DIAGNOSTYKA I LECZENIE
DIAGNOSTYKA I LECZENIE
CHOROBY
CHOROBY
NIEDOKRWIENNEJ SERCA
NIEDOKRWIENNEJ SERCA
Katedra i Zakład Klinicznych Podstaw
Katedra i Zakład Klinicznych Podstaw
Fizjoterapii CM UMK
Fizjoterapii CM UMK
Oddział Kardiologii z Zakładem Diagnostyki
Oddział Kardiologii z Zakładem Diagnostyki
Kardiologicznej
Kardiologicznej
Światło naczynia
Blaszka
miażdżycowa
Niestabilna choroba
wieńcowa lub zawał
serca
Zawał serca
Zakrzep
DEFINICJE
DEFINICJE
Choroba wieńcowa: objawowy okres
Choroba wieńcowa: objawowy okres
miażdżycy tętnic wieńcowych
miażdżycy tętnic wieńcowych
Dławica piersiowa: objaw podmiotowy
Dławica piersiowa: objaw podmiotowy
niedokrwienia mięśnia sercowego
niedokrwienia mięśnia sercowego
Niedokrwienie serca: zbyt mała podaż
Niedokrwienie serca: zbyt mała podaż
tlenu w stosunku do aktualnego
tlenu w stosunku do aktualnego
zapotrzebowania
zapotrzebowania
CHOROBA WIEŃCOWA W
CHOROBA WIEŃCOWA W
POLSCE
POLSCE
CHOROBA WIEŃCOWA W
CHOROBA WIEŃCOWA W
POLSCE
POLSCE
100 000
zawałów serca / rok
40 000
osób umiera z powodu choroby wieńcowej
1/3
hospitalizacji z powodów kardiologicznych
1,5-2 mln
chorych
85%
chorych pomimo leczenia ma
nadal
dolegliwości wieńcowe
ATP study Rużyłło W. 3
rd
PTK Congress Warszawa 1999 oral presentation,Pająk A.Medipress Kardiologia
Supp.5,2000
JAK ROZPOZNAĆ CHOROBĘ
JAK ROZPOZNAĆ CHOROBĘ
NIEDOKRWIENNĄ SERCA
NIEDOKRWIENNĄ SERCA
WYWIAD
WYWIAD
charakter bólu
charakter bólu
związek bólu z wysiłkiem, posiłkiem,
związek bólu z wysiłkiem, posiłkiem,
stresem
stresem
obciążenie rodzinne
obciążenie rodzinne
czynniki ryzyka choroby wieńcowej
czynniki ryzyka choroby wieńcowej
Klasyfikacja bólów w klatce
Klasyfikacja bólów w klatce
piersiowej w celu oceny
piersiowej w celu oceny
prawdopodobieństwa choroby
prawdopodobieństwa choroby
CECHY BÓLU WIEŃCOWEGO
CECHY BÓLU WIEŃCOWEGO
Lokalizacja typowa dla dławicy
Lokalizacja typowa dla dławicy
piersiowej
piersiowej
Wywołany przez wysiłek fizyczny
Wywołany przez wysiłek fizyczny
Ustępujący do 10min po zaprzestaniu
Ustępujący do 10min po zaprzestaniu
wysiłku lub po nitroglicerynie
wysiłku lub po nitroglicerynie
Klasyfikacja bólów w klatce
Klasyfikacja bólów w klatce
piersiowej w celu oceny
piersiowej w celu oceny
prawdopodobieństwa choroby
prawdopodobieństwa choroby
KLASYFIKACJA BÓLU
KLASYFIKACJA BÓLU
Typowy ból dławicowy: spełnia
Typowy ból dławicowy: spełnia
wszystkie 3 cechy
wszystkie 3 cechy
Nietypowy ból dławicowy: spełnia 2
Nietypowy ból dławicowy: spełnia 2
cechy
cechy
Ból niedławicowy: spełnia co najwyżej 1
Ból niedławicowy: spełnia co najwyżej 1
cechę
cechę
PODAŻ
TLENU
POPYT
NA TLEN
PODAŻ TLENU = POPYT NA
PODAŻ TLENU = POPYT NA
TLEN
TLEN
SPADEK PODAŻY TLENU
SPADEK PODAŻY TLENU
WZROST
WZROST
ZAPOTRZEBOWANIA
ZAPOTRZEBOWANIA
ZWĘŻENIE
ZWĘŻENIE
TĘTNICY
TĘTNICY
KURCZ TĘTNICY
KURCZ TĘTNICY
SPADEK Hgb
SPADEK Hgb
SPADEK RR
SPADEK RR
PREFUZYJNEGO
PREFUZYJNEGO
ZMIANY ZAPALNE
ZMIANY ZAPALNE
NAPIĘCIA ŚCIANY
NAPIĘCIA ŚCIANY
SERCA
SERCA
KURCZLIWOŚCI
KURCZLIWOŚCI
CZĘSTOŚCI SERCA
CZĘSTOŚCI SERCA
CZYNNIKI
CZYNNIKI
HUMORALNE:
HUMORALNE:
*katecholaminy
*katecholaminy
*hormony tarczycy
*hormony tarczycy
Kolejność występowania cech
Kolejność występowania cech
niedokrwienia mięśnia sercowego
niedokrwienia mięśnia sercowego
Upośledzenie przepływu krwi
Upośledzenie przepływu krwi
Spadek nasycenia tlenem krwi
Spadek nasycenia tlenem krwi
Zaburzenia ruchu ścian serca
Zaburzenia ruchu ścian serca
Zmiany ST-T
Zmiany ST-T
Dławica piersiowa
Dławica piersiowa
Podział choroby
Podział choroby
niedokrwiennej serca
niedokrwiennej serca
1. Przewlekła choroba niedokrwienna
1. Przewlekła choroba niedokrwienna
a)
a)
stabilna dusznica bolesna
stabilna dusznica bolesna
b)
b)
nieme niedokrwienie
nieme niedokrwienie
2. Nagły zgon sercowy
2. Nagły zgon sercowy
3. Kardiomiopatia niedokrwienna z
3. Kardiomiopatia niedokrwienna z
niewydolnością
niewydolnością
serca
serca
4. Choroba niedokrwienna manifestująca
4. Choroba niedokrwienna manifestująca
się zaburzeniami rytmu
się zaburzeniami rytmu
Podział choroby
Podział choroby
niedokrwiennej serca
niedokrwiennej serca
(c.d)
(c.d)
5 Zespół ostrego niedokrwienia mięśnia
5 Zespół ostrego niedokrwienia mięśnia
sercowego
sercowego
A.
A.
dusznica bolesna niestabilna
dusznica bolesna niestabilna
a)narastająca dusznica bolesna
a)narastająca dusznica bolesna
b)ostra (de novo)
b)ostra (de novo)
c)dusznica bolesna naczynioskurczowa
c)dusznica bolesna naczynioskurczowa
d)dusznica bolesna pozawałowa
d)dusznica bolesna pozawałowa
e)spoczynkowa lub spontaniczna
e)spoczynkowa lub spontaniczna
f)zawał serca bez załamka Q
f)zawał serca bez załamka Q
B.
B.
Zawał serca
Zawał serca
Ostre zespoły wieńcowe
Ostre zespoły wieńcowe
Rozpoznanie
Rozpoznanie
wstępne
wstępne
(przyjęcie)
(przyjęcie)
bez przetrwałego
uniesienia ST
z przetrwałym
uniesieniem ST
Końcowe Niestabilna Zawał serca
Zawał serca
(wypis) choroba wieńcowa bez uniesienia ST z
uniesieniem ST
(UA) (NSTEMI)
(STEMI)
Tp
-
Tp+ CKMB+
Klasyfikacja dusznicy bolesnej
Klasyfikacja dusznicy bolesnej
wg Canadian Cardiovascular
wg Canadian Cardiovascular
Society (CCS)
Society (CCS)
Klas
Klas
a
a
Wysiłek wywołujący
Wysiłek wywołujący
dusznicę bolesną
dusznicę bolesną
Ograniczenia
Ograniczenia
normalnej
normalnej
aktywności
aktywności
fizycznej
fizycznej
I
I
Długotrwały wysiłek
Długotrwały wysiłek
Brak
Brak
II
II
Szybki spacer,chodzenie
Szybki spacer,chodzenie
po schodach, chodzenie
po schodach, chodzenie
ponad 200m pod
ponad 200m pod
górę,po posiłkach, przy
górę,po posiłkach, przy
działaniu zimna, wiatru,
działaniu zimna, wiatru,
stresu
stresu
Nieznaczne
Nieznaczne
III
III
Wchodzenie na I piętro,
Wchodzenie na I piętro,
przejście mniej niż 200m
przejście mniej niż 200m
Znaczne
Znaczne
IV
IV
Minimalny wysiłek,
Minimalny wysiłek,
objawy dławicowe w
objawy dławicowe w
spoczynku
spoczynku
Ciężkie
Ciężkie
JAK ROZPOZNAĆ CHOROBĘ
JAK ROZPOZNAĆ CHOROBĘ
NIEDOKRWIENNĄ SERCA
NIEDOKRWIENNĄ SERCA
BADANIA UZUPEŁNIAJĄCE
BADANIA UZUPEŁNIAJĄCE
EKG spoczynkowe
EKG spoczynkowe
Test wysiłkowy
Test wysiłkowy
Echo obciążeniowe
Echo obciążeniowe
Badania izotopowe
Badania izotopowe
Biochemia (lipidy, cukier, morfologia,
Biochemia (lipidy, cukier, morfologia,
jonogram)
jonogram)
Cechy niedokrwienia w
Cechy niedokrwienia w
spoczynkowym EKG
spoczynkowym EKG
Obniżenie odcinka ST poziome lub
Obniżenie odcinka ST poziome lub
skośne do dołu
skośne do dołu
Uniesienie odcinka ST, skojarzone z
Uniesienie odcinka ST, skojarzone z
bólem dławicowym (cechy świeżego
bólem dławicowym (cechy świeżego
zawału serca)
zawału serca)
Rzadko – ujemny załamek U
Rzadko – ujemny załamek U
Wskazania do
Wskazania do
wykonania próby
wykonania próby
wysiłkowej
wysiłkowej
Bóle w klatce piersiowej (typowe,
Bóle w klatce piersiowej (typowe,
nietypowe)
nietypowe)
Poszukiwanie niewydolności wieńcowej u
Poszukiwanie niewydolności wieńcowej u
chorych asymptomatycznych
chorych asymptomatycznych
Specjalne grupy zawodowe
Specjalne grupy zawodowe
Ocena rokowania i ryzyka u chorych po
Ocena rokowania i ryzyka u chorych po
zawale serca
zawale serca
Ocena skuteczności leczenia
Ocena skuteczności leczenia
zachowawczego lub inwazyjnego
zachowawczego lub inwazyjnego
Wywiad, próba wysiłkowa
Wywiad, próba wysiłkowa
a koronarografia
a koronarografia
Wywiad
Wywiad
Próba
Próba
wysiłko
wysiłko
wa
wa
Koronarografia
Koronarografia
IHD
IHD
mężczyź
mężczyź
ni
ni
kobiety
kobiety
Typowy
Typowy
Dodatnia
Dodatnia
98%
98%
75%
75%
Nietypow
Nietypow
y
y
Ujemna
Ujemna
11%
11%
8%
8%
Typowy
Typowy
Ujemna
Ujemna
42%
42%
17%
17%
Nietypow
Nietypow
y
y
Dodatnia
Dodatnia
42%
42%
17%
17%
Przeciwwskazania do
Przeciwwskazania do
wykonania próby
wykonania próby
wysiłkowej
wysiłkowej
•
Nadciśnienie tętnicze
Nadciśnienie tętnicze
- skurczowe > 220mm Hg
- skurczowe > 220mm Hg
- rozkurczowe
- rozkurczowe
>120mm Hg
>120mm Hg
•
Świeże procesy zakrzepowe
Świeże procesy zakrzepowe
•
Istotne zwężenia lewego ujścia
Istotne zwężenia lewego ujścia
tętniczego
tętniczego
•
Ciąża, okres menstruacji (zmniejszona
Ciąża, okres menstruacji (zmniejszona
tolerancja wysiłkowa)
tolerancja wysiłkowa)
•
Poważne schorzenia pozasercowe
Poważne schorzenia pozasercowe
Wskazania do przerwania
Wskazania do przerwania
próby wysiłkowej (c.d)
próby wysiłkowej (c.d)
Obniżenie ST> 0,2mV, wzrost ST w
Obniżenie ST> 0,2mV, wzrost ST w
odprowadzeniach bez Q zawałowego,
odprowadzeniach bez Q zawałowego,
bez zespołu QS
bez zespołu QS
Zaburzenia rytmu (liczna EV, R/T,
Zaburzenia rytmu (liczna EV, R/T,
pary, FA, FLA)
pary, FA, FLA)
Zaburzenia przewodnictwa A-V II
Zaburzenia przewodnictwa A-V II
0
0
, III
, III
0
0
Ciśnienie skurczowe >205mm Hg
Ciśnienie skurczowe >205mm Hg
Ciśnienie rozkurczowe >130 mm Hg
Ciśnienie rozkurczowe >130 mm Hg
Wskazania do przerwania
Wskazania do przerwania
próby wysiłkowej (c.d)
próby wysiłkowej (c.d)
Wzrost lub spadek RR niezgodny z
Wzrost lub spadek RR niezgodny z
regułą
regułą
Zwolnienie częstości serca
Zwolnienie częstości serca
Cechy świeżego zawału
Cechy świeżego zawału
Przeciwwskazania do
Przeciwwskazania do
wykonania próby
wykonania próby
wysiłkowej
wysiłkowej
•
Świeże uniesienie lub obniżenie
Świeże uniesienie lub obniżenie
odcinka ST
odcinka ST
•
Świeży zawał serca
Świeży zawał serca
•
Spoczynkowe bóle wieńcowe (w dniu
Spoczynkowe bóle wieńcowe (w dniu
badania lub poprzedzającym)
badania lub poprzedzającym)
•
Ostre zapalenie osierdzia lub wsierdzia
Ostre zapalenie osierdzia lub wsierdzia
•
Zastoinowa niewydolność krążenia
Zastoinowa niewydolność krążenia
•
Groźne zaburzenia rytmu i
Groźne zaburzenia rytmu i
przewodzenia
przewodzenia
Wskazania do przerwania
Wskazania do przerwania
próby wysiłkowej
próby wysiłkowej
Osiągnięcie limitu tętna :
Osiągnięcie limitu tętna :
tętno max: mężczyźni 204-(0,6x wiek)
tętno max: mężczyźni 204-(0,6x wiek)
kobiety 216-(0,8x wiek)
kobiety 216-(0,8x wiek)
tętno max: 220-wiek
tętno max: 220-wiek
Narastający ból dławicowy
Narastający ból dławicowy
Objawy niewydolności lewej komory
Objawy niewydolności lewej komory
Zmęczenie, duszność, bóle kończyn
Zmęczenie, duszność, bóle kończyn
dolnych
dolnych
Dodatnia próba
Dodatnia próba
wysiłkowa
wysiłkowa
KLINICZNIE
KLINICZNIE
Ból
Ból
Duszność
Duszność
Bladość powłok
Bladość powłok
Dodatnia próba
Dodatnia próba
wysiłkowa (c.d)
wysiłkowa (c.d)
HEMODYNAMICZNIE
HEMODYNAMICZNIE
Spadek lub wzrost RR
Spadek lub wzrost RR
Brak wzrostu ciśnienia skurczowego
Brak wzrostu ciśnienia skurczowego
(do 130 mm Hg) i tętna (do 130 na
(do 130 mm Hg) i tętna (do 130 na
minutę)
minutę)
Zwolnienie rytmu serca
Zwolnienie rytmu serca
III ton, cwał
III ton, cwał
Dodatnia próba
Dodatnia próba
wysiłkowa (c.d)
wysiłkowa (c.d)
ELEKTROKARDIOGRAFICZNIE
ELEKTROKARDIOGRAFICZNIE
Horyzontalne obniżenie ST o 1 mm lub
Horyzontalne obniżenie ST o 1 mm lub
skośne w dół minimum w czterech kolejnych
skośne w dół minimum w czterech kolejnych
ewolucjach
ewolucjach
Istotne komorowe zaburzenia rytmu
Istotne komorowe zaburzenia rytmu
Zaburzenia przewodnictwa
Zaburzenia przewodnictwa
śródkomorowego, bloki A-V
śródkomorowego, bloki A-V
Odwrócenie załamka U
Odwrócenie załamka U
Wzrost załamka T > 1,5mm
Wzrost załamka T > 1,5mm
Wzrost lub brak zmiany załamka R
Wzrost lub brak zmiany załamka R
BÓL
BÓL
WYWIAD
WYWIAD
TYPOWY
TYPOWY
DUSZNICA BOLESNA DUSZNICA
DUSZNICA BOLESNA DUSZNICA
BOLESNA
BOLESNA
NIESTABILNA
NIESTABILNA
STABILNA
STABILNA
KORONAROGRAFIA PRÓBA
KORONAROGRAFIA PRÓBA
WYSIŁKOWA
WYSIŁKOWA
PROBA WYSIŁKOWA DODATNIA
PROBA WYSIŁKOWA DODATNIA
DOBRA TOLERANCJA ZŁA TOLERANCJA
DOBRA TOLERANCJA ZŁA TOLERANCJA
WYSIŁKU
WYSIŁKU
WYSIŁKU
WYSIŁKU
KORONAROGRAFIA
KORONAROGRAFIA
KORONAROGRAFIA
KORONAROGRAFIA
W TRYBIE PLANOWYM W TRYBIE PILNYM
W TRYBIE PLANOWYM W TRYBIE PILNYM
LUB
LUB
PRZYSPIESZONYM
PRZYSPIESZONYM
BÓL
BÓL
WYWIAD
WYWIAD
NIETYPOWY
NIETYPOWY
EKG WYSIŁKOWE
EKG WYSIŁKOWE
WYNIK DODATNI WYNIK
WYNIK DODATNI WYNIK
UJEMNY
UJEMNY
KORONAROGRAFIA
KORONAROGRAFIA
POSZUKIWANIE PRZYCZYN BÓLU
POSZUKIWANIE PRZYCZYN BÓLU
Przyczyny fałszywie
Przyczyny fałszywie
dodatnich prób
dodatnich prób
wysiłkowych
wysiłkowych
Zaburzenia ukrwienia serca bez
Zaburzenia ukrwienia serca bez
zwężenia tętnic wieńcowych w
zwężenia tętnic wieńcowych w
koronarografii
koronarografii
Zespół wypadania płatka mitralnego
Zespół wypadania płatka mitralnego
Zespół preekscytacji
Zespół preekscytacji
Leczenie naparstnicą
Leczenie naparstnicą
Hipokalemia
Hipokalemia
Płeć żeńska
Płeć żeńska
Wartość nieinwazyjnych badań
Wartość nieinwazyjnych badań
diagnostycznych w chorobie
diagnostycznych w chorobie
wieńcowej
wieńcowej
CZUŁOŚĆ
CZUŁOŚĆ
SWOISTOŚ
SWOISTOŚ
Ć
Ć
Próba wysiłkowa
Próba wysiłkowa
EKG
EKG
70-80%
70-80%
60-70%
60-70%
Echokardiografia
Echokardiografia
obciążeniowa
obciążeniowa
70-80%
70-80%
80-90%
80-90%
Izotopowa
Izotopowa
scyntygrafia
scyntygrafia
prefuzyjna
prefuzyjna
80-90%
80-90%
60-70%
60-70%
Pozytronowa
Pozytronowa
tomografia
tomografia
emisijna (PET)
emisijna (PET)
90-100%
90-100%
90-100%
90-100%
Nieinwazyjne metody
Nieinwazyjne metody
obrazowe w diagnostyce
obrazowe w diagnostyce
choroby wieńcowej
choroby wieńcowej
Echokardiografia obciążeniowa
Echokardiografia obciążeniowa
Radioizotopowa scyntygrafia
Radioizotopowa scyntygrafia
prefuzyjna
prefuzyjna
Pozytronowa tomografia emisyjna
Pozytronowa tomografia emisyjna
(PET)
(PET)
Wskazania do
Wskazania do
nieinwazyjnych badań
nieinwazyjnych badań
obrazowych
obrazowych
Weryfikacja dodatniego wyniku próby
Weryfikacja dodatniego wyniku próby
wysiłkowej EKG u osób z niskim
wysiłkowej EKG u osób z niskim
wyjściowym prawdopodobieństwem
wyjściowym prawdopodobieństwem
choroby wieńcowej
choroby wieńcowej
Weryfikacja ujemnego wyniku próby
Weryfikacja ujemnego wyniku próby
wysiłkowej EKG u osób z bólami
wysiłkowej EKG u osób z bólami
dławicowymi i dość wysokim
dławicowymi i dość wysokim
prawdopodobieństwem choroby wieńcowej
prawdopodobieństwem choroby wieńcowej
Diagnostyka choroby wieńcowej w grupie
Diagnostyka choroby wieńcowej w grupie
chorych z nie nadającym się do
chorych z nie nadającym się do
interpretacji elektrokardiogramem (blok
interpretacji elektrokardiogramem (blok
odnogi, WPW)
odnogi, WPW)
Metody obciążenia serca
Metody obciążenia serca
w echokardiografii
w echokardiografii
Wysiłek fizyczny :
Wysiłek fizyczny :
a)cykloergometr
a)cykloergometr
b)bieżnia
b)bieżnia
Środki farmakologiczne
Środki farmakologiczne
Stymulacja przedsionka
Stymulacja przedsionka
Kryteria dodatniego wyniku
Kryteria dodatniego wyniku
echokardiograficznej próby
echokardiograficznej próby
obciążeniowej
obciążeniowej
Pojawienie się zaburzeń kurczliwości
Pojawienie się zaburzeń kurczliwości
w czasie wysiłku (u chorych z
w czasie wysiłku (u chorych z
prawidłową spoczynkową
prawidłową spoczynkową
kurczliwością lewej komory
kurczliwością lewej komory
Rozszerzenie się lub nasilenie stopnia
Rozszerzenie się lub nasilenie stopnia
spoczynkowych zaburzeń kurczliwości
spoczynkowych zaburzeń kurczliwości
Kogo leczyć
Kogo leczyć
zachowawczo
zachowawczo
Stabilna choroba wieńcowa z ujemnym
Stabilna choroba wieńcowa z ujemnym
testem wysiłkowym
testem wysiłkowym
Przebyty zawał z ujemnym testem
Przebyty zawał z ujemnym testem
wysiłkowym
wysiłkowym
Chorych nie zakwalifikowanych do leczenia
Chorych nie zakwalifikowanych do leczenia
inwazyjnego
inwazyjnego
Chorych, którzy nie wyrazili zgody na
Chorych, którzy nie wyrazili zgody na
leczenie inwazyjne
leczenie inwazyjne
Chorych objawowych bez zmian w naczyniach
Chorych objawowych bez zmian w naczyniach
wieńcowych (nadczynność tarczycy,
wieńcowych (nadczynność tarczycy,
niedokrwistość, wady aortalne, KMP)
niedokrwistość, wady aortalne, KMP)
Chorych z cichym niedokrwieniem
Chorych z cichym niedokrwieniem
Variant angina bez zmian organicznych w
Variant angina bez zmian organicznych w
naczyniach
naczyniach
Ogólne zasady leczenia
Ogólne zasady leczenia
choroby wieńcowej i zawału
choroby wieńcowej i zawału
serca
serca
Zwalczanie czynników ryzyka
Zwalczanie czynników ryzyka
choroby wieńcowej
choroby wieńcowej
Normalizacja warunków pracy i
Normalizacja warunków pracy i
wypoczynku
wypoczynku
Właściwa aktywność fizyczna
Właściwa aktywność fizyczna
Leczenie chorób współistniejących
Leczenie chorób współistniejących
Cel leczenia stabilnej
Cel leczenia stabilnej
choroby wieńcowej
choroby wieńcowej
Redukcja śmiertelności
Redukcja śmiertelności
Prewencja pierwotna lub wtórna
Prewencja pierwotna lub wtórna
zawału serca
zawału serca
Poprawa tolerancji wysiłku
Poprawa tolerancji wysiłku
Zapobieganie bólom dławicowym i
Zapobieganie bólom dławicowym i
ich doraźne leczenie
ich doraźne leczenie
Leczenie
Leczenie
farmakologiczne
farmakologiczne
i interwencyjne
i interwencyjne
Stosowanie kwasu
Stosowanie kwasu
acetylosalicylowego lub innego leku
acetylosalicylowego lub innego leku
przeciwpłytkowego
przeciwpłytkowego
Stosowanie leków wieńcowych
Stosowanie leków wieńcowych
W trakcie leczenia chorzy mogą mieć
W trakcie leczenia chorzy mogą mieć
wskazania do badania
wskazania do badania
koronarograficznego
koronarograficznego
Zwalczanie czynników ryzyka
Zwalczanie czynników ryzyka
choroby wieńcowej w tym
choroby wieńcowej w tym
zawału serca
zawału serca
Bezwzględny zakaz palenia tytoniu
Bezwzględny zakaz palenia tytoniu
Redukcja otyłości czy nadwagi
Redukcja otyłości czy nadwagi
Normalizację ciśnienia tętniczego
Normalizację ciśnienia tętniczego
poniżej 140/90mmHg
poniżej 140/90mmHg
Zwalczanie zaburzeń lipidowych
Zwalczanie zaburzeń lipidowych
Aktywność fizyczna odpowiednia do
Aktywność fizyczna odpowiednia do
stanu wydolności wieńcowej
stanu wydolności wieńcowej
Leki stosowane w
Leki stosowane w
chorobie wieńcowej
chorobie wieńcowej
Azotany
Azotany
Blokery receptorów beta
Blokery receptorów beta
adrenergicznych
adrenergicznych
Inhibitory konwertazy angiotensyny
Inhibitory konwertazy angiotensyny
Antagoniści wapnia
Antagoniści wapnia
Leki przeciwpłytkowe
Leki przeciwpłytkowe
Leki przeciwkrzepliwe
Leki przeciwkrzepliwe
Leki hipolipemizujące
Leki hipolipemizujące
Leki cytoprotekcyjne
Leki cytoprotekcyjne
NIEPOLECANE METODY TERAPII
NIEPOLECANE METODY TERAPII
IHD
IHD
Hormonalna terapia zastępcza u
Hormonalna terapia zastępcza u
kobiet
kobiet
Witaminy antyoksydacyjne C i E
Witaminy antyoksydacyjne C i E
Terapia chelatująca
Terapia chelatująca
Czosnek
Czosnek
Akupunktura
Akupunktura
Koenzym Q
Koenzym Q
U chorych nie
U chorych nie
wykazujących poprawy
wykazujących poprawy
po leczeniu
po leczeniu
zachowawczym należy
zachowawczym należy
rozważyć potrzebę
rozważyć potrzebę
leczenia inwazyjnego
leczenia inwazyjnego