Cele i zadania współczesnej
epidemiologii
(rola epidemiologii w medycynie wg. WHO. Zadania
stawiane przed epidemiologią w Polsce)
Zbigniew Marchocki
Maciej Lewandowski
Sebastian Kwiatek
Cele i zadania współczesnej
epidemiologii
(rola epidemiologii w medycynie wg. WHO. Zadania
stawiane przed epidemiologią w Polsce)
Zbigniew Marchocki
Maciej Lewandowski
Sebastian Kwiatek
„
„
Znacznie lepiej jest zapobiegać chorobie niż ją
Znacznie lepiej jest zapobiegać chorobie niż ją
leczyć, podobnie jak lepiej jest zawczasu
leczyć, podobnie jak lepiej jest zawczasu
przewidzieć burzę i ratować się przed nią niż być
przewidzieć burzę i ratować się przed nią niż być
przez nią porwanym…”
przez nią porwanym…”
Bernard Ramzzini „De morbis artificium diatriba”(1653-1714)
Bernard Ramzzini „De morbis artificium diatriba”(1653-1714)
Zakres epidemiologii
Zakres epidemiologii
Epidemiologia
Epidemiologia
– nauka o rozpowszechnieniu i o
– nauka o rozpowszechnieniu i o
czynnikach warunkujących występowanie
czynnikach warunkujących występowanie
związanych ze zdrowiem stanów lub zdarzeń w
związanych ze zdrowiem stanów lub zdarzeń w
określonych populacjach oraz jako dyscyplina
określonych populacjach oraz jako dyscyplina
służąca do kontroli problemów zdrowotnych (Last
służąca do kontroli problemów zdrowotnych (Last
1995)
1995)
Wg WHO
Wg WHO
1.
1.
Epidemiologia to badanie czynników określających
Epidemiologia to badanie czynników określających
częstotliwość i rozprzestrzenianie chorób wśród ludności
częstotliwość i rozprzestrzenianie chorób wśród ludności
2.
2.
Epidemiologia to badanie warunków występowania chorób i
Epidemiologia to badanie warunków występowania chorób i
niepełnosprawności grupach ludzkich oraz czynników które
niepełnosprawności grupach ludzkich oraz czynników które
mają na to wpływ.
mają na to wpływ.
Rola epidemiologii wg WHO
Rola epidemiologii wg WHO
•
Pomiar stanu zdrowia społeczeństwa
Pomiar stanu zdrowia społeczeństwa
•
Badania potrzeb zdrowotnych społeczeństw (ustalanie
Badania potrzeb zdrowotnych społeczeństw (ustalanie
planów zdrowotnych)
planów zdrowotnych)
•
Konstrukcji oraz działań promocji zdrowia i profilaktyki
Konstrukcji oraz działań promocji zdrowia i profilaktyki
Epidemiologia zajmuje się i służy ochronie
zdrowia ludności a wyniki jej badań
nie mogą
być wykorzystane do innych celów.
ZASTOSOWANIA
ZASTOSOWANIA
EPIDEMIOLOGII WG WHO
EPIDEMIOLOGII WG WHO
W ciągu minionych 50 lat epidemiologia
znacznie się rozwinęła. Głównym jej
wyzwaniem jest teraz badanie i działanie
w zakresie czynników społecznych
związanych ze zdrowiem i chorobą
(Beaglehole, Bonita, 1997)
ROLA EPIDEMIOLOGII W
ROLA EPIDEMIOLOGII W
POLSCE
POLSCE
Zadania epidemiologii w Polsce
Zadania epidemiologii w Polsce
1.
1.
Pomiary zapotrzebowania ludności na
Pomiary zapotrzebowania ludności na
działalność usługową publicznej służby zdrowia
działalność usługową publicznej służby zdrowia
tj. na promocję zdrowia, profilaktykę, leczenie i
tj. na promocję zdrowia, profilaktykę, leczenie i
rehabilitację.
rehabilitację.
2.
2.
Ocena ciągła działalności służby zdrowia w
Ocena ciągła działalności służby zdrowia w
podnoszeniu jakości usług medycznych, usług
podnoszeniu jakości usług medycznych, usług
profilaktycznych szczególnie w zakresie zdrowia
profilaktycznych szczególnie w zakresie zdrowia
publicznego.
publicznego.
Ad. 2
Ad. 2
Główna rola w zakresie ochrony
Główna rola w zakresie ochrony
społeczeństwa przed skutkami niszczenia i zmian
społeczeństwa przed skutkami niszczenia i zmian
środowiska życia (rezultat rozwoju społecznego) a
środowiska życia (rezultat rozwoju społecznego) a
także ochrony przed jatrogennym
także ochrony przed jatrogennym
prowokowaniem niewłaściwych postaw i reakcji
prowokowaniem niewłaściwych postaw i reakcji
społecznych)
społecznych)
Zadania epidemiologii w Polsce
Zadania epidemiologii w Polsce
3.
3.
Nadzór epidemiologiczny nad wpływami środowiska
Nadzór epidemiologiczny nad wpływami środowiska
życia na zdrowie populacji szczególnie w odniesieniu do
życia na zdrowie populacji szczególnie w odniesieniu do
szybkich zmian środowiska naturalnego, przyrodniczego
szybkich zmian środowiska naturalnego, przyrodniczego
i aktualnie stosowanych oddziaływań psychologicznych
i aktualnie stosowanych oddziaływań psychologicznych
(środki masowego przekazu) na zdrowie przyszłych
(środki masowego przekazu) na zdrowie przyszłych
pokoleń. (m.in. Wynaturzenia psychiczne i niekorzystne
pokoleń. (m.in. Wynaturzenia psychiczne i niekorzystne
modyfikacje genotypu w narządach rozrodczych)
modyfikacje genotypu w narządach rozrodczych)
Zadania epidemiologii w Polsce
Zadania epidemiologii w Polsce
Zadania epidemiologii w Polsce
Zadania epidemiologii w Polsce
1.
1.
Epidemiologia teoretyczna
Epidemiologia teoretyczna
2.
2.
Epidemiologia praktyczna
Epidemiologia praktyczna
Epidemiologia teoretyczna
•
Potrzeba uogólniania spostrzeganych zjawisk
Potrzeba uogólniania spostrzeganych zjawisk
dotyczących zdrowia i choroby dalszego ulepszania
dotyczących zdrowia i choroby dalszego ulepszania
i opracowywania nowych założeń teoretycznych,
i opracowywania nowych założeń teoretycznych,
odkrywanie nowych praw i zależności między
odkrywanie nowych praw i zależności między
organizmem, środowiskiem i działania ludzi, które
organizmem, środowiskiem i działania ludzi, które
mają wpływ na zdrowie jednostek i populacji.
mają wpływ na zdrowie jednostek i populacji.
Epidemiologia praktyczna
Epidemiologia praktyczna
1.
1.
Potrzeby promocji zdrowia w oparciu o dane
Potrzeby promocji zdrowia w oparciu o dane
epidemiologiczne szerszego szkolenia
epidemiologiczne szerszego szkolenia
przeddyplomowego i podyplomowego w
przeddyplomowego i podyplomowego w
zakresie ochrony zdrowia populacji.
zakresie ochrony zdrowia populacji.
Duże znaczenie praktyczne ma realizowanie
Duże znaczenie praktyczne ma realizowanie
gromadzenia danych epidemiologicznych w
gromadzenia danych epidemiologicznych w
celu planowania zadań jednostek głównie
celu planowania zadań jednostek głównie
pino sanitarno – epidemiologicznego i
pino sanitarno – epidemiologicznego i
administracji państwowej.
administracji państwowej.
Epidemiologia praktyczna
Epidemiologia praktyczna
2.
2.
Konieczność unifikacji
Konieczność unifikacji
(standaryzacji) metod liczenia,
(standaryzacji) metod liczenia,
mierzenia, analizy zjawisk
mierzenia, analizy zjawisk
zdrowotnych. Konieczne jest
zdrowotnych. Konieczne jest
wprowadzanie nowoczesnych metod
wprowadzanie nowoczesnych metod
analizy opartych na
analizy opartych na
unowocześnionych urządzeniach
unowocześnionych urządzeniach
diagnostycznych
diagnostycznych
Medycyna po 2000 roku powinna być
Medycyna po 2000 roku powinna być
medycyną zapobiegawczą opartą na
medycyną zapobiegawczą opartą na
precyzyjnym śledzeniu zjawisk
precyzyjnym śledzeniu zjawisk
zdrowotnych w populacji i
zdrowotnych w populacji i
natychmiastowym stosowaniu środków
natychmiastowym stosowaniu środków
zapobiegawczych…
zapobiegawczych…
BIBLIOGRAFIA
BIBLIOGRAFIA
•
L. Jabłoński - „Epidemiologia” Podręcznik dla studentów i
lekarzy. Lublin 1999
•
A. Czupryna, St. Poździoch, A Ryś, W. Cezary – „Zdrowie
Publiczne” Kraków 2000
•
T. Marcinkowski – „Podstawy Higieny”
•
L. Jabłoński, D. Karwat - „Podstawy Epidemiologii Ogólnej i
Chorób Zakaźnych”
•
Serwis internetowy UNITED NATIONS
•
Serwis internetowy UNESCAP
DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ
DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ