Społeczne, medyczne, 

naukowe obszary 

działalności pielęgniarki 

europejskiej

We współczesnej opiece nad zdrowiem, 

zmierzającej do zapewnienia człowiekowi 

coraz lepszej pomocy w osiąganiu 

optymalnego stanu zdrowia, pielęgniarstwo 

staje się coraz bardziej znaczącą dziedziną. 

Podejmowana jest złożona działalność na 

rzecz zapewnienia profesjonalnej opieki 

pielęgniarskiej zarówno pojedynczym 

ludziom jak i  społecznościom. 

Następują zmiany wprowadzane w edukację 

pielęgniarek. Tworzony jest wielki system 

kształcenia ustawicznego. Podejmowana 

jest współpraca międzynarodowa, 

umożliwiająca korzystanie z osiągnięć 

innych krajów oraz dzielenia się własnymi.

W tym obszarze pielęgniarka realizuje zadania, 

których celem jest:



Propagowanie w społeczeństwie i w odniesieniu 

do indywidualnych osób zachowań 

prozdrowotnych i stylu życia wspierającego 

zdrowie



Doradzanie ludziom jak dbać o własne zdrowie



Zapewnienie odpowiednich warunków do 

prowadzenia zdrowego stylu życia, który mógłby 

sprzyjać utrzymaniu i wzmacnianiu zdrowia



Tworzenie warunków do pełnienia przez 

podopiecznego ról społecznych (współmałżonka, 

dziecka, rodzica, ucznia, pracownika)

Pielęgniarka przygotowuje swoich 

podopiecznych do zwiększenia kontroli 
nad własnym zdrowiem poprzez:



Uświadomienie wpływu sytuacji 
zawodowej, rodzinnej (czynników 
psychospołecznych) na stan zdrowia



Uczenie kontrolowania stanu zdrowia



Zachęcenie do badań profilaktycznych

Pielęgniarka rozpoznaje zagrożenia zdrowia swego 

podopiecznego jak i jego rodziny i innej grupy 

ludzi:



Schorzenia uznane za problemy społeczne 

(choroby układu krążenia, oddechowego, 

pokarmowego, nowotwory, zaburzenia 

psychiczne)



Wypadkami, uszkodzeniami, katastrofami (urazy, 

zatrucia, samobójstwa)



Chorobami zawodowymi i związanymi z 

wykonywanej określonej pracy



Nieprawidłowym stylem życia (mała aktywność 

fizyczna, nieprawidłowy sposób odżywiania, 

palenie tytoniu, nadmierne spożywanie alkoholu, 

używanie substancji psychoaktywnych

Pielęgniarka bierze udział w ogólnopolskich i 

lokalnych kampaniach zdrowotnych, w tym:



Ocenia dostępność programów promocji 

zdrowia w środowisku swego podopiecznego



Przetwarza programy promocji zdrowia na 

konkretną informację adresowaną do 

indywidualnego odbiorcy



Przygotowanie materiałów i środków 

dydaktycznych służących programom 

promocyjnym

Medyczny obszar działalności 
pielęgniarki europejskiej.

Medyczny obszar działalności powinien wiązać 

się z koniecznością przestrzegania zleceń 
lekarskich. Ważna jest wiedza dotycząca istoty 
metod diagnozowania i leczenia, ale także 
umiejętność współdziałania w zespole 
terapeutycznym .

Celem działań pielęgniarki jest:



Pomaganie, towarzyszenie, asystowanie 

człowiekowi przy rozwiązywaniu jego 

problemów zdrowotnych



Rozpoznanie stanu zdrowia pacjenta na opiekę, 

jej zakres i charakter



Pomaganie w rozwiązywaniu problemów natury 

biologicznej, psychicznej i społecznej mogących 

powstać w wyniku indywidualnej reakcji 

chorego na zastosowane metody leczenia



Pomaganie  w radzeniu sobie z reakcją na 

aktualne lub potencjalne problemy  zdrowotne, 

w przystosowaniu się do życia z chorobą i 

upośledzeniem

Pomoc w wykonywaniu czynności gwarantującym 

komfort w życiu codziennym w zakresie sfery 

biologicznej, psychicznej i społecznej:



Utrzymanie ciała i najbliższego otoczenia w 

czystości, higienie, dbanie o estetykę



Pomaganie w poruszaniu się, zachowaniu 

właściwej pozycji ciała przy długotrwałym 

unieruchomieniu w przymusowej pozycji



Zapewnienie warunków aktywności oraz dobór 

form aktywności odpowiedniej dla płci i wieku



Tworzenie optymalnych warunków do snu i 

wypoczynku



Ułatwienie pacjentowi utrzymania więzi i 

kontaktów społecznych, komunikowania się z 

ludźmi, rodziną, znajomymi

Wykonywanie badań służących ocenie stanu 

pacjenta dla celów ustalenia diagnozy:



Wykonywanie i dokumentowanie pomiarów 
podstawowych parametrów życiowych



Pobieranie materiału do badań 
laboratoryjnych i wykonywanie niektórych 
badań



Wykonywanie zleceń lekarskich



Pomaganie lekarzowi w niektórych 
zabiegach leczniczych (nakłucia jam ciał, 
wziernikowanie jam ciała)

Wykonywanie zleceń ustalonych przez lekarza 

w planie terapii dotyczących:



Leczenia farmakologicznego, podawania leków 

i wykonywania zabiegów przez przewód 

pokarmowy, błonę śluzową, na skórę, 

dodatkowo we wstrzyknięciach



Leczenia dietetycznego



Leczenia zabiegowego, dotyczącego 

przygotowanie pacjenta do zabiegu, 

przygotowanie sprzętu i aparatury do zabiegu, 

instrumentowanie, wykonywanie opatrunków i 

zakładanie opasek unieruchamiających

Naukowy obszar działalności 
pielęgniarki europejskiej.

Wraz z rozwojem nauki, a głownie nauk medycznych, 

możliwe stało się wprowadzanie wielkich zmian nie 
tylko w leczeniu chorych. Nauki zaczęły zajmować 
coraz więcej miejsca w przygotowaniu zawodowym 
pielęgniarek. Wyjaśnienie i uzasadnienie potrzeby 
rozwoju pielęgniarstwa jako samodzielnej 
dyscypliny naukowej dały rozwój różnych nauk, 
zapotrzebowanie społeczne i zainteresowanie 
rozwojem pielęgniarstwa naukowego ze strony 
pielęgniarek i podejmowanie przez nie działań na 
rzecz takiego rozwoju.

Pielęgniarki wykonują zadania, których celem 

jest:



rozpoznawanie zapotrzebowania na rodzaj, 

zakres i charakter badań naukowych w 

pielęgniarstwie i dla pielęgniarstwa



Organizowanie i kierowanie zespołem 

prowadzącym badania naukowe



Uogólnianie uzyskanych wyników i ocenianie 

pod kątem możliwości lepszego poznania 

podmiotu opieki



Wykorzystywanie badań naukowych dla 

podnoszenia jakości pielęgnowania i rozwoju 

pielęgniarstwa

Pielęgniarki w swojej praktyce korzystają z:



Wiedzy naukowej z różnych dyscyplin i wiedzy 
pielęgniarskiej



Wiedzy zdobytej w doświadczeniach własnych i 
przez inne pielęgniarki

Wiedza w ten sposób zdobywana ma bardzo duże 

znaczenie w praktyce pielęgniarskiej, jednak 
współcześnie pielęgniarstwo nie może się obejść 
bez wiedzy naukowej- jako pewnej i sprawdzonej.

   

Badania te dotyczą w szczególności 

pielęgniarstwa klinicznego, środowiskowo-
rodzinnego, promocji zdrowia, profilaktyki, 
kształcenia i wychowania pielęgniarek, 
organizacji i kierowania kadrami 
pielęgniarskimi, historii pielęgniarstwa, 
uwarunkowań szpitalnej i środowiskowej 
opieki zdrowotnej.

Wiedza naukowa z różnych dyscyplin obejmuje 

wybrane osiągnięcia wielu nauk medycznych 

(fizjologia, mikrobiologia, anatomia, nauki 

kliniczne), społecznych (psychologia, socjologia, 

pedagogika) i innych. Wiedzę zapewniają także 

osiągnięcia naukowe pielęgniarstwa jako 

dyscypliny pielęgniarskiej. Do celów jej 

odkrywania powoływane są grupy badawcze. 

Pielęgniarki podejmują coraz więcej 

pielęgniarskich badań naukowych, ukazują się 

coraz liczniejsze publikacje. Organizowane są 

pielęgniarskie konferencje naukowe, zarówno w 

skali krajowej jak i międzynarodowej.