ROBOTY

MALARSKIE

i

IZOLACYJNE

Prace malarskie na wysokości mogą być 

prowadzone z rusztowań lub z drabin 

rozstawnych (do wysokości 

4 m

 

od podłogi, zabezpieczonych przed poślizgnięciem i 

rozsunięciem się). 

Do prac malarskich używane są m.in.;
- materiały syntetyczne, 
- materiały o właściwościach alkalicznych, takie jak: 

wapno, soda kaustyczna, pasty do ługowania powłok 

oraz farby zawierające związki ołowiu i chromu (farby 

miniowe przeciwrdzewne, żółcienie chromowe),

-lotne rozpuszczalniki organiczne, które są 

wchłaniane drogą oddechową, przez skórę i błony 

śluzowe. 

Podczas piaskowania i szlifowania występuje 

narażenie na pył zawierający wolną krystaliczną 

krzemionkę powodującą pylicę płuc. 

AGREGAT TYNKARSKI

Główne zagrożenia:

wykonywanie pracy na wysokości;

stosowanie szkodliwych substancji 

chemicznych;

stosowanie substancji mogących 

powodować alergie;

posługiwanie się elektronarzędziami i 

urządzeniami pracującymi pod 

ciśnieniem;

niebezpieczeństwo pożaru.

Substancje i preparaty niebezpieczne

Substancje i preparaty niebezpieczne spotyka się na 

każdej budowie. Pracownicy mogą mieć z nimi 

styczność na stanowiskach pracy lub przez 

znalezienie się w ich pobliżu.
Gdy do organizmu ludzkiego wchłonięta zostanie 

niebezpieczna substancja chemiczna, może nastąpić 

zatrucie. Zatrucia mogą mieć różny przebieg; od 

ostrych, gdy natychmiast odczuwane są dolegliwości, 

po przewlekłe charakteryzujące się długotrwałym 

procesem chorobowym. Substancje i preparaty 

chemiczne mogą dostać się do organizmu przez 

skórę, drogi oddechowe lub przewód 

pokarmowy. 

Dlatego ważne jest by przed przystąpieniem do 

pracy z substancją chemiczną znać sposoby ochrony.

Informacje te przekazywane są pracownikom podczas 

instruktażu stanowiskowego oraz zawarte są w 

instrukcji bezpiecznej pracy z substancją. 

Program szkolenia oraz instrukcję przygotowuje się na 

podstawie „Karty charakterystyki substancji niebezpiecznej" Jest 

to dokument, w którym producent lub dystrybutor zamieszcza 

informacje o substancji, w tym istotne dla bezpieczeństwa 

pracowników oraz organizacji pracy, dotyczące m.in.:

Identyfikacji zagrożeń, tj. najważniejszych zagrożeń dla zdrowia 

człowieka i środowiska z uwzględnieniem objawów oraz skutków 

oddziaływania na organizm.

Pierwszej pomocy w nagłych wypadkach.

Postępowania w przypadku pożaru.

Postępowania w przypadku wycieku substancji do środowiska 

naturalnego. Magazynowania i transportowania substancji.

Zaleceń dotyczących wymaganych środków ochrony zdrowia 

pracowników.

Karta charakterystyki wraz z instrukcją bezpiecznej pracy 

powinna zostać udostępniona na stanowisku pracy. Wiedza o 

substancji chemicznej, z którą mamy do czynienia umożliwi 

podjęcie skutecznej ochrony przed jej działaniem oraz w 

przypadku zatrucia pozwoli na szybkie rozpoznanie objawów i 

udzielenie pomocy poszkodowanym. 

Dodatkowym źródłem informacji o substancji 

chemicznej są etykiety i znaki umieszczone na 

opakowaniu.

Etykieta zawiera następujące informacje:

Nazwę substancji lub nazwę handlową preparatu, 

przeznaczenie preparatu. Bardzo ważne jest by 

pracownik znał nazwę preparatu, z którym ma do 

czynienia. Jest to szczególnie istotne w sytuacji 

zatrucia. Informacja ta jest istotna dla lekarza 

prowadzącego leczenie.

Dane kontaktowe producenta lub dystrybutora. W 

razie wątpliwości, co do zasad stosowania preparatu 

lub niezbędnych środków ochronnych, użytkownik 

może zwrócić się z pytaniem. Ważne jest by, przed 

przystąpieniem do pracy, mieć pełną wiedzę na 

temat danej substancji.

Znak lub znaki ostrzegawcze. Znaki umieszczone na 

pomarańczowym tle informują, jakiego rodzaju 

zagrożenia związane są ze stosowaniem substancji 

zarówno dla pracownika, jak i środowiska 

naturalnego.

Przy pracy z substancjami chemicznymi należy 

przestrzegać następujących zasad:

Zawsze stosować wskazane środki ochronne. 

Pamiętać należy, że niektóre substancje są 

bardzo toksyczne, nawet kilka wdechów oparu, 

pyłu lub kilka kropel na skórze, może 

spowodować bardzo poważne skutki 

zdrowotne.

Nie zmieniać samodzielnie środków ochronnych na 

inne. Pamiętać należy, że dobór środków ochrony 

indywidualnej przeprowadza się po wnikliwej analizie 

zagrożeń.

Zawsze wykonywać pracę zgodnie z 

wytycznymi i instrukcją.

Nie przechowywać substancji chemicznych w 

opakowaniach po artykułach spożywczych.

Ostrożnie postępować z pustymi 

opakowaniami. Mogą stanowić bardzo poważne 

zagrożenie. 

Zasady postępowania

przy stosowaniu do malowania farb 

zawierających lotne rozpuszczalniki 

organiczne, materiały palne lub  inne 

 materiały o podobnych właściwościach:

 należy umieścić przed wejściem do budynku i 

do poszczególnych pomieszczeń tablice 

ostrzegawcze o pracy z materiałem łatwo 

zapalnym i zakazujące palenia tytoniu; 

należy usunąć wszystkie otwarte źródła 

ognia 

w odległości co najmniej 30 m;

niedopuszczalne jest palenie tytoniu oraz 

zbliżanie się osób do otwartych źródeł 

ognia 

w ubraniach roboczych nasyconych 

parami rozpuszczalników;

należy wyłączyć instalację elektryczną, w 

razie potrzeby oświetlenia stosować światło w 

  szczelnej   oprawie   z   punktem   zasilania 

(gniazdem).

nie wolno rzucać narzędzi metalowych;

maksymalny czas przebywania ludzi w 

pomieszczeniu malowanym farbami 

zawierającymi 

lotne rozpuszczalniki to 

4 godziny

; 

w pomieszczeniach należy zapewnić 

intensywną wentylację

 (przez otwarte 

okna lub przy stosowaniu wentylacji 

mechanicznej zapewnić co najmniej 

czterokrotną wymianę powietrza w ciągu 

godziny);

roboty te powinny być wykonywane pod 

nadzorem technicznym. 

W pomieszczeniach, w których są prowadzone 

roboty malarskie roztworami wodnymi, 

należy wyłączyć instalację elektryczną i 

stosować zasilanie nie powodujące zagrożenia 

porażeniem prądem elektrycznym.

Malowanie farbami zawierającymi 

toksyczne składniki (np. związki ołowiu i 

chromu), jest dozwolone tylko za pomocą 

pędzla, a nie natrysku.

 Powłoki zawierające toksyczne składniki 

nie mogą być szlifowane na sucho.

W czasie wypalania farb olejnych na 

elementach budowlanych w pomieszczeniach 

należy zapewnić odpowiednią wentylację. 

Ochrona zdrowia pracowników :

- przed szkodliwym działaniem ługów 

polega na zabezpieczeniu oczu okularami 

ochronnymi, skóry twarzy i rąk kremami 

ochronnymi oraz rękawicami, a podczas 

używania stężonych ługów powinna być 

zastosowana odpowiednia odzież ochronna 

(np. gumowe buty, fartuchy i rękawice);

- podczas malowania metodą natryskową 

farbami zawierającymi krzemionkę należy 

stosować maski ochronne;

- podczas czyszczenia powierzchni metodą 

piaskowania należy stosować hełmy 

ochronne z dopływem czystego 

powietrza. 

Niedopuszczalne jest stosowanie do 

czyszczenia powierzchni suchego 

piasku kwarcowego jako ścierniwa 

lub dodatku do innych ścierniw.

 Prace polegające

na czyszczeniu powierzchni 

metodami strumieniowo-ściernymi 

przy użyciu urządzeń z otwartym lub 

zamkniętym obiegiem ścierniwa, w 

strumieniu sprężonego powietrza, wody 

lub mieszaniny wody i sprężonego 

powietrza zalicza się do prac 

szczególnie niebezpiecznych.

Stosowane wyroby lakierowe, 

rozpuszczalniki, rozcieńczalniki, środki 

my jące i odtłuszczające powinny 

posiadać kartę charakterystyki 

substancji niebezpiecznej lub 

preparatu niebezpiecznego.

Każda partia wyrobu lakierowego 

powinna posiadać deklarację 

zgodności z Polskimi Normami lub 

aprobatę techniczną.

Zasady postępowania

W czasie wykonywania robót izolacyjnych 
wewnątrz zbiorników i w 
pomieszczeniach zamkniętych stosowanie 
rozpuszczalników i materiałów 
szkodliwych, łatwo zapalnych lub 
wybuchowych jest dopuszczalne pod 
warunkiem zapewnienia odpowiednio:
> intensywnej wymiany powietrza;
> zastosowania środków ochrony 
indywidualnej;
> udzielenia zatrudnionym osobom 
odpowiedniego 
   instruktażu stanowiskowego przez 
wykonawcę 
   lub osobę upoważnioną;

> asekuracji z zewnątrz;
> przygotowania na zewnątrz i 
dostarczania 
do zbiorników i pomieszczeń 
zamkniętych gotowych do użycia 
rozpuszczalników i materiałów,
> przeprowadzenia badań jakości 
powietrza w miejscu pracy przed 
wejściem do przestrzeni zamkniętej.

Stosowanie rozpuszczalników

Rozpuszczalniki to substancje chemiczne 
używane do rozpuszczania lub rozcieńczania 
innych substancji lub materiałów. 
Niewłaściwie stosowane mogą powodować: 

podrażnienie oczu, płuc i skóry,
ból i zawroty głowy,
nudności,
zaburzenia koncentracji.

Bardzo duże stężenia par 
rozpuszczalników mogą powodować 
utratę przytomności,
a nawet śmierć.

Metody ochrony przed szkodliwym 

oddziaływaniem rozpuszczalników:
- ograniczanie emisji par (stosowanie urządzeń 

wentylacyjnych w celu usuwania par 

rozpuszczalników z miejsca pracy, używanie środków 

ochrony układu oddechowego, takich jak maski
 bądź aparaty z pochłaniaczami, wykorzystywanie 

wentylacji naturalnej, zapobieganie 

niepotrzebnemu parowaniu rozpuszczalników 

przez używanie ich w minimalnej ilości, uzupełnianej 

na bieżąco w czasie pracy oraz przez składowanie 

odpadów skażonych rozpuszczalnikami w szczelnych 

pojemnikach, a także nie pozostawianie w miejscu 

pracy szmat nasączonych rozpuszczalnikami);
- ograniczanie kontaktu rozpuszczalnika ze 

skórą przez używanie środków ochrony indywidualnej 

(odzieży ochronnej, rękawic, 

fartuchów, okularów ochronnych, osłon 

twarzy) oraz
nie stosowanie rozpuszczalników do usuwania 

ze skóry zabrudzeń farbą, smarami itd.;
- nie spożywanie posiłków i napojów oraz 

nie używanie tytoniu w miejscach 

stosowania rozpuszczalników (po pracy z 

użyciem rozpuszczalników można spożywać 

posiłki lub palić dopiero po dokładnym umyciu 

się);
- nie używanie otwartego ognia w 

miejscach, gdzie mogą znajdować się 

opary rozpuszczalników 

chlorowcopochodnych (np. palenie 

papierosów, prace spawalnicze), ponieważ 

może to spowodować wydzielanie się 

bardzo toksycznych gazów.

Szczególnie niebezpieczne jest 
stosowanie rozpuszczalników w 
przestrzeniach zamkniętych (wnętrze 
zbiornika, studni, małe pomieszczenie)- opary 
rozpuszczalników nie mogą się łatwo 
wydostawać i gromadzą się bardzo szybko w 
ilościach, których stężenie może być 
niebezpieczne, a nawet śmiertelne.
 Prace te powinny być wykonywane 
wyłącznie w sytuacjach absolutnie 
niezbędnych. Jeżeli jednak jest to 
nieuniknione, należy opracować i 
rygorystycznie przestrzegać odpowiednie 
procedury wykonywania pracy  (szczególnie- 
dotyczące sytuacji awaryjnych).

W przypadku stosowania do robót 
izolacyjnych mas bitumicznych należy:
• do podgrzewania masy bitumicznej 
stosować kotły zaopatrzone w szczelnie 
zamykane po krywy ( nie wolno 
podgrzewać masy bitumicznej w 
beczkach i w pojemnikach służących do 
jej przechowywania i transportu);
• kotły i zbiorniki do podgrzewania i 
transportu ręcznego mas bitumicznych 
wypełniać nie więcej niż do 3/4 ich 
wysokości;

•przewozu mas bitumicznych 
dokonywać w szczelnie zamkniętych 
zbiornikach;
•mieszanie asfaltu z benzyną 
wykonywać w odległości nie mniejszej 
niż 50 m od źródła otwartego ognia i 
przy użyciu wyłącznie drewnianych 
mieszadeł;
•wlewanie podgrzanego asfaltu do 
benzyny wykonywać przy stałym 
mieszaniu – zabronione jest 
wlewanie benzyny do asfaltu, a 
także używanie do rozcieńczenia 
asfaltu benzyny etylizowanej i 
benzenu.

Ochrona zdrowia pracowników :

Podczas wykonywania robót 

impregnacyjnych
i antykorozyjnych należy zapobiegać 

upadkom z wysokości, upadkom na 

powierzchni oraz zagrożeniom 

chemicznym.
Należy stosować odpowiednie środki 

ochrony indywidualnej, jak: okulary 

ochronne (w celu ochrony oczu przed 

szkodliwym i niebezpiecznym działaniem 

substancji chemicznych), rękawice oraz kremy 

ochronne (w celu ochrony skóry przed 

szkodliwymi niebezpiecznym działaniem 

substancji chemicznych), maski ochronne (np. 

podczas malowania metodą natryskową 

farbami zawierającymi krzemionkę), hełmy 

ochronne z dopływem czystego powietrza.

Roboty IMPREGNACYJNE i ANTYKOROZYJNE

Roboty impregnacyjne (izolacyjne) i antykorozyjne są 

wykonywane w celu ochrony elementów 

budowlanych, jak również dużych powierzchni 

obiektów budowlanych (takich jak zbiorniki, mosty) 

przed wilgocią, korozją i wpływem substancji 

chemicznych. 

Główne zagrożenia:

upadek z wysokości oraz na powierzchni 

(poślizgnięcie się lub potknięcie spowodowane 

pozostawionymi na podłożu substancjami i odpadami 

ciekłymi i stałymi);

wybuch i pożar przy stosowaniu łatwo palnych 

substancji;

zatrucia, poparzenia oraz powstanie alergii u 

pracownika podczas stosowania szkodliwych lub 

niebezpiecznych substancji chemicznych takich jak 

ciecze (np. farby, lakiery), pary (zawierające 

składniki toksyczne, łatwo palne) bądź pyły 

powstające przy czyszczeniu powierzchni.

Miejsca i pomieszczenia przeznaczone 

do impregnacji należy wyposażyć w 

sprzęt przeciwpożarowy, 

dostosowany do rodzaju 

stosowanego środka 

impregnacyjnego.

Miejsca pracy szczególnie 

niebezpieczne należy zabezpieczyć 

ogrodzeniami i zaopatrzyć w 

odpowiednie napisy ostrzegawcze.