Rada Unii Europejskiej
• (znana również pod nazwą „Rada Ministrów”)
jest głównym organem decyzyjnym UE.
• Każdy kraj UE przewodniczy Radzie przez
okres sześciu miesięcy.
• W każdym zebraniu Rady uczestniczy jeden
minister z każdego państwa członkowskiego.
• To, który minister będzie reprezentował dany
kraj podczas zebrania Rady zależy od tematu
wpisanego do porządku obrad, np. sprawy
zagraniczne, rolnictwo, przemysł, transport,
ochrona środowiska itd.
Szczyt Rady Europejskiej
Szczyt, na którym zbierają się szefowie państw i rządów wszystkich krajów
UE
Co najmniej 3 razy w roku
Ustalane są na nim ogólne wytyczne dla działalności Unii
Lista państw, które przewodniczą do
2011 r.
• Portugalia styczeń – czerwiec 2007 r.
• Słowenia lipiec - grudzień 2007 r.
• Francja
styczeń – grudzień 2008 r.
• Republika Czeska styczeń – czerwiec 2008 r.
• Szwecja
lipiec – grudzień 2009 r.
• Hiszpania
styczeń - czerwiec 2010 r.
• Belgia lipiec – grudzień 2010 r.
• Węgry styczeń – czerwiec 2011 r.
•
Polska
Polska
lipiec – grudzień 2011 r.
lipiec – grudzień 2011 r.
Rada UE
• reprezentuje rządy państw członkowskich.
• Na mocy traktatu Rada nadal dzieli funkcję
prawodawczą i budżetową z Parlamentem
Europejskim
• oraz zachowuje swoją pierwszoplanową
rolę w dziedzinie wspólnej polityki
zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB)
oraz koordynacji polityki gospodarczej.
Rada
• dzieli władzę legislacyjną z Parlamentem
Europejskim w ramach tzw. procedury
współdecydowania
• Ponadto Rada i Parlament współdzielą
odpowiedzialność za przyjęcie budżetu UE.
• Do kompetencji Rady należy również
zawieranie
umów
międzynarodowych,
które zostały wcześniej wynegocjowane
przez Komisję.
Organizacja Rady
• Rada,
• w zależności od rozpatrywanych spraw,
• składa się bądź z ministrów spraw
zagranicznych każdego z państw
członkowskich Unii Europejskiej
(jest to wtedy tzw. Rada Ogólna)
• bądź z takiej samej liczby ministrów
innego resortu
(Rada Branżowa)
Razem istnieje dziewięć możliwych konfiguracji
Rady:
1. Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych
2. Rada ds. Gospodarczych i Finansowych (Ecofin)
3. Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw
Wewnętrznych (JHA)
4. Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej,
Zdrowia i Polityki dotyczącej Konsumentów
5. Rada ds. Konkurencyjności
6. Rada ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii
7. Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa
8. Rada ds. Środowiska
9. Rada ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury.
Przewodniczącym Rady jest minister z kraju
sprawującego aktualnie prezydencję.
Prezydencja Rady przypada co pół roku na
kolejne państwo członkowskie.
Organ
pomocniczy:
Committee of the Permanent Representatives
COREPER
Komitet Stałych Przedstawicieli
COREPER
Komitet Stałych Przedstawicieli
COREPER
Komitet pracuje w dwóch formułach:
• w składzie ambasadorów państw członkowskich
(tzw.CoreperII, właściwy dla spraw politycznych,
zawsze
odpowiedzialny za przygotowanie obrad Rady
ds.
Ogólnych Rady ds.. Finansowych)
• w składzie zastępców ambasadorów
(tzw.Coreper I,
odpowiedzialny za sprawy legislacyjno-
techniczne).
Rada Unii Europejskiej
Rada Unii Europejskiej
Rada ds.
Ogólnych
i stosunków
zewnętrznych
Ministrowie Spraw Zagranicznych
Ministrowie Rolnictwa
Ministrowie Transportu
Ministrowie Kultury
i.t.d.
Ministrowie
ds. Gospodarki i
Finansów
Rada
wyspecjalizowa
na –
złożona z
odpowiednich
ministrów
resortowych
kompetencje
Rada ma prawo:
podejmowania wszelkich uchwał w sprawach
funkcjonowania UE,
koordynowania polityki gospodarczej państw
członkowskich,
zawiera umowy międzynarodowe,
mianuje członków innych organów UE,
bierze udział w uchwalaniu budżetu
Rada Unii Europejskiej
Rada Unii Europejskiej
Kompetencje Rady
UE :
1. Prawodawcze:
wydawanie aktów prawotwórczych
(rozporządzenia, dyrektywy,decyzje),
wydawanie aktów nie stanowiących prawa
(zalecenia, opinie, stanowiska)
wzywanie Komisji Europejskiej do
określenia działań, w tym do inicjatywy
ustawodawczej
zmiana traktatów założycielskich
kompetencje w zakresie zawierania umów
międzynarodowych – negocjuje je Komisja
Europejska
decyzje dotyczące zawierania
wzmocnionej współpracy
Rada Unii Europejskiej
Rada Unii Europejskiej
Kompetencje Rady UE cd.
Inne
Zatwierdzanie list członków Komitetu
Ekonomiczno
- Społecznego
Wraz z Parlamentem Europejskim
uczestniczy w ustaleniu unijnego budżetu
(decydujący głos w przypadku wydatków
obligatoryjnych)
Koordynuje politykę gospodarczą w
przypadku kompetencji wyłącznych
Wspólnoty
Realizuje politykę w ramach II i III filaru
Rada Unii Europejskiej
Rada Unii Europejskiej
Tryb działania i sposób
podejmowania decyzji
Porządek obrad Rady obejmuje zawsze
dwie kategorie spraw:
tzw. sprawy A - przygotowane przez
Coreper i przyjmowane bez dyskusji
tzw. sprawy B – wymagające podjęcia
decyzji politycznej
Możliwe jest przeniesienie sprawy kategorii A do B,
ale dyskusje
nad nią i formalne rozstrzygnięcie nie mogą być
podjęte na tym
samym posiedzeniu, na którym zmieniono
kwalifikację danej
kwestii.
PROCEDURA WSPÓŁDECYDOWANIA
art. 251 TUE
• najbardziej skomplikowana procedura
legislacyjna
• mająca na celu zwiększenie roli
Parlamentu Europejskiego
• w procesie decyzyjnym
jest stosowana w sprawach
• związanych ze
• swobodą przesiedlania się, pracy,
• wzajemnym honorowaniem dyplomów
szkół wyższych,
• funkcjonowaniem rynku wewnętrznego,
wychowaniem,
• sprawami młodzieży i zdrowia, ochroną
konsumenta, badaniamii technologią
• oraz programami ekologicznymi
współdecydowanie
pierwsze czytanie
• w pierwszej fazie Komisja Europejska przekazuje
wniosek Radzie UE i Parlamentowi
• po pierwszym czytaniu i debacie w Parlamencie,
deputowani przekazują swoje stanowisko Radzie UE.
• Rada podsumowuje wniosek Komisji, stanowisko
Parlamentu i swoją opinię i ustala tzw wspólne
stanowisko common position.
• Jeśli Rada zgadza się z Komisją i Parlamentem,
decyzja musi zapaść kwalifikowaną większością
głosów, w przeciwnym razie konieczna jest
jednomyślność
drugie czytanie
• przyjęte przez Radę stanowisko wraca do
Parlamentu na drugie czytanie.
• Parlament ma trzy miesiące na podjęcie decyzji.
• jeśli Parlament zgodzi się ze wspólnym
stanowiskiem lub nie wypowie się,
• Rada uchwala akt prawny zgodny ze wspólnym
stanowiskiem
trzecie czytanie
• jeżeli Parlament absolutną większością głosów dokona
poprawek we wspólnym stanowisku lub całkowicie je
odrzuca to
• w takim przypadku powoływany jest Komitet Mediacji,
składający się z przedstawicieli Rady i parlamentu.
Jeśli Komitet Mediacji osiągnie kompromis, akt
przyjmowany jest wspólnie przez Parlament i Radę.
Jeśli w Komitecie Mediacji nie powstanie kompromis,
Rada może w ciągu 6 miesięcy kwalifikowaną
większością głosów potwierdzić wspólne stanowisko
wraz ze zmianami zaproponowanymi przez Parlament
Europejski. Projekt trafia wtedy na trzecie czytanie do
Parlamentu, który może absolutną większością głosów
odrzucić wspólne stanowisko uchwalone przez Radę.
decyzje Rady UE
• zapadają - w zależności od ich przedmiotu
- w trzech trybach:
• większością kwalifikowaną
• lub zwykłą większością głosów państw
członkowskich
• Jednomyślnie
.
Zgodnie z Traktatem Akcesyjnym, od 1
listopada 2004
liczba głosów przypadających państwom
członkowskim
przedstawia się następująco:
B
el
g
ia
C
ze
ch
y
D
an
ia
N
ie
m
cy
E
st
o
n
ia
G
re
cj
a
H
is
zp
an
ia
F
ra
n
cj
a
Ir
la
n
d
ia
W
ło
ch
y
C
yp
r
Ł
o
tw
a
L
itw
a
L
u
ks
em
b
u
rg
W
ęg
ry
M
al
ta
H
o
la
n
d
ia
A
u
st
ri
a
P
o
ls
k
a
P
o
rt
u
g
al
ia
S
ło
w
e
n
ia
S
ło
w
ac
ja
F
in
la
n
d
ia
S
zw
ec
ja
W
.B
ry
ta
n
ia
12
12
7 29
4
12 27 29 7 29
4 4 7
4
12 3
13 10
27
12
4 7
7 10 29
Rada UE – liczba głosów według krajów
345
Razem:
3
Malta
4
Cypr, Estonia, Luksemburg, Łotwa i Słowenia
7
Dania, Finlandia, Irlandia, Litwa i Słowacja
10
Austria, Bułgaria i Szwecja
12
Belgia, Czechy, Grecja, Portugalia i Węgry
13
Holandia
14
Rumunia
27
Hiszpania i Polska
29
Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy
Wiele decyzji wymaga „większości kwalifikowanej”, czyli
255 głosów oraz większości państw członkowskich
tryb głosowania kwalifikowanego
• przyjęty system "ważenia" głosów poszczególnych państw
ma zapewnić równowagę między dużymi i małymi państwami
członkowskimi, poprzez uwzględnienie ich potencjału
ekonomicznego i liczby ludności.
• ogólna liczba 87 głosów była, przed rozszerzeniem do 17
państw członkowskich, podzielona
• Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Włochy - po 10, Hiszpania -
8 Belgia, Grecja, Holandia, Portugalia - po 5, Austria i Szwecja
- po 4, Dania, Finlandia, Irlandia, po 3, Luksemburg - 2 głosy.
• jeśli głosowanie odbywało się na wniosek Komisji, dla jego
przyjęcia wymagano co najmniej 62 głosy opowiadające się
za wnioskiem, a w innych przypadkach - co najmniej 62
głosów oddanych przez co najmniej 10 państw
• mniejszość blokująca wniosek wynosiła obecnie 26 głosów
Traktat Nicejski
• wprowadził nowy podział głosów w Radzie UE
• przydzielając zarazem odpowiednią liczbę głosów
dwunastu nowym członkom
• ogólna liczba głosów w Radzie UE została
ustalona na 345,
• w tym cztery największe państwa - Niemcy,
Wielka Brytania, Francja i Włochy - dysponują 29
głosami każde
liczba głosów w Radzie UE po
rozszerzeniu do 27 państw
członkowskich 345
• Niemcy 29, Zjednoczone Królestwo 29, Francja
29, Włochy 29, Hiszpania 27, Polska 27,
Rumunia 14, Holandia 13, Grecja 12, Republika
Czeska 12, Belgia 12, Węgry 12, Portugalia 12,
Szwecja 10, Bułgaria 10, Austria 10, Słowacja 7,
Dania 7, Finlandia 7, Irlandia 7, Litwa 7, Łotwa 4,
Słowenia 4, Estonia 4, Cypr 4,Luksemburg 4,
Malta 3
Dla podjęcia decyzji kwalifikowaną
większością
• potrzebne jest co najmniej 258 głosów oddanych
przez większość państw
• jeśli głosowanie będzie się odbywać na wniosek
Komisji Europejskiej
• lub dwie trzecie państw w innych przypadkach
• ponadto Państwo Członkowskie może zażądać
potwierdzenia, że głosy «za» reprezentują ogółem
przynajmniej 62% ludności Unii
liczbę głosów przysługujących
poszczególnym
• Państwom Członkowskim określają Traktaty.
• Od 01.01.2007 roku kwalifikowana większość
głosów wymaga spełnienia następujących dwóch
warunków:
• większość Państw Członkowskich głosuje «za» (w
niektórych przypadkach większość dwóch trzecich
głosów);
• minimum 255 głosów «za», tzn. 73,9% wszystkich
głosów (mniej więcej taki sam procent jak w
poprzednim systemie).
• Jeśli wymagany procent nie zostanie uzyskany,
decyzja nie zostaje podjęta.
głosowanie jednomyślne
• nadal obowiązuje w sprawach najważniejszych dla
Unii Europejskiej i państw członkowskich:
• m.in. w kwestii rozszerzenia Unii i przyjęcia do
niej nowych państw, zmiany treści traktatów lub
wprowadzenia w życie nowej wspólnej polityki.
• głosowanie zwykłą większością głosów, kiedy to
każde państwo członkowskie dysponuje jednym
głosem, obowiązuje natomiast w sprawach o
mniejszym znaczeniu, np. proceduralnych.
W większości pozostałych
• spraw wymagana jest kwalifikowana
większość głosów,
• co oznacza, że decyzja nie może zostać
podjęta, jeżeli nie osiągnięto określonego
minimum głosów za.
• Liczba głosów, jakimi dysponuje każdy kraj
UE odzwierciedla mniej więcej liczbę
ludności tego kraju.
Rada podejmuje decyzje
• większością kwalifikowaną, z wyjątkiem
przypadków, w których traktaty przewidują
inną procedurę, taką jak decyzja
jednogłośna.
• głosowanie większością kwalifikowaną
zostało rozszerzone na wiele obszarów
polityki
• (na przykład imigracja lub kultura)
głosowanie w Radzie UE TL
• głosowanie większością kwalifikowaną w Radzie
zostało rozszerzone na nowe obszary polityki.
• Od 2014 r. większość kwalifikowaną będzie się
obliczać na zasadzie podwójnej większości:
państw członkowskich i ludności.
• Dzięki temu zwiększy się w Unii legitymacja
władzy.
• Podwójną większość stanowić będzie co najmniej
55% państw członkowskich reprezentujących co
najmniej 65% ludności UE
Rada UE
• będzie podejmowała większość decyzji w
drodze głosowania większością
kwalifikowaną.
• większość tę będzie się obliczać na
zasadzie podwójnej większości:
• aby dana decyzja mogła zostać przyjęta,
wymagane będzie poparcie co najmniej 55
proc. państw członkowskich (obecnie 15 na
27 krajów UE), reprezentujących co
najmniej 65 proc. ludności UE
Większość tę będzie się obliczać
• na zasadzie podwójnej większości: aby
dana decyzja mogła zostać przyjęta,
wymagane będzie poparcie co najmniej 55
proc. państw członkowskich (obecnie 15 na
27 krajów UE), reprezentujących co
najmniej 65 proc. ludności UE.
żeby uniemożliwić małej liczbie
• najbardziej zaludnionych państw
zablokowanie decyzji,
• mniejszość blokująca musi obejmować co
najmniej cztery państwa członkowskie,
• w przeciwnym razie uznaje się, że
większość kwalifikowana została
osiągnięta, nawet jeśli nie zostało
spełnione kryterium w zakresie liczby
ludności
mniejszość blokująca
• aby uniemożliwić małej liczbie najbardziej
zaludnionych państw zablokowanie
decyzji,
• mniejszość blokująca musi obejmować co
najmniej cztery państwa członkowskie, w
przeciwnym razie uznaje się, że większość
kwalifikowana została osiągnięta, nawet
jeśli nie zostało spełnione kryterium w
zakresie liczby ludności
głosowaniu większością kwalifikowaną
podlega
• więcej obszarów działalności. W interesie Unii
Europejskiej leży usprawnienie procesu decyzyjnego,
zwłaszcza w takich dziedzinach, jak przeciwdziałanie
zmianom klimatu, bezpieczeństwo energetyczne oraz
niesienie pomocy humanitarnej ludności dotkniętej
kryzysem w różnych stronach świata.
• Zmiany wprowadzono również w odniesieniu do
takich obszarów, jak inicjatywa obywatelska, ochrona
dyplomatyczna i konsularna oraz kwestie
proceduralne.
• zasada jednomyślności nadal będzie stosowana w
przypadku podatków, polityki zagranicznej, obrony
oraz zabezpieczenia społecznego.
zgodnie z traktatem lizbońskim
• głosowaniu większością kwalifikowaną
podlega więcej obszarów działalności
• Ta nowa metoda obliczeniowa zostanie
uzupełniona mechanizmem przypominającym
„kompromis z Janiny”, który powinien umożliwić
niewielkiej liczbie państw członkowskich (liczbie
bliskiej mniejszości blokującej) wyrażenie
sprzeciwu wobec danej decyzji. Rada musi zatem
dołożyć wszelkich starań, aby w rozsądnym
terminie znaleźć rozwiązanie zadowalające
obydwie strony.
zmiany wprowadzono
• również w odniesieniu do takich obszarów, jak
• inicjatywa obywatelska, ochrona
dyplomatyczna i konsularna
• oraz kwestie proceduralne
• zasada jednomyślności nadal będzie
stosowana w przypadku podatków,
• polityki zagranicznej,
• obrony oraz zabezpieczenia społecznego
Rada Europejska
• postanowiła, że
• ten nowy system zostanie wprowadzony w
2014 r.
• przez pierwsze trzy lata, tj. do 2017 roku,
• państwo członkowskie może zażądać,
• aby dany akt został przyjęty większością
kwalifikowaną określoną w aktualnie
obowiązującym Traktacie z Nicei
przewodniczący Rady Europejskiej
• utworzono nowe stałe stanowisko
• którego będzie wyznaczać
• Rada Europejska na okres dwóch i pół roku
• Zapewni to większą ciągłość i stabilność
pracom Rady Europejskiej
Przywódcy państw UE
• wybrali premiera Belgii na pierwszego
stałego przewodniczącego Rady
Europejskiej, tzw. prezydenta UE.
• Szefową unijnej dyplomacji zostanie
obecna unijna komisarz ds. handlu
Catherine Ashton z Wielkiej Brytanii. Dwa
nowe stanowiska zostały ustanowione na
mocy niedawno zatwierdzonego traktatu
lizbońskiego, który ma na celu wzmocnić
pozycję UE na arenie międzynarodowej i
usprawnić proces podejmowania decyzji.
Stały przewodniczący Rady
Europejskiej
• jest wybierany na okres dwóch i pół roku. Ten nowy
urząd zastępuje system rotacyjnego przewodnictwa w
Radzie, zgodnie z którym jedno z państw
członkowskich przewodniczyło najważniejszym
spotkaniom UE przez sześć miesięcy.
• Van Rompuy będzie m.in. przewodniczył ważnym
spotkaniom Rady oraz reprezentował UE na arenie
międzynarodowej. Będzie on również reprezentował
Radę w relacjach z innymi instytucjami UE.
• Catherine Ashton będzie mogła proponować działania
w zakresie polityki obronnej i bezpieczeństwa.
Zostanie jej również powierzone zadanie ustanowienia
sieci dyplomatów z całego świata, którzy będą ją
wspierać w pełnieniu nowych obowiązków
Główne zadanie osoby sprawującej
• tę funkcję, wybranej przez Radę
Europejską na dwuipółletnią kadencję,
• polega na zapewnieniu przygotowania i
ciągłości prac Rady Europejskiej oraz
działaniu na rzecz osiągnięcia konsensusu.
Funkcja przewodniczącego Rady
Europejskiej nie może być łączona z
innymi mandatami krajowymi.
urząd wysokiego przedstawiciela Unii ds.
zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
będzie on równolegle pełnić funkcję
wiceprzewodniczącego Komisji oraz
przewodniczącego Rady ds. Ogólnych i
Stosunków Zewnętrznych.
• wyznaczenie jednego reprezentanta
zwiększa spójność działań podejmowanych
na arenie międzynarodowej oraz wpływa
na poprawę wizerunku Unii w świecie
funkcje
• Unia będzie działać na arenie
międzynarodowej skuteczniej i spójniej
dzięki ustanowieniu urzędu wysokiego
przedstawiciela Unii ds. zagranicznych i
polityki bezpieczeństwa,
• który będzie jednocześnie pełnić funkcję
wiceprzewodniczącego Komisji
• oraz którego wspierać będzie nowa
Europejska Służba Działań Zewnętrznych
EEAS
• Wysokiego
przedstawiciela/wiceprzewodniczącego
będzie wspomagać
• wspólna Europejska Służba Działań
Zewnętrznych (EEAS)
• która będzie się składać z urzędników
• Rady i Komisji oraz pracowników służb
dyplomatycznych państw członkowskich
stanowisko wysokiego przedstawiciela
• nie tworzy nowych kompetencji,
• porządkuje działalność UE na arenie
międzynarodowej, pozwalając uniknąć
powtarzania działań i dezorganizacji.
• Przedstawiciel podejmuje działania w
dziedzinie polityki zagranicznej na
podstawie decyzji podjętych jednogłośnie
przez 27 państw członkowskich UE
Unia Europejska podejmuje działania
• wówczas, gdy zaistnieje potrzeba
przedstawienia spójnego stanowiska na
arenie międzynarodowej. W polityce
zagranicznej jest wiele kwestii, które
najlepiej rozwiązywać poprzez wspólne
działania państw członkowskich Unii
Europejskiej
Stanowisko wysokiego przedstawiciela
• nie tworzy nowych kompetencji, lecz
porządkuje działalność UE na arenie
międzynarodowej, pozwalając uniknąć
dublowania działań i dezorganizacji.
Przedstawiciel podejmuje działania w
dziedzinie polityki zagranicznej na podstawie
decyzji podjętych jednogłośnie przez 27
państw członkowskich UE.
• Działania osoby na tym stanowisku stanowią
uzupełnienie, a nie zastępienie, polityki
zagranicznej i wysiłków dyplomatycznych
poszczególnych państw członkowskich
polityka obrona
• zdolności militarne pozostają w rękach
poszczególnych krajów
• Traktat przewiduje, że państwa członkowskie
mogą udostępnić Unii zasoby cywilne i
wojskowe do celów operacji w ramach
wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony
• każde państwo członkowskie ma prawo
sprzeciwić się tego rodzaju operacjom, a
wszelkiego rodzaju wkład na ich rzecz
odbywa się na zasadzie dobrowolności
grupa państw członkowskich
• które wyrażają chęć i posiadają niezbędny
potencjał,
• może realizować operacje rozbrajania,
akcje humanitarne i ratownicze oraz
zadania doradztwa wojskowego i misje
utrzymania pokoju.
• Żadnego państwa członkowskiego nie
można zmusić do udziału w tego rodzaju
operacjach
pomoc humanitarna
• TL wprowadził szczególną podstawę
prawną dla pomocy humanitarnej
• Nacisk położony jest na stosowanie zasad
prawa międzynarodowego oraz
bezstronność, neutralność i brak
dyskryminacji.
• Traktat przewiduje również utworzenie
Europejskiego Ochotniczego Korpusu
Pomocy Humanitarnej