnej. Tajgę w
większości porastają lasy
szpilkowe oraz w niewielkim
stopniu lasy liściaste. Na
fizjonomię i ekologię
roślinności tajgi duży wpływ
mają naturalne zaburzenia
(wiatrołomy, pożary,
powodzie), gdyż wiele
gatunków drzew, zwłaszcza
tajgi jasnej, wykazuje cechy
pirofityczne - np. posiada
grubą, łuszczącą

się korę.

Roślinność

Na obszarach tajgi rosną głównie drzewa iglaste:

świerki, sosny, limby, jodły syberyjskie, modrzewie,

lecz także - najczęściej drobnolistne - liściaste:

brzozy, osiki, olsze, jarzęby.. W runie występują

liczne gatunki grzybów, mszaków, mchów oraz

rośliny z rodziny wrzosowatych: borówka, żurawina

błotna, gruszyczka.

Żurawina błotna

Zwierzęta

W ciągu krótkiego lata w lasach tych pojawiają się duże ilości

komarów. Poza wieloma gatunkami owadów żyją tam także

liczne ptaki:sikory, jemiołuszki, głuszce, krogulce i jastrzębie.

Niektóre z nich np. jemiołuszki uciekają przed zimą, odlatując

na południe, do strefy lasów liściastych. Na obszarze Tajgi

spotyka się wędrujące stada reniferów. Występuje tam także

wiele innych gatunków ssaków takich jak łosie, łasice,

gronostaje, wiewiórki, rosomaki, borsuki, rysie, lisy, wilki,

niedźwiedzie i kuny..

ryś

łoś

sikora

krogulec

głuszec

rosomak

LASY LIŚCIASTE STREFY

UMIARKOWANEJ

Las

strefy umiarkowanej jest biomem, który podlega znacznym

zmianom temperatury w ciągu roku i odpowiednim zmianom w

cyklach wegetacyjnych.

Na obszarach jego występowania znajdują się liczne jeziora, rzeki i

strumienie. Drzewa zimą zrzucają liście, co umożliwia wiosną

rozwój runa i podszytu leśnego. Różnorodność gatunkowa i

produktywność lasu strefy umiarkowanej, mniejsze wprawdzie niż

lasu tropikalnego, są większe niż na sawannie. Sezonowość źródeł

pożywienia powoduje sezonowe ruchy roślinożerców i związanych z

nimi drapieżców.

Zwierzęta

Cechą
charakterystyczną
lasu jest jego
warstwowość. Każda
warstwa ma własne
typowe rośliny i
zamieszkujące ją
zwierzęta.
Ściółka: roztocza,
ślimaki, żaby,
jaszczurki, krety, jeże,
ryjówki.
Runo leśne: myszy,
nornice.
Ssaki: jelenie, sarny,
łosie, żubry, wilki,
rysie, lisy, żbiki, dziki,
zające.
Ptaki: kosy, rudziki,
drozdy, dzięcioły,
zięby.

Roślinność

Dominującym elementem
florystycznym jest buk zwyczajny. W
Europie buczyny sąsiadują często z
lasami mieszanymi o różnym składzie,
jak dąbrowy z domieszką olszy
czarnej ,brzozy omszonej i jesionu
wyniosłego. W zachodniej i północno-
zachodniej Europie występują lasy
brzozowo-dębowe. Duży udział w
szacie roślinnej Europy Środkowej
mają grądy występują dęby, klon
zwyczajny i jesion.

grąd

dąb

Jesion wyniosły

Olsza czarna

STREFA

ŚRÓDZIEMNOMORSKA

W strefie śródziemnomorskiej występują dwie pory

roku:

gorące i suche lato

łagodna i wilgotna zima

Latem jest sucho i upalnie. Zimą wilgotne powietrze z

zachodu przynosi opady deszczu, a w górach - śniegu.

Zima jest bardzo łagodna i temperatura nie spada

poniżej 0°C. Największe opady deszczu występują od

listopada do kwietnia. Nie ma klimatycznej zimy.

Roślinność:

Roślinność w tej strefie jest przystosowana do letniego okresu
suszy. Liście drzew i krzewów są skórzaste - lśniące, sztywne, grube
i twarde. W przeszłości w tej strefie rosły lasy liściaste i iglaste
składające się z cedrów (objęte ochroną), dębów, sosen, cyprysów.
Wskutek karczowania lasów pod pola uprawne, ich miejsce
zastąpiły zarośla wiecznie zielonych krzewów i karłowatych drzew
zwane makią. Rosną tam: karłowate dęby, oleander, mirty, jałowce,
wawrzyny, wrzośce, pistacje. Charakterystycznymi elementami
krajobrazu są pinie i wysmukłe cyprysy. W Hiszpanii i Portugalii
rośnie dąb korkowy.

cyprys

cedr

oleander

Zwierzęta:

W strefie śródziemnomorskiej żyje wiele gatunków zwierząt:



w górach:



daniele



kozice



nad brzegami rzek:



flamingi



liczne gatunki nietoperzy

STEPY STREFY

UMIARKOWANEJ

Stepy występują w obrębie strefy umiarkowanej, w głębi
kontynentów, gdzie napływ wilgotnego powietrza morskiego jest
niewielki. Skąpe opady, choć większe niż w strefie pustyń, nie
wystarczają, żeby rozwinęła się roślinność leśna. Strefa stepów
charakteryzuje się dość suchym klimatem o chłodnych zimach i
upalnych latach. Latem, wskutek silnego parowania, tylko niewielkie
ilości wody opadowej wsiąka w glebę. Zapas wody w glebie nie
zaspokaja potrzeb drzew i dlatego w krajobrazie stepowym brak jest
lasów.

Obok traw rośnie sporo innych
roślin zielnych, np. wrotycz,
sasanka, niezapominajka, miłek
wiosenny. Okres roku, w którym
rozwijają się rośliny stepowe nie
jest długi. W kwietniu i w maju
rośliny zakwitają i step staje się
kolorowy. Jednak już w czerwcu
trawy żółkną i wysychają. Latem
zdarzają się susze, a flora wtedy
częściowo jest w spoczynku.
Jesienią step brunatnieje i zamiera.
Pełny spoczynek roślin następuje
zimą.

Roślinność

Zwierzęta

Dzięki obfitości zielonego pokarmu
żyje tu wiele zwierząt roślinożernych:
antylopy, dżerjan, suchak, dziki osioł.
Wpłynęły one na kształtowanie terenu
dzięki wdeptywaniu w ziemię nasion
drzew i krzewów. Jak również liczne
gryzonie kopiąc nory i kryjówki w
ziemi np. susły,

świstaki, norki,
bobaki.
Występują tu
również: wilki,
lisy,
gronostaje.
Ptaki: drop,
cietrzew,
przepiórka,
myszołowy i
sowy.

PUSTYNIE

Tereny o znacznej powierzchni,
pozbawione zwartej szaty roślinnej
na skutek małej ilości opadów (do
200 mm rocznie), wysokich
temperatur powietrza (średnie około
30°C, ekstremalne do 50°C, nocą
dochodzą do 0°C; najwyższa
temperatura – to 57,8°C) i
znacznych ich amplitud dobowych,
charakteryzujący się stałym
deficytem wilgotności oraz silnym
nasłonecznieniem. Roślinność jest
uboga i mało zróżnicowana.

Roślinność i zwierzęta w

dzień

Roślinność i zwierzęta nocą

SAWANNA

Trawiasta formacja roślinna, strefy
międzyzwrotnikowej o klimacie
gorącym z wyraźnie zaznaczoną porą
suchą, trwającą od 3 do 9 miesięcy
oraz deszczową.

W miarę oddalania się od równika
klimat się zmienia. Deszcze padają
tylko latem (pora deszczowa), gdy
słońce znajduje się wysoko na niebie,
natomiast zima (pora sucha) jest
bezdeszczowa. W porze suchej panuje
bezchmurna, słoneczna pogoda i jest
bardzo gorąco. W porze deszczowej
temperatury powietrza są nieznacznie
niższe. Im bliżej zwrotnika, tym
krótsza jest pora deszczowa, a pora
sucha dłuższa.

Roślinność

Zwierzęta

LASY RÓWNIKOWE

Charakterystyczna, wiecznie zielona formacja leśna strefy
międzyzwrotnikowej. Występuje na ubogich glebach
laterytowych, w klimacie przez cały rok jednostajnie gorącym i
wilgotnym. Na skutek szybkiego rozkładu materii organicznej
roślinność jest gęsta i bujna. Lasy te cechuje brak sezonowej
rytmiki w życiu roślin, ogromne bogactwo gatunkowe drzew.

Zwierzęta

ara

Roślinność

W lasach równikowych rosną drzewa, takie

jak:



bananowce



palmy



kakaowce



paprocie drzewiaste

Występują rośliny epifityczne:

storczykowate, ananasowate, owadożerne.

wanilia

kwiat banana

rosiczka

REGIONY GÓRSKIE

Klimat górski staje się chłodniejszy wraz ze wzrostem
wysokości, dlatego roślinność i świat zwierzęcy przedstawiają
wyraźna piętrowość. Układ pięter jest zależny od szerokości
geograficznej, a także od budowy geologicznej i rzeźby
konkretnego systemu górskiego.

Zwierzęta i

roślinność

ŚRODOWISKO

SŁODKOWODNE

Pomimo, że środowiska słodkowodne zajmują niewielka
część powierzchni Ziemi to ich znaczenie dla rozwoju życia
jest ogromne. Zbiorniki słodkowodne stanowią najtańsze
źródło wody dla rozwoju cywilizacji.

ŚRODOWISKO MORSKIE

Morza i oceany stanowią największe środowisko życia na
Ziemi, zajmujące trzy czwarte jej powierzchni. Nawet w
najgłębszych strefach oceanów, na dnie rowów o
głębokości około 11 000 m znaleziono żywe organizmy.

Zwierzęta

Układ życia w morzach przypomina
odwróconą piramidę, której podstawę
tworzy fitoplankton, niezliczona masa
jednokomórkowych organizmów
roślinnych, unoszących się biernie  w toni
morskiej. Fitoplankton  znajdują się tylko
w górnych warstwach wody,
oświetlonych promieniami  słońca i
bogatych w sole. Życie w morzu staje się
stopniowo coraz uboższe w miarę
zwiększania się głębokości.

A – strefa eufotyczna: (1)fitoplankton
zooplankton (2), drobni mięsożercy (3),
rekiny (4), tuńczyki (5) uzębione walenie
(6).

B - strefa mezopelagiczna: nekton: ryby
(7), kałamarnice (8)

C -strefa batypelagiczna: robaki (9), ryby
głębinowe, niektóre skorupiaki (10),

Bibliografia



www.wikipedia.pl



Atlas Encyklopedyczny PWN



http://www.veronique.friko.pl



http://edu.pgi.gov.pl

Document Outline

Slide 1
Slide 2
Slide 3
Slide 4
Slide 5
Slide 6
Slide 7
Slide 8
Slide 9
Slide 10
Slide 11
Slide 12
Slide 13
Slide 14
Slide 15
Slide 16
Slide 17
Slide 18
Slide 19
Slide 20
Slide 21
Slide 22
Slide 23
Slide 24
Slide 25
Slide 26
Slide 27
Slide 28
Slide 29
Slide 30
Slide 31
Slide 32
Slide 33
Slide 34
Slide 35
Slide 36
Slide 37
Slide 38
Slide 39
Slide 40
Slide 41
Slide 42
Slide 43
Slide 44
Slide 45
Slide 46