Daniel Zarzycki

Urazy czaszkowo-

mózgowe



Żaden uraz głowy nie jest tak

łagodny, aby go całkowicie

lekceważyć, ani żaden tak ciężki,

aby tracić wszelką nadzieję

Hipokrates

Urazy czaszkowo-

mózgowe



Bardzo poważny i narastający

problem medyczny i społeczny



Częstość urazów wciąż wzrasta

(urazy komunikacyjne,

przemysłowe)



Ważna przyczyna zgonów,

dłuższej niezdolności do pracy i

inwalidztwa

Typy urazów

czaszkowo -

mózgowych



Uszkodzenia powłok czaszki



Uszkodzenia czaszki



Uszkodzenia opon

mózgowych



Uszkodzenia naczyń



Uszkodzenia mózgu

Skala Glasgow

Reakcja otwierania oczu
1.

Brak

Na bodziec bólowy

Na bodziec dźwiękowy

Spontaniczna

Odpowiedź słowna
1.

Brak

Niezrozumiałe dźwięki

Nieadekwatne słowa

Mowa chaotyczna

Pełna orientacja

Odpowiedź ruchowa
1.

Brak

Wyprostna na bodziec bólowy

Zgięciowa na bodziec bólowy

Reakcja wycofania na bodziec bólowy

Reakcja ukierunkowana na bodziec bólowy

Zgodna z poleceniem

Urazy czaszkowo-

mózgowe



Skrócona skala urazów czaszkowo-

mózgowych

mózgowych (Abbreviated Injury Scale-

(Abbreviated Injury Scale-

AIS) – 6 stponi

–

AIS 0:

uraz nie powoduje zaburzeń świadomości, bez

dalszych konsekwencji

–

AIS 1:

niewielki uraz, uszkodzenie korowo - podkorowe

mózgowia, zmącenie świadomości, bez niepamięci

pourazowej

–

AIS 2:

umiarkowany uraz, uszkodzenia jak w AIS1,

zmącenie świadomości, niepamięć pourazowa

i wsteczna

–

AIS 3:

poważny uraz, uszkodzenie korowo-podkorowe i

międzymózgowia, utrata przytomności do 6h,

powikłania w 35-100% i śmiertelność 50%

Urazy czaszkowo-

mózgowe



Skrócona skala urazów czaszkowo-

mózgowych

mózgowych (Abbreviated Injury Scale-

(Abbreviated Injury Scale-

AIS)

c.d.

–

AIS 4:

ciężki uraz, uszkodzenie jak w stopniu 3, utrata

przytomności 6-24h, powikłania jak w AIS 3

–

AIS 5:

uraz krytyczny, uszkodzenia w okolicy korowo-

podkorowej, międzymózgowiu i śródmózgowiu, utrata

przytomności dłużej niż 24h, powikłania jak w

przytomności dłużej niż 24h, powikłania jak w AIS 3 i

AIS 3 i

–

AIS 6:

uraz śmiertelny

Urazy czaszkowo-

mózgowe



Bezpośrednie następstwa

urazów:

1. uraz czaszki bez uszkodzenia mózgu

2. wstrząśnienie mózgu

3. stłuczenie i zranienie mózgu

4. obrzęk mózgu i przekrwienie mózgu

5. krwiak nadtwardówkowy

6. krwiak podtwardówkowy

7. krwiak śródmózgowy

8. krwiak podpajęczynówkowy

1. Uraz czaszki bez

uszkodzenia mózgu



obrażenia powłok zewnętrznych

leczone zazwyczaj w

ambulatoriach chirurgicznych

2. Wstrząśnienie

mózgu:



Objawy kliniczne

–

przejściowe pourazowe zaburzenia

czynności mózgu bez widocznych

zmian anatomicznych

–

krótkotrwała utrata przytomności

–

niepamięć wsteczna

–

bez zmian ogniskowych



Postępowanie:

–

hospitalizacja i obserwacja

3. Stłuczenie i zranienie

mózgu:



Objawy kliniczne:

–

urazowe uszkodzenia tkanek mózgu w

postaci zranienia, rozerwania,

drobnych i większych krwawień oraz

innych zmian



Dwa zespoły kliniczne:

–

stłuczenie półkul mózgu

–

stłuczenie pnia



Stłuczenie półkul mózgu

(AIS 2-4):

–

utrata przytomności do 6h

–

niedowłady, zaburzenia mowy, ataksja, utrata

węchu, zaburzenia wzroku,

–

objawy piramidowe (objaw Babińskiego, asymetria

odruchów)



Stłuczenie pnia

(AIS 2-4):

–

głęboka i trwała utrata przytomności

–

zwężenie źrenic ze zniesieniem reakcji na światło

–

zaburzenia w ustawieniu gałek ocznych

–

obustronny objaw Babińskiego, prężenia

–

wyprostne ustawienie kończyn



Rozpoznanie:

–

Wywiad, badanie i na podstawie wyniku KT



Postępowanie:

–

Objawowe



Rokowanie:

–

mogą wystąpić następstwa urazu w postaci

encefalopatii, padaczki, otępienia

–

w przypadku pnia w większości przypadków

niekorzystne, śmiertelność do 90%

4. Pourazowy obrzęk i

przekrwienie mózgu

–

Wtórne następstwa urazu czaszkowo-

mózgowego, które stanowią wynik reakcji

mózgu na doznany uraz

–

Obrzęk nasila zaburzenia świadomości i

objawy ogniskowe

–

Oba stany zwiększają ciśnienie śródczaszkowe

–

Przekrwienie jest następstwem zaburzeń

regulacji naczyń i prowadzi do rozszerzenia

łożyska naczyniowego

–

Obrzęk polega na zwiększeniu zawartości

wody

w tkankach mózgu

5. Krwiak

nadtwardówkowy



Stanowi powikłanie ciężkich urazów

czaszki i powstaje w wyniku gromadzenia

się krwi w przestrzeni nadoponowej, tj.

między kością i oponą twardą, wskutek

uszkodzenia tętnicy oponowej środkowej,

rzadziej zatoki żylnej lub żyły oponowej.



Zazwyczaj ma miejsce złamanie kości

czaszki



Objawy kliniczne krwiaka

nadtwardówkowego:

–

po ustąpieniu wstrząsu świadomość chorego

powraca

powraca (lucidum intervallum)

(lucidum intervallum)

–

po tym okresie szybko narastają bóle głowy,

zaburzenia świadomości, objawy ogniskowe

–

źrenice rozszerzają się

–

jeśli chory nie jest operowany następuje zgon



Postępowanie:

leczenie operacyjne

6. Krwiak

podtwardówkowy

powstaje w wyniku

nagromadzenia krwi

żylnej między oponą

twardą a pajęczą

Krwiak

podtwardówkowy



Obraz kliniczny: krwiak ostry i przewlekły



ostry - objawy identyczne jak w krwiaku

nadtwardówkowym



przewlekły – opisane objawy rozwijają się powoli

w ciągu nawet kilku miesięcy (u ludzi starszych)

–

narastający ból głowy, wymioty, zwolnienie tętna,

tarcza zastoinowa, senność, zaburzenia świadomości

–

objawy ogniskowe: ośrodkowy niedowład mięśni

twarzy, połowiczy z przewagą kończyny górnej



Rozpoznanie:

–

rozstrzyga wynik badania

CT lub MRI

–

Postępowanie:

•

leczenie operacyjne

•

następnie rehabilitacja

7. Krwiak

śródmózgowy



Wynaczynienie krwi do

tkanki mózgowej(10%).



Występuje w różnych

obszarach mózgu.

Objawy kliniczne:



Porażenie połowicze,



Afazja,



Połowicze niedowidzenie,



Splątanie psychiczne lub śpiączka.

Leczenie



Natychmiastowa hospitalizacja i

leczenie operacyjne lub obserwacja.



Natychmiastowa pourazowa

rehabilitacja



Późna pourazowa rehabilitacja.



Rehabilitacja socjalna.

Powikłania



Zanik mózgu



Pourazowe cysty mózgu



Wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego



Pourazowe zmiany neurologiczne

wynik leczenia

określenie

Wyzdrowienie

Pacjent powraca do

pracy, choć

niekoniecznie na to

samo stanowisko; mogą

występować niewielkie

deficyty neurologiczne

Umiarkowane

kalectwo

Pacjent nie jest zdolny

do powrotu do pracy, ale

prowadzi samodzielne

życie

Ciężkie kalectwo

Pacjent wymaga opieki,

nie jest w stanie żyć

samodzielnie

Przetrwały stan

wegetatywny

Pacjent wydaje się

przytomny,

spontanicznie otwiera

oczy, nie mówi, nie

zdradza aktywności

umysłowej

Śmierć

Document Outline