Znaczenie bakterii

Królestwo prokariota

Należą do niego organizmy

nie

posiadające jądra,

tak zwane

bezjądrowce, czyli bakterie i sinice.

Bakterie są najmniejszymi

organizmami jednokomórkowymi

występującymi w przyrodzie.

Ich komórki mają od 0,5

m do

rekordowych 2mm.

Małe jest piękne…… ………a duże

potraf

Największą znaną obecnie bakterią jest

Thiomargarita namibiensis. Wyizolowano ją z osadu
dennego u wybrzeży Namibii w 1998r. Nazwa
Thiomargarita oznacza "siarkową perłę", ze
względu na charakterystyczny obraz widziany pod
mikroskopem. Bezbarwna komórka tej bakterii
siarkowej może wykazywać rozmiary od 0,3 do

1 mm, jednak zarejestrowana rekordzistka miała 2

mm.

Sposoby odżywiania

bakterii

Odżywiają się one na ogół

cudzożywnie, czyli pobierają

gotowe związki organiczne z

otoczenia.

Zdarzają się również

przedstawiciele samożywni,

produkujący związki organiczne z

pobranych z otoczenia związków

nieorganicznych.

Sposoby oddychania

bakterii

Ze względu na sposób oddychania wyróżniamy

trzy grupy:

•

bezwzględne tlenowce

-występują tylko w

obecności tlenu atmosferycznego i uzyskują

energię dzięki oddychaniu tlenowemu;

•

bezwzględne beztlenowce

-występują tylko w

miejscach gdzie nie ma tlenu (tlen jest dla nich

zabójczy!), uzyskują energię dzięki fermentacji;

•

względne beztlenowce

- występują przy niskich

stężeniach tlenu atmosferycznego, uzyskują

energię na obydwa sposoby.

Sposoby rozmnażania

bakterii

Bakterie rozmnażają się przez

podział komórki - jest to przykład

rozmnażania bezpłciowego.

W warunkach niekorzystnych, do

jakich zalicza się na przykład niską

lub wysoką temperaturę, tworzą one

przetrwalniki, z których w

optymalnych warunkach może

wytworzyć się organizm.

Występowanie bakterii

Bez wielkiej przesady można powiedzieć, że bakterie

występują wszędzie. Spotykamy je bowiem w całej

biosferze.

Środowiskiem najliczniej zasiedlonym przez bakterie

jest gleba. Przeciętna liczba bakterii w 1 gramie suchej

gleby waha się od kilku milionów do kilku miliardów.

Innymi środowiskami dogodnymi dla życia wielu form

bakteryjnych są wody różnych typów, na przykład:

oceany, morza, rzeki, jeziora, stawy, studnie, kałuże itp.

W 1 ml wody występuje średnio do kilkudziesięciu

tysięcy osobników.

Występowanie bakterii stwierdzono nawet w

najgłębszych miejscach oceanów. Najobfciej zasiedlone

są pokłady mułów dennych, przypuszczalnie mogą one

zawierać nawet więcej bakterii niż gleba.

Występowanie bakterii

Osobną grupę stanowią bakterie, dla których

środowiskiem życia są inne organizmy, czyli

rośliny lub zwierzęta.

Liczne bakterie występują np. w

przewodzie pokarmowym zwierząt i ludzi.

Wiele bakterii jest nieszkodliwych, a nawet

pożytecznych dla swoich nosicieli i żywicieli.

Oprócz nich istnieją jednak bakterie

pasożytnicze, wywołujące różnorodne choroby

zwierząt i roślin.

Rozprzestrzenianie

się

bakterii

Tak niezwykle szerokie i intensywne

rozprzestrzenianie się bakterii

możliwe jest dzięki:

•

bardzo drobnym wymiarom tych

organizmów,

•

ich ogromnej sile rozrodczej,

•

odporności na niekorzystne dla życia

warunki otoczenia,

•

wielkiej różnorodności wymagań

życiowych.

Rola bakterii

Bakterie odgrywają

ogromną rolę w

przyrodzie. Mimo, że

nieraz wywołują wiele

chorób, ich działanie

bywa również pożyteczne

dla innych organizmów.

Rola reducenta

Wiele bakterii mineralizuje szczątki roślin lub

zwierząt, a to oznacza, że między innymi

dzięki nim następuje krążenie materii w

ekosystemie.

Bakterie gnilne rozkładają szczątki martwych

organizmów, uwalniając proste związki

mineralne, takie jak dwutlenek węgla, woda i

tlenek azotu.

Pobierając z martwej materii organicznej

potrzebne składniki, przyczyniają się do

zwrotu substancji mineralnych do podłoża, te

zaś służą następnie producentom do

wytwarzania substancji organicznych i koło

zostaje ponownie zatoczone.

Symbioza

Jednym z najbardziej

znanych przykładów symbiozy

bakterii z innym organizmem

są bakterie brodawkowe na

korzeniach roślin

motylkowych.

Wiążą one azot zawarty w

atmosferze i umożliwiają

korzystanie z niego roślinom,

które z kolei zaopatrują

bakterie w wodę i substancje

organiczne.

Bakterie glebowe z rodzaju

Rhizobium

Bakterie

oczyszczalni

Ogromną rolę odgrywają bakterie

w oczyszczaniu wód i ścieków, co przy

dzisiejszym stanie zanieczyszczania rzek

ma coraz większe znaczenie. Bakterie

rozkładają związki aromatyczne oraz

węglowodory i ich pochodne

wprowadzone przez człowieka do gleby

w postaci pestycydów, fungicydów czy

detergentów.

Unieszkodliwiają trujące

substancje np. fenole i ich

pochodne dostające się do

rzek ze ściekami

przemysłowymi. To właśnie

bakterie neutralizujące

zanieczyszczenia używane

są w oczyszczalniach w

procesie biologicznego

oczyszczania wody.

Walka ze szkodnikami

Dzięki bakteriom istnieją bezpieczne

metody walki z owadami szkodnikami.

Zaawansowane są prace nad bakteriami

Bacillus atakującymi gąsienice szkodników

łuskoskrzydłych lub atakującymi larwy

chrząszczy.

Przez tę naturalną

metodę usuwania

szkodników zaoszczędza

się na środkach ochrony

roślin, jak i ochrania się

środowisko.

Bakterie Bascillus

Symbioza z owadami

Bakterie symbiotyczne

znajdują się w komórkach

pierwotniaków, a także

żyją w jelitach owadów

roślinożernych oraz

termitów, umożliwiając im

trawienie celulozy i

dostarczając witaminy B.

Same zaś zyskują

pożywienie.

Bakterie w przemyśle

mleczarskim

Cały nowoczesny przemysł mleczarski

oparty jest na zdobyczach mikrobiologii.

Śmietankę do sporządzania masła

zakwasza się hodowlą bakterii

mlekowych. Dzięki wytwarzaniu przez

bakterie dwuacetylu, otrzymujemy

masło o przyjemnym, sobie właściwym

zapachu. W serowarstwie cały proces

tzw. dojrzewania serów opiera się na

bakteriach mlekowych. Przez dobór

odpowiednich bakterii otrzymać

możemy mleko kwaśne, jogurt, kefr.

Bakterie Streptococcus.

Fermentacja

Dzięki bakteriom

odbywa się produkcja

alkoholu i acetonu –

proces zachodzi na

drodze fermentacji

(przy udziale bakterii

beztlenowych), w

wyniku której

otrzymujemy też ocet

spożywczy.

Bakterie w

medycynie

W przemyśle

farmaceutycznym

bakterie służą do

produkcji

szczepionek, witamin

(np. B

, C), surowic,

antybiotyków

(np. streptomycyny).

Witaminy

szczepionki.

Walka z głodem

Bakterie mogą przyczynić się do

walki z głodem. Zawierają one

w swoich komórkach znaczną

część białka. Mogą rozpuszczać

niedostępne dla roślin fosforany

mineralne, wiążą również azot

atmosferyczny, przyczyniając się

do powstania upraw

w niekorzystnych dla roślin

warunkach. Gdyby człowiek

umiał to wykorzystać w sposób

właściwy, na świecie nie

umierałoby z głodu tyle ludzi.

Żyzne

gleby

Bakterie biorą udział

w tworzeniu gleby.

Rozkładając substancje

organiczne, są przyczyną

powstania żyznej warstwy

humusu (zawierającej

kwasy organiczne).

Rozkładają również

minerały. Biorą udział w

tworzeniu węglanów

wapnia, siarczkowych rud

żelaza, saletry potasowej

i sodowej. Ma to

podstawowe znaczenie dla

kształtowania się pokrywy

roślinnej.

Choroby pochodzenia

bakteryjnego

Bakterie po przeniknięciu do

ludzkiego organizmu wywołuje
wiele chorób, takich jak np.

– rzeżączka
– kiła
– salmonelloza
– gruźlica
– cholera

Dwoinka rzeżączki

Krętek blady

Pałeczka
salmonelli

Prątek gruźlicy

Przecinkowie

c cholery

Truciciele

Bakterie, które żyją w symbiozie ze

zwierzętami roślinożernymi (w ich

przewodzie pokarmowym) mogą dostać

się jako zanieczyszczenie do konserw

żywnościowych.

Wydzielają one toksyczną substancję

jadową zwaną jadem kiełbasianym,

która po spożyciu powoduje bardzo silne

zatrucia kończące się śmiercią.

Zatrucia pokarmowe mogą być

również spowodowane przez gronkowca

złocistego, zakażającego lody, pasztety,

kremy.

Źli

reducenci

Innym negatywnym przejawem

działalności bakterii są powodowane

przez nie procesy rozkładu, które

przysparzają wiele strat gospodarce

ludzkiej. Dotyczy to zarówno produktów

żywnościowych (gnicie produktów

spożywczych pochodzenia roślinnego

i zwierzęcego), jak i wielu surowców

i artykułów przemysłowych, jak drewno,

włókna, papier itp.

Kończąc, można stwierdzić, że bakterie są

przyczyną powstawania wielu chorób roślin,
zwierząt i człowieka. Niszczą wspaniałe
budowle. Powodują gnicie produktów
spożywczych i artykułów przemysłowych. Jednak
nie można jednoznacznie osądzić o ich winie i
szkodliwości. Obecnie człowiek nauczył się
opanowywać większość chorób bakteryjnych.
Zaczął wykorzystywać umiejętności bakterii w
wielu gałęziach przemysłu. Poznał ogromną rolę
bakterii w kształtowaniu życia na Ziemi.
Zrozumiał, że życie na naszej planecie bez
udziału bakterii nie byłoby możliwe.

KONIEC

Document Outline