Zapalenie opłucnej

Zapalenie opłucnej

Gradowska Aleksandra
Masaż I rok

Opłucna 



Opłucna to cienka błona, pokrywająca 

płuca podwójną warstwą tworzącą 

jamę opłucnej. Część wyścielającą 

płuca nazywamy opłucną ścienną 

(boczną), część pokrywającą płuca 

określamy jako opłucną płucną 

(trzewną). Pomiędzy tymi dwoma 

błonami znajduje się bardzo wąska 

przestrzeń wypełniona niewielką 

ilością płynu, który ułatwia 

przesuwanie się opłucnej płucnej na 

opłucnej ściennej

Zapalenie opłucnej



Zapaleniem opłucnej nazywamy ostre lub 

przewlekłe zapalenie błony łącznotkankowej, 

która wyściela wnętrze jamy opłucnej i 

pokrywającej płuca Stany zapalne w jej zakresie 

mogą mieć charakter pierwotny,  gdy w sposób 

izolowany obejmują wyłącznie opłucną (bez 

zajęcia miąższu płucnego), lub też charakter 

wtórny, np. kiedy szerzący się w tkance płucnej 

proces zapalny obejmuje wtórnie również i 

opłucną (np. bardzo często przy płatowym 

zapaleniu płuc), lub też drogą kontaktu drażni 

opłucną, wyzwalając odczynowy proces zapalny 

(np. przy rozwijających się w sąsiedztwie 

opłucnej ogniskach nowotworowych, w zawale 

płuca).

Zapalenie opłucnej 
dzielimy na:



suche (bez obecności płynu),



wysiękowe,



wysiękowe ropne,



wysiękowe krwotoczne.

Suche zapalenie opłucnej



Suche zapalenie opłucnej zwane jest też 
włóknikowym przebiega z  gorączką, 
kłującym bólem w okolicy zapalenia i 
suchym kaszlem, który nasila ból, co 
powoduje, że chory oddycha płytko, aby nie 
wprawiać w ruch płuca po stronie zapalenia 
Zapalenie suche opłucnej często przebiega 
jednocześnie z zapaleniem płuc. Ustępujący 
kaszel i ból świadczy o zdrowieniu, bądź o 
tym, że początkowo trącące o siebie blaszki 
opłucnej są rozdzielane płynem i suche 
zapalenie przechodzi w wysiękowe. 

Suche zapalenie opłucnej



Leczenie polega na stosowaniu 

środków przeciwbólowych, 

przeciwgorączkowych, miejscowo 

stosuje się bańki i kataplazmy z 

gorczycy. W 80-90% zapalenie 

opłucnej, zwłaszcza suche, jest 

wyrazem zapalenia gruźliczego. Stąd 

też po jego przebyciu i zakończeniu 

czynnego leczenia chory taki powinien 

być przez przynajmniej 2-3 lata pod 

kontrolą okresową przychodni 

przeciwgruźliczej.

Wysiękowe zapalenie 
otrzewnej



Zapalenie opłucnej wysiękowe 

charakteryzuje się gromadzeniem 

wysięku w jamie opłucnowej. 

Objawy zależą w znacznej mierze 

od przyczyny wywołującej, ale 

zawsze pojawiają się: ból, gorączka, 

suchy kaszel i duszność (znaczna 

ilość nagromadzonego płynu może 

uciskać na płuco, zmniejszać 

powierzchnie wymiany gazowej i 

powodować uczucie duszności)

Wysiękowe zapalenie 
otrzewnej



Leczenie wysiękowego zapalenia 

opłucnej polega na podawaniu środków 

ogólnie tonizujących, wzmacniających, 

antybiotyków. Przy silnej duszności na 

skutek narastającego wysięku wykonuje 

się nakłucia opłucnej z wypuszczeniem 

płynu (ok. 500 ml jednorazowo). Po 

pewnym czasie leczenia wysiękowego 

zapalenia opłucnej ból może pojawić się 

ponownie jako następstwo powtórnego 

zbliżenia się blaszek do siebie. Należy to 

ocenić jako objaw korzystny, 

spowodowany zmniejszeniem się ilości 

płynu wysiękowego.

Ropne zapalenie opłucnej



Wysięk opłucnowy może ulec 

zropieniu i wówczas mamy do 
czynienia z ropnym zapaleniem 
opłucnej.

Bibliografia:



„Choroby układu oddechowego”, 

pod red. Ewy Rowińskiej-
Zakrzewskiej i Jana Kusia, wyd. 
Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, 
wydanie III, ISBN 83-200-2884-1



„Pneumonologia praktyczna”, 

pod red. Ryszardy Chazan, wyd. 
alfa-medica, Bielsko-Biała 2005, 
ISBN 83-88778-72-2