Postępowanie pooperacyjne

Postępowanie

pooperacyjne

Powinno obejmować:



Monitorowanie podstawowych parametrów

życiowych chorego



Terapię tlenową i rehabilitację oddechową



Monitorowanie gospodarki płynowej



Badania laboratoryjne i obrazowe



Zwalczanie bólu



Leczenie chorób współistniejących



Ułożenie chorego



Postępowanie z drenami



Odżywianie chorego



Opieka nad raną operacyjną

Monitorowanie

podstawowych parametrów

życiowych

Częstość pomiaru parametrów życiowych zależy

głównie od typu wykonanej operacji, wieku

chorego i jego stanu podczas pobytu na sali

wybudzeń.

Ciśnienie tętnicze krwi, tętno i częstość

oddechów powinny być zapisywane:

Co 15-30 minut aż do ustabilizowania stanu

chorego

Następnie co 1godzinę do chwili przeniesienia z

oddziału wybudzeniowego na oddział

pooperacyjny

Monitorowanie

podstawowych parametrów

życiowych

Ośrodkowe ciśnienie żylne trzeba okresowo

oceniać (4-8h), gdy:

- Operacja spowodowała znaczną utratę krwi

lub przesunięcia płynowe

Stan chorego podczas operacji nie był

stabilny

Gdy chory znajduje się na granicy

wydolności krążeniowo- oddechowej należy

założyć cewnik Swana-Ganza i zmierzyć

ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej

Monitorowanie

podstawowych parametrów

życiowych

W zależności od rodzaju operacji i

przedoperacyjnego stanu chorego mogą być

niezbędne inne rodzaje monitorowania np.:

Monitorowanie tętna na obwodzie

operowanych kończyn, a w przypadku dużych

zabiegów naczyniowych na wszystkich

kończynach

Po operacjach neurochirurgicznych konieczna

jest ocena stanu świadomości przeprowadzana

co 30 minut oparta na skali Glasgow oraz

pomiar ciśnienia wewnątrzczaszkowego

Terapia tlenowa i

rehabilitacja oddechowa

We wczesnym okresie pooperacyjnym mogą

występować zaburzenia wentylacji. Jeśli

operacja była przeprowadzona z intubacją,

należy sprawdzić:

-wydolność oddechową pacjenta

-chorym zaintubowanym i sztucznie

wentylowanym trzeba wykonywać toaletę

drzewa oskrzelowego oraz inne formy terapii

oddechowej

-po rozintubowaniu chorego może być konieczne

wsparcie maską lub „wąsami” tlenowymi.

Terapia tlenowa i

rehabilitacja oddechowa

Podstawowe znaczenie w minimalizowaniu

niedodmy ma głębokie oddychanie.

Okresowe głębokie wdechy mogą być

ułatwione przy użyciu spirometrów

wysiłkowych. Jest to szczególnie

użyteczne u chorych o wysokim ryzyku

powikłań płucnych. Wczesna mobilizacja,

zachęcanie do głębokiego oddychania

jest wystarczającym postępowaniem u

większości pacjentów.

Monitorowanie gospodarki

płynowej

U każdego chorego powinien być prowadzony

bilans płynowy. Należy odnotować rodzaj i

objętość przetaczanych płynów oraz

objętość i rodzaj płynów traconych.

Niedobory płynowe uzupełnia się najczęściej

roztworami krystaloidów. Po dużych

operacjach konieczna jest kontrola wartości

morfotycznych krwi oraz jonogramu.

Wszelkie niedobory należy uzupełniać

równocześnie monitorując skuteczność

takiego postępowania.

Monitorowanie gospodarki

płynowej

Dzienne zapotrzebowanie podstawowe osób

dorosłych wynosi 1500-2500ml i zależy od

wieku, płci, masy i powierzchni ciała.

Zapotrzebowanie podstawowe jest zwiększone

w przypadku:

Gorączki

Hiperwentylacji

Czynników zwiększających czynnik kataboliczny

Aby ocenić stan nawodnienia niezbędne są

dokładne informacje o przyjętych i wydalonych

przez chorego płynach.

Monitorowanie gospodarki

płynowej

Obowiązujące zasady dotyczące gospodarki

płynowej:

Zazwyczaj dziennie podaje się 1000-1500ml

fizjologicznego roztworu NaCl lub mleczanowy

płyn Ringera z około 1000ml 5% roztworu glukozy

W ciągu pierwszych 24h po operacji bardzo

ostrożnie podajemy potas

Tracone płyny poza moczem są izoosmolarne i

jeśli utratę soku żołądkowego lub jelitowego

zastępuje się fizjologicznym roztworem soli mogą

wystąpić zaburzenia elektrolitowe

Ilość przetaczanych płynów powinna być

dostosowana do wielkości utraty.

Badania laboratoryjne i

obrazowe

Podstawowe badania wykonywane po

operacjach to oznaczenie morfologii

gł. hemoglobiny, stężenia jonów sodu

i potasu, mocznika, kreatyniny i

glukozy. Wskazane jest również

oznaczenie INR i APTT.

W razie podejrzenia powikłań należy

wykonać badanie rentgenowskie lub

ultrasonograficzne.

Zwalczanie bólu

Ból pooperacyjny może powodować

zaburzenia funkcji układów: oddechowego,

pokarmowego, krążenia a także mięśni

szkieletowych co zwiększa częstość

występowania powikłań pooperacyjnych.

Wywołane bólem ograniczenie ruchomości

powoduje zastój żylny, zakrzepicę i

zatorowość.

Skuteczne zmniejszanie bólu poprawia

proces zdrowienia po operacjach.

Leczenie chorób

współistniejących

W zależności od typu choroby w okresie

okołooperacyjnym stosuje się

odpowiednią substytucję

farmakologiczną, podawaną najczęściej

w formie dożylnej, zgodnie z zaleceniami

ustalonymi przedoperacyjnie.

W razie wystąpienia nowych chorób,

konieczne jest przeprowadzenie szybkiej

diagnostyki dodatkowej i konsultacji ze

specjalistą w danej dziedzinie.

Ułożenie chorego

Jeśli nie ma przeciwwskazań chory powinien

być odwracany z boku na bok, początkowo

co 30 minut, a potem co godzinę przez

pierwsze 8-12h.

Aby zapobiec zastojowi żylnemu i powikłaniom

zakrzepowo- zatorowym zalecane jest

wczesne uruchomienie chorego i chodzenie.

Chorzy którzy nie mogą chodzić powinni

samodzielnie wykonywać ćwiczenia w łóżku

lub korzystać z pomocy rehabilitantów.

Postępowanie z drenami

Obowiązują następujące zasady:

Jeśli spodziewamy się, że drenaż jest większy

niż 50ml w ciągu 8h, dren powinien być

zaopatrzony w worek, dzięki któremu

minimalizuje się skażenie i możliwa jest ocena

ilości i jakości wydzieliny.

Jeśli drenaż jest mało wydolny, dren może

zostać pokryty opatrunkiem- powinien być

zmieniany nie rzadziej niż raz na dobę

Dren powinien być usunięty natychmiast kiedy

nie jest potrzebny

Dreny nie powinny być pozostawione na

miejscu dłużej niż 14 dni.

Odżywianie chorego

Chorzy poddani operacjom, które

naruszają ciągłość przewodu

pokarmowego oraz chorzy w stanie

krytycznym nie powinni być żywieni

doustnie dopóki nie powróci prawidłowa

czynność przewodu pokarmowego.

Jeśli rodzaj przeprowadzonej operacji

pozwala, można chorych odżywiać przez

sondę dożołądkowo lub dojelitowo.

Odżywianie chorego

Chorzy, którzy nie mogą być odżywiani

dojelitowo i u których nie przewiduje

się możliwości takiego odżywiania

przez kolejnych 7 dni, powinni być

odżywiani pozajelitowo. Także

chorych, którzy byli żywieni przed

operacją pozajelitowo należy tą

drogą odżywiać również po zabiegu.

Odżywianie chorego

W bezpośrednim przebiegu

pooperacyjnym żołądek może być

odbarczony przez sondę. Należy

jednak pamiętać o utrzymaniu

drożności sondy i często ją

przepłukiwać. Sonda powinna być

pozostawiona na miejscu przez 2-

3dni lub do czasu powrotu

prawidłowej perystaltyki.

Opieka nad raną operacyjną

Opatrunki z ran zamkniętych powinny być

usuwane dopiero 3 lub 4 dnia po operacji.

Odstępstwem od tego są sytuacje, gdy

opatrunek przesiąka treścią surowiczą,

krwistą lub ropną. Zmiana takiego opatrunku

likwiduje pożywkę dla potencjalnego ogniska

infekcji bakteryjnej. Opatrunek powinien być

także usunięty, gdy u chorego wystąpią objawy

zakażenia. Wtedy należy ranę skontrolować i

delikatnie ucisnąć obszar do niej przylegający.

Wydzielina z rany powinna zostać zbadana.

Opieka nad raną operacyjną

W razie skażenia rany podczas operacji:

Należy pozostawić skórę lub tkankę podskórną

otwartą i wykonać szew pierwotny odroczony

lub pozostawić ranę do zagojenia przez

ziarninowanie

Jeśli po upływie 4-5 dni rana zawiera tylko

płyn surowiczy lub niewielką ilość wysięku,

brzegi rany można zbliżyć szwami

Jeśli wyciek z rany jest znaczny lub występuje

zakażenie, rana powinna być pozostawiona do

zamknięcia przez ziarninowanie-ranę należy

pokryć wilgotnym opatrunkiem i zmieniać 1-2

razy dziennie.

Opieka nad raną operacyjną

Gojenie się ran przebiega szybciej, jeśli stan

odżywienia jest prawidłowy i jeśli nie

występują niedobory białka, witamin,

zwłaszcza C i A, oraz miedzi, magnezu i

innych pierwiastków śladowych.

Jeśli spodziewany jest deficyt witamin lub

mikroelementów, należy wprowadzić

pooperacyjną suplementację. Nie jest

natomiast możliwe przyspieszenie gojenia się

rany ponad normalną prędkość dzięki

wzmożeniu żywienia.

Document Outline