Zator tętnicy płucnej
stan chorobowy wynikający z
zamknięcia tętnicy lub gałęzi przez
materiał zatorowy różnego pochodzenia
towarzyszą zazwyczaj zab. krążenia,
oddychania o różnym nasileniu łącznie z
wstrząsem kardiogennym
powoduje ostrą niewydolność
hipoksemiczną
Etipatogeneza
materiał zatorowy (skrzeplina z układu
żył głębokich uda, miednicy mniejszej,
zator tłuszczowy, powietrzny, wodami
płodowymi)
powstanie skrzepliny w układzie żylnym
warunkują:
a)
uszkodzenie śródbłonka
b)
zwiększona krzepliwość krwi
c)
zwolnienie przepływu krwi
Czynniki ryzyka zatoru tętnicy płucnej:
wiek>40 lat
długotrwałe unieruchomienie
udar mózgu z porażeniem
przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
otyłość
żylaki kończyn dolnych
obecność cewnika w dużych żyłach
urazy, złamanie miednicy mniejszej
zespół nerczycowy
czerwienica prawdziwa, nadpłytkowość
Skutki zatoru:
zawał płuca
ostra niewydolność prawokomorowa
przebyty masywny zator lub nawracające
mikrozatory prowadzą do utrwalonego
nadciśnienia płucnego i przewlekłej
niewydolność prawokomorowej
Rozpoznanie:
objawy przedmiotowe i podmiotowe
( kołatanie serca, duszność, niepokój, kaszel,
ból w klatce piersiowej, krwioplucie),
rozwijają się objawy wstrząsu
poty , objawy zakrzepicy żył głębokich, w
rozległych omdlenie lub zatrzymanie krążenia
tachykardia, rzężenia, wzmożona akcentacja
drugiego tonu serca, obrzęki kończyn dolnych
zdj. radiologiczne klatki piersiowej, ekg,
gazometria,echokardiografia, scyntygrafia
płucna, arteriografia tętnicy płucnej,
angiotomografia
Leczenie:
Objawowe
a) unieruchomienie chorego w pozycji pół
siedzącej
b) tlenoterpia (po uprzednim oznaczeniu PaO2
c) leki kardiotoniczne (glikozydy)
d) zmniejszenie obciążenia wstępnego (azotany)
Przyczynowe (usunięcie skrzepliny)
a)
p/zakrzepowe (heparyna niefrakcjonowana lub
drobnocząsteczkowa)
b)
doustne leki p/krzepliwe (np. acenokumarol)
c)
trombolityczne (streptokinaza)
d)
filtry zakładane do żyły głównej dolnej
e)
leczenie chirurgiczne
ARDS
zespół ostrej niewydolności oddechowej
jest ciężką postacią ostrego
uszkodzenia płuc, spowodowanego
nagłym nieswoistym rozlanym
odczynem zapalnym w płucach, z
towarzyszącym wzrostem
przepuszczalności naczyń płucnych dla
wody i białka.
zespół może być przyczyną
niekardiogennego obrzęku płuc,
wstrząsu, nadciśnienia w tętnicy płucnej
Etiopatogeneza
ostre uszkodzenie płuc może być spowodowane
zarówno uszkodzeniem śródbłonka, jak i
nabłonka oddechowego
Czynniki ryzyka wystąpienia ARDS
zachłyśnięcie kwaśną treścią żołądkową
ciężka infekcja płuc
posocznica
tonięcie
wdychanie toksycznych gazów
uraz płuca
wstrząs pourazowy
nadmierne przetaczanie krwi
krążenie pozaustrojowe
Skutki:
przedostanie do przestrzeni powietrznych
płuc przedostaje się płyn z naczyń i
przestrzeni śródmiąższowej
rozwinięcie niekardiogennego obrzęku
płuc
2-3 dni od wystąpienia obrzęku rozwija
się śródmiąższowe, następnie
odoskrzelowe zap. płuc
zwiększenie oporu
naczyniowego(nadciśnienie płucne)
2-3 tyg. gromadzenie kolagenu powoduje
zwłóknienie płuc
Rozpoznanie:
Objawy kliniczne:
duszność
tachypnoe
sinica
trzeszczenia
rzężenia wilgotne
świsty nad płucami
hipoksemia z zasadowicą oddechowa
zmiany radiologiczne( zacienienia)
a)
Kryterium rozpoznania
b)
mały wskaźnik oksygenacji (50 mmHg)
c)
obustronne siateczkowo-plamiste zacienia płuc
d)
ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej <18 mmHg
Lecznie:
Objawowe
a) drożność dróg oddechowych
b) wentylacja
c) natlenowanie krwi
d) utrzymanie prawidłowej objętości
krwi(monitoring OCŻ)
e) alkalizacja treści żołądkowej
g) glikokortykosteroidy
f) wentylacja mechaniczna Pa O2 < 60 mmHg)
h) zastosowanie PEEP
i) leczenie przyczyny (antybiotykoterapia)
Leczenie p/zakrzepowe
Heparyna początkowo dawka 5000 -10000j.
(100j./kg m.c.) podaje się uderzeniowo
dożylnie (bolus), a następnie heparynę
1000j./h (18j./kg m.c/h) we wlewie kroplowym
p/wskazania bezwzględne (krwawienia w
danej chwili, uszkodzenia śródczaszkowe, nie
leczone RR)
p/wskazania względne niedawno przebyty
udar mózgu, duży zabieg chirurgiczny
niedawno przeprowadzony, zaawansowana
niewydolność wątroby,nerek, bakteryjne zap.
wsierdzia, skazakrwotoczna
Lczenie trombolityczne
Streptokinaza, tkankowy aktywator
plazminogenu
wskazania u chorych niestabilnych
hemodynamicznie