Slajd 1

EURO

WALUTA

MIĘDZYNARODOWA

Dr Sławomir Antkiewicz –

część 2

Wymienialność walut



Zamiana pieniądza jednego kraju na

pieniądz innego kraju, według

jednolitego kursu walutowego



Jest to wymienialność finansowa. Jest

ona odwrotnością ograniczeń

dewizowych, czyli państwowej

reglamentacji obrotu dewizowego z

zagranicą

Wymienialność walut



Aby była wymienialność finansowa –

wcześniej musi być wymienialność

towarowa – zdolność do zamiany

pieniądza na towary i usługi. Nie

można więc mówić o wymienialności

walut w gospodarce niedoboru, np. w

Polsce przed 1.01.1990r.

Wymienialność walut



Od 1.10.2002 r. PLN jest prawie

całkowicie wymienialny – ewolucja

systemu dewizowego w Polsce trwała

więc 13 lat – znacznie szybciej niż w

Europie Zachodniej po 1945r.



Zmiany systemu dewizowego w

Polsce były nierównomierne w czasie

– składały się z 5 etapów

Okres niewymienialności



Europa Zachodnia: 1945-1958



Polska: 1945-1989



1957 r. w Polsce – osoby fizyczne

mogą posiadać waluty obce (ale nie

handlować)



1987 r. w Polsce – przedsiębiorstwa

nie muszą oddawać zarobionych

dewiz dla NBP (w 1988r. zawieszono)

Okres niewymienialności



15.02.1989 – nowe prawo dewizowe

– uruchomienie kantorów



Jednak do 31.12.1989r. – polski złoty

całkowicie wewnętrzny i całkowicie

niewymienialny

Wymienialność wewnętrzna



Europa Zachodnia – 1958r.



Polska – 1.01.1990r.



- swobodny dostęp importerów do dewiz na

płatności bieżące



- brak ograniczeń w transakcjach bieżących

nierezydentów



Obowiązek odsprzedaży wpływów z eksportu (do

9.12.1995r.)



- ograniczenia w transakcjach kapitałowych



- zakaz fakturowania transakcji w HZ w złotych

Wymienialność wewnętrzna



Brak załamania się systemu



Czynnik tworzenia gospodarki rynkowej



Czynnik makroekonomicznej stabilizacji



Brak funkcjonowania złotego na

międzynarodowym rynku



Bariera rozwoju rynku dewizowego



Brak koncepcji liberalizacji 1990-1995

Wymienialność zewnętrzna



Swoboda dla wszystkich w

transakcjach bieżących



W kraju istnieje rynek dewizowy



Waluta narodowa jest przedmiotem

obrotów i notowań na rynku

międynarodowym



14 krajów Europy Zachodniej –

28.12.1958r.



Polska ominęła tą wymienialność

Wymienialność wg art. VIII

Statutu MFW



Utrata pozycji lidera (Polska), ale w 1995r.

powrót do czołówki



Ponad 200 państw na obecnie ww

wymienialność



3 warianty standardu MFW



Polska – spełnia formalnie od 1.06.1995r.

(faktycznie – na podstawie prawa

dewizowego z 2.12.1994r.)



Znaczenie formalno-prawne i symboliczno

- psychologiczne

Wymienialność wg art. VIII

Statutu MFW - WYMOGI



Niestosowanie ograniczeń dewizowych

w transakcjach bieżących



Nieuczestniczenie w dyskryminujących

inne kraje porozumieniach walutowych



Jednolity kurs walutowy



Wykup własnej waluty przedstawianej

przez władze monetarne innego kraju

członkowskiego MFW

Standard nieformalny OECD



10.12.1995r. – zniesienie

obowiązkowej odsprzedaży dewiz



Liberalizacja drogą zarządzeń w

1996r.



Celem – zmniejszenie asymetrii

systemu dewizowego



Uwolniono transakcje kapitałowe

dłuższe niż rok

Standard Unii Europejskiej



Zewnętrzna wymienialność PLN



Ustawowa wolność transakcji

kapitałowych dłuższych niż 1 rok



Liberalne regulacje PIF



Dwustopniowy system

nadzwyczajnych ograniczeń

dewizowych



Nowoczesna terminologia

Standard Unii Europejskiej



Autor prawa dewizowego – Prof. dr hab.

Edmund Pietrzak (1946-2007)



Prawo dewizowe z 18.12.1998 r. –

weszło w życie 12.01.1999r.



7 ograniczeń, w tym emitowanie i

nabywanie PIF i KPW, otwieranie za

granicą rachunków bankowych,

nierezydenci w Polsce – depozyty

krótsze niż 3 miesiące i większe niż 0,5

mln PLN

Wymienialność całkowita



W Polsce od 1.10.2002 (prawo

dewizowe z czerwca 2002r.)



Pełna swoboda dla rezydentów i

nierezydentów z krajów UE, EOG i

OECD. Kraje „trzecie” – bez zmian



Wymienialność prawie całkowita

Document Outline