background image

PIERWSZA WIZYTA W 

PIERWSZA WIZYTA W 

URZĘDZIE

URZĘDZIE

background image

Ścieżka interesanta 

Ścieżka interesanta 

powinna być przedstawiona w sposób czytelny 

powinna być przedstawiona w sposób czytelny 

i przejrzysty - gdzie się udać, aby załatwić 

i przejrzysty - gdzie się udać, aby załatwić 

określoną sprawę; takie informacje powinny 

określoną sprawę; takie informacje powinny 

być umieszczone na tablicach informacyjnych 

być umieszczone na tablicach informacyjnych 

w urzędzie lub udzielane w punkcie 

w urzędzie lub udzielane w punkcie 

informacyjnym, a dotyczące oznakowania 

informacyjnym, a dotyczące oznakowania 

pokoi i urzędujących w nich pracowników wraz 

pokoi i urzędujących w nich pracowników wraz 

z zajmującym się przez nich zakresem spraw, 

z zajmującym się przez nich zakresem spraw, 

identyfikatorów urzędowych ( czytelnych, wraz 

identyfikatorów urzędowych ( czytelnych, wraz 

ze zdjęciem i nazwiskiem danej osoby ),

ze zdjęciem i nazwiskiem danej osoby ),

background image

Tablica informacyjna

Tablica informacyjna

 

 

powinny być na niej wywieszone 

powinny być na niej wywieszone 

wszelkie niezbędne informacje dla 

wszelkie niezbędne informacje dla 

petentów, w tym regulamin 

petentów, w tym regulamin 

organizacyjny jednostki, wskazanie 

organizacyjny jednostki, wskazanie 

imienne kierowników referatów i 

imienne kierowników referatów i 

odpowiednich numerów ich pokoi,

odpowiednich numerów ich pokoi,

background image

Mapa

Mapa

 

 

także powinna być umieszczona w 

także powinna być umieszczona w 

widocznym miejscu np. na tablicy , 

widocznym miejscu np. na tablicy , 

jeśli budynek jednostki jest tak 

jeśli budynek jednostki jest tak 

duży, że istnieje 

duży, że istnieje 

prawdopodobieństwo zabłądzenia w 

prawdopodobieństwo zabłądzenia w 

nim, oraz także w przypadku, gdy 

nim, oraz także w przypadku, gdy 

dana jednostka posiada filie,

dana jednostka posiada filie,

background image

Ścieżka interesanta

Ścieżka interesanta

 

 

to poszczególne etapy, które musi 

to poszczególne etapy, które musi 

on przebyć w celu załatwienia 

on przebyć w celu załatwienia 

swojej sprawy; ale nie musi to robić 

swojej sprawy; ale nie musi to robić 

osobiście - ścieżkę ta mogą 

osobiście - ścieżkę ta mogą 

przebywać jego dokumenty zamiast 

przebywać jego dokumenty zamiast 

niego; musi być jednak świadomy, 

niego; musi być jednak świadomy, 

jaką drogę one przebędą.

jaką drogę one przebędą.

background image

Czas załatwienia sprawy 

Czas załatwienia sprawy 

w urzędzie 

w urzędzie 

sprawa powinna być załatwiona niezwłocznie, 

sprawa powinna być załatwiona niezwłocznie, 

w miarę możliwości jak najszybciej; ramy 

w miarę możliwości jak najszybciej; ramy 

czasowe całego postępowania wyznacza 

czasowe całego postępowania wyznacza 

kodeks postępowania administracyjnego, 

kodeks postępowania administracyjnego, 

wskazując, iż sprawa prosta powinna być 

wskazując, iż sprawa prosta powinna być 

załatwiona w ciągu miesiąca, a sprawa 

załatwiona w ciągu miesiąca, a sprawa 

skomplikowana - w ciągu 2 miesięcy; możliwe 

skomplikowana - w ciągu 2 miesięcy; możliwe 

jest modyfikowanie tych terminów przez 

jest modyfikowanie tych terminów przez 

przepisy szczegółowe, zawarte np. w aktach 

przepisy szczegółowe, zawarte np. w aktach 

prawa miejscowego. 

prawa miejscowego. 

background image

Sposób załatwienia 

Sposób załatwienia 

sprawy w urzędzie 

sprawy w urzędzie 

zależy od czasu jej załatwienia, 

zależy od czasu jej załatwienia, 

profesjonalizmu obsługujących 

profesjonalizmu obsługujących 

petentów urzędników, ich 

petentów urzędników, ich 

bezstronności, zorganizowania 

bezstronności, zorganizowania 

sprawnego obiegu informacji i 

sprawnego obiegu informacji i 

współdziałania miedzy "komórkami" 

współdziałania miedzy "komórkami" 

jednostki, kompleksowej obsługi 

jednostki, kompleksowej obsługi 

petenta, życzliwości i kulturalności ze 

petenta, życzliwości i kulturalności ze 

strony urzędników ( dążenie do 

strony urzędników ( dążenie do 

realizacji hasła "dobrej administracji" ).

realizacji hasła "dobrej administracji" ).

background image

Punkt Obsługi Klienta

Punkt Obsługi Klienta

Podstawowym celem działalności 

Podstawowym celem działalności 

Punktu Obsługi Interesanta jest 

Punktu Obsługi Interesanta jest 

poprawa jakości i komfortu obsługi 

poprawa jakości i komfortu obsługi 

obywatela. Jest to możliwe dzięki:

obywatela. Jest to możliwe dzięki:

profesjonalnej obsłudze, 

profesjonalnej obsłudze, 

skróceniu czasu załatwiania spraw 

skróceniu czasu załatwiania spraw 

w urzędzie, 

w urzędzie, 

polepszeniu warunków 

polepszeniu warunków 

technicznych obsługi interesanta,

technicznych obsługi interesanta,

 

 

background image

Pracownicy Punktu  

Pracownicy Punktu  

udzielają informacji o:

udzielają informacji o:

 

 

zakresie działania wydziałów Urzędu 

zakresie działania wydziałów Urzędu 

 

 

rodzaju, miejscu i trybie załatwiania 

rodzaju, miejscu i trybie załatwiania 

poszczególnych spraw, sposobie ich 

poszczególnych spraw, sposobie ich 

załatwiania 

załatwiania 

 

 

stanie zaawansowania prowadzonej 

stanie zaawansowania prowadzonej 

sprawy

sprawy

background image

Punkt Obsługi Interesanta to 

Punkt Obsługi Interesanta to 

miejsce, w którym osoba 

miejsce, w którym osoba 

zainteresowana otrzyma karty 

zainteresowana otrzyma karty 

informacyjne, wnioski  (w 

informacyjne, wnioski  (w 

wypełnieniu, których pomocą służą 

wypełnieniu, których pomocą służą 

pracownicy). 

pracownicy). 

background image

Nowe zasady obsługi klienta

Nowe zasady obsługi klienta

Od momentu, kiedy kilkanaście lat 

Od momentu, kiedy kilkanaście lat 

temu zmieniła się sytuacja polityczna i 

temu zmieniła się sytuacja polityczna i 

gospodarcza w naszym kraju, 

gospodarcza w naszym kraju, 

obywatele stali się bardziej 

obywatele stali się bardziej 

wymagający w stosunku do 

wymagający w stosunku do 

pracowników urzędów. Także wejście 

pracowników urzędów. Także wejście 

do UE i innych struktur wymusiły na 

do UE i innych struktur wymusiły na 

urzędach opracowanie nowych zasad 

urzędach opracowanie nowych zasad 

obsługi obywateli. 

obsługi obywateli. 

background image

Standardowo obowiązki w urzędzie nie 

Standardowo obowiązki w urzędzie nie 

różnią od obowiązków wykonywanych w 

różnią od obowiązków wykonywanych w 

innych miejscach. Są to głównie:

innych miejscach. Są to głównie:

 

 

• 

• 

łączenie rozmów,

łączenie rozmów,

• 

• 

ewidencja i prowadzenie korespondencji,

ewidencja i prowadzenie korespondencji,

• 

• 

prowadzenie listy obecności pracowników,

prowadzenie listy obecności pracowników,

• 

• 

prowadzenie kalendarza przełożonego,

prowadzenie kalendarza przełożonego,

• 

• 

współpraca z innymi komórkami organizacyjnymi,

współpraca z innymi komórkami organizacyjnymi,

• 

• 

współpraca z innymi urzędami/instytucjami,

współpraca z innymi urzędami/instytucjami,

• 

• 

przyjmowanie i obsługa gości,

przyjmowanie i obsługa gości,

• 

• 

zaopatrzenie biura,

zaopatrzenie biura,

• 

• 

organizacja spotkań, zebrań, wyjazdów 

organizacja spotkań, zebrań, wyjazdów 

służbowych,

służbowych,

• 

• 

tłumaczenia,

tłumaczenia,

• 

• 

udzielanie informacji,

udzielanie informacji,

• 

• 

obsługa klientów urzędu.

obsługa klientów urzędu.

background image

Większość z tych obowiązków należy wykonywać 

Większość z tych obowiązków należy wykonywać 

zgodnie z przepisami obowiązującymi w urzędach. 

zgodnie z przepisami obowiązującymi w urzędach. 

Specyfika pracy w urzędzie polega głównie na tym, że 

Specyfika pracy w urzędzie polega głównie na tym, że 

jego pracownik nie ma tak dużej swobody w kreowaniu 

jego pracownik nie ma tak dużej swobody w kreowaniu 

wewnętrznych procesów i procedur jaką mają 

wewnętrznych procesów i procedur jaką mają 

pracownicy firm prywatnych. Kodeks postępowania 

pracownicy firm prywatnych. Kodeks postępowania 

administracyjnego określa termin, w jakim należy 

administracyjnego określa termin, w jakim należy 

udzielić odpowiedzi klientowi. Innym przykładem może 

udzielić odpowiedzi klientowi. Innym przykładem może 

być postępowanie z korespondencją. Firmy mają pewną 

być postępowanie z korespondencją. Firmy mają pewną 

dowolność w zakresie graficznego i formalnego 

dowolność w zakresie graficznego i formalnego 

wyglądu pism czy obiegu dokumentów. Urzędy muszą 

wyglądu pism czy obiegu dokumentów. Urzędy muszą 

ściśle trzymać się nadrzędnych przepisów 

ściśle trzymać się nadrzędnych przepisów 

(resortowych, archiwizacyjnych). 

(resortowych, archiwizacyjnych). 

background image

Profesjonalna obsługa 

Profesjonalna obsługa 

klienta w urzędzie 

klienta w urzędzie 

Jednym z głównych dokumentów 

Jednym z głównych dokumentów 

obowiązujących pracowników 

obowiązujących pracowników 

urzędów na terenie całej UE jest 

urzędów na terenie całej UE jest 

Europejski Kodeks Dobrej 

Europejski Kodeks Dobrej 

Administracji, przyjęty przez 

Administracji, przyjęty przez 

Parlament Europejski w dniu 6 

Parlament Europejski w dniu 6 

września 2001 roku. 

września 2001 roku. 

background image

Główne zasady, które ustanawia i 

Główne zasady, które ustanawia i 

reguluje ten kodeks to:

reguluje ten kodeks to:

 

 

• 

• 

zasada praworządności - wszystkie decyzje mają być 

zasada praworządności - wszystkie decyzje mają być 

podejmowane zgodnie z obowiązującymi przepisami,

podejmowane zgodnie z obowiązującymi przepisami,

• 

• 

zasada niedyskryminowania - obywatele znajdujący 

zasada niedyskryminowania - obywatele znajdujący 

się w podobnej sytuacji powinni być traktowani równo, 

się w podobnej sytuacji powinni być traktowani równo, 

bez względu na różnice między nimi (np. wiek, płeć, 

bez względu na różnice między nimi (np. wiek, płeć, 

orientacja seksualna),

orientacja seksualna),

• 

• 

zasada współmierności - przyjęte przez urzędnika 

zasada współmierności - przyjęte przez urzędnika 

działania wobec klienta będą współmierne do 

działania wobec klienta będą współmierne do 

obranego celu,

obranego celu,

• 

• 

zakaz nadużywania uprawnień - urzędnik może 

zakaz nadużywania uprawnień - urzędnik może 

korzystać z udzielonych mu uprawnień do osiągnięcia 

korzystać z udzielonych mu uprawnień do osiągnięcia 

celów, dla których zostały mu one nadane,

celów, dla których zostały mu one nadane,

background image

C.d. zasad

C.d. zasad

• 

• 

zasada bezstronności i niezależności - 

zasada bezstronności i niezależności - 

urzędnik musi postępować bezstronnie i 

urzędnik musi postępować bezstronnie i 

niezależnie, to znaczy, że na jego 

niezależnie, to znaczy, że na jego 

decyzje nie będą miały wpływu żadne 

decyzje nie będą miały wpływu żadne 

czynniki ograniczające bezstronność i 

czynniki ograniczające bezstronność i 

niezależność (np. interes osobisty, 

niezależność (np. interes osobisty, 

rodzinny),

rodzinny),

• 

• 

zasada obiektywności - urzędnik ma 

zasada obiektywności - urzędnik ma 

obowiązek uwzględnić wszystkie 

obowiązek uwzględnić wszystkie 

czynniki, które należą do sprawy, i 

czynniki, które należą do sprawy, i 

nadać im właściwe znaczenie,

nadać im właściwe znaczenie,

background image

c.d.zasad

c.d.zasad

• 

• 

zgodne z prawem oczekiwania oraz 

zgodne z prawem oczekiwania oraz 

konsekwentne działanie i doradztwo - urzędnik 

konsekwentne działanie i doradztwo - urzędnik 

musi działać konsekwentnie, zgodnie z 

musi działać konsekwentnie, zgodnie z 

praktykami administracyjnymi obowiązującymi 

praktykami administracyjnymi obowiązującymi 

daną instytucję oraz udzielać porad klientowi 

daną instytucję oraz udzielać porad klientowi 

na temat możliwego sposobu postępowania,

na temat możliwego sposobu postępowania,

• 

• 

zasada uczciwości - urzędnik powinien 

zasada uczciwości - urzędnik powinien 

postępować uczciwie, rzetelnie i rozsądnie,

postępować uczciwie, rzetelnie i rozsądnie,

• 

• 

zasada uprzejmości - urzędnik musi 

zasada uprzejmości - urzędnik musi 

zachowywać się wobec klienta w sposób 

zachowywać się wobec klienta w sposób 

właściwy, uprzejmy, musi również być dostępny 

właściwy, uprzejmy, musi również być dostępny 

dla klienta (np. kontakt bezpośredni, 

dla klienta (np. kontakt bezpośredni, 

telefoniczny, korespondencyjny),

telefoniczny, korespondencyjny),

background image

c.d.zasad

c.d.zasad

• 

• 

zasada odpowiadania na pisma w języku 

zasada odpowiadania na pisma w języku 

obywatela - na terenie UE urzędnik ma 

obywatela - na terenie UE urzędnik ma 

obowiązek udzielić pisemnej odpowiedzi w 

obowiązek udzielić pisemnej odpowiedzi w 

języku, w którym pismo od klienta 

języku, w którym pismo od klienta 

otrzymał,

otrzymał,

• 

• 

potwierdzenie odbioru i podanie 

potwierdzenie odbioru i podanie 

nazwiska właściwego urzędnika - w ciągu 2 

nazwiska właściwego urzędnika - w ciągu 2 

tygodni należy udzielić klientowi 

tygodni należy udzielić klientowi 

potwierdzenia odbioru każdego pisma 

potwierdzenia odbioru każdego pisma 

złożonego do instytucji wraz z podaniem 

złożonego do instytucji wraz z podaniem 

danych urzędnika, który sprawą się 

danych urzędnika, który sprawą się 

zajmuje,

zajmuje,

background image

c.d. zasad

c.d. zasad

 

 

zobowiązanie do przekazania sprawy do właściwej 

zobowiązanie do przekazania sprawy do właściwej 

jednostki organizacyjnej instytucji - jeżeli pismo 

jednostki organizacyjnej instytucji - jeżeli pismo 

wpłynęło do jednostki, która nie ma kompetencji do 

wpłynęło do jednostki, która nie ma kompetencji do 

załatwienia danej sprawy, to dana jednostka przekazuje 

załatwienia danej sprawy, to dana jednostka przekazuje 

ją do właściwego organu,

ją do właściwego organu,

• 

• 

prawo wysłuchania i złożenia oświadczenia - urzędnik 

prawo wysłuchania i złożenia oświadczenia - urzędnik 

ma obowiązek umożliwić klientowi prawo do obrony na 

ma obowiązek umożliwić klientowi prawo do obrony na 

każdym etapie załatwiania sprawy,

każdym etapie załatwiania sprawy,

• 

• 

stosowny termin złożenia decyzji - urzędnik ma 

stosowny termin złożenia decyzji - urzędnik ma 

obowiązek przestrzegać określonych terminów 

obowiązek przestrzegać określonych terminów 

udzielania odpowiedzi na złożone przez klientów pisma,

udzielania odpowiedzi na złożone przez klientów pisma,

• 

• 

obowiązek uzasadnienia decyzji - urzędnik, oprócz 

obowiązek uzasadnienia decyzji - urzędnik, oprócz 

treści decyzji, ma obowiązek podać klientowi 

treści decyzji, ma obowiązek podać klientowi 

uzasadnienie tej decyzji,

uzasadnienie tej decyzji,

• 

• 

informacja o możliwościach odwołania - urzędnik musi 

informacja o możliwościach odwołania - urzędnik musi 

zawsze poinformować klienta o możliwościach odwołania 

zawsze poinformować klienta o możliwościach odwołania 

się od decyzji podjętej przez urząd,

się od decyzji podjętej przez urząd,

background image

c.d. zasad

c.d. zasad

• 

• 

przekazanie podjętej decyzji - każdy 

przekazanie podjętej decyzji - każdy 

klient powinien być powiadomiony o decyzji 

klient powinien być powiadomiony o decyzji 

urzędu, kiedy zostanie ona podjęta,

urzędu, kiedy zostanie ona podjęta,

• 

• 

ochrona danych osobowych - urzędnik ma 

ochrona danych osobowych - urzędnik ma 

obowiązek chronić dane osobowe klientów 

obowiązek chronić dane osobowe klientów 

na mocy odpowiednich przepisów,

na mocy odpowiednich przepisów,

• 

• 

prośba o udzielenie informacji - klient ma 

prośba o udzielenie informacji - klient ma 

prawo do uzyskania wszystkich informacji 

prawo do uzyskania wszystkich informacji 

związanych z jego sprawą.

związanych z jego sprawą.

background image

c.d.zasad

c.d.zasad

• 

• 

zasada odpowiadania na pisma w języku 

zasada odpowiadania na pisma w języku 

obywatela - na terenie UE urzędnik ma 

obywatela - na terenie UE urzędnik ma 

obowiązek udzielić pisemnej odpowiedzi w 

obowiązek udzielić pisemnej odpowiedzi w 

języku, w którym pismo od klienta 

języku, w którym pismo od klienta 

otrzymał,

otrzymał,

• 

• 

potwierdzenie odbioru i podanie 

potwierdzenie odbioru i podanie 

nazwiska właściwego urzędnika - w ciągu 2 

nazwiska właściwego urzędnika - w ciągu 2 

tygodni należy udzielić klientowi 

tygodni należy udzielić klientowi 

potwierdzenia odbioru każdego pisma 

potwierdzenia odbioru każdego pisma 

złożonego do instytucji wraz z podaniem 

złożonego do instytucji wraz z podaniem 

danych urzędnika, który sprawą się 

danych urzędnika, który sprawą się 

zajmuje,

zajmuje,

background image

Trudne sytuacje w 

Trudne sytuacje w 

sekretariacie 

sekretariacie 

Większość sekretariatów w urzędach ma ciągły 

Większość sekretariatów w urzędach ma ciągły 

kontakt z klientem (telefoniczny i bezpośredni). 

kontakt z klientem (telefoniczny i bezpośredni). 

Klienci urzędów to często osoby, u których stres 

Klienci urzędów to często osoby, u których stres 

wywołany jest samą koniecznością wizyty w 

wywołany jest samą koniecznością wizyty w 

urzędzie (np. w sądzie, urzędzie skarbowym). Wielu 

urzędzie (np. w sądzie, urzędzie skarbowym). Wielu 

osobom bowiem urząd kojarzy się z niemiłą 

osobom bowiem urząd kojarzy się z niemiłą 

obsługą, gdzie urzędnik może w zasadzie wszystko, 

obsługą, gdzie urzędnik może w zasadzie wszystko, 

a prawa klienta są pomijane. Ale wynika to w 

a prawa klienta są pomijane. Ale wynika to w 

większości przypadków ze stereotypowego 

większości przypadków ze stereotypowego 

postrzegania urzędów. Obecnie kultura obsługi 

postrzegania urzędów. Obecnie kultura obsługi 

klienta w urzędzie się zmienia i jest on traktowany 

klienta w urzędzie się zmienia i jest on traktowany 

rzeczywiście jak klient, a nie jak „petent” (w wielu 

rzeczywiście jak klient, a nie jak „petent” (w wielu 

urzędach odchodzi się już od tego terminu). 

urzędach odchodzi się już od tego terminu). 

background image

Każdy z nas pewnie spotkał się z 

Każdy z nas pewnie spotkał się z 

sytuacją, gdy odsyłano nas od 

sytuacją, gdy odsyłano nas od 

pokoju do pokoju i w konsekwencji 

pokoju do pokoju i w konsekwencji 

nie udawało nam się nic załatwić, co 

nie udawało nam się nic załatwić, co 

powodowało u nas zdenerwowanie 

powodowało u nas zdenerwowanie 

czy złość. I właśnie z tymi emocjami 

czy złość. I właśnie z tymi emocjami 

wielu osobom kojarzy się wizyta w 

wielu osobom kojarzy się wizyta w 

urzędzie. 

urzędzie. 

background image

Sekretariat

Sekretariat

Najczęściej to sekretariat jest pierwszym miejscem, 

Najczęściej to sekretariat jest pierwszym miejscem, 

do którego przychodzą klienci, aby zapytać, do 

do którego przychodzą klienci, aby zapytać, do 

kogo mają się udać w konkretnej sprawie. Rolą 

kogo mają się udać w konkretnej sprawie. Rolą 

pracownika sekretariatu jest udzielenie 

pracownika sekretariatu jest udzielenie 

wiarygodnej, szybkiej i rzeczowej informacji. Od 

wiarygodnej, szybkiej i rzeczowej informacji. Od 

tego zależy czy klient od razu trafi do właściwego 

tego zależy czy klient od razu trafi do właściwego 

departamentu/urzędnika, czy będzie zadowolony z 

departamentu/urzędnika, czy będzie zadowolony z 

obsługi czy też nie. I nie chodzi tutaj o to, aby 

obsługi czy też nie. I nie chodzi tutaj o to, aby 

sprawa została załatwiona tak jak on by chciał, aby 

sprawa została załatwiona tak jak on by chciał, aby 

była załatwiona, tylko o to, aby urzędnik udzielił mu 

była załatwiona, tylko o to, aby urzędnik udzielił mu 

wyczerpujących informacji, zgodnych z faktycznym 

wyczerpujących informacji, zgodnych z faktycznym 

stanem prawnym. 

stanem prawnym. 

background image

Profesjonalnie zachowujący 

Profesjonalnie zachowujący 

się pracownik w urzędzie 

się pracownik w urzędzie 

powinien: 

powinien: 

• 

• 

dowiedzieć się, czego sprawa dotyczy,

dowiedzieć się, czego sprawa dotyczy,

• 

• 

dokładnie słuchać tego co mówi klient i ewentualnie 

dokładnie słuchać tego co mówi klient i ewentualnie 

notować,

notować,

• 

• 

dopytać o szczegóły sprawy, jeżeli nie ma pewności 

dopytać o szczegóły sprawy, jeżeli nie ma pewności 

co do tego, a nie z góry przewidywać o co klientowi 

co do tego, a nie z góry przewidywać o co klientowi 

chodzi,

chodzi,

• 

• 

dostosować słownictwo, którego używa, do poziomu 

dostosować słownictwo, którego używa, do poziomu 

klienta, czyli nie używać słów/terminów, które dla 

klienta, czyli nie używać słów/terminów, które dla 

przeciętnego obywatela nie są zrozumiałe 

przeciętnego obywatela nie są zrozumiałe 

(specjalistycznych terminów prawniczych) bez 

(specjalistycznych terminów prawniczych) bez 

dokładnego wyjaśnienia ich znaczenia,

dokładnego wyjaśnienia ich znaczenia,

• 

• 

udzielić rzetelnych danych kontaktowych do 

udzielić rzetelnych danych kontaktowych do 

kompetentnego pracownika urzędu, który załatwi 

kompetentnego pracownika urzędu, który załatwi 

sprawę klienta.

sprawę klienta.

Ponadto, w każdej relacji z klientem trzeba pamiętać o 

Ponadto, w każdej relacji z klientem trzeba pamiętać o 

zasadach kodeksu, o którym była mowa wyżej.

zasadach kodeksu, o którym była mowa wyżej.

background image

RADA: Jeżeli klient jest 

RADA: Jeżeli klient jest 

zdenerwowany, nie 

zdenerwowany, nie 

należy: 

należy: 

 

 

mu przerywać,

mu przerywać,

• 

• 

uspokajać go,

uspokajać go,

• 

• 

wdawać się w kłótnię,

wdawać się w kłótnię,

• 

• 

obrażać go,

obrażać go,

• 

• 

poddawać się emocjom

poddawać się emocjom

background image

Takie zachowania mogą go jeszcze 

Takie zachowania mogą go jeszcze 

bardziej zdenerwować. Należy 

bardziej zdenerwować. Należy 

spokojnie wysłuchać, a następnie 

spokojnie wysłuchać, a następnie 

przejść do cierpliwego udzielania 

przejść do cierpliwego udzielania 

merytorycznych informacji. 

merytorycznych informacji. 

background image

Standardy obsługi klienta

Standardy obsługi klienta

Pamiętaj, że w każdej sytuacji 

Pamiętaj, że w każdej sytuacji 

reprezentujesz urząd.

reprezentujesz urząd.

background image

Standardy obsługi klienta

Standardy obsługi klienta

1. Zawsze przyjmuj odpowiedzialność za 

1. Zawsze przyjmuj odpowiedzialność za 

Urząd i współpracowników przed Klientem.

Urząd i współpracowników przed Klientem.

2. Pamiętaj o Kliencie wewnętrznym, 

2. Pamiętaj o Kliencie wewnętrznym, 

którym jest pracownik innego wydziału. 

którym jest pracownik innego wydziału. 

Traktuj go tak, jak Klienta zewnętrznego.

Traktuj go tak, jak Klienta zewnętrznego.

3. Zawsze pamiętaj o tym, e poza Urzędem 

3. Zawsze pamiętaj o tym, e poza Urzędem 

możesz być rozpoznany jako pracownik 

możesz być rozpoznany jako pracownik 

Urzędu 

Urzędu 

background image

c.d.

c.d.

4. W różnych sytuacjach publicznych, w których 

4. W różnych sytuacjach publicznych, w których 

bierzesz udział, bądź przygotowany do udzielenia 

bierzesz udział, bądź przygotowany do udzielenia 

informacji o Urzędzie.

informacji o Urzędzie.

5. Zawsze pamiętaj o podstawowych normach 

5. Zawsze pamiętaj o podstawowych normach 

dobrego zachowania.

dobrego zachowania.

6. Nie wygłaszaj uwag krytycznych na temat 

6. Nie wygłaszaj uwag krytycznych na temat 

Urzędu, nie przekazuj plotek.

Urzędu, nie przekazuj plotek.

7. Zrób wszystko, aby tworzyć pozytywny 

7. Zrób wszystko, aby tworzyć pozytywny 

wizerunek Urzędu i

wizerunek Urzędu i

     

     

urzędników.

urzędników.

background image

Stale poszerzaj swoj

Stale poszerzaj swoj

wiedz

wiedz

o obowi

o obowi

ą

ą

zujących

zujących

przepisach i procedurach

przepisach i procedurach

1. Systematycznie poszerzaj swoja wiedze o 

1. Systematycznie poszerzaj swoja wiedze o 

obowiązujących przepisach i procedurach. W 

obowiązujących przepisach i procedurach. W 

szczególności zajmuj się tymi z nich, które są w 

szczególności zajmuj się tymi z nich, które są w 

zakresie Twoich obowiązków.

zakresie Twoich obowiązków.

2. Wykorzystując wszelkie dostępne źródła 

2. Wykorzystując wszelkie dostępne źródła 

(telewizja prasa, materiały wewnętrzne Urzędu), 

(telewizja prasa, materiały wewnętrzne Urzędu), 

gromadź

gromadź

    

    

informacje o wszystkich zmianach, które 

informacje o wszystkich zmianach, które 

mogłyby dotyczyć Interesantów 

mogłyby dotyczyć Interesantów 

background image

Dbaj o swój wygl

Dbaj o swój wygl

ą

ą

d

d

zewnętrzny

zewnętrzny

1. Zawsze pamiętaj, że reprezentujesz 

1. Zawsze pamiętaj, że reprezentujesz 

bardzo specyficzna instytucje, jaka jest 

bardzo specyficzna instytucje, jaka jest 

Urząd. Twój ubiór i wygląd zawsze musza 

Urząd. Twój ubiór i wygląd zawsze musza 

budzić zaufanie Klientów.

budzić zaufanie Klientów.

2. Dbaj o czystość i higienę osobista.

2. Dbaj o czystość i higienę osobista.

3. Starannie dbaj o wygląd rąk, paznokci, 

3. Starannie dbaj o wygląd rąk, paznokci, 

włosów.

włosów.

4. Używaj kosmetyków bezzapachowych 

4. Używaj kosmetyków bezzapachowych 

lub o

lub o

    

    

stonowanych, subtelnych zapachach.

stonowanych, subtelnych zapachach.

background image

5. Nie ulegaj sezonowym modom;

5. Nie ulegaj sezonowym modom;

pamietaj, aby ubrania dobierac

pamietaj, aby ubrania dobierac

odpowiednio do swojej osoby (wiek,

odpowiednio do swojej osoby (wiek,

typ sylwetki, etc), pory dnia i

typ sylwetki, etc), pory dnia i

powagi Urzedu, który

powagi Urzedu, który

reprezentujesz.

reprezentujesz.

6. Ubieraj sie w neutralne, stonowane

6. Ubieraj sie w neutralne, stonowane

kolory. Unikaj bardzo widocznych

kolory. Unikaj bardzo widocznych

wzorów.

wzorów.

7. Decydujac sie na makija i ozdoby

7. Decydujac sie na makija i ozdoby

pamietaj, aby były dyskretne i nie

pamietaj, aby były dyskretne i nie

rzucajace sie w oczy.

rzucajace sie w oczy.

background image

Dbaj o swoje stanowisko

Dbaj o swoje stanowisko

prac

prac

1. Dbaj o porządek na swoim biurku, przechowuj na 

1. Dbaj o porządek na swoim biurku, przechowuj na 

nim tylko przedmioty związane z wykonywana 

nim tylko przedmioty związane z wykonywana 

praca.

praca.

2. Na biurku przechowuj tylko dokumenty dotyczące 

2. Na biurku przechowuj tylko dokumenty dotyczące 

aktualnie obsługiwanego Klienta/ załatwianej 

aktualnie obsługiwanego Klienta/ załatwianej 

sprawy. Inne dokumenty na

sprawy. Inne dokumenty na

     

     

bieżąco odkładaj na miejsce do tego przeznaczone.

bieżąco odkładaj na miejsce do tego przeznaczone.

3. Pamiętaj o umieszczeniu w zasięgu wzroku (w 

3. Pamiętaj o umieszczeniu w zasięgu wzroku (w 

sposób niewidoczny dla Klienta) spisu 

sposób niewidoczny dla Klienta) spisu 

najważniejszych numerów telefonów oraz innych 

najważniejszych numerów telefonów oraz innych 

informacji niezbędnych do sprawnej obsługi.

informacji niezbędnych do sprawnej obsługi.

background image

Wykazuj zainteresowanie 

Wykazuj zainteresowanie 

klientom

klientom

1.Zwracaj uwagę na wchodzących do placówki Klientów akcentując 

1.Zwracaj uwagę na wchodzących do placówki Klientów akcentując 

to skinieniem głowy, przyjaznym uśmiechem.

to skinieniem głowy, przyjaznym uśmiechem.

2. Gdy po zachowaniu Klienta widzisz, że czuje się On niepewnie w 

2. Gdy po zachowaniu Klienta widzisz, że czuje się On niepewnie w 

Urzędzie, pomóż Mu kierując Go do punktu informacyjnego.

Urzędzie, pomóż Mu kierując Go do punktu informacyjnego.

3. Gdy Klient podejdzie do twojego stanowiska, jak najszybciej 

3. Gdy Klient podejdzie do twojego stanowiska, jak najszybciej 

rozpocznij obsługę.

rozpocznij obsługę.

4. Jeśli musisz dokończyć czynności nie możesz natychmiast zając 

4. Jeśli musisz dokończyć czynności nie możesz natychmiast zając 

się Klientem, przywitaj Klienta, krótko wyjaśnij mu przyczynę, 

się Klientem, przywitaj Klienta, krótko wyjaśnij mu przyczynę, 

przeproś za zwłokę i poproś o chwile cierpliwości.

przeproś za zwłokę i poproś o chwile cierpliwości.

5. Jeśli pamiętasz Klienta staraj się zaakcentować, że go 

5. Jeśli pamiętasz Klienta staraj się zaakcentować, że go 

rozpoznajesz. (uśmiechem, skinieniem głowy, gestem, krótkim 

rozpoznajesz. (uśmiechem, skinieniem głowy, gestem, krótkim 

komentarzem nawiązującym do poprzedniej wizyty )

komentarzem nawiązującym do poprzedniej wizyty )

background image

Uprzejmie witaj Klientów i

Uprzejmie witaj Klientów i

oferuj im swoj

oferuj im swoj

pomoc

pomoc

1. Skup uwagę wyłącznie na Kliencie do którego się zwracasz.

1. Skup uwagę wyłącznie na Kliencie do którego się zwracasz.

2. Jeśli pozwala na to architektura stanowiska i warunki, wstań podczas powitania.

2. Jeśli pozwala na to architektura stanowiska i warunki, wstań podczas powitania.

3. Podczas powitania zawsze utrzymuj kontakt wzrokowy z Klientem.

3. Podczas powitania zawsze utrzymuj kontakt wzrokowy z Klientem.

4. Witając Klienta, zawsze użyj zwrotu grzecznościowego „Dzień dobry” .

4. Witając Klienta, zawsze użyj zwrotu grzecznościowego „Dzień dobry” .

5. Pamiętaj o tym, aby stać, siedzieć przodem do Klienta, z którym rozmawiasz.

5. Pamiętaj o tym, aby stać, siedzieć przodem do Klienta, z którym rozmawiasz.

6. Mów do Klienta spokojnie i wyraźnie.

6. Mów do Klienta spokojnie i wyraźnie.

7. Staraj się dokładnie zrozumieć powód wizyty Klienta w Urzędzie ,zadając mu – 

7. Staraj się dokładnie zrozumieć powód wizyty Klienta w Urzędzie ,zadając mu – 

jeśli będzie taka potrzeba – dodatkowe pytania.

jeśli będzie taka potrzeba – dodatkowe pytania.

8. Skieruj Klienta do właściwej osoby lub – jeśli masz takie kompetencje– załatw 

8. Skieruj Klienta do właściwej osoby lub – jeśli masz takie kompetencje– załatw 

sprawę Klienta.

sprawę Klienta.

background image

Obsługuj

Obsługuj

ą

ą

c Klienta b

c Klienta b

a

a

d

d

z

z

skoncentrowany na nim i

skoncentrowany na nim i

jego sprawie

jego sprawie

1. Odpowiadaj wyczerpująco na pytania i wątpliwości Klienta.

1. Odpowiadaj wyczerpująco na pytania i wątpliwości Klienta.

2. Odbierając telefon w trakcie obsługi staraj się, aby Klient nie 

2. Odbierając telefon w trakcie obsługi staraj się, aby Klient nie 

czekał

czekał

     

     

długo na kontynuowanie obsługi.

długo na kontynuowanie obsługi.

3. Odchodząc ze stanowiska wyjaśnij, dlaczego to robisz i określ 

3. Odchodząc ze stanowiska wyjaśnij, dlaczego to robisz i określ 

w

w

      

      

przybliżeniu czas, jak długo cię nie będzie.

przybliżeniu czas, jak długo cię nie będzie.

4. Podczas obsługi nie zajmuj się czynnościami, które nie są 

4. Podczas obsługi nie zajmuj się czynnościami, które nie są 

związane z załatwieniem sprawy Klienta.

związane z załatwieniem sprawy Klienta.

5. Nie spożywaj posiłków w obecności Klienta. Na Twoim biurku 

5. Nie spożywaj posiłków w obecności Klienta. Na Twoim biurku 

może stać jedynie szklanka z woda.

może stać jedynie szklanka z woda.

background image

Rozpocznij obsług

Rozpocznij obsług

ę 

ę 

od wyja

od wyja

ś

ś

nienia Klientowi 

nienia Klientowi 

w jasny i zrozumiały sposób,

w jasny i zrozumiały sposób,

jak załatwi

jak załatwi

ć 

ć 

spraw

spraw

ę

ę

1. Postępuj tak, aby Klient odczuł, że jesteś po to, żeby pomóc mu w 

1. Postępuj tak, aby Klient odczuł, że jesteś po to, żeby pomóc mu w 

załatwieniu jego sprawy.

załatwieniu jego sprawy.

2. Zorientuj się, czy Klient załatwia tę sprawę po raz pierwszy. Taka 

2. Zorientuj się, czy Klient załatwia tę sprawę po raz pierwszy. Taka 

sytuacja może wymagać od Ciebie szczególnej pomocy Klientowi.

sytuacja może wymagać od Ciebie szczególnej pomocy Klientowi.

3. Wyjaśnij w sposób uporządkowany, co Klient powinien zrobić, aby 

3. Wyjaśnij w sposób uporządkowany, co Klient powinien zrobić, aby 

załatwić sprawę, z która przyszedł do Urzędu.

załatwić sprawę, z która przyszedł do Urzędu.

4. Zadawaj pytania, aby dokładnie zrozumieć sprawę, z jaka przyszedł 

4. Zadawaj pytania, aby dokładnie zrozumieć sprawę, z jaka przyszedł 

klient.

klient.

5. Przekaż informację rzeczowo i w możliwie najkrótszym czasie.

5. Przekaż informację rzeczowo i w możliwie najkrótszym czasie.

6. Upewnij się, że Twoje wyjaśnienia zostały dobrze zrozumiane przez 

6. Upewnij się, że Twoje wyjaśnienia zostały dobrze zrozumiane przez 

Klienta.

Klienta.

7. W przypadku złożonych procedur zapytaj, czy zapisać Klientowi na 

7. W przypadku złożonych procedur zapytaj, czy zapisać Klientowi na 

kartce listę wszystkich czynności, które powinien wykonać. W typowych 

kartce listę wszystkich czynności, które powinien wykonać. W typowych 

sprawach wręcz Klientowi kartę informacyjna.

sprawach wręcz Klientowi kartę informacyjna.

8. Jeśli opisana sytuacja ma miejsce przy stanowisku obsługi: zachęć 

8. Jeśli opisana sytuacja ma miejsce przy stanowisku obsługi: zachęć 

Klienta do korzystania na przyszłość z usług punktu informacyjnego w 

Klienta do korzystania na przyszłość z usług punktu informacyjnego w 

Urzędzie, gdzie czas oczekiwania na informacje będzie krótszy niż przy 

Urzędzie, gdzie czas oczekiwania na informacje będzie krótszy niż przy 

stanowisku obsługi.

stanowisku obsługi.

background image

Przekazuj

Przekazuj

ą

ą

c Klientom wymagane przez

c Klientom wymagane przez

procedur

procedur

ę 

ę 

formularze wyja

formularze wyja

ś

ś

nij cel oraz sposób

nij cel oraz sposób

ich wypełnienia

ich wypełnienia

1. Miej zawsze przygotowane zestawy formularzy.

1. Miej zawsze przygotowane zestawy formularzy.

2. Wykorzystaj wzory wypełnionych formularzy do wytłumaczenia Klientowi, jak wypełnić 

2. Wykorzystaj wzory wypełnionych formularzy do wytłumaczenia Klientowi, jak wypełnić 

dany formularz.

dany formularz.

3. Wyjaśnij cel wypełniania formularzy (liczbę egzemplarzy oraz zakres informacji).

3. Wyjaśnij cel wypełniania formularzy (liczbę egzemplarzy oraz zakres informacji).

4. Poinformuj Klienta, do kogo ma złożyć wypełnione formularze (podaj numer stanowiska lub 

4. Poinformuj Klienta, do kogo ma złożyć wypełnione formularze (podaj numer stanowiska lub 

pokoju, adres).

pokoju, adres).

5. Przekaż Klientowi listę dokumentów dodatkowych, które powinien dostarczyć do Urzędu (w 

5. Przekaż Klientowi listę dokumentów dodatkowych, które powinien dostarczyć do Urzędu (w 

typowych sprawach - kartę informacyjna).

typowych sprawach - kartę informacyjna).

6. Jeśli Klient nie wie, przekaż jak w prosty sposób może uzyskać potrzebne do wypełnienia 

6. Jeśli Klient nie wie, przekaż jak w prosty sposób może uzyskać potrzebne do wypełnienia 

dane.

dane.

7. Poinformuj Klienta o wszystkich opłatach, które powinien uiścić. Wskaż możliwe miejsca 

7. Poinformuj Klienta o wszystkich opłatach, które powinien uiścić. Wskaż możliwe miejsca 

(bank, poczta, kasa Urzędu) wraz z informacja o braku prowizji przy wpłatach w kasie Urzędu.

(bank, poczta, kasa Urzędu) wraz z informacja o braku prowizji przy wpłatach w kasie Urzędu.

8. Upewnij się, e wszystko jest zrozumiałe dla Klienta.

8. Upewnij się, e wszystko jest zrozumiałe dla Klienta.

background image

Pomóż

Pomóż

 

 

Klientowi na miejscu sprawnie i

Klientowi na miejscu sprawnie i

prawidłowo wypełni

prawidłowo wypełni

ć 

ć 

formularze oraz

formularze oraz

przygotowa

przygotowa

ć 

ć 

wymagane dokumenty

wymagane dokumenty

1. Upewnij się, e sposób wypełnienia formularza jest zrozumiały dla 

1. Upewnij się, e sposób wypełnienia formularza jest zrozumiały dla 

Klienta. Jeśli nie, zaproponuj Klientowi pomoc podczas jego wypełniania.

Klienta. Jeśli nie, zaproponuj Klientowi pomoc podczas jego wypełniania.

2. Wyjaśnij Klientowi, jak wypełnić formularz, co i jak wpisać w 

2. Wyjaśnij Klientowi, jak wypełnić formularz, co i jak wpisać w 

poszczególne jego pola.

poszczególne jego pola.

3. Wyjaśnij Klientowi, skąd może wziąć odpowiednie dane do formularza.

3. Wyjaśnij Klientowi, skąd może wziąć odpowiednie dane do formularza.

4. Wskaż  Klientowi najdogodniejsze miejsce do wypełnienia formularza 

4. Wskaż  Klientowi najdogodniejsze miejsce do wypełnienia formularza 

w Urzędzie.

w Urzędzie.

5. Zaproponuj wykonanie kserokopii oryginalnych dokumentów, jeśli 

5. Zaproponuj wykonanie kserokopii oryginalnych dokumentów, jeśli 

Klient wcześniej ich nie przygotował.

Klient wcześniej ich nie przygotował.

background image

Potwierd

Potwierd

ź 

ź 

prawidłowo

prawidłowo

ść 

ść 

składanych przez Klienta 

składanych przez Klienta 

dokumentów

dokumentów

1. Wyjaśnij Klientowi cel sprawdzania dokumentów.

1. Wyjaśnij Klientowi cel sprawdzania dokumentów.

2. Jeżeli pojawiły się błędy w składanych formularzach lub dokumentach, 

2. Jeżeli pojawiły się błędy w składanych formularzach lub dokumentach, 

znajdź sposób poprawienia błędu jak najmniej uciążliwy dla Klienta.

znajdź sposób poprawienia błędu jak najmniej uciążliwy dla Klienta.

3. Nie pouczaj Klienta, wskazując mu popełnione przez Niego błędy w 

3. Nie pouczaj Klienta, wskazując mu popełnione przez Niego błędy w 

formularzach.

formularzach.

4. Potwierdź, że Klient wypełnił prawidłowo formularz.

4. Potwierdź, że Klient wypełnił prawidłowo formularz.

5. Podaj dokładny termin załatwienia jego sprawy.

5. Podaj dokładny termin załatwienia jego sprawy.

6. Poproś o numer telefonu w celu skontaktowania się w razie potrzeby 

6. Poproś o numer telefonu w celu skontaktowania się w razie potrzeby 

uzyskania dodatkowych informacji lub wyjaśnień.

uzyskania dodatkowych informacji lub wyjaśnień.

background image

B

B

a

a

d

d

ź 

ź 

dyskretny i dbaj o

dyskretny i dbaj o

poufno

poufno

ść 

ść 

spraw Klienta

spraw Klienta

1. Dbaj o to, aby w trakcie obsługi Klientów przy twoim 

1. Dbaj o to, aby w trakcie obsługi Klientów przy twoim 

stanowisku

stanowisku

znajdowała się tylko osoba aktualnie obsługiwana.

znajdowała się tylko osoba aktualnie obsługiwana.

2. Osoby usiłujące uzyskać informacje w trakcie obsługi innego 

2. Osoby usiłujące uzyskać informacje w trakcie obsługi innego 

Klienta

Klienta

     

     

poproś grzecznie o chwile cierpliwości, aż skończysz obsługę. 

poproś grzecznie o chwile cierpliwości, aż skończysz obsługę. 

Poproś także o zachowanie odpowiedniej odległości od 

Poproś także o zachowanie odpowiedniej odległości od 

stanowiska.

stanowiska.

3. Nigdy nie rozmawiaj przy Kliencie o sprawach innych Klientów.

3. Nigdy nie rozmawiaj przy Kliencie o sprawach innych Klientów.

4. Dokumenty Klientów przechowuj w taki sposób, aby inni 

4. Dokumenty Klientów przechowuj w taki sposób, aby inni 

Klienci niemieli możliwości ich odczytania.

Klienci niemieli możliwości ich odczytania.

background image

Traktuj Klienta z

Traktuj Klienta z

szacunkiem

szacunkiem

1. Traktuj wszystkich Klientów z jednakowym szacunkiem, bez względu 

1. Traktuj wszystkich Klientów z jednakowym szacunkiem, bez względu 

na to, jak wyglądają, jak mówią, z jaka sprawa przychodzą do Urzędu

na to, jak wyglądają, jak mówią, z jaka sprawa przychodzą do Urzędu

2. Nie komentuj opinii, decyzji, sytuacji życiowej Klienta.

2. Nie komentuj opinii, decyzji, sytuacji życiowej Klienta.

3. Nie oceniaj sprawy Klienta jako mało ważnej, nie istotnej. Pamiętaj, że 

3. Nie oceniaj sprawy Klienta jako mało ważnej, nie istotnej. Pamiętaj, że 

dla Klienta jego sprawa jest najważniejsza.

dla Klienta jego sprawa jest najważniejsza.

4. Nie pouczaj Klienta – życzliwie informuj. Nie kpij, nie bądź ironiczny, 

4. Nie pouczaj Klienta – życzliwie informuj. Nie kpij, nie bądź ironiczny, 

nie wyśmiewaj Klienta, ani jego zachowań. Bądź życzliwy.

nie wyśmiewaj Klienta, ani jego zachowań. Bądź życzliwy.

5. Nie okazuj zniecierpliwienia, gdy Klient czegoś nie rozumie. Wytłumacz 

5. Nie okazuj zniecierpliwienia, gdy Klient czegoś nie rozumie. Wytłumacz 

jeszcze raz – to  ułatwi sprawne załatwienie sprawy.

jeszcze raz – to  ułatwi sprawne załatwienie sprawy.

background image

Zako

Zako

n

n

cz w uprzejmy

cz w uprzejmy

sposób rozmow

sposób rozmow

z

z

Klientem

Klientem

1. Jeśli jest taka potrzeba poinformuj Klienta o wszystkich załącznikach,

1. Jeśli jest taka potrzeba poinformuj Klienta o wszystkich załącznikach,

       

       

które powinien załączyć składając  dokumenty (wręcz kartę informacyjna z 

które powinien załączyć składając  dokumenty (wręcz kartę informacyjna z 

zakreślonymi punktami dotyczącymi tego Klienta).

zakreślonymi punktami dotyczącymi tego Klienta).

2. Jeśli jest taka potrzeba poinformuj Klienta o wszystkich opłatach, które 

2. Jeśli jest taka potrzeba poinformuj Klienta o wszystkich opłatach, które 

powinien uiścić.  Wskaż możliwe miejsca (bank, poczta, kasa Urzędu) wraz z 

powinien uiścić.  Wskaż możliwe miejsca (bank, poczta, kasa Urzędu) wraz z 

informacja o

informacja o

      

      

braku prowizji przy wpłatach w kasie Urzędu.

braku prowizji przy wpłatach w kasie Urzędu.

3. Przekaż numery telefonów kontaktowych, jeżeli taka potrzeba wynikła z 

3. Przekaż numery telefonów kontaktowych, jeżeli taka potrzeba wynikła z 

przeprowadzonej rozmowy z Klientem.

przeprowadzonej rozmowy z Klientem.

4. Poproś o numer telefonu w celu skontaktowania się w razie potrzeby 

4. Poproś o numer telefonu w celu skontaktowania się w razie potrzeby 

uzyskania dodatkowych informacji lub wyjaśnień.

uzyskania dodatkowych informacji lub wyjaśnień.

5. Zapytaj, w czym jeszcze możesz pomóc Klientowi.

5. Zapytaj, w czym jeszcze możesz pomóc Klientowi.

6. Pożegnaj Klienta uprzejmie.

6. Pożegnaj Klienta uprzejmie.

background image

Rozmowa telefoniczna z 

Rozmowa telefoniczna z 

klientem

klientem

background image

Dzwoni

Dzwoni

ą

ą

c do Klienta przeprowad

c do Klienta przeprowad

ź 

ź 

rozmow

rozmow

ę 

ę 

w

w

miły i profesjonalny sposób

miły i profesjonalny sposób

1. Zanim zadzwonisz do Klienta przygotuj się do rozmowy (jakie 

1. Zanim zadzwonisz do Klienta przygotuj się do rozmowy (jakie 

informacje chcesz przekazać, numery telefonów, etc).

informacje chcesz przekazać, numery telefonów, etc).

2. Powitaj Klienta, upewnij się, że rozmawiasz z właściwa osoba.

2. Powitaj Klienta, upewnij się, że rozmawiasz z właściwa osoba.

3. Podaj nazwę Urzędu, swoje imię i nazwisko oraz swój Wydział (lub 

3. Podaj nazwę Urzędu, swoje imię i nazwisko oraz swój Wydział (lub 

swoje stanowisko).

swoje stanowisko).

4. Przedstaw jasno cel swojego telefonu do Klienta. Jeśli to możliwe 

4. Przedstaw jasno cel swojego telefonu do Klienta. Jeśli to możliwe 

powołaj się na jakiś fakt (np. wcześniejsza rozmowę).

powołaj się na jakiś fakt (np. wcześniejsza rozmowę).

5. Zapytaj się, czy Klient może teraz z Tobą rozmawiać przez X minut.

5. Zapytaj się, czy Klient może teraz z Tobą rozmawiać przez X minut.

6. Koncząc, podziękuj Klientowi za rozmowę i pożegnaj Go uprzejmie.

6. Koncząc, podziękuj Klientowi za rozmowę i pożegnaj Go uprzejmie.

background image

Przestrzegaj zasad

Przestrzegaj zasad

rozmowy telefonicznej

rozmowy telefonicznej

1. Odbieraj telefon nie później, niż po trzecim sygnale.

1. Odbieraj telefon nie później, niż po trzecim sygnale.

2. Przedstaw się wyraźnie, podając, nazwę Urzędu i wydziału, swoje imię i nazwisko

2. Przedstaw się wyraźnie, podając, nazwę Urzędu i wydziału, swoje imię i nazwisko

3. Dzwoniąc do Klienta, upewnij się z kim rozmawiasz i czy jest to dobry moment na rozmowę.

3. Dzwoniąc do Klienta, upewnij się z kim rozmawiasz i czy jest to dobry moment na rozmowę.

4. Rozmawiając, nie zajmuj się innymi sprawami (np. jedzeniem!, praca przy komputerze).

4. Rozmawiając, nie zajmuj się innymi sprawami (np. jedzeniem!, praca przy komputerze).

5. Informacje dotyczące danego Klienta przekazuj zawsze tylko i wyłącznie bezpośrednio jemu.

5. Informacje dotyczące danego Klienta przekazuj zawsze tylko i wyłącznie bezpośrednio jemu.

6. Używaj krótkich zdań – są one bardziej zrozumiałe.

6. Używaj krótkich zdań – są one bardziej zrozumiałe.

7. „Uśmiechaj się” przez telefon – dbaj o to, aby Twój głos brzmiał życzliwie.

7. „Uśmiechaj się” przez telefon – dbaj o to, aby Twój głos brzmiał życzliwie.

8. Dbaj o to, aby do Klienta nie docierały głosy osób trzecich (współpracowników). Szczególnie

8. Dbaj o to, aby do Klienta nie docierały głosy osób trzecich (współpracowników). Szczególnie

       

       

zwróć na to uwagę, gdy odkładasz słuchawkę i odchodzisz od stanowiska. 

zwróć na to uwagę, gdy odkładasz słuchawkę i odchodzisz od stanowiska. 

9. Staraj się nie tłumaczyć przez telefon spraw skomplikowanych. Zaproś, o ile to możliwe, Klienta do Urzędu.

9. Staraj się nie tłumaczyć przez telefon spraw skomplikowanych. Zaproś, o ile to możliwe, Klienta do Urzędu.

10. Upewnij się, e klient dobrze zrozumiał przekazana wiadomość. Powtórz uzgodnienia.

10. Upewnij się, e klient dobrze zrozumiał przekazana wiadomość. Powtórz uzgodnienia.

11. Po zakończeniu rozmowy nie odkładaj słuchawki zanim nie zrobi tego Twój rozmówca.

11. Po zakończeniu rozmowy nie odkładaj słuchawki zanim nie zrobi tego Twój rozmówca.

background image

Traktuj Klient dzwoni

Traktuj Klient dzwoni

ą

ą

cego do Urz

cego do Urz

ę

ę

du w

du w

miły i profesjonalny sposób

miły i profesjonalny sposób

1. Przywitaj się, podaj nazwę wydziału, swoje imię i nazwisko.

1. Przywitaj się, podaj nazwę wydziału, swoje imię i nazwisko.

2. Zapytaj, w czym możesz pomóc.

2. Zapytaj, w czym możesz pomóc.

3. Jeśli to konieczne dopytaj o szczegóły sprawy, z jaka Klient dzwoni do 

3. Jeśli to konieczne dopytaj o szczegóły sprawy, z jaka Klient dzwoni do 

Urzędu.

Urzędu.

4. Przekaż Klientowi możliwie dokładne informacje, do których masz 

4. Przekaż Klientowi możliwie dokładne informacje, do których masz 

dostęp. Ewentualnie poproś o numer telefonu wyjaśniając, że oddzwonisz 

dostęp. Ewentualnie poproś o numer telefonu wyjaśniając, że oddzwonisz 

tego samego -najpóźniej następnego - dnia.

tego samego -najpóźniej następnego - dnia.

5. Jeśli w ustalonym terminie nie masz dla Klienta obiecanych informacji, 

5. Jeśli w ustalonym terminie nie masz dla Klienta obiecanych informacji, 

zadzwoń do Niego podając nowy termin kontaktu.

zadzwoń do Niego podając nowy termin kontaktu.

6. Zawsze kontaktuj się z Klientem w ustalonym z Nim terminie.

6. Zawsze kontaktuj się z Klientem w ustalonym z Nim terminie.

background image

Każd

Każd

ą 

ą 

rozmow

rozmow

ę 

ę 

telefoniczn

telefoniczn

ą 

ą 

tego wymagaj

tego wymagaj

ą

ą

c

c

ą 

ą 

przeł

przeł

ą

ą

cz do 

cz do 

wła

wła

ś

ś

ciwej osoby za pierwszym razem

ciwej osoby za pierwszym razem

1. Miej zawsze pod ręka aktualny spis z numerami wewnętrznymi 

1. Miej zawsze pod ręka aktualny spis z numerami wewnętrznymi 

pracowników Urzędu.

pracowników Urzędu.

2. Poinformuj Klienta do kogo go przełączasz. Przedstaw 

2. Poinformuj Klienta do kogo go przełączasz. Przedstaw 

pracownika z imienia i nazwiska, podaj jego stanowisko.

pracownika z imienia i nazwiska, podaj jego stanowisko.

3. Upewnij Klienta, że osoba, z która go połączysz jest najbardziej 

3. Upewnij Klienta, że osoba, z która go połączysz jest najbardziej 

odpowiednia, aby zająć sie jego sprawa.

odpowiednia, aby zająć sie jego sprawa.

4. Gdy połączysz sie z osoba, której będziesz przekazywać 

4. Gdy połączysz sie z osoba, której będziesz przekazywać 

rozmowę, powiedz w kilku słowach, w jakiej sprawie dzwoni Klient.

rozmowę, powiedz w kilku słowach, w jakiej sprawie dzwoni Klient.

5. Jeżeli przełączenie trwa dłużej ni kilkadziesiąt sekund lub jeśli z 

5. Jeżeli przełączenie trwa dłużej ni kilkadziesiąt sekund lub jeśli z 

innych powodów połączenie Klienta z właściwa osoba jest w danej 

innych powodów połączenie Klienta z właściwa osoba jest w danej 

chwili niemożliwe, wróć do rozmowy z Klientem i daj Mu możliwość 

chwili niemożliwe, wróć do rozmowy z Klientem i daj Mu możliwość 

wyboru sposobu załatwienia sprawy:

wyboru sposobu załatwienia sprawy:

• 

• 

pracownik oddzwoni z informacja do Klienta.

pracownik oddzwoni z informacja do Klienta.

• 

• 

Klient sam zadzwoni w późniejszym  ściśle określonym terminie.

Klient sam zadzwoni w późniejszym  ściśle określonym terminie.

Bezpośredni numer telefonu do innego pracownika Urzędu wraz z 

Bezpośredni numer telefonu do innego pracownika Urzędu wraz z 

jego imieniem i nazwiskiem dawaj tylko wtedy, gdy jesteś pewien, 

jego imieniem i nazwiskiem dawaj tylko wtedy, gdy jesteś pewien, 

że Klient uzyska u niego potrzebne Mu informacje.

że Klient uzyska u niego potrzebne Mu informacje.

background image

Nie prowad

Nie prowad

ź 

ź 

prywatnych rozmów telefonicznych w 

prywatnych rozmów telefonicznych w 

obecno

obecno

ś

ś

ci Klienta.

ci Klienta.

1. Prywatny telefon komórkowy wyłącz w 

1. Prywatny telefon komórkowy wyłącz w 

godzinach pracy lub ustaw na wyciszenie.

godzinach pracy lub ustaw na wyciszenie.

2. W wyjątkowych przypadkach, ważnych 

2. W wyjątkowych przypadkach, ważnych 

sprawach prywatne rozmowy 

sprawach prywatne rozmowy 

telefoniczne prowadź tylko wtedy, gdy 

telefoniczne prowadź tylko wtedy, gdy 

nie obsługujesz klientów. Rób to tak, aby 

nie obsługujesz klientów. Rób to tak, aby 

inni klienci nie słyszeli prowadzonej przez 

inni klienci nie słyszeli prowadzonej przez 

Ciebie rozmowy.

Ciebie rozmowy.

background image

Przekazuj Klientowi decyzj

Przekazuj Klientowi decyzj

odmown

odmown

ą 

ą 

w

w

sposób okazuj

sposób okazuj

ą

ą

cy poszanowanie jego osoby

cy poszanowanie jego osoby

1. Rozpocznij rozmowę w sposób adekwatny do sytuacji (bez 

1. Rozpocznij rozmowę w sposób adekwatny do sytuacji (bez 

okazywania emocji). Skoncentruj sie na sprawie, z jaka Klient 

okazywania emocji). Skoncentruj sie na sprawie, z jaka Klient 

zgłosił sie do Urzędu. Szybko przejdź do przekazania trudnej 

zgłosił sie do Urzędu. Szybko przejdź do przekazania trudnej 

informacji.

informacji.

2. Przekaż decyzje odmowną w sposób jasny i zdecydowany. 

2. Przekaż decyzje odmowną w sposób jasny i zdecydowany. 

Precyzyjnie określ, czego ona dotyczy.

Precyzyjnie określ, czego ona dotyczy.

3. Przedstaw Klientowi dokładne uzasadnienie odmowy. Należy 

3. Przedstaw Klientowi dokładne uzasadnienie odmowy. Należy 

powoływać sie w nim jedynie na fakty.

powoływać sie w nim jedynie na fakty.

4. Oka zrozumienie dla emocji Klienta. Pozwól mu wyrazić swoje 

4. Oka zrozumienie dla emocji Klienta. Pozwól mu wyrazić swoje 

emocje. Powiedz: „Wyobrażam sobie, e czuje sie Pani 

emocje. Powiedz: „Wyobrażam sobie, e czuje sie Pani 

zdenerwowana (Pan zdenerwowany)”, jeżeli taka sytuacja ma 

zdenerwowana (Pan zdenerwowany)”, jeżeli taka sytuacja ma 

miejsce. Nie mów, że wiesz, jak czuje sie klient.

miejsce. Nie mów, że wiesz, jak czuje sie klient.

5. Ewentualnie zaproponuj rozwiązanie alternatywne, które 

5. Ewentualnie zaproponuj rozwiązanie alternatywne, które 

pomoże Klientowi rozwiązać jego problem.

pomoże Klientowi rozwiązać jego problem.

6. Pożegnaj Klienta. Doceń jego wysiłki pozytywnego załatwienia 

6. Pożegnaj Klienta. Doceń jego wysiłki pozytywnego załatwienia 

swojej sprawy.

swojej sprawy.

background image

Skargi od Klienta przyjmuj ze zrozumieniem oraz wyka

Skargi od Klienta przyjmuj ze zrozumieniem oraz wyka

ż 

ż 

inicjatyw

inicjatyw

ę 

ę 

w rozwi

w rozwi

ą

ą

zaniu problemu Klienta

zaniu problemu Klienta

1. 

1. 

Nie przerywaj Klientowi, nie staraj sie już na samym początku 

Nie przerywaj Klientowi, nie staraj sie już na samym początku 

wytłumaczyć sytuacji. Wysłuchaj Klienta.

wytłumaczyć sytuacji. Wysłuchaj Klienta.

2. Jeśli jest taka możliwość, zaproponuj Klientowi spokojne miejsce, w 

2. Jeśli jest taka możliwość, zaproponuj Klientowi spokojne miejsce, w 

którym mona porozmawiać.

którym mona porozmawiać.

3. Oka Klientowi, e rozumiesz problem. Przedstaw własnymi słowami 

3. Oka Klientowi, e rozumiesz problem. Przedstaw własnymi słowami 

sprawę relacjonowana rzez Klienta. Upewnij sie, e dobrze zrozumiałeś.

sprawę relacjonowana rzez Klienta. Upewnij sie, e dobrze zrozumiałeś.

4. Nie proś Klienta, żeby sie uspokoił – to tylko pogorszy sprawę.

4. Nie proś Klienta, żeby sie uspokoił – to tylko pogorszy sprawę.

Skoncentruj sie na problemie. Bądź opanowany i mów spokojnym głosem.

Skoncentruj sie na problemie. Bądź opanowany i mów spokojnym głosem.

5. Nigdy nie mów, e Klient nie ma racji.

5. Nigdy nie mów, e Klient nie ma racji.

6. Powiedz, e jest Ci przykro w związku z zaistniała sytuacja.

6. Powiedz, e jest Ci przykro w związku z zaistniała sytuacja.

7. Ustal, co było przyczyna skargi.

7. Ustal, co było przyczyna skargi.

8. Nie obwiniaj innych pracowników Urzędu, przepisów, procedur.

8. Nie obwiniaj innych pracowników Urzędu, przepisów, procedur.

9. Zaproponuj Klientowi rozwiązanie sprawy.

9. Zaproponuj Klientowi rozwiązanie sprawy.

10. Spytaj, czy będzie zadowolony z takiego rozwiązania. Jeżeli nie, spytaj, 

10. Spytaj, czy będzie zadowolony z takiego rozwiązania. Jeżeli nie, spytaj, 

jakie działania z Twojej strony spotkałyby sie z jego aprobata.

jakie działania z Twojej strony spotkałyby sie z jego aprobata.

11. Poinformuj o kolejnych krokach, które podejmiesz; powiedz Klientowi, 

11. Poinformuj o kolejnych krokach, które podejmiesz; powiedz Klientowi, 

kiedy i jak poinformujesz go, e sprawa została załatwiona.

kiedy i jak poinformujesz go, e sprawa została załatwiona.

background image

Przekazuj Klientowi jak najszybciej informacj

Przekazuj Klientowi jak najszybciej informacj

o pomyłce wraz z 

o pomyłce wraz z 

propozycj

propozycj

ą 

ą 

jej naprawienia

jej naprawienia

1. Rozpocznij rozmowę w uprzejmy sposób.

1. Rozpocznij rozmowę w uprzejmy sposób.

2. Poinformuj Klienta o pomyłce błędzie Urzędu w sposób 

2. Poinformuj Klienta o pomyłce błędzie Urzędu w sposób 

jasny i otwarty.

jasny i otwarty.

3. Przeproś za zaistniałą sytuację.

3. Przeproś za zaistniałą sytuację.

4. Przedstaw konsekwencje, jakie ta pomyłka 

4. Przedstaw konsekwencje, jakie ta pomyłka 

spowodowała. Nie przerysowuj sytuacji, rzetelnie podaj 

spowodowała. Nie przerysowuj sytuacji, rzetelnie podaj 

fakty.

fakty.

5. Wyjaśnij wszelkie wątpliwości Klienta.

5. Wyjaśnij wszelkie wątpliwości Klienta.

6. Przedstaw Klientowi sposób, w jaki chcesz naprawić 

6. Przedstaw Klientowi sposób, w jaki chcesz naprawić 

pomyłkę.

pomyłkę.

7. Upewnij sie, e ten sposób odpowiada Klientowi.

7. Upewnij sie, e ten sposób odpowiada Klientowi.

8. Ustal z nim, jakie będą następne kroki.

8. Ustal z nim, jakie będą następne kroki.

9. Pożegnaj Klienta i zapewnij go, że dołożysz wszelkich 

9. Pożegnaj Klienta i zapewnij go, że dołożysz wszelkich 

starań, aby sytuacja sie nie powtórzyła.

starań, aby sytuacja sie nie powtórzyła.

background image

Trudne sytuacje

Trudne sytuacje

background image

Obsługuj

Obsługuj

ą

ą

c agresywnego Klienta doprowad

c agresywnego Klienta doprowad

ź 

ź 

do obniżenia poziomu jego

do obniżenia poziomu jego

emocji i załatwienia sprawy, z któr

emocji i załatwienia sprawy, z któr

przyszedł

przyszedł

1. Nie przerywaj Klientowi, nie staraj sie już na samym początku wytłumaczyć sytuacji. Wstań. 

1. Nie przerywaj Klientowi, nie staraj sie już na samym początku wytłumaczyć sytuacji. Wstań. 

Wysłuchaj Klienta.

Wysłuchaj Klienta.

2. Jeśli jest taka możliwość zaproponuj Klientowi spokojne miejsce, w którym można 

2. Jeśli jest taka możliwość zaproponuj Klientowi spokojne miejsce, w którym można 

porozmawiać.

porozmawiać.

3. Sprawdź, czy rozumiesz powód denerwowania Klienta. Powtórz relacjonowany przez Klienta 

3. Sprawdź, czy rozumiesz powód denerwowania Klienta. Powtórz relacjonowany przez Klienta 

problem swoimi słowami. Upewnij sie, czy o to właśnie chodziło Klientowi.

problem swoimi słowami. Upewnij sie, czy o to właśnie chodziło Klientowi.

4. Bądź opanowany, ale uważaj, aby twój spokojny ton nie kontrastował zbytnio z tonem 

4. Bądź opanowany, ale uważaj, aby twój spokojny ton nie kontrastował zbytnio z tonem 

Klienta. Skoncentruj sie na problemie, a nie na emocjach Klienta

Klienta. Skoncentruj sie na problemie, a nie na emocjach Klienta

5. Nigdy nie mów, że Klient nie ma racji.

5. Nigdy nie mów, że Klient nie ma racji.

6. Zignoruj obraźliwe słowa, gdy pojawia się po raz pierwszy w niezbyt napastliwej

6. Zignoruj obraźliwe słowa, gdy pojawia się po raz pierwszy w niezbyt napastliwej

       

       

formie. Jeśli jednak Klient jest wulgarny lub obraża Cie po raz kolejny, stanowczo choć 

formie. Jeśli jednak Klient jest wulgarny lub obraża Cie po raz kolejny, stanowczo choć 

spokojnie zaprotestuj: „Chce pomóc w załatwieniu Pańskiej sprawy. Proszę jednak mnie nie 

spokojnie zaprotestuj: „Chce pomóc w załatwieniu Pańskiej sprawy. Proszę jednak mnie nie 

obrażać”.

obrażać”.

7. Pokaż, że chcesz rozwiązać problem Klienta

7. Pokaż, że chcesz rozwiązać problem Klienta

8. W zależności od sytuacji powołaj sie nie właściwą podstawę prawna lub zarządzenie.

8. W zależności od sytuacji powołaj sie nie właściwą podstawę prawna lub zarządzenie.

9. Nie obwiniaj innych pracowników Urzędu, przepisów, procedur.

9. Nie obwiniaj innych pracowników Urzędu, przepisów, procedur.

10. Jeśli sytuacja tego wymaga:

10. Jeśli sytuacja tego wymaga:

• 

• 

Zaproponuj Klientowi rozwiązanie sprawy.

Zaproponuj Klientowi rozwiązanie sprawy.

• 

• 

Spytaj, czy będzie zadowolony z takiego rozwiązania. Jeśli nie, spytaj, czego oczekuje od 

Spytaj, czy będzie zadowolony z takiego rozwiązania. Jeśli nie, spytaj, czego oczekuje od 

Ciebie, ze strony Urzędu.

Ciebie, ze strony Urzędu.

• 

• 

Poinformuj go o krokach, które podejmiesz.

Poinformuj go o krokach, które podejmiesz.

11. Jeśli wyczerpałeś wszystkie możliwości wpływu na Klienta i Jego zachowanie zagraża 

11. Jeśli wyczerpałeś wszystkie możliwości wpływu na Klienta i Jego zachowanie zagraża 

bezpieczeństwu Twojemu, innych osób lub mienia, wezwij  ochronę.

bezpieczeństwu Twojemu, innych osób lub mienia, wezwij  ochronę.

background image

Obsługuj

Obsługuj

ą

ą

c osoby starsze  niepełnosprawne spraw,

c osoby starsze  niepełnosprawne spraw,

aby jak najmniej do

aby jak najmniej do

ś

ś

wiadczały trudno

wiadczały trudno

ś

ś

ci, wynikaj

ci, wynikaj

ą

ą

cych z ich 

cych z ich 

wieku/ niepełnosprawności

wieku/ niepełnosprawności

1. Jeżeli jest taka możliwość, obsługuj osoby starsze i 

1. Jeżeli jest taka możliwość, obsługuj osoby starsze i 

niepełnosprawne w

niepełnosprawne w

       

       

miejscu do tego przeznaczonym.

miejscu do tego przeznaczonym.

2. Jeśli Urząd nie dysponuje takim miejscem, należy zapewnić tej 

2. Jeśli Urząd nie dysponuje takim miejscem, należy zapewnić tej 

osobie obsługę na terenie Urzędu w miejscu dla niej dogodnym.

osobie obsługę na terenie Urzędu w miejscu dla niej dogodnym.

3. Bądź wyczulony, ale delikatny: po niektórych osobach nie 

3. Bądź wyczulony, ale delikatny: po niektórych osobach nie 

widać niepełnosprawności; inne z kolei nie lubią być w sposób 

widać niepełnosprawności; inne z kolei nie lubią być w sposób 

szczególny traktowane.

szczególny traktowane.

4. Jeśli musisz opuścić swoje stanowisko, aby obsłużyć osobę 

4. Jeśli musisz opuścić swoje stanowisko, aby obsłużyć osobę 

starsza lub niepełnosprawna, poproś naczelnika o pomoc w 

starsza lub niepełnosprawna, poproś naczelnika o pomoc w 

obsłudze pozostałych Klientów

obsłudze pozostałych Klientów

.

.

background image

Uprzejmie, ale zdecydowanie odmawiaj

Uprzejmie, ale zdecydowanie odmawiaj

przyj

przyj

ę

ę

cia prezentu od Klienta

cia prezentu od Klienta

1. Uprzejmie, ale zdecydowanie odmów przyjęcia prezentu od 

1. Uprzejmie, ale zdecydowanie odmów przyjęcia prezentu od 

Klienta. Powiedz na przykład: „To naprawdę niepotrzebne”, „Nie 

Klienta. Powiedz na przykład: „To naprawdę niepotrzebne”, „Nie 

mogę tego przyjąć”, „Nie przyjmę tego, ale zajmę sie Pańską 

mogę tego przyjąć”, „Nie przyjmę tego, ale zajmę sie Pańską 

sprawa najlepiej jak mona”.

sprawa najlepiej jak mona”.

2. Wyraz równie swoje zadowolenie z zadowolenia Klienta. 

2. Wyraz równie swoje zadowolenie z zadowolenia Klienta. 

Powiedz na

Powiedz na

przykład: „Cieszę sie, e jest Pan zadowolony. Pańskie zadowolenie

przykład: „Cieszę sie, e jest Pan zadowolony. Pańskie zadowolenie

całkowicie mi wystarczy.”,

całkowicie mi wystarczy.”,

3. Zaproponuj inna formę wyrażenia swojej wdzięczności i 

3. Zaproponuj inna formę wyrażenia swojej wdzięczności i 

zadowolenia

zadowolenia

(pochwała u naczelnika, wypełnienie ankiety etc.).

(pochwała u naczelnika, wypełnienie ankiety etc.).

4. Odmów przyjęcia prezentu w taki sposób, aby Klientowi nie 

4. Odmów przyjęcia prezentu w taki sposób, aby Klientowi nie 

było przykro.

było przykro.


Document Outline