Okres zarodkowy i płodowy

Płód rozwija się stale, od zagnieżdżenia

się zapłodnionej komórki jajowej aż do

urodzenia.

W celu lepszego poznania życia

wewnątrzmacicznego płodu

można wyróżnić trzy okresy:

1) wczesny okres rozwojowy

2) okres zarodkowy

3) okres płodowy

Wczesny okres rozwojowy

●

Okres ten trwa

tylko

dwa

tygodnie

– od zapłodnienia

do zagnieżdżenia.

●

W tym czasie

obserwuje się już

zapoczątkowane

różnicowanie na

elementy

trofoblastu i

embrioblastu.

Okres zarodkowy

Okres trwający od początku 2 tyg. (8. dnia)

do końca 8 tyg. (56 dnia) rozwoju.

W tym okresie wyróżnia się obraz zarodka

(embryo) rozpoznawanego mikroskopowo.

Zaczyna się od procesu gastrulacji, w której

powstają 3 listki zarodkowe i kończy się z

chwilą ukształtowania się układu

krwionośnego (zachodzi to około 5 tygodnia)

Następuje uszeregowanie warst komórek,

określanych listkami zarodkowymi:

1) zewnętrzny – ektoderma

2) wewnętrzny – entoderma

3) środkowy – mezoderma

Okres płodowy

●

Okres płodowy trwa od 9 tygodnia

ciąży do jej zakończenia.

●

Czas trwania ciąży według ostatniej

miesiączki wnosi 281 dni, 40 tygodni

lub 10 miesięcy księżycowych

●

Reguła Naegelego :

pierwszy dzień

ostatniego prawidłowego

krwawienia miesiączkowego +

7dni – 3 miesiące + 1 rok (+/- X

dni)

Kobieta zgłosiła się do lekarza 12

czerwca 2007 r. z dodatnim wynikiem

testu ciążowego. W wywiadzie podała,

że miesiączki miała co 32 dni i że

ostatnia miesiączka trwała od 1

kwietnia 2007 do 4 kwietnia 2007.

Ustalona data porodu to:

Reguła Naegelego : pierwszy dzień

ostatniego prawidłowego

krwawienia miesiączkowego +

7dni – 3 miesiące + 1 rok (+/- X

dni)

Ciąża

●

trymestr

– od 1 do 12 tygodnia ciąży

●

trymestr

– od 13 do 28 tygodnia

ciąży

●

III

trymestr

– od 29 do 40 tygodnia

ciąży

Pierwszy

trymestr

(1-12 t.c.)

●

Czas intensywnej organogenezy

●

Na początku wzrost i rozwój płodu

odbywa się w kierunku głowowo-

ogonowym.

●

W miarę wzrostu płodu rozwijają się

narządy wewnętrzne. Powstają one ze

specyficznych warstw tkankowych

określonych listkami zarodkowymi.

●

Ektoderm

– wartwa zewnętrzna z

której powstają układ nerwowy,

skóra, włosy, paznokcie, gruczoły

łojowe,błona śluzowa nosa, jamy

ustnej i odbytu, gruczoły sutkowe

i narządy zmysłów

●

Mezoderm

-warstwa z której

powstaną: układ kostny, mięśnie,

tkanka łączna, górna część układu

moczowego, układ płciowy oraz

naczynia krwionośne i chłonne

●

Endoderm

– warstwa wewnętrzna z

której rozwiną się poszczególne

narządy wewnętrzne – układ

pokarmowy, oddechowy, migdałki,

tarczyca , dolny odcinek układu

moczowego

Płuca

●

Płuca zaczynają rozwijać się z uchyłku

prajelita u 26-dniowego zarodka.

●

Okres rzekomogruczołowy trwa do 16 tc

( tworzenie się szerokich rozgałęzień

oskrzelowych)

●

Groni

sty typ (stadium) płuc- podział i

różnicowanie się oskrzelików oraz

tworzenie się podobnych do gron wypustek

●

Typ pęcherzykowy (ok. 25-27 tc)- rozrost

tkanki podporowej, rozrost płucnych

naczyń włosowatych oraz

dojrzewanie

pneumocytów typu I i

I (ich

różnicowanie może rozpocząć się około

22 tc)

●

Surfaktant – kompleks lipoproteinowy,

skladnikiem tłuszczowym jest

letycyna

●

Biosynteza lecytyny- wczesna synteza

(od 22 do 35 tc), późna synteza (od

35 tc.)

Układ krążenia

●

Układ

sercowo-naczyniowy

jest

Układ

sercowo-naczyniowy

jest

jednym z pierwszych systemów które

podejmują swoją funkcję w życiu

wewnątrzmacicznym

●

Pojedyńczy przewód sercowy tworzy

się w 16 dniu życia i podejmuje swoją

prace w 24 dniu

●

Między 6-7 tc rozwija się przegroda

która dzieli komorę na dwie jamy,

przedsionki rozwijają się w 7 tc

Układ krążenia

●

Po 28 tc częstotliwość uderzeń serca

wynosi 120-160 na minut

(80%

saturacji)

●

W 3 tc rozpoczyna się wymiana

substancji odżywczych i tlenu między

krwią plodu i krążeniem matki

●

onoszony płód ma około 300 ml krwi

Piąty tydzień ciąży

●

W 5 tygodniu rozwoju

zarodka rozpoczyna się

formowanie rynienki

nerwowej, która

powstaje z

ektodermalnej

grzbietowej płytki

nerwowej. Z przedniej

części powstaje głowa

zarodka z

zaznaczonymi

związkami twarzy.

Pojawiają się również

pączki kończyn

górnych i dolnych

Szósty tydzień ciąży

●

Dalszy rozwój

kończyn

●

Rozwój mózgu,

trzustki

●

Tworzenie się

soczewki

●

Kształtowanie się

jelit

Siódmy tydzień ciąży

●

Długośc około 6 mm, a

waga 1g

●

owa powiększa się i

tworzy się przysadka

●

Wykształcają się

pęcherzyki płucne i

powstają dwa

przedsionki i dwie

komory serca

●

Na z

wiązkach kończyn

są widoczne dłonie i

stopy

●

Rozpoznać można

wiązki gruczo

ów

płciowych płodu

Ósmy tydzień ciąży

●

Płód ma długość ok 15 mm

●

Wątroba wytwarza komórki

krwionośne

●

Powstają z

wiązki zębów, barwnik w

wiązku oka oraz z

wiązki palców

dłoni i stóp

●

a tym etapie można zaobserwować

bijące serce i spontaniczne ruchy

płodu

Dziewiąty tydzień ciąży

●

Długość ok. 2 cm

●

Głowa się powiększa i można

zaobserwować małą szyję

●

Rozwój soczewki oka dobiega końca

●

Płód zaczyna wykazywać wrażliwość

●

Formujące się paluszki są jeszcze

połączone cieńką błoną

Dziesiąty tydzień ciąży

●

Długość ok. 4 cm

●

Zewnętrzne narządy płciowe są już

zróżnicowane

●

Kształtują się powieki dziecka, rysy

twarzy oraz przegrody zewnętrzne

nosa

●

Małżowiny uszne są określonego

kształtu

●

Gałki oczne z boków głowy

przesuwają się do przodu

Jed

nasty tydzień ciąży

●

Długość około 5 cm i waga 4,5 g

●

Na skórze pojawia się meszek

płodowy

●

Plecy się prostują

●

Na ocz

ch pojawiają się powieki i

tęczówka

●

Rozwija się zmysł dotyku

●

Kształtują się związki paznokci a

skóra i mięśnie grubieją

Dwunasty tydzień ciąży

●

Długość 6 cm, waga 7 g

●

Dobiega końca kształtowanie się płuc,

trzustki i tarczycy

●

Zarasta się podniebienie płodu, a jego

warz ma proporcje dziecięce

●

Najważniejsze części mózgu są

ukształtowane, powstają nowe połączenia

nerwowe

●

Można zauważyc zewnętrzne narządy

płciowe płodu

●

Zaczyna funkcjonować system

odpornościowy płodu

14 tydzień

ciąży

●

W tym okresie większość narządów jest już

ukształtowana.

●

Długość ok. 87 mm a masa ciała 45g

●

Głowa stanowi połowę wielkości płodu.

●

Oczy płodu są szeroko rozstawione,

powieki zamknięte, a uszy osadzone nisko

●

W okolicy płytek paznokciowych pojawiają

się zagłębienia

●

Rozpoczyna się wydalanie moczu i

aktywność ruchowa, wrażliwość na dotyk

●

Można rozróżnić płeć

Drugi

mestr

ciąży

●

Okres od 13 tygodnia do 28 tygodnia

ciąży

Czwarty miesiąc ciąży

●

Długość wynosi około 140 mm, a masa

ciała 200g.

●

Tułów i kończyny rosną znacznie szybciej

niż głowa

●

Postępuje proces kostnienia

●

Następuje dośrodkowe przesunięcie się

oczu, małżowiny uszne przesuwają się ku

górze, zaznaczają się rysy twarzy

●

Pojawiają się brwi i rzęsy

●

W 16 tygodniu rozwoju u płodów żeńskich

różnicują się jajniki.

●

Wyraźne ruchy płodu odczuwane przez

matkę

Piąty miesiąc ciąży

●

Długość wynnosi 190 mm, a masa ciała

około 460g.

●

W 18 tygodniu rozwoju ostatecznie

wykształca się u płodów żenskich macica i

rozpoczna proces udrażniania pochwy

●

20 tydzień ciąży rozpoczyna się proces

zstępowania jąder u płci męskiej.

●

20 tydzień skóra pokrywa się mazią

płodową i pojawia się owłosienie płodowe.

●

Powstają zawiązki zębów

●

W okolicy zamostkowej, okołonerkowej i

karkowej rozwija się tkanka tłuszczowa

brunatna

Szósty miesiąc ciąży

●

Długość wynosi ok. 200 mm, a masa ciała

820-1000g (znaczny wzrost masy płodu)

●

Proporcje ciała zbliżają się do proporcji

noworodka, postawa wyprostowana dzięki

powiększeniu się narządów trzewnych

●

W naczyniach pojawia się krew

???

●

Skóra jest cienka, przezroczysta

różowoczerwona i pomarszczona,

całkowicie pokryta przez meszek płodowy i

maź

●

Płód zaczyna słyszeć, oczy całkowicie

ukształtowane, powieki otwierają się i

zamykają

24 tydzień ciąży

●

Znacznie wzrasta

aktywność

ruchowa płodu

●

Smółka gromadzi

się w jelitach

Trzeci

rymestr

Powstawanie intelektu i

osobowości

●

Końcowy etap rozwoju zarodka od 28

t.c do 40 t.c. czyli 7, 8, 9, miesiąc

ciąży

●

Zasadniczą cechą tego okresu jest

prawdopodobieństwo przeżycia poza

organizmem matki, zwiększające się z

każdym dniem trwania ciąży

●

Podczas tego tr

mestru waga płodu

podwaja się

(podczas ostatnich 6 tyg. ciąży –

ok. 2250 g)

płód

osiąga długość ok.

Trzeci

rymestr

cd.

●

Płód staje się mniej ruchliwy

●

Płód wytrwale wchłania i magazynuje

wapń i żelazo

●

Skóra stopniowo wygładza się i ciało

staje się prawie okrągłe

Siódmy miesiąc

●

Siedmiomiesięczny płód ma

przeciętnie 30 cm i waży 900-1350g

●

Jest to pierwszy moment w rozwoju

płodu, w którym możliwe jest

utrzymanie go przy życiu po

urodzeniu

●

Intensywny rozwój układu nerwowego

(a szczególnie mózgu) – (oddech,

połykanie,

regulacja

temp

eratury

ciała

)

●

Rozwój ośrodków słuchu, wzroku,

powonienia, mowy i ruchu

(nadwrażliwość smakowa)

●

Różnicowanie osobowośći płodu oparta na

strukturze i czynności jego układu

nerwowego

●

Powstaje: odruch ssania, odruch

poszukiwania pokarmu, odruch Moro,

odruch chwytny oraz odruch wykonywania

ruchów chodu

●

Puszysty meszek (lanugo), który miesiąc

wcześniej pokrywał całą skórę jest teraz

ograniczony do pleców i ramion

●

Płód potrafi się wyprostowac, płakać, ssać

kciuk i miewa czkawkę.

●

W siódmym miesiącu jądra zstępują do

moszny u większości płodów płci męskiej

Ósmy miesiąc

●

Płod waży od 1800g do 2200g i ma

przeciętnie ok. 33 cm długości.

●

Powstanie podściółki tłuszczowej pod

skórą płodu

●

Matowoczerwona skóra nabiera

odcienia różowego.

●

Problem – oddychanie, temperatura

ciała

●

Płód nie jest jeszcze przygotowany do

przyswajania pokarmu z zewnątrz

●

Ośmiomiesięczny

płód jest bardziej

podatny na

wszelkie zakażenia

●

Na tym etapie

niewiele jest róznic

pomiędzy 8-

miesięcznym

płodem a

noworodkiem

Dziewiaty miesiąc

●

W dziewiątym miesiącu płód waży od

2700g do 3600g i jego długość wynosi ok.

48-51 cm.

●

Płuca są calkowicie rozwinięte i gotowe do

pełnienia swojej funkcji

●

Płód jest mniej ruchliwy

●

Masa smółki przesuwa się z jelita cienkiego

do grubego.

●

Płod nabywa odporności

●

Wzrost paznokci, nabrzmiałe piersi

●

Wytworzenie się

barwnika oczu,

którego ostateczny

odcień powstanie

po zetknięciu ze

światłem po

urodzeniu

Document Outline