ALERGIA

                     

RENATA BATOR

 

 

PLAN SPOTKANIA

1. Katar sienny – pielęgnacja dziecka.
2. Alergia pokarmowa:
          - rola edukacyjna pielęgniarki wobec
            rodziców i dziecka,
3. Wyprysk ( alergiczne zapalenie skóry). 

 

 

Alergia - kilka słów wstępu

●

Choroby alergiczne należą do jednych z 
najczęściej występujących schorzeń 
współczesnej cywilizacji.

●

Szacuje się, że na alergię w zależności od 
postaci choroby choruje od 10-30% 
populacji

 

 

●

Choroby alergiczne charakteryzują się 

nieprawidłową reakcją organizmu 

ludzkiego na pewne substancje 

pochodzenia zewnętrznego tzw. alergeny.

●

W wyniku tej reakcji dochodzi do 

nadmiernej mobilizacji układu 

immunologicznego i powstania 

charakterystycznych dla alergii objawów 

chorobowych.

 

 

   

Wśród czynników odpowiedzialnych za 

wzrost częstości występowania alergii 
najczęściej wymienia się:

●

zmiany w środowisku naturalnym, które 
zaszły w wyniku szybkiej urbanizacji i 
industrializacji 

●

zwiększenie zanieczyszczeń powietrza,

●

zmianę warunków i stylu życia

●

oraz wzrost higieny

. 

   

 

 

  

Większość z chorób alergicznych ma 

charakter przewlekły i chorzy muszą być 
leczeni systematycznie, nieraz przez całe 
życie (tak jest w przypadku astmy 
oskrzelowej)

.

 

 

●

Częstość występowania chorób 
alergicznych w Polsce rośnie, szczególnie 
wśród dzieci mieszkających w wielkich 
miastach, a najczęstszą postacią alergii 
jest obecnie:

  - 

alergiczny nieżyt nosa

, który często 

współwystępuje z astmą oskrzelową lub 
wyprzedza jej pojawienie się.

  - choć sam nie jest chorobą śmiertelną, to 

w znacznym stopniu upośledza jakość 
życia.

 

 

Epidemiologia

  

●

na katar sienny cierpi 9% dorosłych i 9% 
dzieci 

●

na astmę choruje 5% osób dorosłych i 

8% dzieci 

●

na całoroczny nieżyt nosa uskarża się 
około 3% dorosłych i 2% dzieci 

●

na atopowe zapalenie skóry choruje około 
1,5% dorosłych i 4,5% dzieci 

 

 

  

Alergeny najczęściej przedostają się od 

organizmu przez :

●

skórę, 

●

błony śluzowe

●

lub wraz z wdychanym powietrzem

   Docierają  one do błony śluzowej górnych 

dróg oddechowych lub też przenikają 
przez błonę śluzową przewodu 
pokarmowego co ma miejsce w przypadku 
alergenów pokarmowych

 

 

Objawy chorób alergicznych

Wydzielina z nosa

Napady kichania i świąd nosa

Niedrożność nosa

Kaszel 

Świsty

Duszność

Świąd skóry

Bąble lub obrzęk

Rumień

 

 

Najczęstsze z nich to:

●

obrzęk, 

●

zaczerwienienie,

●

łzawienie, 

●

wodnisty wyciek z nosa,

●

kichanie,

●

kaszel, 

●

duszność, 

●

świąd, 

●

biegunka

 

 

Katar sienny  (Pyłkowica) 

●

Uczulenie sienne powodują pyłki roślin.

●

Są to maleńkie ziarenka pyłku kwiatowego 
- w zależności od gatunku od średnicy 
0,0025 do 0,25 mm. Wydzielane są przez 
pręciki kwiatowe drzew, traw, ziół i 
zawierają tzw. męski materiał genetyczny.

●

U osób uczulonych wywołują one tzw. 
pyłkowicę, znaną pod popularną nazwą 
„katar sienny”. 

●

Z roku na rok, coraz więcej ludzi cierpi na 
jej objawy.

 

 

Kalendarz pylenia

●

Luty i marzec - leszczyna pospolita, olcha 

(olsza) czarna.

●

Luty, marzec, kwiecień i maj - klon 

jesionolistny.

●

Marzec i kwiecień - topola biała 

(białodrzew), grab zwyczajny, jesion 

wyniosły

●

Marzec, kwiecień, maj - 30 gatunków 

wierzb, w tym wierzba iwa, brzozy.

●

Kwiecień i maj - dąb szypułkowy.

●

Maj i czerwiec - sosna zwyczajna, dziki bez 

czarny.

 

 

●

Od maja do sierpnia -szczaw zwyczajny.

●

Od czerwca do sierpnia – pokrzywa 
zwyczajna.

●

Czerwiec i lipiec - lipy, zwłaszcza lipa 
drobnolistna (w miastach).

●

Od czerwca do września - komosa biała, 
czyli lebioda oraz szarłat.

●

Od kwietnia do sierpnia - babka zwyczajna 
oraz 150 gatunków traw, w tym zboża.

●

Sierpień i wrzesień - silnie uczulająca iwa 
rzepieniolistna.

●

Od lipca do września - bylice, w tym bylica 
pospolita, polna i piołun.

 

 

●

BYLICE i KOMOSY

 są najczęstszą 

przyczyną późnoletnich i jesiennych 
napadów kataru.

●

BRZOZA BRODAWKOWATA

 jest główną 

przyczyną wiosennych pyłkowic.

●

PYŁKI TRAW

 wywołują 75 % 

późnowiosennych i letnich pyłkowic.

Najbardziej "zapylony" jest okres od 
kwietnia do sierpnia.

 

 

●

Katar sienny 

imituje w dużym 

stopniu objawy 

kataru i 

przeziębienia.

●

Jest jednak kilka 

istotnych różnic, 

dzięki którym 

można odróżnić 

choroby.

 

 

Objawy kataru siennego

  Katar sienny  to szczególny przypadek 

ostrego alergicznego nieżytu nosa.

   Kiedy pyłki roślinne wnikają do dróg 

oddechowych osoby uczulonej - powoduje 

to:

  - podrażnienie,
  - a następnie zapalenie
  - i obrzęk błony śluzowej nosa. 

 

 

●

Objawami pochodzącymi z nosa, zatok i 

oczu są: 

●

obfity wyciek wodnistej wydzieliny z nosa 

połączony ze swędzeniem nosa i 

napadowym, bardzo częstym 

kichaniem( więcej niż 5 w jednej serii).

●

towarzyszy temu zwykle niemożność 

oddychania przez nos,

●

światłowstręt oraz swędzenie i łzawienie 

oczu,

●

zaczerwienienie twarzy, a niekiedy obrzęk 

górnej wargi.

   Objawy te nasilają się przy gorącej, 

wietrznej pogodzie. 

 

 

Czym różni się zwykły katar od 

kataru siennego?

 

●

Katar sienny występuje zwykle wiosną lub 

w lecie, w przeciwieństwie do kataru 

przeziębieniowego, i to bez jego typowej 

przyczyny , jaką jest przechłodzenie, 

przemoczenie itp.

●

Objawy pyłkowicy są zwykle długotrwałe i 

nie mijają po przysłowiowym tygodniu 

kataru.

●

Towarzyszy im nie tylko zatkanie nosa, ale 

częste i intensywne napady kichania, tzw. 

długimi salwami, które trudno 

powstrzymać, co nie występuje na taką 

skalę w zwykłym katarze. 

 

 

●

Obok utraty węchu, mogą występować 

duszności nietypowe dla kataru.

●

Z nosa przez wiele dni wydziela się 

wodnisty śluz, zaś przy katarze 

spowodowanym wirusami, już po 2–3 

dniach wydzielina z nosa staje się gęsta i 

zmienia swój kolor.

●

 W alergii swędzą, pieką i łzawią oczy, co 

na ogół nie zdarza się w katarze.

●

 Wyróżnikiem pyłkowicy jest też zwykle 

brak gorączki. 

 

 

Co możemy zrobić?

  

 Najpewniejszym środkiem przeciw 

katarowi siennemu jest :

●

ograniczenie kontaktu z pyłkami. 

Jest to jednak w wielu przypadkach 

niemożliwe.

 

 

         

Leczenie

●

W ostrym okresie choroby ma na celu 

złagodzenie objawów. 

●

Stosuje się leki przeciwalergiczne - 

zarówno doustnie, jak i miejscowo do 

nosa. 

●

Leczenie swoiste polega na odczulaniu za 

pomocą leczniczych alergenów 

pyłkowych.

●

 Prowadzi się je jesienią lub zimą każdego 

roku i kończy przed okresem pylenia 

roślin. 

 

 

●

leki antyhistaminowe

 w objawach 

histaminozależnych, takich jak: świąd, 

kichanie, katar; 

●

glikokortykosterydy

 w obrzęku błony 

śluzowej i objawach zależnych od nacieku 

błony śluzowej komórkami 

kwasochłonnymi (świąd, kichanie, katar, 

zablokowanie nosa, brak węchu). 

 

 

    

Niefarmakologiczne sposoby  

 ochrony przed katarem 

siennym ?

 

   

Uczuleni na pyłki powinni podczas 

kwitnienia alergenu przestrzegać 

następujących zasad:

- nie spacerować i nie wietrzyć mieszkań 

rano i przy wietrznej pogodzie, gdyż 

wówczas emisja pyłków jest największa

- unikać prac ogródkowych, nie 

przechowywać w domu roślin 

doniczkowych

- spacerować w rejonach przewagi drzew 

iglastych, które rzadko alergizują, najlepiej 

po deszczu, gdy powietrze jest 

najczystsze.

 

 

- uważać na herbatki ziołowe, miody, 

ziołomiody, olejki eteryczne, perfumy, a 

nawet na suszone bukiety, sienniki, 

itp.gdyż alergikowi zagrozić mogą nawet 

śladowe ilości alergenów

- dobrze jest znać kalendarz pylenia 

alergenów na jakie jest się uczulonym i 

jeśli to możliwe wyjeżdżać w tym czasie 

na urlop w rejony niskiego pylenia. 

 

 

Wskazówki dla osób uczulonych 

na pyłki

●

unikanie długich spacerów oraz 

przebywania na łąkach, w lasach czy na 

polach w okresie kwitnienia roślin 

najsilniej uczulających, 

●

unikanie spacerów na łąkach, zwłaszcza w 

pobliżu zbiorników wodnych 

●

spłukiwanie pyłki z całego ciała po 

przyjściu do domu, przemywanie 

przegotowaną wodą oczu,

 

 

●

płukanie nosa i gardła po przyjściu do 

mieszkania

●

zamykanie okien w domu w okresie 

dużego stężenia pyłków, zwłaszcza w 

godzinach nocnych i porannych 

●

unikanie czynników drażniących, takich 

jak dym papierosowy, farby, lakiery, 

odczynniki chemiczne itp. 

 

 

●

unikanie pracy przy sianokosach, 

stosowanie masek filtrujących powietrze i 

ubrań z długim rękawem

●

podczas pracy w ogrodzie unikanie 

koszenia trawy i świeżo skoszonych 

trawników, nad którymi unoszą się pyłki 

●

unikanie pokarmów dających reakcje 

krzyżowe z pyłkiem roślin 

●

uważne analizowanie komunikatów o 

aktualnym opadzie pyłku roślin

 

 

●

nie używanie wentylatora skierowanego 

do wnętrza domu, gdyż będzie on 

wciągać pyłki z zewnątrz do mieszkania 

●

ograniczenie przebywania poza 

pomieszczeniami zamkniętymi w dni gdy 

stężenie pyłków w powietrzu jest 

największe: w dni gorące, suche i 

wietrzne

●

podczas podróży samochodem lub 

pociągiem ostrożnie z otwieraniem okien,  

 

 

●

ograniczenie  porannej aktywności, gdyż 

wtedy stężenie pyłków w powietrzu jest 

największe 

●

spędzanie wakacji w miejscach gdzie 

stężenie pyłków jest mniejsze (wysoko w 

górach lub nad morzem)

 

 

Dziękuję za uwagę