background image

Wpływ opodatkowania na 

kształtowanie rozmiarów, 

struktury i rozkładu w 

czasie kosztów 

prowadzonej przez 

przedsiębiorstwo 

działalności

Wykład 3

background image

Formy zatrudnienia

 Umowa o pracę: wynagrodzenie zasadnicze, 

premie, nagrody, świadczenia rzeczowe, 
finansowanie szkoleń, świadczenia z ZFŚS

 Umowa zlecenie
 Umowa o dzieło
 Wykonywanie czynności na podstawie 

powołania

 Kontrakt menedżerski
 Umowa cywilno-prawna o świadczenie usług 

(samozatrudnienie)

background image

Dla pracowników zatrudnionych w pełnym 

miesięcznym wymiarze czasu pracy płaca 
minimalna wynosi - 1.600,- zł

W stosunku do pracowników 

rozpoczynających pracę minimalne 
wynagrodzenie 

w pierwszym roku ich zatrudnienia może 
wynosić 80% płacy minimalnej – 1.280,- zł, 

w drugim roku zatrudnienia może wynosić 
90% płacy minimalnej – 1.440,- zł.

Minimalne wynagrodzenie 

za pracę

background image

 Ustawodawca uznaje za przychód wszelkie 

świadczenia, które otrzymuje pracownik w związku 
ze stosunkiem pracy, chyba że są to świadczenia 
związane co prawda ze stosunkiem pracy, ale są 
zwolnione od podatku i wymienione w art. 21 
ustawy. 

 Ogólnie obowiązuje więc zasada, że wszelkie 

świadczenia, które nie zostały wprost zwolnione od 
podatku dochodowego stanowią przychód 
podlegający opodatkowaniu.

 Wolne od podatków dla pracowników świadczenia 

są wykorzystywane dla ograniczenia obciążeń 
podatkowych i parapodatkowych.

Przychody wolne od 

podatku

background image

Koszty pracownicze

Dot.: stosunek służbowy, stosunek pracy, 

spółdzielczy stosunek pracy, praca nakładcza

Pracownik uzyskujący przychody

Kwota 

miesięcz

na

Kwota 

roczna

Z jednego tytułu 

111,25 zł

1.335,00 zł

Z więcej niż jednego tytułu

111,25 zł

2.002,05 zł

Z jednego tytułu – gdy miejsce 

zamieszkania pracownika jest położone 

poza miejscowością, w której znajduje się 

zakład pracy a pracownik nie uzyskuje 

dodatku za rozłąkę

139,06 zł

1.668,72 zł

Z więcej niż jednego tytułu – jw.

139,06 zł

2.502,56 zł

background image

Za przychody z działalności 

wykonywanej osobiście uważa się 

m.in.:

 przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie 

umowy zlecenia lub umowy o dzieło;

 przychody otrzymane przez osoby, niezależnie od 

sposobu ich powoływania, należące do składu 
zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów 
stanowiących osób prawnych;

 przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie 

przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub 
umów o podobnym charakterze, w tym przychody z 
tego rodzaju umów zawieranych w ramach 
prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności 
gospodarczej  - z wyjątkiem przychodów, o których 
mowa w poprzednim punkcie

background image

Rozliczenie umowy zlecenie

Wynagrodzenie

1.000,00 zł

Składki na ubezpieczenia społeczne 

(1.000 zł x 9,76% + 1.000 zł x 1,5%)

112,60 zł

Koszty uzyskania przychodu

(1.000 zł – 112,60 zł) x 20%

177,48 zł

Podstawa do opodatkowania

709,92 zł

Podatek należny 

710 zł x 18%

127,80 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne

(1.000 zł – 112,60 zł) x 9%

79,87 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne do 

odliczenia

(1.000 zł – 112,60 zł) x 7,75%

68,77 zł

Zaliczka na podatek dochodowy

59,00 zł

Do wypłaty

748,53 zł

background image

Wynagrodzenie

200,00 zł

Składki na ubezpieczenia społeczne 

(200 zł x 9,76% + 200 zł x 1,5%)

22,52 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne

(200 zł – 22,52 zł) x 9%

15,97 zł

Zaliczka na podatek dochodowy

200 zł x 18%

36,00 zł

Do wypłaty

125,51 zł

Rozliczenie umów o wartości do 

200 zł

(art. 13 pkt 2 oraz 5-9)

Rozliczenie podatku w PIT-
8AR

background image

Przeniesienie praw 

autorskich

 Dla pracowników otrzymujących wynagrodzenie 

ze stosunku pracy z tytułu przeniesienia 
praw autorskich
 koszty uzyskania przychodów 
określa się w wysokości 50% wartości 
uzyskanego przychodu
, pomniejszonego 
uprzednio o potrącone przez zakład pracy 
w danym miesiącu składki na ubezpieczenia 
społeczne obciążające pracownika (art. 22 ust. 9 
pkt 3 ustawy o PDOF).

 

 W roku podatkowym łączne koszty uzyskania 

przychodów nie mogą przekroczyć ½ kwoty 
stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału 
skali podatkowej, tj. 42.764 zł.

background image

Samozatrudnienie

 Aktywność zawodowa danej osoby nie będzie 

działalnością gospodarczą jeśli wszystkie 
poniższe warunki będą spełnione łącznie: 

odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat 

jej działań oraz ich wykonywanie ponosi zlecający 
wykonanie tych czynności,

jeśli wykonuje ona pracę pod kierownictwem 

zlecającego oraz w miejscu i czasie wyznaczonym 
przez niego,

i gdy osoba ta nie ponosi ryzyka gospodarczego 

związanego ze swą działalnością.

background image

Składki opłacane przez 

przedsiębiorców

Rodzaj 

ubezpieczenia

Staw

ka w 

%

Składki 

obniżone 

w zł

Składki 

standardowe w 

Podstawa składek na 

ubezpieczenia 

społeczne i Fundusz 

Pracy

-

480,00 (30% 

minimalnego 

wynagrodzenia)

2.227,80

- emerytalne

19,52

93,70

434,87

- rentowe

8,00

38,40

178,22

- chorobowe

2,45

11,76

54,58

- wypadkowe

1,93

9,26

43,00

Fundusz Pracy

2,45

Nd

54,58

Podstawa składek na 

ubezpieczenie 

zdrowotne

-

2.908,13

2.908,13

- Składka do zapłaty

9,00

261,73

261,73

- Składka do 

odliczenia

7,75

225,38

225,38

background image

Porównanie kosztów 

wynagrodzeń

- kwota netto ok. 3.200 zł

Wyszczególnieni
e

Wynagrodzenie 

brutto

(koszt 

pracodawcy)

Koszty 

dodatkowe 

ponoszone przez 

pracodawcę

Łączne koszty 

pracodawcy

Umowa o pracę

4500,00

1000,00

5500,00

Umowa zlecenie

4400,00

900,00

5300,00

Umowa  o  dzieło 
– 20% kosztów

3750,00

0

3750,00

Umowa  o  dzieło 
– 50% kosztów

3500,00

0

3500,00

Samozatrudnien
ie

4550,00

0

4550,00

Samozatrudnien
ie*

4050,00

0

4050,00

background image

Amortyzacja – ujęcie 

podatkowe

 zastosowanie metody degresywnej

 zastosowanie współczynników podwyższających 

stawki amortyzacyjne

 zastosowanie indywidualnych stawek 

amortyzacyjnych dla środków trwałych 

ulepszonych lub używanych

 zastosowanie zasad amortyzacji środków 

trwałych wykorzystywanych sezonowo

 możliwość obniżania stawek amortyzacyjnych

 dokonywanie kwartalnych lub rocznych odpisów 

w celu uproszczenia ewidencji

 możliwość rozwiązań przewidzianych dla małych 

podatników

background image

Amortyzacja – ujęcie 

podatkowe

 Regulacje dotyczące zasad amortyzacji, w 

szczególności możliwość stosowania 

amortyzacji przyspieszonej, mogą zmienić 

decyzje dotyczące wielkości inwestycji, rodzaju 

aktywów, które są przedmiotem inwestowania 

oraz miejsca dokonywanych inwestycji

 Stosując metodę amortyzacji przyspieszonej 

przedsiębiorstwo odracza w czasie zapłatę 

podatku dochodowego. Odroczony w ten 

sposób podatek należy traktować jak 

bezprocentowy kredyt, udzielony 

przedsiębiorstwu przez władzę publiczną

background image

Argumenty za i przeciwko 

stosowaniu amortyzacji 

przyspieszonej

 Możliwość  skorzystania  z  podatkowego  kredytu 

inwestycyjnego poprzez odroczenie zapłaty pewnej 
części podatku dochodowego

 Skorzystanie z podatkowego kredytu 

inwestycyjnego jest możliwe tylko wtedy, gdy koszt 
amortyzacji znajdzie pokrycie w przychodach ze 
sprzedaży. Z powodu wysokich kosztów 
amortyzacji, wymagających ustalenia wysokiej 
ceny produktów, może dojść do osłabienia pozycji 
konkurencyjnej, a co za tym idzie do spadku 
wolumenu sprzedaży 

background image

Zasady stosowania 

degresywno – liniowej 

metody amortyzacji

I. Zakres przedmiotowy  

Maszyny i urządzenia zaliczone do grupy 3- 6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych  oraz środki transportu z 
wyjątkiem samochodów osobowych 

II. Istota metody 

a.  Do  wartości  początkowej  środków  trwałych  w  pierwszym  roku  ich  używania  stosuje  się 

stawki  podane  w  Wykazie  stawek  amortyzacyjnych,  podwyższone  o  określony 
współczynnik,  a  w  następnych  latach  podatkowych  od  ich  wartości  początkowej 
pomniejszonej  o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne, ustalonej na początek kolejnych lat 
ich używania 

b.  Począwszy od roku podatkowego, w którym tak określona roczna kwota amortyzacji miała 

by być niższa od rocznej kwoty amortyzacji obliczonej z zastosowaniem metody liniowej i 
stawek  podanych  w  Wykazie,  podatnicy  dokonują  dalszych  odpisów  amortyzacyjnych 
zgodnie z tą metodą  

 

III. Współczynniki podwyższające 

1.  3,0  -    dla  środków  trwałych  używanych  w  zakładzie  położonym  na  terenie  gminy  o 

szczególnym zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym, albo w gminie zagrożonej 
recesją i degradacją społeczną 

2.  2,0 – w pozostałych przypadkach  

 

background image

Porównanie metody 

liniowej 

z metodą degresywną

Przykład. Urządzenie o wartości 

początkowej 200.000 zł może być 

amortyzowane według stawki 10% 

metodą liniową lub metodą 

degresywną z zastosowaniem 

współczynnika podwyższającego 

równego 2.

Metoda

Rok

1

Rok

2

Rok

3

Rok

4

Rok

5

Rok

6

Rok

7

Rok

8

Rok

9

Rok

10

Liniowa

20000 20000 20000 20000 20000 20000 20000 20000 20000 20000

Degresywna 40000 32000 25600 20480 20000 20000 20000 20000

1920

0

background image

Rozwiązania specjalne

 Od 1 stycznia 2007 r. ustawodawca przewidział możliwość 

dla małych podatników oraz tych, którzy w danym roku 
rozpoczynają działalność gospodarczą, dokonania 
jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości 
początkowej środków trwałych zaliczonych do grup 3-8 
Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyłączeniem samochodów 
osobowych, do wysokości 50.000 euro w skali roku.

 Jednak trzeba pamiętać, że jednorazowa amortyzacja 

stanowi pomoc de minimis udzielaną w zakresie i na 
zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących 
aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w 
ramach zasady de minimis. O wysokość dokonanych 
jednorazowych odpisów amortyzacyjnych zmniejsza się 
więc limit pomocy publicznej. 

background image

Stawki indywidualne dla 

środków trwałych używanych 

lub ulepszonych

 Dla środków trwałych zaliczanych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji:

 24 miesiące – gdy ich wartość początkowa nie przekracza 25.000 zł
 36 miesięcy - gdy ich wartość początkowa jest wyższa niż 25.000 zł i 

nie przekracza 50.000 zł

 60 miesięcy – w pozostałych przypadkach

 Dla środków transportu, w tym samochodów osobowych – 30 

miesięcy

 Dla budynków (lokali) niemieszkalnych, dla których stawka 

amortyzacyjna z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 
2,5% - 40 lat pomniejszone o pełną liczbę lat, które upłynęły 
od dnia ich oddania po raz pierwszy do używania do dnia 
wprowadzenia do ewidencji środków trwałych oraz wartości 
niematerialnych i prawnych prowadzonej przez podatnika, z 
tym że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat.

background image

Porównanie kilku wariantów 

amortyzacji (1)

Przykład. Przedsiębiorstwo (mały podatnik) 

w listopadzie 2007r. nabyło używane 

urządzenie z grupy 4 o wartości początkowej 

100.000 zł. i w tym samym miesiącu 

wprowadziło je do ewidencji środków 

trwałych. Zgodnie z wykazem rocznych 

stawek amortyzacyjnych może być 

zastosowana roczna stawka 18%, rok 

obrotowy i podatkowy to jednocześnie rok 

kalendarzowy, a stawka podatku 

obowiązująca w danym roku to 19%. 

Przedsiębiorstwo przewiduje, że urządzenie 

będzie wykorzystywane przez 10 lat. 

background image

Wariant amortyzacji

Wysokość odpisu w zł

Tarcza podatkowa w zł

Odpis podatkowy zrównany z 

bilansowym

100.000  x  10%  :  12  m-cy  x  1  m-c  = 

833,33

833,33 x 19% = 158,33

Odpis podatkowy wg metody 

liniowej 

100.000  x  18%  :  12  m-cy  x  1  m-c  = 

1.500

1.500 x 19% = 285

Odpis podatkowy wg metody 

degresywnej – współczynnik 2

100.000 x (18% x 2) : 12 m-cy x 1 m-

c = 3.000

3.000 x 19% = 570

Stawka indywidualna 

100.000    :  60  m-cy  x  1  m-c  = 

1.666,67

1.666,67  x  19%    = 

316,67

Jednorazowy odpis 

100.000 

100.000  x  19%  = 

19.000

Porównanie kilku wariantów 

amortyzacji (2)

background image

Analiza wydatków 

inwestycyjnych

 analiza kosztów składowych nieruchomości, pozwala na 

wyodrębnienie budynków, budowli, urządzeń i 
wyposażenia oraz odpowiednią ich klasyfikację do grup 
środków trwałych

 zawyżenie wartości budynku prowadzi do zmniejszenia 

kwoty rocznych odpisów amortyzacyjnych, a tym 
samym do zmniejszenia kosztów podatkowych w 
pierwszych latach używania, gdyż stawki 
amortyzacyjne dla budynków i budowli są niższe niż dla 
innych składników majątku, np. dla maszyn i urządzeń 
czy wyposażenia

 ma to dodatkowy niekorzystny aspekt w kontekście 

zmniejszających się stawek podatku dochodowego

background image

Efekty podatkowe umów 

leasingowych

Rodzaje 
umowy

Wykazanie 
przedmiotu umowy 
leasingu

Efekty podatkowe dla 
finansującego

Efekty podatkowe 
dla korzystającego

Leasing
finansowy

Majątek 

korzystającego

Przychód:
•Jedynie część odsetkowa 

(tj. część opłaty 
przekraczająca spłatę 

kapitału)

Koszt:
•Część odsetkowa
•Odpisy 

amortyzacyjne

Leasing 

operacyjny

Majątek finansującego

Przychód:
•Wszystkie opłaty 

leasingowe
Koszt:
•Odpisy amortyzacyjne w 

przypadku gdy przedmiot 

umowy podlega 
amortyzacji
•Wydatki na nabycie lub 

wytworzenie przedmiotu 

umowy, pomniejszone o 

odpisy amortyzacyjne w 

momencie sprzedaży

Koszt:
•Wszystkie opłaty 

leasingowe 
wynikające z treści 

umowy

background image

Leasing operacyjny w 

ujęciu podatkowym

Opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego 
w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz 
wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego 
i odpowiednio w przypadku, o którym mowa w pkt 1, koszt uzyskania 
przychodów korzystającego:

1) umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym nie jest osoba wymieniona 

w pkt 2, została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% 
normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli przedmiotem umowy leasingu są 
podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości 
niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli 
jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości;

2) umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna 

nieprowadząca działalności gospodarczej, została zawarta na czas oznaczony;

3) suma ustalonych opłat w umowie leasingu, o której mowa w pkt 1 lub 2, 

pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej 
wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

background image

Leasing operacyjny w 

ujęciu podatkowym

 Przez normatywny okres amortyzacji środka trwałego należy 

rozumieć okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych według metody 
liniowej, przy zastosowaniu stawek z Wykazu stawek amortyzacyjnych, 
w którym następuje całkowite umorzenie środka trwałego. 

 Na sumę opłat składają się: opłaty wstępne (czynsz inicjalny), raty 

leasingowe, cena wykupu, jeśli została określona w umowie. 

 Do sumy opłat nie wlicza się należnego VAT oraz: 

 płatności na rzecz finansującego za świadczenia dodatkowe, o ile są one 

wyodrębnione z opłat leasingowych,

 podatków, w przypadku których obowiązek podatkowy ciąży na 

finansującym z tytułu własności lub posiadania środków trwałych, będących 
przedmiotem umowy leasingu, oraz składek na ubezpieczenie tych środków 
trwałych, jeżeli w umowie leasingu zastrzeżono, że korzystający będzie 
ponosił ciężar tych podatków i składek niezależnie od opłat za używanie,

 kaucji określonej w umowie leasingu wpłaconej finansującemu przez 

korzystającego. 

background image

Leasing operacyjny w 

ujęciu podatkowym

 Wstępna opłata leasingowa należy do tzw. kosztów pośrednio związanych 

z przychodem, które rozlicza się w dacie ich poniesienia. Jeżeli jednak koszty dotyczą 
okresu przekraczającego rok podatkowy i nie jest możliwe określenie, jaka ich część 
dotyczy danego roku, należy rozliczyć je proporcjonalnie do długości okresu, którego 
dotyczą. Wątpliwości pojawiające się w kwestii konieczności rozliczania tych kosztów 
w czasie rozwiało Ministerstwo Finansów w piśmie z 29 czerwca 2007 r., 
nr MB8/512/2007, będącym odpowiedzią na zapytanie naszego Wydawnictwa: 

 "uzasadnionym jest, by koszty pośrednie, do których można zaliczyć m.in. wstępną 

opłatę leasingową (czynsz inicjalny), dotyczącą ściśle określonego czasu trwania 
umowy leasingu zawartej na czas oznaczony, podatnik rozliczał proporcjonalnie 
do długości trwania tej umowy".
 

 Jak wynika z powołanego pisma, podatnicy prowadzący księgi rachunkowe (a także 

podatkową księgę metodą memoriałową) powinni wstępną opłatę leasingową 
rozliczać proporcjonalnie do długości trwania tej umowy. Natomiast podatnik 
prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów metodą uproszczoną - 
wstępną opłatę leasingową zaliczy jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów. 
Koszt ten będzie zaewidencjonowany w księdze pod datą wystawienia faktury. 

background image

Leasing z punktu widzenia VAT

Operacyjny:

 Jest usługą
 Obowiązek 

podatkowy 

(wystawianie faktur i 

opłacanie VAT) 

powstaje z chwilą 

otrzymania całości 

lub części zapłaty, 

nie później jednak, 

niż z upływem 

terminu płatności 

określonego w 

umowie lub fakturze

Finansowy: 

 Jest dostawą towaru
 Obowiązek 

podatkowy powstaje 

z chwilą wydania 

towaru, a jeżeli 

dostawa towaru 

powinna być 

potwierdzona fakturą 

nie później niż w 

ciągu 7 dni od dnia 

wydania.

background image

Rozliczanie straty 

podatkowej

 Potrącenie straty od dochodów wygenerowanych w 

następnych latach

 Potrącenie straty od dochodów wygenerowanych w 

latach poprzednich

 Najczęściej ograniczenie co do czasu rozliczania 

strat od 5 do 15 lat

 W Polsce o wysokość straty poniesionej w roku 

podatkowym można obniżyć dochód w najbliższych 
kolejno po sobie następujących pięciu latach 
podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w 
którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% 
kwoty tej straty

background image

Przykład. Podatnik planuje rozpocząć działalność gospodarczą 
w roku X, jednak w pierwszym i drugim roku działalności (X i 
X+1) koszty będą przewyższać przychody w ujęciu 
podatkowym. W roku X strata ma wynieść 100 tys. zł, w roku 
X+1 tylko 50 tys. zł. W latach następnych przedsiębiorstwo 
będzie generować dochód na poziomie 70 tys. zł.

Wyszczególnienie

Rok X

Rok X+1

Rok X+2

Rok X+3

Rok X+4

Wynik danego roku

-100.000

-50.000

70.000

70.000

70.000

Rozliczenie straty z roku 

X

-

0

50.000

50.000

-

Rozliczenie straty z roku 

X+1

-

-

20.000

20.000

10.000


Document Outline