POŁÓG

M.Boćkowski

Połóg

Połóg (puerperium) jest to okres 6-8 tyg 

po porodzie, w czasie którego cofają 
się zmiany powstałe w organiźmie 
kobiety podczas ciąży i porodu.

Procesami charakterystycznymi dla 

połogu są ponadto laktacja oraz 
ponowne podjęcie czynności przez 
janiki.

• ZMIANY W NARZĄDACH PŁCIOWYCH
          1. Zmniejszenie  macicy-inwolucja
              - SPADEK STEŻENIA HORMONÓW (HCG, HPL, 

PRG, E )

              - SKÓRCZE POŁOGOWE ( toniczne, cykliczne 

poporodowe, 

                odruchowe )
              - 1000g do 50g ; 500g już w 5 dniu
          2. Zamykanie się kanału szyjki 
              - do 8 doby
          3. Wydalanie resztek zmienionego endometrium
              - odchody połogowe (lochia: rubra, fusca, flava, alba)
          4. Gojenie się miejsca łożyskowego ( 16 dni )

                     Połóg

Połóg

•

ZMIANY W UKŁADZIE KRĄŻENIA

          - wzrost poj. minutowej i bradykardia ( do 2 tyg. )
          - obj. krwi wraca do normy ok 4-6tyg połogu

•

W UKŁADZIE MOCZOWYM

          - nasilenie diurezy około 12 godz. po porodzie do 2 - 4 l/dobę
          - ustąpienia poszerzenia UKM-ów i moczowodów  w 2 tyg.
          - normalizacja filtracji ok 8 tydz.

•

W SKŁADZIE KRWI

          -przesuniecie w lewo w rozmazie krwi, leukocytoza, 

zwiększona 

            ilość płytek krwi i fibrynogeny zaraz po porodzie
          - znika oporność na insulinę i spadek stężenia glukozy (2-3 

dzień), TG 

            i LDL powracają do normy po 6 tyg.

•

LAKTACJA

          - mammogeneza(pokwitanie)
          - laktogeneza
          - laktopoeza

Połóg

• Układ hormonalny

– Obniżenie poziomu PRG i E2
– Zwiększenie PRL

• Układ oddechowy

– Powraca brzuszny typ oddychania
– Ustępuje zasadowica oddechowa

• Zmiany skórne

– Znikają przebarwienia skóry (wyjątek brodawki)
– Rozstępy skórne zmieniaja barwę na 

srebrzystobiałą i zmniejszają się

Połóg

• Obserwacja przebiegu połogu

– Temp. ciała w połogu-wraca do normy tj 36.5 do 37.0
– Tętno-60 do 80/min (wzrost może świadczyć o 

zakarzeniu lub zakrzepicy)

– RR max 140/90mmHg
– Mocz-pierwsze oddanie moczy powinno nastąpić do 

12 godz. po porodzie

» Uraz dróg moczowych
» Odruchowy skurcz zwieracza cewki moczowej
» Zmniejszone napięcie ścian pęcherza moczowego
» Psychiczne opory przed oddaniem moczu do 

basenu

– Stolec-do 3 doby-zaparcia bo:

» Zmniejszone napięcie jelit 
» Zmniejszone ciśnienie śródbrzuszne
» Zwiotczenie powłok brzusznych oraz przepony 

miedniczej po porodzie

Połóg

• Obserwacja przebiegu 

połogu cd.

– Kontrola wysokości dna 

macicy

– Ocena odchodów 

połogowych

– Kontrola gojenia się krocza
– Kontrola gruczołów 

sutkowych

– Badanie morfologii krwi i Ht
– Opieka psychologa 

(depresja poporodowa)

Połóg

• Profilaktyka konfliktu serologicznego
• Uruchamianie położnicy (

6-8 godz po porodzie

)

– Zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym
– Szybsza inwolucja macicy
– Łatwiejszy odpływ odchodów
– Ułatwione oddawanie moczu
– Poprawa perystaltyki jelit
– Szybszy powrót napięcia mięśni i powięzi brzucha
– Poprawa przemiany materii
– Zapobieganie powikłaniom płucnym
– Korzystny wpływ na samopoczucie

• Gimnastyka w płogu ( 

oddechowe i Kegla –1-sze 3 dni

)

Połóg o przebiegu 

patologicznym

• Zakażenia połogowe
• Krwawienia w połogu
• Choroba zakrzepowa
• Połogowe zapalenie gruczołu 

sutkowego

• Rozejście się spojenia łonowego
• Psychozy poporodowe

Połóg o przebiegu 

patologicznym

• Zakażenia 

połogowe

» Endogenne
» Egzogenne
» krwiopochodne

– Ran krocza i pochwy
– Błony śluzowej jamy 

macicy

– Zap. przydatków i 

otrzewnej

– Zap. przymacicz
– Posocznica połogowa 

Połóg o przebiegu 

patologicznym

• Krwawienia połogowe

– Resztki tkanki łożyskowej
– Endometritis
– Zaburzenie gojenia się miejsca łożyskowego 
– Hypotonia i atonia macicy
– Uszkopdzenia kanału rodnego
– Koagulopatie

Połóg o przebiegu 

patologicznym

• Choroba zakrzepowa

• Zakrzepowe zapalenie żył głębokich
• Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych

Czynniki usposabiające

» Żylaki
» Pozycja leżąca, zwłaszcza po porodach 

zabiegowych

» „Nadrzepliwość” w ciąży i płogu
» Zakarzenia połogowe
» Niedokrwistość

Połóg o przebiegu 

patologicznym

• Obniżenie nastroju-

około tygodnia po porodzie, zwana  

także

                                                            „depresją 3-go dnia”

• Depresja poporodowa 

          

• Psychozy poporodowe

Objawy

– Bezsenność
– Rozdrażnienie
– Apatia
– Zachowanie nieadekwatne do sytuacji
– Halucynacje
– Pobudzenie psychoruchowe