PowerPoint Presentation

„

Jeżeli nie możemy czegoś

nazwać, nie możemy tez tego

kontrolować, badać, uczyć i

uwzględniać w polityce

sektorowej”

Norma Lang

Zadania pielęgniarki w

procesie diagnozowania

uregulowane są przepisami

zawartymi w ustawach i

rozporządzeniach

Ustawa z dnia 5 lipca

1996r( DzU z 2001r. Nr 57, poz.

602 ze zmianami DzU 01.89, DzU 01.969,

DzU03.109.1029, DzU 04.19.177, DzU 04.92.885,

DzU 04.173.1808) o zawodach pielegniarki i położnej

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej

z dnia 2 września 1997

W związku z globalnym procesem

ujmowania w ramy terminologiczne

profesji, których zakres działania

odbiega od prostych definicji, kluczową

umiejętnością zawodową współczesnej

pielęgniarki jest formułowanie

diagnozy, konfigurującej w

konsekwencji planowanie oraz ocenę

podjętych działań wobec pacjenta

Opisowość diagnoz, dowolność literacka w ich

tworzeniu, polot artystyczny ich twórców,

pozostawanie samemu sobie z

formułowaniem diagnozy, osobiste poglądy

na temat diagnozy pielęgniarskiej wpływały

na tworzenie księgozbiorów różnorodnych

diagnoz o dużej zasobności.

Powyższa sytuacja powodowała iż diagnoza

nabierała indywidualnego charakteru,

przypadkowości i subiektywności.

Czym jest ICNP

To nazwanie, uporządkowanie i

połączenie zjawisk opisujących

problemy pielęgnacyjne, praktykę

pielęgniarską i wyniki działań

pielęgniarskich

Historia rozwoju ICNP

►

1989 Rezolucja ICN dotycząca wypracowania

terminologii i klasyfikacji diagnoz,

interwencji i wyników działań

pielęgniarskich( Seul, Korea)

►

1991 badania literaturowe i ankieta

►

1993 pierwszy projekt listy terminów

►

1996 powstanie wersji alfa

►

1999 wersja beta i beta 2

►

2000 Konferencja Tłumaczy i Recenzentów

ICNP( Portugalia, Cambra)

►

2005 wersja 1.0

Założenia ICNP

►

Stworzenie systemu

ujednoliconego języka

pielęgniarskiego /unifield Nursing

Language system, UNLS/

►

Opracowanie narzędzia

opisywania i dokumentowania

praktyki pielęgniarskiej

►

Stworzenie systemu

zdefiniowanych i

sklasyfikowanych danych

►

Dostarczenie danych mających

znaczenie dla edukacji

pielęgniarskiej i polityki

zdrowotnej

►

Dostarczenie danych na temat

potrzeb pacjenta, jakości opieki

pielęgniarskiej, wykorzystania

zasobów pielęgniarskich i

wyników działań pielęgniarskich

Założenia ICNP

Standaryzacja słownictwa zawodowego

pielęgniarki

Ustalenie wysokiego poziomu

wzajemnego zrozumienia między

grupami pielęgniarskimi pracującymi

nawet w skrajnie różnych

środowiskach

Poszerzenie wiedzy pielęgniarek na

temat relacji między diagnozą a

pozostałymi etapami procesu

pielęgnowania

►

Wspomaganie systemu

informacyjnego a dzięki temu

ułatwianie zarządzania ochroną

zdrowia, poprzez rozwój baz danych

i systemów informacyjnych

►

Wspomaganie nauczania i rozwoju

zawodowego

►

Określenie niezbędnych nakładów

na opiekę pielęgniarską

►

Ułatwienie planowania

zasobów niezbędnych w

codziennej praktyce

►

Współpraca z innymi

medycznymi systemami

klasyfikacji

Wykorzystanie ICNP

►

Przygotowanie bieżącej dokumentacji

pielęgniarskiej( jako katalog z listą terminów)

►

Tworzenie systemu informacji medycznej

poprzez wykorzystanie terminów

►

Definiowanie zmiennych badawczych

dotyczących działalności

pielęgniarskiej( wykorzystanie terminów)

►

W procesie kształcenia pielęgniarek ułatwia

uszczegóławianie diagnoz i interwencji

pielęgniarskich w procesie pielęgnowania

Korzyści wynikające ze

stworzenia ICNP

Zostały one określone przez ICN –

Międzynarodową Radę Pielęgniarek

►

Poprawa komunikacji w obrębie

pielęgniarstwa oraz profesji

pokrewnych wynikająca z wytworzenia

swoistego” esperanto pielęgniarskiego”

►

Opisywanie i dokumentowanie opieki

pielęgniarskiej wykonywanej w różnych

jednostkach opiekuńczo- leczniczych

►

Możliwość porównywania danych

pielęgniarskich na poziomie lokalnym i

globalnym

►

Prognozowanie trendów w opiece

pielęgniarskiej

►

Alokację zasobów w zależności od

potrzeb pacjentów

►

Stymulacja rozwoju badań w

pielęgniarstwie dzięki połączeniu z

danymi w różnych systemach

informacji pielęgniarskiej i medycznej

►

Dostarczenie danych do edukacji

pielęgniarek i polityki zdrowotnej

Prace nad stworzeniem ICNP trwają w

wielu krajach.

Dzięki specjalnemu programowi

komputerowemu możemy posługiwać

się ICNP, celem stworzenia diagnoz i

interwencji pielęgniarskich jak również

możemy dokumentować je na nośniku

elektronicznym i papierowym wydruku.

Skuteczne wykorzystanie ICNP wymaga

systemów komputerowych na

stanowisku pracy pielęgniarki, jak

również szkoleń kształtujących/

doskonalizujących umiejętności

personelu pielęgniarskiego

Dlaczego warto wprowadzać

ICNP

►

Rosnące znaczenie klasyfikacji

medycznych

►

W wyniku braku danych

pielęgniarskich zostaną

ograniczone decyzje i działania

pielęgniarskie wyłącznie do

poziomu definicji medycznej

►

ICNP daje nam gotowe narzędzia

do opisu praktyki zawodowej

►

Powstaje nowa wiedza

►

Można zidentyfikować udział

pielęgniarstwa w wynikach

działań medycznych

►

Zapewnia jakość w

pielęgniarstwie

►

Wprowadza usprawnienia w

praktyce

Standaryzacja języka

pielęgniarskiego

►

KOMITET Techniczny Informatyki Medycznej

Został stworzony w 1990 roku przez grupę

roboczą ds.Terminologii zdrowotnej( Healt

Terminology Working Group)

►

Komitet Techniczny- grupa robocza 3( pojęcia

zdrowotne) współpracująca z Grupą

Pielęgniarską Międzynarodowego

Stowarzyszenia Informatyki Medycznej oraz ICN.

W 2004 roku opracowali standard Integration of

a Reference Terminology Model for Nursing

Klasyfikacja i kategoryzacja

diagnoz pielęgniarskich

►

Biuro Informacyjne ds. Diagnozy

Pielęgniarskiej ( Clearinghouse for

Nursing Diagnoses) powstała w latach

70 w St. Louis i do jego zadań należało

gromadzenie, klasyfikowanie i

rozpowszechnianie informacji

dotyczących diagnoz pielęgniarskich

►

Obecnie diagnoza pielęgniarska to

jednoznaczne stwierdzenia i przypisane im

kody cyfrowe

►

Jest to zgodne z tym co pod postacią

klasyfikacji diagnoz przyjęto najpierw w

USA( NANDA) a następnie w Europie( ICPN)

►

Dziś wiadomo, że jest to najbardziej

pożądane, racjonalne podejście do

zagadnienia diagnozy pielęgniarskiej

Propozycje pojęć ICNP

►

Diagnoza pielęgniarska- określenie

nadane przez pielęgniarki dla

zjawisk( problemów) których dotyczą

interwencje pielęgniarskie

►

Interwencje pielęgniarskie- działania

podejmowane w stosunku do zjawisk

diagnozowanych przez pielęgniarkę

►

Działania pielęgniarskie

►

Wyniki pielęgniarskie- mierzalny wynik

lub skutek interwencji pielęgniarskiej,

które pielęgniarka wcześniej rozpoznała

Cechy pojęć ICNP

Pojęcia powinny być

►

Szerokie- by służyły różnym celom,

realizowanym w różnych krajach

►

Proste- by mogły zostać uznane za dobre

narzędzie do opisu swojej pracy

►

Zwarte- posiadające jasne ramy

pojęciowe ale niezależne od

jakiegokolwiek modelu czy teorii

pielęgniarstwa

►

Oparte na rdzeniu- który można

rozszerzać, uzupełniać

►

Wrażliwe na odmienności kulturowe

►

Oparte na wspólnym systemie wartości

pielęgniarstwa na całym świecie

►

Możliwe do zaadoptowania, jako

uzupełniające lub wspólne z klasyfikacją

ICD

Zasady tworzenia definicji

►

Definicja musi być sensowna

►

Nie może być zamknięta/ użycie

terminu definiowanego/

►

Musi zawierać podstawowe cechy

pojęcia, które nazywamy

►

Unikanie języka wieloznacznego i

metaforycznego

►

Powinna być zdaniem twierdzącym

Stanowisko PTP w sprawie

wdrożenia ICNP do praktyki

ICNP uznaje się za integralną część globalnej

infrastruktury informacji dostarczających

danych o opiece pielęgniarskiej i polityce w

zakresie umożliwiającym poprawę opieki nad

pacjentem

Wdrożenie Międzynarodowej Klasyfikacji

Praktyki Pielęgniarskiej PTP uznaje jako

priorytet w działaniu na rzecz rozwoju

pielęgniarstwa, bezpieczeństwa wykonywania

zawodu oraz bezpieczeństwa pacjenta

ICNP powinno zostać wdrożone do

programów nauczania na wszystkich

poziomach kształcenia

Powyższa klasyfikacja powinna

stanowić element projektu

informatyzacji ochrony zdrowia w

Polsce

ICNP

ICNP zawiera ujednolicone nazewnictwo

rozpoznanych stanów, podejmowanych działań

oraz uzyskiwanych wyników pielęgnowania

Przygotowana jest w formie elektronicznej,

umożliwiającej swobodną modyfikacje danych

Jest kompatybilna ze standardami terminologii

opieki zdrowotnej( American Nurses

Association Recognition), oraz innymi

systemami klasyfikacyjnymi( NANDA, Omaha

System, NIC, NOC)

Istniejące taksonomie

diagnoz pielęgniarskich

►

NANDA- Północnoamerykańskie

Towarzystwo Diagnoz Pielęgniarskich

►

CCC- Klasyfikacja opieki Klinicznej

►

Klasyfikacja Domowej Opieki Zdrowotnej

►

Tezaurus kliniczny- klasyfikacja diagnoz

w Dani, Holandii, Wielkiej Brytanii

►

ENP- Europejska Klasyfikacja Opieki

Pielęgniarskiej

Diagnoza pielęgniarska

Istotą współczesnego pielęgniarstwa jest

świadczenie takiej opieki, która będzie

wykorzystywała jego udokumentowane

teoretyczno – praktyczne możliwości,

także w zakresie szeroko rozumianego

diagnozowania i diagnozy

pielęgniarskiej

Etymologia terminu diagnoza ma rodowód

grecki (gr. Diagnosis) i oznacza

rozpoznanie, wyróżnienie, osądzanie

Ewolucja pierwotnej definicji doprowadziła do

ujednolicenia współczesnej interpretacji

diagnozy pielęgniarskiej, która obejmuje

dwa powiązane ze sobą składniki

►

gromadzenie danych

►

ich krytyczną analizę dokonaną na drodze

rozumowania

Definicja diagnozy

Ogólne znaczenie pojęcia

Diagnoza to rozpoznanie jakiegoś stanu rzeczy

na podstawie jego cech( objawów) w oparciu

o znajomość ogólnych prawidłowości

panujących w danej dziedzinie

Diagnoza musi być stawiana przez jakiegoś

specjalistę, przedstawiciela pewnej

dyscypliny, na podstawie znajomości

ogólnych prawideł przez nią wypracowanych,

w sposób dla tej dyscypliny właściwy

Obecnie we wszystkich naukach diagnoza

określa nie tylko stany patologiczne –

niezgodne z przyjętą normą

odchylenia od

dobrostanu oraz ich przyczyny i możliwości

eliminacji (diagnoza stanu negatywnego)

Skupia się również na określeniu potencjału i

możliwości chorego w samodzielnym

radzeniu sobie z chorobą, zapobieganiu jej,

świadczeniu samoopieki i potęgowaniu

zdrowia – podkreślaniu tych aspektów

stanu, które mogą być lub wymagają

wzmocnienia (diagnoza stanów

pozytywnych)

1.W pielęgniarstwie amerykańskim

przyjęto definicję mówiącą, że

diagnoza stanowi kliniczną ocenę

reakcji człowieka na aktualne lub

potencjalne problemy, którymi

pielęgniarki w oparciu o posiadaną

wiedzę, umiejętności i doświadczenie

są w stanie się zająć (ANA, NANDA)

2.Gordon proponuje rozpatrywanie tego

problemu jako syndromu PES (problem

– etiologia – syndrom) i uwzględnianie

łącznie jego 3 strukturalnych

elementów:

•

P – problemu zdrowotnego pacjenta

(aktualny/możliwy stan)

•

E – etiologii problemu (przyczyny

istniejącego stanu rzeczy)

•

S – symptomów problemu (objawy

podmiotowe i przedmiotowe)

3.Shoemaker dodaje, że problem może

dotyczyć tak pojedynczych osób, jak i

grupy (np. rodzina) czy społeczności

lokalnej

4. Bicker podkreśla, że diagnozowanie

należy do niezależnych funkcji

pielęgniarki, do pełnienia których ma

ona niezbędne kompetencje,

umiejętności i uprawnienia

Diagnoza opiera się na rozpoznaniu

aktualnego stanu rzeczy i

możliwościach jego poprawy,

udoskonalenia i podniesienia na

wyższy poziom, poprzez znajdowanie

możliwie najskuteczniejszych dróg

osiągania celów

Tak szeroki zakres całościowej diagnozy

pielęgniarskiej i zróżnicowane

znaczenie poszczególnych jej

elementów (w odniesieniu do danego

chorego, w określonym czasie i

miejscu) nasuwa konieczność

wyodrębnienia celów diagnozy

ukierunkowanej na:

►

czynniki ryzyka

►

potencjał zdrowotny (diagnoza na

potrzeby promocji zdrowia oraz

profilaktyki chorób i zaburzeń)

►

wczesne objawy

►

różne stany funkcjonalne i

czynnościowe (diagnoza na potrzeby

pielęgniarstwa klinicznego,

pielęgnowania w sytuacji choroby i

współuczestnictwa w terapii oraz opiece

terminalnej)

►

zaburzenia i stany funkcjonalne

(diagnoza na potrzeby działań

rehabilitacyjnych i wspierających,

opieki nad osobami

niepełnosprawnymi)

Diagnoza pielęgniarska

W angielskim słowniku medycznym czytamy, że

diagnoza dokonuje się w oparciu o 3 składowe

•

rozpoznanie obecności choroby przez

badanie chorego i analizę objawów

•

określenie natury schorzenia

•

zebranie i krytyczną ocenę danych,

otrzymanych ze wszelkich możliwych źródeł

oraz wszelkimi dostępnymi i akceptowanymi

metodami

Cechy dobrej diagnozy

►

Jasna

►

Zwięzła

►

Jednoznaczna dla całego zespołu

pielęgniarskiego

►

Powinna prowadzić do jednolitego

sposobu definiowania i radzenia sobie z

problemem, w dużym stopniu decydując

o jakości opieki pielęgniarskiej

►

zytelność i zrozumienie dla wszystkich

sprawujących opiekę nad pacjentem

►

Uwzględnienie stanu negatywnego

►

Uwzględnienie zagrożenie zdrowia

►

Uwzględnienie stanu pozytywnego

►

Koncentracja na osobie diagnozowanej

►

Określenie stanu pacjenta i

uwarunkowanie tego stanu

Przedmiot i zakres diagnozy

Przedmiotem diagnozy medycznej jest

stan zdrowia (jego biopsychospołeczna

analiza)

Zakresem diagnozy określamy ocenę wg

poszczególnych narządów, układów i

zmysłów, z uwzględnieniem

parametrów i prognozy

Prawidłowo sformułowana diagnoza,

wyprowadzona ze zgromadzonych

danych, wyznacza zadania i działania,

jakie pielęgniarka powinna podjąć w

celu utrzymania lub zmiany

zdiagnozowanego stanu człowieka i

jego środowiska

Dostrzeżenie wagi rozpoznania

pielęgniarskiego w profesjonalnym

pielęgnowaniu sprawiło, że

zagadnienia diagnozy stały się jednym

z ważniejszych elementów teorii,

filozofii i praktyki pielęgniarskiej

Diagnoza pielęgniarska w

procesie pielęgnowania

►

Diagnoza pielęgniarska jest

elementem procesu pielęgnowania,

znajdującym się teoretycznie” w

centrum tego procesu

►

Diagnoza staje się jej spektrum, które

wyznacza sposób ujmowania

pozostałych elementów( rozpoznani

planu działania, jego realizacji i oceny)

Diagnoza pielęgniarska w procesie

pielęgnowania

Diagnoza pielęgniarska jest najmniej

zrozumiałym , najbardziej

kontrowersyjnym i najsłabszym

ogniwem procesu pielęgnowania, co

wynika z faktu, iż ma ona pod

względem prezentowanych stanowisk

i podejść, najbardziej zróżnicowane

piśmiennictwo i nie do końca

uzgodnione stanowiska

Etapy procesu pielęgnowania są ze sobą

połączone, tzn. że np. po rozpoznaniu

problemów pacjenta i postawieniu

diagnozy pielęgniarskiej następuje etap II

–

planowanie opieki

Każdy z etapów zawiera następujące po

sobie fazy, np. w etapie pierwszym: faza I

– gromadzenie danych, faza II – analiza,

faza III –stawianie diagnozy pielęgniarskiej

Punktem wyjścia procesu pielęgnowania bez

względu na liczbę etapów jest procedura

diagnozowania, w wyniku której powinno

dojść do postawienia jednoznacznej,

zobiektywizowanej, zrozumiałej dla

wszystkich zainteresowan

ych

diagnozy

pielęgniarskiej, zapisanej w formie

elektronicznej lub tradycyjnej

Na pierwszym etapie procesu

pielęgnowania powinno dojść do jak

najszybszego rozpoznania

pielęgniarskiego i postawienia

diagnozy, która powinna zostać

zakomunikowana przede wszystkim

podmiotowi opieki i innym osobom

biorącym udział w opiece nad nim

Diagnoza pielęgniarska w procesie pielęgnowania

Gromadzenie danych, ich

zakres i charakter

►

Gromadzenie danych i ich analiza

służą sformułowaniu diagnozy i

jako podporządkowane diagnozie

są wyznaczone przez sposób jej

interpretowania

►

Liczba i charakter danych zależą

od stopnia poznania przez

pielęgniarkę podmiotu opieki –

pacjenta i jego środowiska

►

Pielęgniarka gromadzi dane od chorego

i jego rodziny na temat stanu

biologicznego, psychicznego,

społecznego i duchowego

►

Dane pozyskane przez pielęgniarkę

tworzą „ bank informacji o pacjencie”

►

Na tej podstawie można określić rodzaj

wymaganej i oczekiwanej pomocy, jej

cel i zakres

Pielęgniarka w celu postawienia

diagnozy powinna gromadzić dane

tylko takie, które mogą być przez nią

rzeczywiście wykorzystane i tylko tyle

ile jest jej potrzebnych do

pielęgnowania( ilość zgromadzonych

danych nie musi świadczyć o ich

jakości)

Możliwości gromadzenia danych:

►

wywiad

►

obserwacja

►

analiza dokumentów

►

pomiary parametrów

Źródłem danych jest pacjent,

członkowie rodziny i inne osoby

mogące udzielić znaczących

informacji

Chory podczas pobytu w szpitalu jest

poddawany systematycznej i

dyskretnej obserwacji pielęgniarskiej

służącej gromadzeniu danych

Ważnym źródłem danych o pacjencie

jest dokumentacja lekarska oraz

codzienne pomiary parametrów (np.

ciśnienia, tętna, temperatury,

oddechu) dokonywane przez

pielęgniarkę

►

Subiektywne o charakterze

jakościowym, niewymiern

, np.

samoocena zdrowia, samopoczucie,

osamotnienie

►

Obiektywne o charakterze ilościowym,

wymierne, porównywalne, np. skład

morfotyczny krwi, ciepłota ciała

Rodzaje danych

W zakresie układów pielęgniarka w

celu postawienia diagnozy ocenia

występujące ograniczenia i

obciążenia dla chorego oraz

związane ze stanem odbiegającym

od normy możliwości samopoczucia

Diagnoza pielęgniarska w procesie pielęgnowania

Gromadzenie danych, ich

zakres i charakter

Pielęgniarka ocenia

►

układ nerwowy (wraz z narządami zmysłów,

w tym skórę)

►

układ sercowo-naczyniowy

►

układ oddechowy

►

układ pokarmowy

►

układ kostno- stawowo-mięśniowy

►

układ moczowo-płciowy

Sformułowanie diagnozy pielęgniarskiej i

określenie deficytu opieki w zakresie

samopielęgnacji chorego można wiązać

z danymi o jego rodzinie i społeczności:

wieku, płci, warunkach mieszkaniowych,

charakterze wykonywanej pracy, stanie

psychicznym, nałogach i

przyzwyczajeniach, pełnionych rolach

rodzinnychi społecznych

Diagnoza pielęgniarska w procesie pielęgnowania

Realizacja planu opieki

Diagnoza pielęgniarska to pierwszy etap

procesu pielęgnowania i zarazem jego

trzecia faza (gromadzenie danych,

analizowanie i syntetyzowanie danych- dwie

pierwsze), prowadząca do II etapu czyli

ustalenia planu indywidualnego

pielęgnowania

Plan działania wynikający z diagnozy ustalany

jest na jej podstawie i obejmuje przez nią

wyznaczone zakresy działania

Pomimo iż realizacja planu opieki

dotyczy bezpośrednio działań ujętych

planem, to tkwi ona w diagnozie, gdyż

ma wzmocnić lub zmienić to, co jest

określone w diagnozie( stanu

podopiecznego)

Diagnoza pielęgniarska w procesie pielęgnowania

Ocena

►

Ocena obejmuje realizację zadań, ale

generalnie odnosi się do stwierdzenia,

czy stan określony w diagnozie uległ

poprawie, likwidacji lub wzmocnieniu

Diagnoza potrzeb

Jest to najczęściej wykorzystywana w

naszym środowisku diagnoza

związana z przyjęciem przez

pielęgniarstwo na własne potrzeby

koncepcji potrzeb Maslowa

akie podejście do diagnozy generuje

konieczność korzystania w pracy z

teorii pielęgniarskich, które kładą

nacisk na potrzeby ( Henderson)

Diagnoza problemów

W pielęgniarstwie oznacza ona diagnozę

problemów opiekuńczych pacjenta,

definiowanych jako trudności

napotykane przez pacjenta lub jego

rodzin

Diagnoza stanu

Dzięki rozpoznaniu stanu

biopsychospołecznego podmiotu opieki

pielęgniarstwo dołączyło do nauk, w którym

stan diagnozowanego został uznany za

przedmiot szczególnego zainteresowania

W tym typie diagnozy skupiamy się na

utrzymaniu lub zmianie aktualnego stanu

pacjenta

W każdym przypadku, gdzie obok potrzeb i

problemów zaczęto diagnozować stan, to

właśnie ta zmienna zyskiwała na przewadze

Historia diagnozy pielęgniarskiej

- USA

Pojawienie się diagnozy w pielęgniarstwie ma

niedługą historię

Początki zainteresowań nią sięgają lat 50 w

pielęgniarstwie światowym( Stany

Zjednoczone)

Po raz pierwszy termin diagnozy

pielęgniarskiej został wprowadzony przez

Frey (1953 r.), która zwraca uwagę na jej

znaczenie w przygotowaniu, a następnie

realizacji planu opieki pielęgniarskiej

Uznanie wagi diagnozy znalazło wyraz w

powoływaniu w kolejnych latach grup i

stowarzyszeń zajmujących się wyłącznie

problematyką pielęgniarskiego

rozpoznania, m.in. Narodowej Grupy

Klasyfikacji Diagnoz Pielęgniarskich (The

National Group for Classification of

Nursing Diagnosis, 1973, USA), znanej

też jako Północnoamerykańskie

Stowarzyszenie Diagnozy Pielęgniarskiej

(North American Nursing Diagnosis

Association – NANDA) i współpracującego

z nim Amerykańskiego Stowarzyszenia

Pielęgniarek (The American Nursing

Association, ANA, 1980)

►

Pierwsza konferencja na temat diagnozy

pielęgniarskiej odbyła się w 1973 roku

►

Już w tym roku sugerowano

systematyzacje języka jakim powinno

posługiwać się pielęgniarstwo

►

Powstanie w 1982 roku NANDA,

współpracującego z ANA ( American

Nurses Association)

►

1986 rok ustalenie minimalnego zbioru

danych pielęgniarskich niezbędnych dla

formułowania diagnozy i przedstawienia

ich w formie taksonomii

►

1986 rok - przedstawiona przez NANDA pierwsza

taksonomia diagnoz pielęgniarskich oznaczona

numerem I, włączona do Międzynarodowej

Klasyfikacji Chorób( International Classification of

Disease ICD)

►

1990 wydanie pierwszego numeru czasopisma

„ Nursing Diagnosis”( oficjalne czasopismo NANDA),

obecnie wydawane pod tytułem Nursing Diagnosis –

The Journal of Nursing Language and Classification

►

1997 pierwsza konferencja na temat klasyfikacji

NANDA, Klasyfikacji Działań

Pielęgniarskich( National Intervention Classification

INC), i klasyfikacji Wyników

Pielęgniarskich( NAtional Outcome Classification,

NOC)

Historia diagnozy pielęgniarskiej

- Europa

►

Towarzystwo Wspólnych Europejskich

Diagnoz, Działań i Wyników

Pielęgniarskich( The Association for

Common European Nursing

Diagnoses, Intervention and

Outcomes, ACENDIO) dąży do

stworzenia jednolitego języka w

diagnozowaniu, umożliwiającego

wymianę informacji w grupie

zawodowej

►

W Niemczech postanowiono stworzyć

własne klasyfikacje diagnoz

Europejska Klasyfikacja Opieki

Pielęgniarskiej( European Nursing

care Pathway, ENP) – przykład

rozwiązania krajowego

►

W Austrii, Irlandii, Norwegii,

Szwajcarii postanowiono

zaadoptować klasyfikacje

zagraniczne( NNN- akronimy

powstałe z pierwszych liter

połączonych klasyfikacji NANDA, NIC,

NOC)

►

Od 1989 roku tworzona jest także

Międzynarodowa Klasyfikacja

Praktyki Pielęgniarskiej( ICNP)

►

Od końca lat 90-tych tworzony jest

model terminologii referencyjnej dla

pielęgniarstwa, przygotowany przez

ISO

Historia diagnozy

pielegniarskiej

- Polska

Pojawienie się diagnozy w pielęgniarstwie

polskim sięga przełomu lat 70 i 80

W Polsce przeglądu i analizy pojęcia oraz

zakresu diagnozy pielęgniarskiej dokonywano

na pierwszych konferencjach poświęconych

diagnozie (Lublin, 1984–86 r.), na których

sprecyzowano termin diagnoza i wyodrębniono

ją jako pierwszy etap procesu pielęgnowania

Liderkami w wprowadzaniu pojęcia diagnozy

pielęgniarskiej w Polsce były Rachela Hutner,

Teresa Chętnik, Stefania Poznańska

Historia diagnozy

pielęgniarskiej

Proponowane dotychczas definicje

formułowano w kategoriach potrzeb lub w

nawiązaniu do nakreślonej przez WHO

aktualnej definicji zdrowia

Diagnozę określano zatem jako rozpoznanie

potrzeb pielęgnacyjnych i zdrowotnych

pacjenta lub jako rozpoznanie stanu

biopsychospołecznego człowieka z

uwzględnieniem jego genezy i skutków w

celu opracowania indywidualnego

programu pielęgnowania

Historia diagnozy

pielęgniarskiej

Kawczyńska-Butrym dla pełnego obrazu

diagnozy zaproponowała

uwzględnienie obu jej aspektów –

oceny samego stanu i wynikających z

niego problemów

Historia diagnozy

pielęgniarskiej

Obserwowano również wpływ niektórych

teorii i modeli pielęgnowania na

ewoluującą definicję rozpoznania

pielęgniarskiego

Diagnoza pielęgniarska a

lekarska

- cechy wspólne

Diagnoza pielęgniarska i lekarska wskazuje na pewne

podobieństwo (np. wspólne obu rodzajom diagnozy

sposoby gromadzenia danych: wywiad, obserwacja,

badanie fizykalne, pomiary parametrów, analiza

dokumentów itp.)

Obie prowadzą do wspólnego celu, czyli efektywnego

planowania i wdrażania opieki medycznej

Niezbędność diagnozy w planowaniu, organizowaniu i

zapewnieniu efektywnej opieki

Fakt ten po części wynika z powiązań i wzajemnych

uwarunkowań pielęgniarstwa klinicznego i medycyny

w ich biologicznym aspekcie sprawowania np.

całodobowej opieki nad chorym

Te elementy wspólne nie stawiają

jednak diagnozy pielęgniarskiej na

równi z lekarską.

Różnicuje je obszar zainteresowań,

wynikający z odmiennych ról i funkcji

zawodowych lekarza i pielęgniarki

Zatem zadania pielęgniarki związane z

bezpośrednią orientacją na podmiot opieki

wyznaczają zakres stawianej przez nią

diagnozy

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji

Zdrowia, diagnoza dotyczy stanu

biopsychospołecznego pacjenta i wykazuje

wyraźne powiązania nie tylko z wiedzą

medyczną i przyrodniczą, ale również

psychologiczną i społeczną

►

Diagnoza określa nie tylko stany

patologiczne, ich przyczyny i możliwości

eliminacji ale skupia się jednocześnie na

określeniu potencjału i możliwości

chorego w samodzielnym radzeniu sobie

z chorobą, zapobieganiu jej, świadczeniu

samoopieki i potęgowaniu zdrowia.

►

Skupia się na podkreśleniu tych

aspektów stanu, które mogą być lub

wymagają wzmocnienia( diagnoza

stanów pozytywnych)

Diagnoza lekarska

Zakres

diagnozy

►

rozpoznanie stanu

zdrowia na podstawie

oceny poszczególnych

układów, narządów i

zmysłów z

uwzględnieniem

objawów

podmiotowych i

przedmiotowych w celu

zaplanowania

właściwego

postępowania

terapeutycznego

Diagnoza pielęgniarska

Zakres

diagnozy

►

rozpoznanie stanu

zdrowia w oparciu o

ocenę aktualnych lub

potencjalnych

problemów chorego oraz

jego reakcji na te

problemy

w celu

zaplanowania

właściwego

postępowania

pielęgniarskiego

(pielęgnacyjno -

opiekuńczego)

Obszar wspólny stanowią

►

ogólny cel stawianej diagnozy (ocena

stanu)

►

niezbędność diagnozy w planowaniu,

organizowaniu i zapewnianiu

efektywnej opieki

►

podobne sposoby i źródła gromadzenia

danych

►

ukierunkowanie biopsychospołeczne

►

holistyczna ocena stanu chorego

Rodzaje diagnoz

W zależności od treści, na jakiej koncentruje

się dany typ diagnozy, wyróżniamy

►

Diagnozę genetyczną, dotyczącą

wyjaśnienia przyczyn, uwarunkowań danego

stanu, oraz rozpoznania stanu

Przydatna w działaniach profilaktycznych

►

Diagnozę prognostyczną, skupiającą się na

przewidywaniu rodzaju i kierunku zmian oraz

konsekwencji danego stanu

Istone w profilaktyce drugiej i trzeciej fazy

►

Diagnozę fazy, wskazującą na

stadium, w jakim obecnie

znajduje się chory – określenie

jego stanu na kontinuum od

zdrowia do choroby, łącznie ze

stanem terminalnym

►

Diagnozę typologiczną, określającą dany typ, klasę

lub kategorię wypracowaną przez pielęgniarstwo,

podobnie jak jest to charakterystyczne dla

diagnozy lekarskiej (np. zakwalifikowanie chorego

do grupy osób z nadwagą)

Najważniejsza i podstawowa diagnoza, gdyż w jej

ramach podejmowane są decyzje dotyczące

dalszych działań

Celem tej diagnozy jest kwalifikacja rozpoznanego

stanu do określonego typu. Zawiera więc ocenę,

czy konkretny stan wymaga interwencji i działań,

czy też uznać go należy za normę i wymaga

jedynie podtrzymania

Diagnoza typologiczna c.d.

Dopiero wtedy, gdy uznamy dany stan

za nieprawidłowy, lub mamy co do

niego wątpliwości to cechy tego

stanu kwalifikujemy do danego typu,

opierając się na wyraźnych ,

określonych wdanej dyscyplinie

naukowej kryteriach oraz na

przyjętych w tej dyscyplinie

klasyfikacji i typologizacji

stanów( diagnoz)

►

Diagnozę znaczenia, analizującą

znaczenie danego stanu dla całości

zachodzących procesów (podejście

obiektywne) i sytuacji

diagnozowanego pacjenta (podejście

subiektywne)

nazywana jest również diagnozą

celowościowa

►

Całościową diagnozę rozwiniętą,

obejmującą diagnozy szczegółowe

Diagnoza całościowa, jak i szczegółowe mogą

mieć charakter rozpoznania indywidualnego

(pojedynczy chory), grupowego (np. rodzina,

klasa szkolna, grupa pracowników jednego

zakładu) oraz społecznego (społeczność

lokalna)

Zaletą każdej z nich, o ile jest właściwie

postawiona i sformułowana, jest możliwość

podjęcia konkretnych i adekwatnych do

rzeczywistego stanu działań decyzyjnych

Ze względu na podmiot opieki

►

Diagnoza jednego przypadku

►

Diagnoza grupy społecznej( w

pielęgniarstwie głównie rodziny)

►

Diagnoza środowiska

lokalnego( pielęgniarstwo

środowiskowe)

Proces diagnozowania

Proces diagnozowania

może być

prowadzony przez jedną osobę np. lekarza,

czy pielęgniarkę lub przez zespół

wieloosobowy kiedy wymaga zebrania wielu

specjalistycznych wiadomości o pacjencie

W gromadzeniu informacji biorą udział lekarze

różnych specjalności, pielęgniarki, analitycy

medyczni, technicy, psycholog, logopeda

itp. W gromadzeniu informacji ważna jest

rzetelność, dokumentowanie i wzajemne

przekazywanie informacji

Czynności wykonywane podczas

procesu diagnozowania

►

Gromadzenie danych odzwierciedlających

sytuację zdrowotną pacjenta/grupy osób

►

Ustalenie źródeł informacji (pacjent, rodzina,

opiekun, inni)

►

Określenie metod gromadzenia danych

(obserwacja, wywiad, obserwacja, lustracja

terenowa, analiza dokumentów, pomiary)

►

Wyodrębnienie obszaru gromadzenia

informacji dotyczących odbiorcy usług

(wymiary: biologiczny, psychiczny, społeczny,

kulturowy, duchowy)

Czynności wykonywane podczas

procesu diagnozowania

►

Udokumentowanie zgromadzonych

informacji zgodnie z obowiązującymi

zasadami

►

Analizowanie danych w zakresie ich

kompletności i użyteczności dla celów

diagnozowania stanu pacjenta, jego rodziny

►

Syntetyzowanie zgromadzonych informacji w

oparciu o wiedzę zawodową w grupy na

podstawie ich podobieństwa ze względu na

istotę której dotyczą, bądź ich przyczynę

►

Sformułowanie i zapisanie wspólnego

wniosku - stanu pacjenta dla

wyodrębnionych grup danych

►

Ustalanie hierarchii stanów pacjenta ze

względu na ich znaczenie w

utrzymaniu optymalnego stanu

zdrowia pacjenta, zgodnie z jego

akceptacją

►

Określenie genezy i prognozy

rozpoznanego stanu (np.: przyczyn

zaparć - błędy dietetyczne, następstw

odczucia drętwienia kończyn dolnych -

narażenie na urazy)

►

Zapisywanie wyników procesu

diagnozowania w formie sformułowanej

diagnozy pielęgniarskiej

Zasady postępowania w

procesie diagnozowania

►

Wykonywanie działań zgodnie z aktualną

wiedzą medyczną, dostępnymi metodami i

środkami, zgodnie z zasadami etyki

zawodowej oraz ze szczególną starannością

►

Uzyskanie od lekarza informacji o

proponowanych metodach diagnostycznych

i dających się przewidzieć następstwach

podejmowanych działań, w zakresie

niezbędnym do udzielanych świadczeń

zdrowotnych

►

Wykonywanie działań zgodnie z

umiejętnościami zawodowymi

►

Informowanie pacjenta o jego prawach

►

Aktywizowanie pacjenta do uczestnictwa

w ocenianiu własnego stanu

►

Przestrzeganie procedur i algorytmów

postępowania obowiązujących w

procesie diagnozowania

►

Udzielanie pacjentowi lub jego

przedstawicielowi ustawowemu

informacji o procesie diagnozowania, w

zakresie koniecznym do sprawowania

opieki pielęgnacyjnej

►

Prowadzenie indywidualnej

dokumentacji medycznej dotyczącej

diagnozowania( np. karty indywidualnej

pielęgnacji)

►

Udzielanie pomocy w każdym przypadku

niebezpieczeństwa utraty życia, poważnego

uszczerbku na zdrowiu pacjenta, wynikającego

z procesu diagnozowania, zgodnie z

posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi

►

Zachowanie w tajemnicy informacji

związanych z pacjentem, a uzyskiwanych w

związku z diagnozowaniem

►

Wykonywanie zleceń lekarskich, dotyczących

diagnozowania i odnotowanych w

dokumentacji medycznej

Zapisywanie wyników procesu

diagnozowania

Zebrane informacje oraz obserwacje pielęgniarskie są

zapisywane w przeznaczonych do tego celu arkuszach

(historia pielęgnowania, karty pielęgnacyjne)

Dokumentacja procesu pielęgnowania jest ważnym

elementem współistniejącym z procesem

pielęgnowania

Celem prowadzenia dokumentacji jest dostarczenie

jasnego zapisu informacji, które służą do określenia

problemów

Zebrane dane powinny być czytelne, zwięzłe i

zrozumiałe dla całego zespołu pielęgniarskiego i

lekarskiego

Zapisywanie wyników procesu

diagnozowania

Pielęgniarstwo jak każda dziedzina potrzebuje

dziś dobrych systemów informatycznych,

postrzeganych jako podstawowy warunek

rozwoju pielęgniarstwa światowego

Za rozwiązanie z wyboru, głównie w Ameryce

jest stosowanie taksonomii diagnoz

pielęgniarskich Północnoamerykańskiego

Towarzystwa Pielęgniarskiego ( NANDA)

W Europie stawia się na rozwiązania zwane

Międzynarodową Klasyfikacją Praktyki

Pielęgniarskiej( International Classification of

Nursing Practice ICPN)

Formułowanie diagnozy

►

W kategoriach potrzeb

Stawianie diagnozy jako określonej

potrzeby, np. potrzeba snu u chorego

cierpiącego na bezsenność, lub

zgłaszającego niewyspanie

Trudno tu jednak zakwalifikować takie

stany jak otyłość czy przyśpieszone

tętno - jakie to są potrzeby? – a jednak

stan ten wymaga interwencji pielęgniarki

►

W kategorii problemu

Jest słuszna w odniesieniu do człowieka z

określonymi zaburzeniami pracy

układów lub narządów( arytmia, lęki,

izolacja społeczna), które niosą ze sobą

określone skutki, stanowiące problemy

Pielęgniarka powinna likwidować lub

łagodzić trudności czyli rozwiązywać

problemy pacjenta

Diagnoza w kategorii problemu

koncentruje się na aktualnej ocenie

negatywnej sytuacji i negatywnych

stanach diagnozowanego( brak

łaknienia, trudności w połykaniu)

W sytuacji gdy musimy koncentrować

się na działaniach potęgujących

zdrowie, aktywizujących takie ujęcie

diagnozy nie jest wystarczające, gdyż

nie można koncentrować się jedynie

na cechach negatywnych, problemach

Nie można też pominąć takich cech

człowieka które aktualnie nie stanową

dla niego problemu ale prognozują źle(

nadwaga, palenie tytoniu)

Należy zatem oceniając aktualny stan

pacjenta uwzględniać

►

Prognozę( analiza czynników ryzyka,

choroby aktualnej)

►

Określić aktualne możliwości pacjenta

Określenia ułatwiające

sformułowania diagnozy

Skoncentrowane na stanie negatywnym

►

Zmiana w…

►

Uszkodzenie…

►

Nadwyrężenie…

►

Zagrożenie…

►

Niezdolność…

►

Brak…

►

Zaniechanie…

►

Niemożność…

►

Deficyt…

►

Ograniczenie…

►

Obniżenie, osłabiene…

Określenia ułatwiające

sformułowania diagnozy

Skoncentrowane na stanie negatywnym

►

Przerwanie…

►

Zakłócenie…

►

Trudność w…

►

Zmniejszenie, zredukowanie…

►

Brak udziału w…

►

Niezastosowanie się do…

►

Nieodpowiedni…

►

Niewystarczający…

►

Lęk, obawa o…

Określenia ułatwiające

sformułowania diagnozy

Skoncentrowane na stanie pozytywnym

►

Zdolność do…

►

Zachowanie( czego)…

►

Utrzymanie…

►

Akceptacja…

►

Aprobata….

►

Asertywność…

►

Udział…

►

Postrzeganie czegoś…

►

Chęć…

►

Motywacja do…

Formy przedstawienia

diagnozy

►

Opisowa – w przypadku, gdy nie ma pełnych

informacji o czynnikach sprawczych, lub gdy

różne elementy stanu pacjenta wzajemnie

na siebie oddziałują( wycofywanie)

►

Zestaw przyczyn( trudności z wydzieleniem

pojedynczej przyczyny stanu)

Każda z przyczyn jest jednocześnie diagnozą

genetyczną

Likwidacja jednej przyczyny nie musi

powodować zmian w stanie pacjenta

Błędy diagnozy

►

Powstałe na etapie gromadzenia

danych

►

Powstałe na etapie wnioskowania

►

Wynikające z braku wiedzy

►

Wynikające z niedostrzegania

niektórych objawów na skutek

zmęczenia lub braku wiedzy

►

Wynikające z niepoprawnego

rozumowania

►

Wynikające z błędów technicznych

Błędy diagnozy powstałe na

etapie gromadzenia danych

Błędy obserwacji

►

Niespostrzeganie istniejących cech

►

Spostrzeganie objawów w zmienionej

ilościowo lub jakościowo postaci

►

Spostrzeganie pod wpływem afektu

objawów nie

istniejących( zdenerwowanie może

powodować inny odbiór rzeczywistości)

Błędy diagnozy powstałe na

etapie gromadzenia danych

Błędy wywiadu

Mogą mieć charakter

►

Sytuacyjny – reakcja osób

uczestniczących w wywiadzie

►

Formy – wynikający z techniki

przeprowadzenia wywiadu

Błędy diagnozy powstałe na

etapie gromadzenia danych

Błędy wywiadu

►

Błąd socjologiczny – gdy pacjent lub inna

osoba udzielająca wywiadu reaguje na

cechy pielęgniarki( wiek, wygląd, sposób

bycia)

►

Błąd psychologiczny – wynika z reagowania

pielęgniarki na cechy pacjenta lub innych

osób udzielających wywiadu

►

Błędy w analizowaniu dokumentów (błąd w

zapisie, niewłaściwy zapis)

►

Błędy pomiarów( błędy techniczne,

wynikające ze złego działania aparatury)

Błędy diagnozy powstałe na

etapie wnioskowania

Błędy wnioskowania( rozumowania)

►

Błędy fałszywej przyczyny

Na podstawie następstwa zdarzeń,

zdarzenie wcześniejsze uznaje się a

przyczynę zdarzenia późniejszego

►

Błędy atrybucji

Przypisywanie osobie diagnozowanej

cech, których nie posiada, lub

odmawianie jej cech, które posiada

►

Schematyzm( zbyt ogólne

potraktowanie stanu, bez

uwzględnienia indywidualnych cech

osoby diagnozowanej

►

Pomieszanie walorów

objawów( potraktowanie stałego

objawu jako niestałego)

Błędy diagnozy wynikające z

braku wiedzy

Brak wiedzy może być przyczyną

pominięcia konkretnych

objawów( rodzaj wysypki, typ

duszności) lub zagrożeń znaczących

dla zdrowia i warunków, w których

przebiega pielęgnowanie

Primary Nursing

Diagnoza i diagnozowanie są ściśle

połączone z pielęgnowaniem

zindywidualizowanym, oznaczającym

dostosowanie działań pielegniarskich

do oczekiwań i wymagań przedmiotu

opieki oraz warunków w jakich opieka

pielęgniarska jest realizowana

Dotychczas pielęgnowanie

zindywidualizowane oparte było

jedynie na procesie pielęgnowania,

obecnie mówi się o konieczności

oparcia praktycznego pielęgnowania

na celowo dobranej( jednej lub kilku)

teorii pielęgniarstwa( Nightingale,

Henderson, Orem, Neuman, Roy,

Leininger) oraz koncepcji

organizacyjnej zwanej Primary

Nursing

Autorką Primary Nursing jest

amerykanka Marie Manthey

Primary Nursing to rozwiązanie

organizacyjne, postrzegane jako

pomocne w dążeniu do osiągania

coraz lepszych wyników

pielęgnowania

Idea

Primary Nursing

jest

stwierdzeni

‘mój

pacjent, moja pielęgniarka”.

Oznacza to taką organizacje pracy nad

pacjentem w szpitalu lub w domu, w ramach

której jedna pielęgniarka (Primary Nurse) wraz

z zespołem( pielęgniarki dyplomowane,

pomoce pielęgniarskie, studenci

pielęgniarstwa), odpowiada za pielęgnowanie

jednego lub kilku( częściej) pacjentów w

różnym stanie zdrowia

Sprawuje nad nim opiekę od momentu przyjęcia

na oddział do momentu wypisu, przy czym do

osiągnięcia celów opiekuńczych wykorzystuje

założenia procesu pielęgnowania

Możemy więc to rozumieć jako jednoznacznie

określoną strukturę organizacyjną, na którą

nałożony jest proces pielęgnowania

Na stanowisko Primary Nursing może zostać

powołana pielęgniarka:

►

będąca ekspertem w pielęgnowaniu

►

mająca duży autorytet i uznanie w miejscu

pracy

Musi być ona przygotowana do:

►

podejmowania decyzji w sprawie opieki

świadczonej na rzecz pacjenta

►

ponoszenia indywidualnej odpowiedzialności

za konsekwencje decyzji

Ujednolicona terminologia zawodowa i

odpowiednio zakodowana dokumentacja

umożliwiają szybkie przesyłanie i

przetwarzanie informacji w zakodowanej

formie, co przyczynić się może do

usprawnienia i polepszenia opieki

zdrowotnej ze szczególnym zwróceniem

uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa

klientom systemu ochrony zdrowia

Poznać to co jest i było,

wnioskować stąd, co być

powinno i wynaleźć środki

do sprawdzenia tego, co

będzie od istniejącego

lepszym

Document Outline