KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ A.M. WE 

WROCŁAWIU

Prof. dr hab. 

Barbara

Barbara 

Świątek

MEDYCYNA SĄDOWA

wykład 1

TANATOLOGIA SĄDOWO-
LEKARSKA

Definicja śmierci

 :

TRADYCYJNA 

: 

trwałe 

tj. 

nieodwracalne  ustanie  czynności 
życiowych człowieka
NOWOCZESNA 

: 

śmiercią 

człowieka  jest  śmierć  mózgowia- 
pnia mózgu

Przyczyny śmierci

 :

-pierwotna, wyjściowa, zasadnicza
-wtórna (powikłana)
-bezpośrednia (ostateczna)

Rodzaje śmierci w zależności od 
czasu umierania

 :

-nagła
-poprzedzona konaniem (agonia)

Rodzaje śmierci w zależności od 
przyczyny :

uwiąd starczy

-naturalna

chorobowa

-gwałtowna

Rodzaje śmierci w zależności od 
wyniku sekcji zwłok :

-przyczyny 

śmierci 

powodujące 

zmiany 

anatomiczne 

(uraz 

mechaniczny,  działanie  czynników 
fizyko-chemicznych)
-śmierć 

czynnościowa, 

nie 

powodująca  zmian  anatomicznych 
(uduszenia,  zatrucia  lekami  i  innymi 
substancjami, SIDS)

Etapy śmierci :

-vita minima
-śmierć kliniczna
-śmierć 

pnia 

mózgu 

(śmierć 

osobnicza, obywatela)
-śmierć biologiczna 

Znamiona śmierci wczesne :

-plamy pośmiertne – opadowe
-stężenie pośmiertne
-oziębienie
-bladość
-wysychanie

Znamiona śmierci późne :

-autoliza
-gnicie

Zmiany utrwalające :

-przeobrażenia tłuszczowo-woskowe
-strupieszenie (mumifikacja)
-zeszkieletowanie
-przemiana 

torfowa 

(garbowanie 

torfowiskowe)

Ustalanie czasu śmierci :

-znamiona śmierci
-objawy interletalne
-treść żołądkowa
-charakter i stopień wykrwawienia

Przepisy prawne :

Art. 148 kodeksu karnego
§ 1. Kto zabija człowieka,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 8, 
karze 25 lat pozbawienia wolności albo karze dożywotniego 
pozbawienia wolności.
§ 2. Kto zabija człowieka:
1) ze szczególnym okrucieństwem,
2) w związku z wzięciem zakładnika, zgwałceniem albo rozbojem,
3) w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie,
4) z użyciem broni palnej lub materiałów wybuchowych,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, 
karze 25 lat pozbawienia wolności albo karze dożywotniego 
pozbawienia wolności. 
§ 3. Karze określonej w §2 podlega, kto jednym czynem zabija więcej 
niż jedną osobę lub był wcześniej prawomocnie skazany za zabójstwo.
§ 4. Kto zabija człowieka pod wpływem silnego wzburzenia 
usprawiedliwionego okolicznościami, podlega karze pozbawienia 
wolności od roku do 10 lat

Przepisy prawne :

Art. 155  kodeksu karnego
Kto nieumyślne powoduje śmierć człowieka podlega karze 
pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.