background image

 

 

 

 

Po co nam reakcja 

Po co nam reakcja 

stresowa?

stresowa?

Dlaczego reakcja 

Dlaczego reakcja 

stresowa teraz nam 

stresowa teraz nam 

szkodzi?

szkodzi?

Edyta Kawecka

Edyta Kawecka

Aleksandra Łukaszek

Aleksandra Łukaszek

Gr.6B

Gr.6B

background image

 

 

 

 

Reakcja stresowa:

Reakcja stresowa:

Jest to odpowiedź 

Jest to odpowiedź 

organizmu na 

organizmu na 

zadziałanie stresora

zadziałanie stresora

Wyróżniamy 3 etapy 

Wyróżniamy 3 etapy 

reakcji na stresor:       

reakcji na stresor:       

    

    

a) faza alarmowa,   

a) faza alarmowa,   

        b)  stadium 

        b)  stadium 

odporności,  c) faza 

odporności,  c) faza 

wyczerpania

wyczerpania

background image

 

 

 

 

1.Faza alarmowa.

1.Faza alarmowa.

   

   

Pojawia się bezpośrednio po zadziałaniu 

Pojawia się bezpośrednio po zadziałaniu 

stresu, polega na mobilizacji mechanizmów 

stresu, polega na mobilizacji mechanizmów 

obronnych organizmu. Najpierw dochodzi do 

obronnych organizmu. Najpierw dochodzi do 

zmian fizjologicznych: wzrasta ilość 

zmian fizjologicznych: wzrasta ilość 

hormonów we krwi, wzrasta ciśnienie, 

hormonów we krwi, wzrasta ciśnienie, 

wzrasta temperatura ciała, przyspieszeniu 

wzrasta temperatura ciała, przyspieszeniu 

ulega tętno. W następstwie więcej krwi 

ulega tętno. W następstwie więcej krwi 

płynie do mięśni i mózgu, a mniej do skóry i 

płynie do mięśni i mózgu, a mniej do skóry i 

narządów trawiennych. Wszystko po to , by 

narządów trawiennych. Wszystko po to , by 

stawić czoła stresowi.

stawić czoła stresowi.

background image

 

 

 

 

2.Stadium odporności:

2.Stadium odporności:

Organizm próbuje utrzymać równowagę, 

Organizm próbuje utrzymać równowagę, 

pomimo działania stresu. Następuje 

pomimo działania stresu. Następuje 

wygaszenie mechanizmu fazy alarmowej, 

wygaszenie mechanizmu fazy alarmowej, 

uruchamiane są mechanizmy 

uruchamiane są mechanizmy 

przystosowawcze. Pozorne reakcje 

przystosowawcze. Pozorne reakcje 

organizmu wracają do normy, organizm 

organizmu wracają do normy, organizm 

lepiej znosi działanie konkretnego stresora, 

lepiej znosi działanie konkretnego stresora, 

ale ponieważ zasoby organizmu zostały 

ale ponieważ zasoby organizmu zostały 

naruszone, gorzej toleruje inne bodźce, czyli 

naruszone, gorzej toleruje inne bodźce, czyli 

nie radzi sobie z nowymi stresami.

nie radzi sobie z nowymi stresami.

background image

 

 

 

 

3.Faza wyczerpania:

3.Faza wyczerpania:

W wyniku przedłużającego się napięcia 

W wyniku przedłużającego się napięcia 

dochodzi do wyczerpania i osłabienia 

dochodzi do wyczerpania i osłabienia 

organizmu. Organizm ciągle się broni , 

organizmu. Organizm ciągle się broni , 

wzrasta więc ogólne pobudzenie, do krwi 

wzrasta więc ogólne pobudzenie, do krwi 

wydziela się większa ilość hormonów, ale 

wydziela się większa ilość hormonów, ale 

nie jest już wykorzystywane do zwalczania 

nie jest już wykorzystywane do zwalczania 

stresora. Utrzymywanie na ,,wysokich 

stresora. Utrzymywanie na ,,wysokich 

obrotach” układu odpornościowego, 

obrotach” układu odpornościowego, 

krążenia, trawiennego i innych powoduje 

krążenia, trawiennego i innych powoduje 

trwałe zmiany w organizmie, co może 

trwałe zmiany w organizmie, co może 

prowadzić nawet do śmierci.  

prowadzić nawet do śmierci.  

background image

 

 

 

 

Po co nam reakcja stresowa ?

Po co nam reakcja stresowa ?

W czasach pierwotnych była to konieczność, 

W czasach pierwotnych była to konieczność, 

gdyż ludzie aby przetrwać, musieli zmagać się 

gdyż ludzie aby przetrwać, musieli zmagać się 

głównie ze stresorami fizycznymi, jak np. 

głównie ze stresorami fizycznymi, jak np. 

uciekać przed dzikimi zwierzętami, czy 

uciekać przed dzikimi zwierzętami, czy 

szalejącymi żywiołami.

szalejącymi żywiołami.

background image

 

 

 

 

Po co nam reakcja stresowa ?

Po co nam reakcja stresowa ?

    

    

Wszystkie zmiany zachodzące pod w organizmie 

Wszystkie zmiany zachodzące pod w organizmie 

pod wpływem stresora , ułatwiają przetrwanie w 

pod wpływem stresora , ułatwiają przetrwanie w 

sytuacji zagrożenia: 

sytuacji zagrożenia: 

   

   

1. 

1. 

zwiększenie stężenia cukru

zwiększenie stężenia cukru

, przyspieszenie oddechu, 

, przyspieszenie oddechu, 

zwiększone napięcie mięśniowe, przyspieszenie bicia serca 

zwiększone napięcie mięśniowe, przyspieszenie bicia serca 

mają za zadanie zwiększyć wydolność organizmu, co 

mają za zadanie zwiększyć wydolność organizmu, co 

ułatwia walkę lub ucieczkę. 

ułatwia walkę lub ucieczkę. 

                                                                                                 

                                                                                                 

 

 

2.

2.

Zwiększona aktywność gruczołów potowych

Zwiększona aktywność gruczołów potowych

 w sytuacji 

 w sytuacji 

walki ułatwia wyśliźnięcie się agresorowi.   

walki ułatwia wyśliźnięcie się agresorowi.   

                                       

                                       

    

    

3.

3.

Wyostrzenie zmysłów

Wyostrzenie zmysłów

 ułatwia dostrzeżenie

 ułatwia dostrzeżenie

 zagrożenia  

 zagrożenia  

                                                                   

                                                                   

background image

 

 

 

 

Pozytywne skutki reakcji 

Pozytywne skutki reakcji 

stresowej:

stresowej:

Gdy wykonujemy 

Gdy wykonujemy 

ważne zadanie w 

ważne zadanie w 

umiarkowanym 

umiarkowanym 

stresie, zwiększamy 

stresie, zwiększamy 

wydolność 

wydolność 

organizmu, co 

organizmu, co 

pozwala wykonywać 

pozwala wykonywać 

każde zadanie dłużej , 

każde zadanie dłużej , 

bez odpoczynku.

bez odpoczynku.

background image

 

 

 

 

Pozytywne skutki reakcji 

Pozytywne skutki reakcji 

stresowej:

stresowej:

Napięcie emocjonalne 

Napięcie emocjonalne 

zawęża pole świadomości, 

zawęża pole świadomości, 

przez co łatwiej 

przez co łatwiej 

przychodzi się 

przychodzi się 

skoncentrować na 

skoncentrować na 

zadaniu.

zadaniu.

Wydzielanie się hormonów 

Wydzielanie się hormonów 

ułatwia zniesienie 

ułatwia zniesienie 

niewygód , bólu i 

niewygód , bólu i 

zmęczenia

zmęczenia

background image

 

 

 

 

Symptomy reakcji stresowej:

Symptomy reakcji stresowej:

Symptomy mięśniowe:

Symptomy mięśniowe:

 postawa spięta, zaciśnięte 

 postawa spięta, zaciśnięte 

szczęki, napięte mięśnie szyi, pleców (zgarbione 

szczęki, napięte mięśnie szyi, pleców (zgarbione 

ramiona), ręce splecione, 

ramiona), ręce splecione, 

Symptomy oddechowe: 

Symptomy oddechowe: 

oddech spłycony, szybkie 

oddech spłycony, szybkie 

oddychanie, czasem gwałtowne ,,łapanie” 

oddychanie, czasem gwałtowne ,,łapanie” 

powietrza.

powietrza.

Reakcje bólowe:

Reakcje bólowe:

 bóle głowy, pleców, szyi, żołądka, 

 bóle głowy, pleców, szyi, żołądka, 

klatki piersiowej.

klatki piersiowej.

Reakcje układu trawiennego:

Reakcje układu trawiennego:

 biegunka lub 

 biegunka lub 

zaparcia, niestrawność lub nadmierny apetyt.

zaparcia, niestrawność lub nadmierny apetyt.

Inne objawy; 

Inne objawy; 

zaczerwienienie skóry, drapanie, 

zaczerwienienie skóry, drapanie, 

pocenie się , suchość w ustach, gęsta ślina, 

pocenie się , suchość w ustach, gęsta ślina, 

zgrzytanie zębami.

zgrzytanie zębami.

background image

 

 

 

 

Większość badaczy zgadza się z opinią, że 

Większość badaczy zgadza się z opinią, że 

zarówno nadmiar jak i niedobór reakcji 

zarówno nadmiar jak i niedobór reakcji 

stresowych organizmu, może prowadzić  do 

stresowych organizmu, może prowadzić  do 

choroby.                                        Wśród 

choroby.                                        Wśród 

zaburzeń spowodowanych zbyt niskim stopniem 

zaburzeń spowodowanych zbyt niskim stopniem 

pobudzenia wymienia się: choroby zapalne 

pobudzenia wymienia się: choroby zapalne 

(RZS), niektóre typy depresji, niedoczynność 

(RZS), niektóre typy depresji, niedoczynność 

tarczycy.

tarczycy.

background image

 

 

 

 

Tkanka lub organ, który zareaguje na działanie stresorów,

Tkanka lub organ, który zareaguje na działanie stresorów,

 

 

względnie długotrwałymi zmianami nazywamy narządem 

względnie długotrwałymi zmianami nazywamy narządem 

końcowym. Zależy to od:                                                 

końcowym. Zależy to od:                                                 

                                           

                                           

a)

a)

czynników genetycznych- wrodzonych predyspozycji 

czynników genetycznych- wrodzonych predyspozycji 

danego osobnika

danego osobnika

b)

b)

                                                                                         

                                                                                         

     

     

środowiskowych-

środowiskowych- które zwiększają 

prawdopodobieństwo uszkodzenia właśnie danego 
narządu np. odżywianie sprzyjające miażdżycy. 

                                                                                             

            c) stopnia zaangażowania danego narządu w 
reakcję np.. układ kostny wobec stresora fizycznego      
    

background image

 

 

 

 

Koncepcja słabego ogniwa

Koncepcja słabego ogniwa

To organ najbardziej podatny na

To organ najbardziej podatny na

 

 

uszkodzenie u danego człowieka z 

uszkodzenie u danego człowieka z 

powodów genetycznych, 

powodów genetycznych, 

uprzednich urazów, lub choroby.  

uprzednich urazów, lub choroby.  

Typowym ,,słabym ogniwem” jest 

Typowym ,,słabym ogniwem” jest 

kręgosłup, zwłaszcza jego część 

kręgosłup, zwłaszcza jego część 

krzyżowa i lędźwiowa.

krzyżowa i lędźwiowa.

 

 

 

 

Reakcja stresowa --- 

Reakcja stresowa --- 

pobudzenie układu 

pobudzenie układu 

współczulnego.

współczulnego.

 

 

Skurcz mięśni grzbietu jest 

Skurcz mięśni grzbietu jest 

elementem reakcji ,,walcz lub 

elementem reakcji ,,walcz lub 

uciekaj” – umożliwia przybranie 

uciekaj” – umożliwia przybranie 

przez ciało pozycji gotowości do 

przez ciało pozycji gotowości do 

działania. Gdy takie działanie nie 

działania. Gdy takie działanie nie 

wystąpi, skutkiem ubocznym jest 

wystąpi, skutkiem ubocznym jest 

nierównomierne napięcie mięśni 

nierównomierne napięcie mięśni 

powodujące zesztywnienie i ból.

powodujące zesztywnienie i ból.

                                                            

                                                            

                                        

                                        

background image

 

 

 

 

Indywidualna podatność na różne schorzenia wykazuje silne 

Indywidualna podatność na różne schorzenia wykazuje silne 

zróżnicowanie populacyjne.

zróżnicowanie populacyjne.

Prawdopodobieństwo 

Prawdopodobieństwo 

nadciśnienia, które ma 

nadciśnienia, które ma 

podłoże stresogenne jest 

podłoże stresogenne jest 

3-krotnie wyższe wśród 

3-krotnie wyższe wśród 

czarnych Amerykanów , 

czarnych Amerykanów , 

niż u białych. Wykazano 

niż u białych. Wykazano 

ponadto , że czarni 

ponadto , że czarni 

Amerykanie w większym 

Amerykanie w większym 

stopniu reagują na 

stopniu reagują na 

stresory,  wydzielaniem 

stresory,  wydzielaniem 

typowych substancji dla 

typowych substancji dla 

reakcji stresowej ( ACTH, 

reakcji stresowej ( ACTH, 

kortyzolu)

kortyzolu)

background image

 

 

 

 

Typowe uszkodzenia narządów końcowych 

Typowe uszkodzenia narządów końcowych 

wskutek długotrwałego działania stresu (tzw. 

wskutek długotrwałego działania stresu (tzw. 

choroby z przystosowania)

choroby z przystosowania)

Wrzody trawienne żołądka i dwunastnicy

Wrzody trawienne żołądka i dwunastnicy

Wrzodziejące zapalenie okrężnicy

Wrzodziejące zapalenie okrężnicy

Samoistne nadciśnienie

Samoistne nadciśnienie

Arytmia

Arytmia

Migrena

Migrena

Choroba Raynauda

Choroba Raynauda

Alergie

Alergie

Astma oskrzelowa

Astma oskrzelowa

Choroby skóry (egzema, pokrzywka, łuszczyca)

Choroby skóry (egzema, pokrzywka, łuszczyca)

Obniżenie odporności

Obniżenie odporności

 

 

Bóle wynikające z zaburzeń układu mięśniowo-kostnego 

Bóle wynikające z zaburzeń układu mięśniowo-kostnego 

(bóle głowy, szyi)

(bóle głowy, szyi)

background image

 

 

 

 

Dramatyczny fenomen stresogennego wpływu 

Dramatyczny fenomen stresogennego wpływu 

współczesnej cywilizacji  -

współczesnej cywilizacji  -

KAROSHI- śmierć z 

KAROSHI- śmierć z 

przepracowania!!!

przepracowania!!!

Spowodowana stanem , w 

Spowodowana stanem , w 

którym organizm gwałtownie 

którym organizm gwałtownie 

osiąga fazę wyczerpania 

osiąga fazę wyczerpania 

ogólnego zespołu 

ogólnego zespołu 

przystosowania.  Zjawisko 

przystosowania.  Zjawisko 

często notowane w Japonii, 

często notowane w Japonii, 

związane z psychofizycznym 

związane z psychofizycznym 

przeciążeniem pracą przy 

przeciążeniem pracą przy 

jednoczesnym głębokim 

jednoczesnym głębokim 

przekonaniu o nieuchronności 

przekonaniu o nieuchronności 

wykonywania obowiązków.

wykonywania obowiązków.

Specyfika kulturowa 

Specyfika kulturowa 

ukształtowała tzw. ,,japoński 

ukształtowała tzw. ,,japoński 

charakter” – obsesja ciągłego 

charakter” – obsesja ciągłego 

doskonalenia ograniczająca 

doskonalenia ograniczająca 

jednocześnie swobodę 

jednocześnie swobodę 

działania.

działania.

background image

 

 

 

 

Ile potrafimy wytrzymać ? Czy nasza zdolność 

Ile potrafimy wytrzymać ? Czy nasza zdolność 

stawiania czoła wyzwaniom życia i wiążących 

stawiania czoła wyzwaniom życia i wiążących 

się z tym konsekwencji jest nieograniczona?

się z tym konsekwencji jest nieograniczona?

Wg. Hansa Seyle’ego 

Wg. Hansa Seyle’ego 

sumaryczna tolerancja 

sumaryczna tolerancja 

każdego człowieka na stres 

każdego człowieka na stres 

ulega wyczerpaniu podczas 

ulega wyczerpaniu podczas 

całego życia. Każdy ma  

całego życia. Każdy ma  

genetycznie przekazaną 

genetycznie przekazaną 

określoną, właściwą dla 

określoną, właściwą dla 

siebie zdolność przetrwania 

siebie zdolność przetrwania 

pewnej liczby 

pewnej liczby 

stresogennych bodźców, 

stresogennych bodźców, 

gdy zostanie przekroczona, 

gdy zostanie przekroczona, 

organizm nie będzie w 

organizm nie będzie w 

stanie dalej adekwatnie 

stanie dalej adekwatnie 

reagować.  

reagować.  

background image

 

 

 

 

Dlaczego reakcja stresowa nam szkodzi?

Dlaczego reakcja stresowa nam szkodzi?

Każdorazowo po stadium 

Każdorazowo po stadium 

odporności następuje stadium 

odporności następuje stadium 

wyczerpania. Każda 

wyczerpania. Każda 

biologiczna aktywność 

biologiczna aktywność 

pozostawia pewne 

pozostawia pewne 

nieodwracalne ,,chemiczne 

nieodwracalne ,,chemiczne 

blizny” . Stadium wyczerpania 

blizny” . Stadium wyczerpania 

po przejściowym żądaniu 

po przejściowym żądaniu 

stawianym organizmowi jest 

stawianym organizmowi jest 

odwracalne, ale całkowite 

odwracalne, ale całkowite 

wyczerpanie wszystkich 

wyczerpanie wszystkich 

magazynów ,,głębinowej 

magazynów ,,głębinowej 

energii” nie jest , w miarę jak 

energii” nie jest , w miarę jak 

zapasy się kurczą nadchodzi 

zapasy się kurczą nadchodzi 

starość, a w końcu i smierć.

starość, a w końcu i smierć.

background image

 

 

 

 


Document Outline