Magdalena Kutera

Kl. 1 f

 

 

Co to są mszaki?

Mszaki są obecnie najprościej zbudowanymi roślinami 
lądowymi. Cykl życiowy mszaków obejmuje dwa pokolenia: 
gametofit i sporofit.
Nie mają one wyspecjalizowanych tkanek przewodzących tak 
złożonych jak u innych roślin lądowych.
Mszaki są niewielkich rozmiarów co winika z braku ligniny w 
ścianach komórkowych i rozmnażania płciowego gametofitu

.

 

 

Budowa mszaków

bezlistna łodyżka

zarodnia

ulistniona łodyżka

chwytniki

Gametofit

Sporofit

 

 

Cykl rozwojowy mszaków

Cykl rozwojowy podzielony jest na 
dwa pokolenia: gametofit i sporofit.

 Z zarodników rozwijają się 
gametofity żeńskie i męskie. Na 
szczycie gametofitu rozwijają się 
rodnie lub plemnie. Plemniki za 
pomocą wici przemieszczają się z 
plemni do komórek jajowych w 
rodniach. Dochodzi do zapłodnienia.

Powstaje zygota, z której rozwija się 
sporofit. Dojrzały sporofit posiada 
łodyżkę i zarodnię, w której 
wytwarza zarodniki

 

 

 

 

Gametofit a sporofit

Gametofit jest to pokolenie 
rozmnażające się płciowo. 
U mszaków jest on wieloletni 
i zróżnicowany morfologicznie 
na łodyżkę, listki i chwytniki. 

Sporofit, pokolenie rozmnażające się 
przez zarodniki, przez całe życie jest 
związany z gametofitem, zamiera po 
wytworzeniu zarodników. Sporofit 
pobiera z gametofitu wodę z solami 
mineralnymi, przez większość życia 
przeprowadza fotosyntezę.

 

 

Podział mszaków

• Mchy
 - prątniki, mchy właściwe
 - torfowce 

• Wątrobowce
• Glewiki

 

 

Mchy właściwe

Mchy tworzą gęste darnie złożone z wielu osobników. 
Pojedyńcza roślina na postać ulistnionej łodyżki. U 
mchów właściwych rodnie i plemnie tworzone są na 
szczytach gemetoforów.

Przykłady:
 - płonnik strojny 
 - płonnik pospolity 
 - płonnik właściwy
 - żurawiec falisty
 - drabinowiec mroczny*

 

 

Płonnik strojny

 

 

Żurawiec falisty

 

 

Drabinowiec mroczny

 

 

Torfowce

Przykłady:
Torfowiec kończysty
Torfowiec nastroszony

Gametofity nie mają chwytników 
tak jak mchy właściwe, 
wytwarzają gametangia na 
bocznych łodyżkach. Posiadają 
martwe komórki, które chłoną 
wodę. 

Torfowce przy częstych opadach 
tworzą tzw. torfowiska składające 
się z żywych i nierozłożonych 
szczątków torfowców (torfu).

 

 

 

 

Wątrobowce

Gametofity mają postać 
blaszki lub spłaszczonej 
ulistnionej łodyżki. Nie 
tworzą darni. 
Wątrobowce posiadają 
najbardziej złożone 
gametofity.

Rodnie i plemnie 
tworzone są na 
specyficznych tworach. 
Sporofity są bardzo małe.

 

 

Porostnica wielokształtna

 

 

Glewiki

Gametofity są drobne, płatowate. Sporofity glewików 
nie zamierają po otworzeniu zarodni. Zarodnia otwiera się 
pękając od szczytu na dwie części. Jednak dzięki stale 
dzielącym się komórkom u nasady sporofit stale rośnie 
i wytwarza nowe zarodniki.

 

 

Glewik gładki

 

 

Znaczenie mszaków

Mszaki są roślinami pionierskimi. 
Tworzone przez nie darnie 
zmniejszają parowanie gleby i 
zabezpieczają przed wymyciem i 
wywianiem. 

Torfowiska wpływają na klimat 
poprzez wiązanie dużej ilości 
wody. Torf jest także 
wykorzystywany przez człowieka 
jako materiał opalowy, do 
wyrobu tektury, płyt 
izolacyjnych, surowiec do 
otrzymywania gazu palnego, 
nawóz, a także w medycynie do 
kąpieli borowinowych i przy 
wyrobie leków.

 

 

KONIEC