background image

UREGULOWANIA FORMALNO-

PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY 

ŚRODOWISKA W POLSCE

 

PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA

PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA

background image

Najważniejsze ustawy dotyczące ochrony środowiska

 

Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. – o 

Inspekcji Ochrony Środowiska

  Ustawa  z  dnia  27  kwietnia  2001 

r. –  Prawo ochrony środowiska 

  Ustawa  z  dnia  27  kwietnia  2001 

r. – o 

odpadach

  Ustawa  z  dnia  18  lipca  2001  r.  – 

Prawo  wodne

background image

Najważniejsze ustawy dotyczące ochrony środowiska

 

Ustawa  z  dnia  11  maja  2001  r.  o 

opakowaniach i odpadach opakowaniowych

  Ustawa  z  dnia  11  maja  2001  r.  o 

obowiązkach 

przedsiębiorców 

zakresie 

gospodarowania  niektórymi  odpadami  oraz  o 
opłacie produktowej i opłacie depozytowej

  Ustawa  z  dnia  22  czerwca  2001  r.  o 

organizmach genetycznie zmodyfikowanych

  Ustawa  z  dnia  22  grudnia  2004  r.  o  handlu 

uprawnieniami  do  emisji  do  powietrza  gazów 
cieplarnianych i innych substancji

background image

Najważniejsze ustawy dotyczące ochrony 

środowiska

 

Ustawa  z  dnia  20  kwietnia  2004  r.  o 

substancjach zubożających warstwę ozonową

 Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie 

monitorowania i kontrolowania jakości paliw 

  Ustawa  z  dnia  13  kwietnia  2007  r.  o 

zapobieganiu  szkodom  w  środowisku  i  ich 
naprawie 

Ustawa  z  dnia  29  czerwca  2007  r.  o 

międzynarodowym przemieszczaniu odpadów 

  Ustawy  z  dnia  3  października  2008  r.  o 

udostępnianiu  informacji  o  środowisku  i  jego 
ochronie,  udziale  społeczeństwa  w  ochronie 
środowiska  oraz  o  ocenach  oddziaływania  na 
środowisko

background image

Najważniejsze ustawy dotyczące ochrony 

środowiska

Ustawa  z  dnia  24  kwietnia  2009  r.  o  bateriach  i 
akumulatorach

Ustawa  z  dnia  17  lipca  2009  r.  o  systemie 
zarządzania  emisjami  gazów  cieplarnianych  i 
innych substancji 

Ustawa  z  dnia  22  stycznia  2010  r.  o  zmianie 
ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o 
udostępnianiu  informacji  o  środowisku  i  jego 
ochronie,  udziale  społeczeństwa  w  ochronie 
środowiska  oraz  o  ocenach  oddziaływania  na 
środowisko oraz niektórych innych ustaw 

background image

Najważniejsze ustawy dotyczące ochrony 

środowiska

  Ustawa  z  dnia  25  listopada  2010  r.  o  zmianie 
ustawy  o  Inspekcji  Ochrony  Środowiska  oraz 
ustawy o działach administracji rządowej 

  Ustawa  z  dnia  3  grudnia  2010  r.  o  zmianie 
ustawy  -  Prawo  ochrony  środowiska  oraz 
ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów 
cieplarnianych i innych substancji

  Ustawa  z  dnia  5  stycznia  2011  r.  o  zmianie 
ustawy  -  Prawo  wodne  oraz  niektórych  innych 
ustaw 

Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach 
chemicznych i ich mieszaninach

background image

UREGULOWANIA FORMALNO-

UREGULOWANIA FORMALNO-

PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY 

PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY 

ŚRODOWISKA W POLSCE

ŚRODOWISKA W POLSCE

POWIETRZE

POWIETRZE

background image

Krajowe uregulowania formalno-

prawne związane z ochroną 

powietrza

Ustawa  z  dnia 

27  kwietnia  2001  r.  – 

Prawo  ochrony  środowiska

  (

tekst 

jednolity Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150

)

background image

Ustawa 

Prawo ochrony środowiska

Dział II – Ochrona powietrza

Art. 85.

Ochrona powietrza polega na zapewnieniu jak 

najlepszej jego jakości, poprzez:

• utrzymanie  poziomów  substancji  w  powietrzu 

poniżej  dopuszczalnych  dla  nich  poziomów  lub 
co najmniej na tych poziomach;

• zmniejszanie poziomów substancji w powietrzu 

co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one 
dotrzymane;

• zmniejszanie i utrzymanie poziomów substancji 

w  powietrzu  poniżej  poziomów  docelowych 
albo poziomów celów długoterminowych lub co 
najmniej na tych poziomach.

background image

Prawo ochrony środowiska – Strefy

Art. 87. 

1. Oceny jakości powietrza dokonuje się w strefach.

Zgodnie  z  art.  87  oraz  rozp.  MŚ  z  6.03.2008  r.  w  sprawie  stref,  w 

których dokonuje się oceny jakości powietrza

2. Strefę stanowi:

  aglomeracja  o  liczbie  mieszkańców  >  250 
tys.

  obszar  jednego  lub  więcej  powiatów 
położonych 

na 

obszarze 

tego 

samego 

województwa, 

nie 

wchodzący 

skład 

aglomeracji.

3.  Strefy  określa  minister  właściwy  do  spraw 

środowiska, biorąc pod uwagę substancje, których 
poziom w powietrzu podlega ocenie.

background image

Prawo ochrony środowiska – Strefy

Art. 88

Oceny  jakości  powietrza  i  obserwacji  zmian 

dokonuje 

się 

ramach 

Państwowego 

Monitoringu Środowiska

Art. 89.

Podstawę  klasyfikacji  stref  w  oparciu  o  wyniki 

rocznej oceny jakości powietrza stanowią:

dopuszczalne  poziomy  substancji  w  powietrzu 
powiększone o margines tolerancji

dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu,

poziomy docelowe

poziomy celów długoterminowych dla ozonu.

background image

Krajowe uregulowania formalno-prawne związane z 

ochroną powietrza

rozporządzenie MŚ z dnia 3 marca 

2008

 r. 

w sprawie 

poziomów niektórych substancji w powietrzu

rozporządzenie MŚ z dnia 6 marca 

2008

 r. 

w sprawie 

stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza

 

rozporządzenie  MŚ  z  dnia  19  listopada 

2008

  r. 

sprawie  zakresu  i  sposobu  przekazywania  informacji 
dotyczących zanieczyszczenia powietrza

rozporządzenie  MŚ  z  dnia  17  grudnia 

2008

  r. 

sprawie  dokonywania  oceny  poziomów  substancji  w 
powietrzu

Rozporządzenie  Ministra  Środowiska  z  dnia  26 
stycznia 

2010

  r. 

w

 

sprawie  wartości  odniesienia  dla 

niektórych substancji w powietrzu

background image

Ocena jakości powietrza

 poziom  dopuszczalny

  –  poziom  substancji,  który 

ma być osiągnięty w określonym terminie i który 
po tym terminie nie powinien być przekraczany; 

jest standardem jakości powietrza

 poziom  docelowy

  –  poziom  substancji,  który  ma 

być  osiągnięty  w  określonym  czasie  za  pomocą 
ekonomicznie 

uzasadnionych 

działań 

technicznych i technologicznych; 

poziom substancji ustalony w celu unikania 

dalszego  długoterminowego  szkodliwego 
oddziaływania na zdrowie ludzi

background image

Ustawa Prawo ochrony środowiska 

Ochrona powietrza

poziom  celu  długoterminowego

  –  jest  to  poziom 

substancji,  poniżej  którego,  zgodnie  ze  stanem 
współczesnej  wiedzy,  bezpośredni  szkodliwy 
wpływ  na  zdrowie  ludzi  lub  środowisko  jako 
całość jest mało prawdopodobny;

background image

Bieżąca ocena jakości powietrza

Klasyfikacja  stref  wykonywana  jest  co  roku,  na 
podstawie 

oceny 

poziomu 

substancji 

powietrzu,  a  jej  wynikiem  jest  określenie  klasy 
dla każdej strefy ze względu

na ochronę zdrowia

 na ochronę roślin (z wyjątkiem stref grodzkich)

Klasyfikacji  stref  dokonuje  się  dla  każdego 
zanieczyszczenia 

oddzielnie, 

na 

podstawie 

najwyższych  stężeń  na  obszarze  każdej  strefy 
(monitoring  stężeń  SO

2

,  NO

2

,  NO

x

,  O

3

,  PM10, 

C

6

H

6

, CO, oraz Pb, As, Cd, Ni i B(a)P w pyle PM10) 

Zaliczenie  strefy  do  określonej  klasy  wiąże  się  z 
koniecznością  podjęcia  konkretnych  działań  na 
rzecz  poprawy  jakości  powietrza  lub  utrzymania 
jego jakości na niezmienionym poziomie.

background image

Poziomy dopuszczalne

 dla niektórych substancji w 

powietrzu, zróżnicowane ze względu na ochronę 

zdrowia ludzi i ochronę roślin 

na terenie kraju

Lp.

Nazwa 

substan

cji

Okres 

uśredniania 

wyników 

pomiarów

Poziom 

dopuszczal

ny 

substancji 

powietrzu

[

μ

g/m

3

]

Dopuszczalna 

częstość 

przekraczania 

poziomu 

dopuszczalnego w 

roku 

kalendarzowym

1.

benzen

rok 

kalendarzo

wy

5

 

a)

2.

dwutlen

ek azotu

jedna 

godzina

200

 

a)

18 razy

rok 

kalendarzo

wy

40

 a)

 

tlenki 
azotu

 

b)

 

rok 

kalendarzo

wy

30

 

c)

a) poziom dopuszczalny ze względu na ochronę zdrowia ludzi
b) suma dwutlenku azotu i tlenku azotu w przeliczeniu na 
dwutlenek azotu
c) poziom dopuszczalny ze względu na ochronę roślin

background image

Poziomy dopuszczalne

 dla niektórych substancji w 

powietrzu, zróżnicowane ze względu na ochronę 

zdrowia ludzi i ochronę roślin 

na terenie kraju

Lp.

Nazwa 

substan

cji

Okres 

uśredniania 

wyników 

pomiarów

Poziom 

dopuszczal

ny 

substancji 

powietrzu

[

μ

g/m

3

]

Dopuszczalna 

częstość 

przekraczania 

poziomu 

dopuszczalnego w 

roku 

kalendarzowym

3.

dwutlen

ek  

siarki

 

jedna 

godzina

350

 

a)

24 razy

24 godziny

125

 

a)

3 razy

rok 

kalendarzo

wy

 i pora 

zimowa 

(okres od 1 

X do 31 III)

20

 

c)

4.

Ołów

 

d

)

rok 

kalendarzo

wy

0,5

 

a)

a) poziom dopuszczalny ze względu na ochronę zdrowia ludzi
c) poziom dopuszczalny ze względu na ochronę roślin
d) suma metalu i jego związków w pyle zawieszonym PM10

background image

Poziomy dopuszczalne

 dla niektórych substancji w 

powietrzu, zróżnicowane ze względu na ochronę 

zdrowia ludzi i ochronę roślin 

na terenie kraju

Lp
.

Nazwa 

substanc

ji

Okres 

uśredniania 

wyników 

pomiarów

Poziom 

dopuszczaln

y substancji 

w powietrzu

[

μ

g/m

3

]

Dopuszczalna 

częstość 

przekraczania  

poziomu 

dopuszczalnego 

w roku 

kalendarzowym

5.

Pył 
zawieszon
y

 

PM 10

  

24 godziny 

50

 

a)

35 razy

rok 

kalendarzo

wy

40

 

a)

6.

Tlenek 

węgla

8 godzin 

10 000

 

a)

a) poziom dopuszczalny ze względu na ochronę zdrowia ludzi

background image

Poziomy docelowe

 dla arsenu, kadmu, niklu i 

benzo(a)pirenu, określone w dyrektywie nr 

2004/107/WE

L.p.

Nazwa substancji

Okres 

uśredniania 

wyników 

pomiarów

Poziom docelowy 

substancji w 

powietrzu

Termin 

osiągnięci

doceloweg

o poziomu 

substancji 

powietrzu 

1. Arsen

rok 

kalendarzowy

ng/m

3

2013 

r.

2. Kadm

rok 

kalendarzowy

5 ng/m

3

2013 

r.

3. Nikiel 

rok 

kalendarzowy

20 ng/m

3

2013 

r.

4.

Benzo(a)pir
en

rok 

kalendarzowy

1 ng/m

3

2013 

r.

background image

Ocena jakości powietrza – 

klasy stref

i wymagane działania w zależności od poziomów stężeń zanieczyszczenia, 

uzyskanych w rocznej ocenie jakości powietrza, dla przypadków, 

gdy jest 

określony margines tolerancji*

Poziom stężeń

Klas

Klas

stref

stref

y

y

Wymagane działanie

nie przekraczający poziomu 

dopuszczalnego

A

A

brak

powyżej poziomu  

dopuszczalnego, lecz nie 
przekraczający poziomu 
dopuszczalnego 

powiększonego o margines 
tolerancji

B

B

określenie obszarów 
przekroczeń 
poziomów 

dopuszczalnych

powyżej poziomu  
dopuszczalnego 
powiększonego o margines 

tolerancji

C

C

 

określenie obszarów 

przekroczeń poziomów 

dopuszczalnych oraz 

poziomów dopuszczalnych 

powiększonych o margines 

tolerancji
 opracowanie programu 

ochrony powietrza POP

* od 1.01.2010 dotyczy tylko pyłu PM2,5

background image

Ocena jakości powietrza – 

klasy stref

i wymagane działania w zależności od poziomów stężeń zanieczyszczenia, 

uzyskanych w rocznej ocenie jakości powietrza, dla przypadków, 

gdy 

margines tolerancji nie jest określony

 

Poziom stężeń

Klas

Klas

stref

stref

y

y

Wymagane działanie

nie przekraczający poziomu 
dopuszczalnego lub 

docelowego

A

A

brak

powyżej poziomu  
dopuszczalnego lub 
docelowego

C

C

 

określenie obszarów 

przekroczeń poziomów 
dopuszczalnych lub 

docelowych
 działania na rzecz 

poprawy jakości 
powietrza opracowanie 

programu ochrony 
powietrza POP

background image

Liczba stref w Polsce dla których dokonuje się oceny rocznej pod 

kątem kryteriów ustanowionych w celu ochrony zdrowia i ochrony 

roślin – 2009 rok 

Klasa A

 

kryterium ochrony 

zdrowia

 dwutlenek 

siarki

 tlenek węgla 

 ołów 

 arsen

 kadm

 nikiel

background image

Klasy stref określone na podstawie 24-godz. stężeń pyłu 

PM10

 w wyniku oceny jakości powietrza za rok 2009 (wg 

kryteriów dotyczących ochrony zdrowia)

 Do klasy C zaliczone 

zostały wszystkie strefy 
woj. małopolskiego. 

 W województwach 

śląskim, łódzkim i 
podkarpackim więcej niż 
75% stref 
zaklasyfikowano do klasy 
C. 

 Jedynym województwem, 

na terenie którego nie ma 
stref zakwalifikowanych 
do klasy C jest 
województwo warmińsko-
mazurskie. 

Klasa A – 91 stref 

(54%)

   

     

Klasa C – 79 stref 

(46%)

 

background image

Klasyfikacja stref w UE dla przekroczeń 24-

godzinnych 

PM10

 w 2007 r.

brakuje danych

obszary nie zostały wyznaczone

brakuje informacji dla  strefy

<= wartość dopuszczalna 

> wartość dopuszczalna

background image

Klasyfikacja stref w Polsce dla 

B(a)P 

na podstawie rocznej 

oceny jakości powietrza za rok 2009 (ochrona zdrowia)

Do klasy C zaliczono 
wszystkie strefy woj.: 
małopolskiego, 
mazowieckiego i 
śląskiego oraz większość 
stref woj. 
podkarpackiego i 
pomorskiego 

(norma B(a)P – 1 ng/m

3

 

dla stężenia średniego 

rocznego).

Klasa A – 97 stref (57%) 

Klasa C – 73 strefy (43%)

background image

Klasyfikacja stref w Polsce dla 

O

3

 

na podstawie 

oceny jakości powietrza za rok 2008 (poziom 

docelowy, ochrona zdrowia)

28 stref w kraju: 

18 stref (ok. 64%) – klasa A

 

10 stref  – klasa C

Do klasy C zakwalifikowano 

obszary 4 województw: 

lubuskiego, dolnośląskiego 

(wraz z Aglomeracją 

Wrocławską), opolskiego, 

łódzkiego (wraz z 

Aglomeracja Łódzką) a 

także cztery strefy 

obejmujące obszar 

województwa z 

wyłączeniem aglomeracji: 

strefa wielkopolska, 

śląska, 

zachodniopomorska i 

mazowiecka. 

background image

Klasyfikacja stref w UE dla stężeń 8-godzinnych 

ozonu

 ze względu na zdrowie za 2007 r.

brakuje danych

obszary nie zostały wyznaczone

brakuje informacji dla  strefy

<= poziom celu długoterminowego

poziom celu długoterminowego a poziom 

docelowy

> poziom docelowy

background image

Roczna ocena jakości powietrza w Polsce w 

2009 roku klasa wynikowa

NO

2

Klasa C 
– Aglomeracja 
Krakowska
– Aglomeracja 
Warszawska

Benzen

Klasa B:
              2 strefy – woj. kujawsko-pomorskie

Klasa C:
              3 strefy – woj. kujawsko-pomorskie
              1 strefa – woj. opolskiego

background image

UREGULOWANIA FORMALNO-

UREGULOWANIA FORMALNO-

PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY 

PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY 

ŚRODOWISKA W POLSCE

ŚRODOWISKA W POLSCE

WODY

WODY

background image

Uregulowania formalno-prawne 

gospodarki wodnej w Polsce

Ustawa  z  dnia 

27  kwietnia  2001  r.  – 

Prawo 

ochrony 

środowiska

 

(

tekst 

jednolity Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150

)

Ustawa  z  dnia 

18  lipca  2001  r.  –  Prawo 

wodne

 

(Dz. U. z 2005 r. nr 239 poz. 2019 późn. zm.)

background image

Ustawa 

Prawo ochrony środowiska

Dział III – Ochrona wód

Art. 97.

1.  Ochrona  wód  polega  na  zapewnieniu  ich  jak 

najlepszej jakości, w tym utrzymywanie ilości wody 
na  poziomie  zapewniającym  ochronę  równowagi 
biologicznej, w szczególności przez:

          1) utrzymywanie jakości wód powyżej albo co 

najmniej na poziomie wymaganym w przepisach;

          2) doprowadzanie jakości wód co najmniej do 

wymaganego  przepisami  poziomu,  gdy  nie  jest  on 
osiągnięty.

2. 

Poziom 

jakości 

wód 

jest 

określany 

uwzględnieniem  ilości  substancji  i  energii  w 
wodach  oraz  stopnia  zdolności  funkcjonowania 
ekosystemów wodnych.

background image

Ustawa z dnia 

18 lipca 2001 r. 

Prawo wodne

Podstawowymi celami środowiskowymi w 

odniesieniu do wód jest utrzymywanie lub 

poprawa jakości wód, biologicznych stosunków 

w środowisku wodnym i na terenach 

podmokłych tak, aby dla:

a)  jednolitych  części  wód  powierzchniowych 

uniknąć  niekorzystnych  zmian  w  ich  stanie 
ekologicznym  i  chemicznym  (bądź  potencjale 
ekologicznym i stanie chemicznym w przypadku 
sztucznych  i  silnie  zmienionych  jednolitych 
części  wód)  oraz  osiągnąć  lub  zachować  dobry 
stan  ekologiczny  (lub  potencjał  ekologiczny)  i 
stan chemiczny;

background image

Ustawa z dnia 

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

Podstawowymi celami środowiskowymi w 

odniesieniu do wód jest utrzymywanie lub 

poprawa jakości wód, biologicznych stosunków 

w środowisku wodnym i na terenach 

podmokłych tak, aby dla:

b)  jednolitych  części  wód  podziemnych  uniknąć 

niekorzystnych  zmian  ich  stanu  ilościowego  i 
chemicznego,  odwrócić  znaczące  i  utrzymujące 
się  tendencje  wzrostowe  zanieczyszczenia 
powstałego  w  wyniku  działalności  człowieka, 
zapewnić  równowagę  pomiędzy  poborem  i 
zasilaniem  wód  podziemnych  oraz  zachować 
lub osiągnąć dobry stan ilościowy i chemiczny.

background image

Ustawa z dnia 

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

Realizując powyższe cele, należy zapewnić, 

aby wody, w zależności od potrzeb, 

nadawały się w szczególności do:

1) zaopatrzenia ludności w wodę 

przeznaczoną do spożycia;

2) rekreacji oraz uprawiania sportów 

wodnych;

3) bytowania ryb i innych organizmów 

wodnych w warunkach naturalnych, 
umożliwiających ich migrację.

              (wyciąg z art. 38 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo 

wodne)

background image

Badania i ocena stanu rzek w Polsce

Zakres  i  sposób  badań  oraz  kryteria  oceny 
stanu 

wód 

rzecznych 

określają 

rozporządzenia do ustawy - 

Prawo wodne

:

 

-

 

rozporządzenie MŚ z dnia 4 października 2002 

r. w sprawie wymagań, jakim powinny 
odpowiadać wody śródlądowe będące 
środowiskiem życia ryb w warunkach 
naturalnych 

(Dz. U. z 2002 r. Nr 176, poz.1455)

;

- rozporządzenie MŚ z dnia 23 grudnia 2002 r. w 
sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych 
na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł 
rolniczych (

Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2093

);

background image

Badania i ocena stanu rzek w Polsce

Zakres i sposób badań oraz kryteria oceny 

stanu 

wód 

rzecznych 

określają 

rozporządzenia do ustawy - 

Prawo wodne

:

 

rozporządzenie  MŚ  z  dnia  27  listopada 

2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny 

odpowiadać 

wody 

powierzchniowe 

wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w 

wodę  przeznaczoną  do  spożycia  (Dz.  U.  z 

2002 

r. 

Nr 

204, 

poz. 

1728);

- rozporządzenie MŚ z dnia 20 sierpnia 2008 

r.  w  sprawie  sposobu  klasyfikacji  stanu 

jednolitych  części  wód  powierzchniowych 

(Dz. U. z 2008 r. Nr 162, poz. 1008);

background image

Badania i ocena stanu rzek w Polsce

Zakres i sposób badań oraz kryteria oceny stanu 

wód rzecznych określają rozp. do ustawy - 

Prawo 

wodne

:

 

- rozporządzenie MŚ z dnia 13 maja 2009 r. w 
sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu 
jednolitych części wód powierzchniowych i 
podziemnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 81, poz. 685);

- rozporządzenie MŚ z dnia 22 lipca 2009 r. w 
sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, 
potencjału ekologicznego i stanu chemicznego 
jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. z 
2009 r. Nr 122, poz. 1018).

- rozporządzenie MŚ z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie 
wykazu substancji priorytetowych w dziedzinie 
polityki wodnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 934).

background image

Stan wód powierzchniowych

 

Stan  wód  powierzchniowych  ocenia  się, 

porównując  wyniki  monitoringu  z  kryteriami 
wyrażonymi  jako  wartości  graniczne  wskaźników 
jakości wód.
 Na stan ogólny składają się 

stan ekologiczny

 (w 

którym  pod  uwagę  brane  są 

elementy  biologiczne

 

oraz,  jako  wskaźniki  wspomagające,  elementy 
fizykochemiczne  i  hydromorfologiczne)  oraz 

stan 

chemiczny

  (oceniany  na  podstawie 

wskaźników 

chemicznych

,  charakteryzujących  występowanie 

substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska 
wodnego, w tym tzw. substancji priorytetowych).

background image

Stan wód powierzchniowych

 

Dla 

jednolitych  części  wód

,  stanowiących 

podstawową 

jednostkę 

gospodarowania 

wodami, określa się 

stan ekologiczny

  przypadku 

naturalnych  jednolitych 

części  wód

  mówi  się  o  ich 

stanie 

ekologicznym

  w  przypadku 

sztucznych  bądź  silnie 

zmienionych  jednolitych  części  wód

  –  o 

potencjale ekologicznym

 Stan ekologiczny oraz potencjał ekologiczny 
klasyfikuje  się  przez  nadanie  jednolitej  części 
wód jednej z 

pięciu klas jakości wód

.

background image

Klasy jakości wód

 Klasa I – bardzo dobry stan ekologiczny 

– wody o niezmienionych warunkach 

naturalnych  lub  zmienionych  tylko 

w bardzo niewielkim stopniu,

  Klasa  II  –  dobry  stan  ekologiczny  – 

zmiany  warunków  naturalnych  w 

porównaniu 

do 

warunków 

niezakłóconych 

działalnością 

człowieka są niewielkie,

 

Klasa 

III 

– 

umiarkowany 

stan 

ekologiczny – wody przekształcone w 

średnim stopniu,

background image

Klasy jakości wód

  Klasa  IV  –  słaby  stan  ekologiczny  –  wody  o 

znacznie 

zmienionych 

warunkach 

naturalnych 

(

biologicznych, 

fizykochemicznych,  morfologicznych

),  gdzie 

gatunki  roślin  i  zwierząt  znacznie  różnią 
się  od  tych,  które  zwykle  towarzyszą 
danemu typowi jednolitej części wód,

Klasa  V  –  zły  stan  ekologiczny  –  wody  o 

poważnie 

zmienionych 

warunkach 

naturalnych,  w  których  nie  występują 
typowe  dla  danego  rodzaju  wód  gatunki 
fauny i flory.

background image

Wskaźniki  
wspomagają
ce
elementy 
biologiczne

Stan ekologiczny

Zasady oceny wód powierzchniowych

Elementy biologiczne

substancje 
szczególnie szkodliwe 
dla środowiska

 

(priorytetowe i inne 
substancje 
odprowadzane w 
znacznych ilościach do 
wód powierzchniowych

Stan chemiczny

- fitoplankton
- makrofity i fitobentos
- bezkręgowce bentosowe
- ichtiofauna (ryby)

Elementy chemiczne

 i fizykochemiczne

przejrzystość, warunki termicze, 
warunki natlenienia, zasolenie, 
zakwaszenie, substancje biogenne, 
specyficzne zanieczyszczenia 
syntetyczne i niesyntetyczne
 

Elementy hydromorfologiczne

reżim hydrologiczny, ciągłość cieku, 
warunki morfologiczne
 

Stan wód 

wyznacza 
gorszy ze 

stanów

EKOLOGICZNY 

lub 

CHEMICZNY

background image

Schemat klasyfikacyjny przedstawiający kolejne działania 

zmierzające do uzyskania klasyfikacji stanu ekologicznego

Źródło: http://www.krakow.pios.gov.pl/publikacje/2009/wody_ocena_2008.pdf

background image

Klasyfikacja stanu ekologicznego jednolitych części 

wód rzek objętych w roku 2007 i 2008 

monitoringiem diagnostycznym (Polska)

2007 r. – spośród 267 jcw 

(monitoring 

diagnostyczny)

 

– 

6 (2,2%) osiągnęło stan 

dobry, a więc spełniło 

wymagania określone dla 

II klasy czystości

.   

– 73,8% przypisano do 

klasy III 

(stan ekologiczny 

umiarkowany

).

                 
2008 r. – spośród 181 jcw 

rzecznych                           

 
– 23 (12,7%) osiągnęło 

stan ekologiczny 

dobry

 

lub 

bardzo dobry.

background image

Klasyfikacja stanu ekologicznego JCW rzek w 

roku 2007 i 2008; monitoring diagnostyczny

Bardzo 

dobry

Dobry

Umiarkow

any

Słaby

Zły

background image

Klasyfikacja 

stanu ekologicznego

 JCW rzek objętych 

monitoringiem diagnostycznym w 2007 i 2008 r.

(źródło: GIOŚ/PMŚ)

background image

Klasyfikacja 

stanu chemicznego

 jednolitych części 

wód rzek objętych monitoringiem diagnostycznym 

w 2008 roku

background image

Ocena stanu wód

Stan wód jest 

wypadkową stanu 

ekologicznego i 

chemicznego, a określa 

go gorszy ze stanów.

 

Stan chemiczny

 

dobry

poniżej 

dobrego

bardzo dobry stan 

ekologiczny

dobry stan 

wód

zły stan wód

dobry

 stan 

ekologiczny / 

potencjał ekologiczny 

dobry lub powyżej 

dobrego

dobry stan 

wód

zły stan wód

umiarkowany 

stan 

ekologiczny / 

umiarkowany 

potencjał ekologiczny

zły stan wód

zły stan wód

słaby

 stan 

ekologiczny / słaby 

potencjał ekologiczny

zły stan wód

zły stan wód

zły stan ekologiczny / 

zły potencjał 

ekologiczny

zły stan wód

zły stan wód

S

ta

n

/p

o

te

n

c

ja

ł 

e

k

o

lo

g

ic

zn

y

background image

Klasyfikacja 

stanu jednolitych części wód

 rzek

objętych monitoringiem diagnostycznym w 2008 r.

5,5 %

70,5%

24%

background image

Zbiorcze wyniki klasyfikacji 

jezior

 wg stanu 

ekologicznego, objętych monitoringiem w latach 

2007-2008 

(źródło: GIOŚ/PMŚ)

background image

Ocena jakości wód przeznaczonych do 

zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia

A1

A2

A3

Wody 

wymagające 

prostego 

uzdatniania 

fizycznego, 

szczególnoś

ci filtracji 

oraz 

dezynfekcji.

Wody wymagające 
typowego 
uzdatniania 
fizycznego i 

chemicznego, w 
szczególności 
utleniania 

wstępnego, 
koagulacji, 
flokulacji, 
dekantacji, filtracji i 

dezynfekcji 
(chlorowanie 
końcowe)

Wody wymagające 
wysokosprawnego 
uzdatniania 
fizycznego i 

chemicznego, w 
szczególności 
utleniania, 

koagulacji, 
flokulacji, 
dekantacji, filtracji, 
adsorpcji na węglu 

aktywnym, 
dezynfekcji 
(ozonowanie, 
chlorowanie 

końcowe).

background image

UREGULOWANIA FORMALNO-

UREGULOWANIA FORMALNO-

PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY 

PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY 

ŚRODOWISKA W POLSCE

ŚRODOWISKA W POLSCE

ODPADY

ODPADY

background image

Uregulowanie formalno-prawne 

gospodarki odpadami w Polsce

Kompleksowe rozwiązania w dziedzinie 

gospodarki odpadami zawiera 

Ustawa o odpadach

Ustawa o odpadach

 

 

z dnia 27 kwietnia 2001 r.

 (Dz. U. Nr 62 poz. 628)

background image

Uregulowanie formalno-prawne gospodarki 

odpadami w Polsce

Ustawa

Ustawa 

określa  zasady  postępowania  z 

odpadami 

sposób 

zapewniający 

ochronę  życia  i  zdrowia  ludzi  oraz 
ochronę  środowiska  zgodnie  z  zasadą 
zrównoważonego 

rozwoju, 

szczególności 

zasady 

zapobiegania 

powstawaniu odpadów lub ograniczania 
ilości  odpadów  i  ich  negatywnego 
oddziaływania  na  środowisko,  a  także 
odzysku 

lub 

unieszkodliwiania 

odpadów.

background image

Ustawa o odpadach

1. Ustawa podaje zasady gospodarowania 

odpadami

Nakłada 

na 

wytwórcę 

odpadów 

obowiązek 

zapobiegania 

powstawaniu 

odpadów 

lub 

ograniczenia  ich  ilości  a  także  zmniejszenie  ich 
negatywnego oddziaływania na środowisko;

Nakazuje  zapewnienie,  zgodnego  z  zasadami 
ochrony środowiska, odzysku;

Wprowadza, 

zgodny 

zasadami 

ochrony 

środowiska, obowiązek unieszkodliwiania odpadów;

Nakazuje selektywne zbieranie odpadów;

Zakazuje mieszania różnego rodzaju odpadów,

Transport  odpadów  niebezpiecznych  musi  być 
zgodny  z  narzuconymi  przepisami  obowiązującymi 
przy transporcie materiałów niebezpiecznych.

 

background image

Ustawa o odpadach

2. Ustawa wprowadza obowiązek przygotowania 

planów gospodarki odpadami

Plany określają:

Opis 

aktualnego 

stanu 

gospodarki 

odpadami;

Prognozowane zmiany w zakresie gospodarki 
odpadami;

Działania zmierzające do poprawy sytuacji w 
zakresie gospodarowania odpadami;

Instrumenty  finansowe  służące  realizacji 
zamierzonych celów;

System  monitoringu  i  oceny  realizacji 
zamierzonych celów.

background image

Ustawa o odpadach

3.  Ustawa reguluje zadania samorządu 

terytorialnego w zakresie gospodarki odpadami 

komunalnymi 

Do 

obowiązkowych 

zadań 

gmin 

zakresie 

gospodarki odpadami komunalnymi należy:

zapewnianie  warunków  funkcjonowania  systemu 

selektywnego  zbierania  i  odbierania  odpadów 

komunalnych wszystkim mieszkańcom gminy;

zapewnianie  budowy,  utrzymania  i  eksploatacji 

instalacji 

urządzeń 

do 

odzysku 

unieszkodliwiania  odpadów  komunalnych  oraz 

odpadów 

niebezpiecznych 

wydzielonych 

odpadów komunalnych;

zapewnianie 

warunków 

ograniczenia 

masy 

odpadów 

komunalnych 

ulegających 

biodegradacji; 

inicjowanie  i  ułatwianie  tworzenia  punktów 

zbierania  zużytego  sprzętu  elektrycznego  i 

elektronicznego;

background image

Ustawa o odpadach

4. Ustawa nakłada obowiązki dla posiadaczy odpadów i 

transportujących odpady

Wytwórca odpadów powinien:

Uzyskać pozwolenie na wytwarzanie odpadów;

Uzyskać  decyzję  zatwierdzającą  program 

gospodarki odpadami niebezpiecznymi;

Przedłożyć 

informację 

wytwarzanych 

odpadach  oraz  o  sposobach  gospodarowania 

wytworzonymi 

odpadami, 

określić 

ilość 

odpadów  przewidzianych  do  wytwarzania  w 

ciągu  roku,  wskazać  sposoby  zapobiegania 

powstawaniu  odpadów  lub  ograniczania  ich 

ilości,  wskazać  miejsca  i  sposoby  ich   

magazynowania.

background image

Ustawa o odpadach

Ustawa określa także:

 

5.

  Szczególne zasady gospodarowania 

niektórymi rodzajami odpadów.

6.

  Zasady termicznego przekształcania 

odpadów.

7.

  Zasady składowania i magazynowania 

odpadów i rodzaje składowisk.

8.

  Przepisy karne i opłaty sankcyjne.

 

background image

Ustawa o odpadach

Załączniki:

Załącznik nr 1 określa kategorie odpadów
Załącznik  nr  2 wymienia  kategorie  lub 

rodzaje 

odpadów niebezpiecznych

Załącznik  nr  3 podaje  składniki  odpadów, 

które  kwalifikują  je  jako  odpady     

niebezpieczne

Załącznik  nr  4 podaje  właściwości  odpadów, 

które 

powodują,  że  odpady  są 

niebezpieczne

Załącznik nr 5 definiuje procesy odzysku
Załącznik 

nr 

6 definiuje 

procesy 

unieszkodliwiania 

odpadów

background image

Odpady wytworzone w Polsce według rodzajów 

w 2009 r. (z wyłączeniem odpadów komunalnych)

background image

Odpady wytworzone w latach 2000-2009 (z 

wyłączeniem odpadów komunalnych)

background image

Odpady wytworzone według województw w 2009 r. 

(z wyłączeniem odpadów komunalnych)

Lubuskie
730 

tys. ton

 

Warmińsko-mazurskie – 755 tys. ton

 

Podlaskie
738

 tys. ton

Dolnośląskie – 33 307 

tys. ton

 

Śląskie

 

– 

32 257

 tys. 

ton

 

Małopolskie

 – 

6 682

 

tys. ton

111 060 

tys. 

ton

 

background image

PAŃSTWOWY MONITORING 

PAŃSTWOWY MONITORING 

ŚRODOWISKA

ŚRODOWISKA

background image

Państwowy Monitoring Środowiska

 Źródłem informacji o środowisku jest PMŚ

  Powołany  Ustawą  o  Państwowej  Inspekcji 

Ochrony Środowiska z dnia 20 lipca 1991

  Jego  rangę  wzmocniła  10  lat  później  ustawa 

Prawo  ochrony  środowiska  z  dnia  27  kwietnia 

2001 r.

 

  Koordynatorem  PMŚ  jest  Główny  Inspektor 

Ochrony Środowiska
  PMŚ  stanowi  system  pomiarów,  ocen  i  prognoz 

stanu 

środowiska 

oraz 

gromadzenia, 

przetwarzania  i    rozpowszechniania  informacji  o 

środowisku.
  Celem  PMŚ  jest  zwiększenie  działań  na  rzecz 

ochrony 

środowiska 

poprzez 

zbieranie, 

analizowanie i udostępnianie danych dotyczących 

stanu środowiska i zmian w nim zachodzących.

background image

Państwowy Monitoring Środowiska  zadania

Podstawowe zadanie – dostarczanie informacji o:
• aktualnym  stanie  i  stopniu  zanieczyszczeń 

poszczególnych komponentów środowiska

• ładunkach  zanieczyszczeń  doprowadzanych  do 

środowiska

• dynamice 

antropogenicznych 

przemian 

środowiska przyrodniczego

• przewidywanych 

skutkach 

użytkowania 

środowiska

background image

Państwowy Monitoring Środowiska  zadania

•  

jakości 

elementów 

przyrodniczych, 

dotrzymywania  standardów  jakości  środowiska 
określonych 

przepisami 

oraz 

obszarach 

występowania przekroczeń tych standardów.

•   występujących  zmianach  jakości  elementów 

przyrodniczych  i  przyczynach  tych  zmian,  w 
tym  powiązaniach  przyczynowo-skutkowych 
występu-jących  pomiędzy  emisjami  i  stanem 
elementów przyrodniczych.

PMŚ  wspomaga  działania  na  rzecz  ochrony 
środowiska 

poprzez 

systematyczne 

informowanie 

organów 

administracji 

społeczeństwa o:

background image

PMŚ – zakres danych

PMŚ na podstawie badań monitoringowych 

obejmuje informacje w zakresie:

• jakości powietrza
• jakości wód śródlądowych, powierzchniowych i 

podziemnych oraz morskich wód wewnętrznych i 
wód morskich terytorialnych

• jakości gleby i ziemi
• hałasu
• promieniowania jonizującego i pól 

elektromagnetycznych

• stanu zasobów środowiska, w tym lasów
• rodzajów i ilości substancji lub energii 

wprowadzanych do powietrza, wód, gleby i ziemi

• wytwarzania i gospodarki odpadami

background image

Państwowy Monitoring Środowiska

PMŚ zbiera dane na podstawie:

 pomiarów  dokonywanych  przez  organy  administracji 

zobowiązane  na  podstawie  ustaw  do  wykonywania 
badań monitoringowych

 danych zbieranych w ramach statystyki publicznej
 informacji 

udostępnianych 

przez 

inne 

organy 

administracji

 pomiarów stanu środowiska, wielkości i rodzajów emisji 

a także ewidencji, do których prowadzenia obowiązane 
są podmioty z mocy prawa lub na mocy decyzyjnej

 innych 

informacji 

uzyskanych 

odpłatnie 

lub 

nieodpłatnie  od  podmiotów  niebędących  organami 
administracji

Badania  monitoringowe  przeprowadza  się 

cyklicznie  stosując  ujednolicone  metody 

zbierania,    gromadzenia  i  przetwarzania 

danych

background image

Państwowy Monitoring Środowiska

PMŚ 

jest 

narzędziem 

oceny 

polityki 

ekologicznej państwa 

Zasady funkcjonowania PMŚ określają przepisy 
Ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska z dnia 
20 lipca 1991 r. 

background image

Struktura

PMŚ

background image

Państwowy Monitoring Środowiska - 

Struktura

Blok  PRESJE  na  środowisko

  –  pozyskiwanie 

informacji  o  ładunkach  zanieczyszczeń 
wprowadzanych  do  powietrza,  wód  i  ziemi, 
niezbędne do realizacji celów PMŚ

background image

Państwowy Monitoring Środowiska - 

Struktura

Blok  STAN  środowiska 

–  obejmuje  działania 

związane  z  pozyskiwaniem,  gromadzeniem, 
analizowaniem 

upowszechnianiem 

informacji  o  poziomach  substancji  i  innych 
wskaźników 

charakteryzujących 

stan 

poszczególnych elementów przyrodniczych

–  wykonywane  są  oceny 

poszczególnych  komponentów  środowiska, 
uwzględniające  w  coraz  szerszym  zakresie 
wpływ elementów presji

background image

Państwowy Monitoring Środowiska - 

Struktura

Blok  OCENY  I  PROGNOZY

  –  określa  rodzaje  i 

intensywność  oddziaływania  na  środowisko  przy 
pomocy wybranych wskaźników środowiskowych 
lub wskaźników zrównoważonego rozwoju

background image

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Document Outline