background image

ZAPALENIE KOŚCI I 

OSTEOPOROZA 

background image

Ropne zapalenie stawów 

Rozpoznanie

Bakterie 

(

najczęściej 

Streptoc i 
staphyloc

)

Antybiotyk – 

ostatnio stos. 
Klindamycynę 

Noworodek

Streptococcus, 
staphylococcus, 

coliforms

Nafacillina, 
gentamycyna - 

stos. miejscowo w 
postaci gąbki 
wkładanych do 
stawu 

Niemowlak

H.influenzae, 

strepococcus, 
staphylococcus A

Cefuroxime

Dziecko 

Staphylococcus A  Nafcillin 

background image

Zapalenie kości 

rozpoznanie bakterie

Antybiotyk 

Noworodek

Strepococcu

s, 

staphylococc

us A, 

coliforms

Nafacillin + 

gentamycyna

Niemowlak

Staphylococc

us A 

Nafacillin 

Dziecko 

Staphylococc

us A 

background image

Historia naturalnego 

rozwoju zapalenia kości 

• Zgromadzenie czynnika bakteryjnego w 

przynasadzie  (bo najbardziej rozwinięta, 
rozbudowana jest chrząstka nasadowa = 
wzrostowa stanowiąca barierę; w tym miejscu 
jest 80% wzrostu; reszta rośnie wolniej)

• Gł. Lokalizacje: bark i nadgarstek 

(przynasada i nasada dalsza k. promieniowej i 
bliższa k ramiennej), kolano - przynasada i 
nasada dalsza k. udowej i bliższa k. 
piszczelowej

background image

Historia naturalnego rozwoju 

zapalenia kości c.d

Gdy organizm jest silny i walczy z 

patogenem, to powstaje zapalenie miejscowe 

(zap Gale.....)

Gdy organizm ma obniżoną odporność to 

patogeny szerzą się do boków kości i:

- u dzieci: gruba okostna słabo przylegająca 

do kości zostaje odklejona i gromadzi się 

zbiornik ropy

- u dorosłych cienka okostna mocno 

przylegająca do kości: trudniej się odkleja

*trumienka - imolucrum? - zbiornik ropy 

zamknięty, ograniczony, otorbiony, znajdujący 

się pod okostną (zamknięcie procesu 

zapalnego)

background image

Historia naturalnego rozwoju 

zapalenia kości c.d

Czy proces zapalny dochodzi do nasady 

kości?

Proces zapalny rozprzestrzenia się „do 

góry” - chrząstka stanowi odgraniczenie 
dla niego, ma działanie ochronne, więc 
można by było pomyśleć, że nie 
dochodzi, ale proces zapalny może ją 
ominąć i wówczas przez okostną dojdzie 
do nasady i stawu.

background image

• U dzieci zapalenie stawu może być poinfekcyjne, 

zapalenie niszczy nasadę kości poprzez wzrost 

ciśnienia, które kompresyjnie niszczy nasadę

• U dorosłych przyczyną zap stawów jest: 
• 1.spadek odporności spowodowany – HIV/AIDS, 

sterydami, immunosupresją

• *u starszych osób mających zmiany zwyrodnieniowe 

często stosuje się sterydy, które podawane w formie 

blokady zbyt często wyjaławiają staw i powodują 

wzrost ryzyka zapalenia stawów

• 2.  Bez spadku odporności - złamanie otwarte
• *postępowanie: przepłukanie dużą ilością wody (też 

solą fizjologiczną), oczyszczenie mechanicze,

• „osteosynthesis minimal”- wkładania jak 

najmniejszej ilości ciał obcych, zastosowanie 

zespolenia zewnętrznego

background image

Podostre zapalenie kości

• Dokładne badanie wykazuje zmniejszenie 

ruchomości stawu, który jest tkliwy, dziecko 

nie chce stawać na chorej kończynie 

• Lekko podwyższona temp. 
• RTG – najwcześniejsze zmiany widoczne po 

48 godz. Od zakażenia 

• Antybiotyk - penicyliny o szerokim 

spektrum (przy I podaniu test uczuleniowy), 

klindamycyna (Dalacin C) (Galacicae)

• Kontrola – po 2 dniach 

background image

Ostre zapalenie - badania

• Badanie fizykalne - bolesność 

dotykowa, tkliwość, zaczerwienienie, 

obrzęk, wysięk

• RTG 
• USG – wysięk w stawie np. 

Kolanowym dobrze widoczny

• Ropne zapalenie stawu łokciowego w 

początkowym okresie – widoczny 

obrzęk tkanek miękkich 

background image

Pierwotne podostre 

ograniczone zapalenie 

kości: 

• Ropień przynasadowy Brodiego
 – świadczy o ograniczonym 

podostrym zapaleniu; nie ma 
kliniki

- np. Przynasady dalszej k. Udowej – 

odgraniczone miejsce (na kliszy 
ciemniejszy punkt)

background image

Przewlekłe zapalenie 

kości 

• Zgięty cały trzon k. Promieniowej
• Martwak trzonu k. Promieniowej 

background image

Podwichnięcie lewego stawu 

biodrowego w przebiegu jego 

ropnego zapalenia 

• Jedyny objaw to: utykanie
• Ułożenie kończyny: rotacja i odwiedzenie 

w stawie biodrowym, bolesność; reszta w 

normie

• Możliwa lekka gorączka
• Odczynowe zapalenie stawu po 

wcześniejszej infekcji (konglomerat 

okrążonych dezaktywowanych bakterii) 

• Różnicowanie – Pethers - jałowa martwica 

głowy kości udowej

background image

Badania: 

• RTG 
-

generalnie RTG w normie, wykonujemy w 1 lub 2 
rzutach 

-

Pozycja Lowenseina - zgięcie i odwiedzenie 
kończyny; podobna do ułożenia żaby – 
spłaszczenie głowy k. Udowej 

-

Głowa k. Udowej wychodzi z panewki – przy 
ogromnej ilości płynu w stawie; do różnicowania 
z chorobą Parthesa 

• Bad. Laboratoryjne
-

morfologia z romazem; leukocytoza 

-

OB. (nieswoiste, inercja) i CRP 

• Temp. Ciała – wzrost przy zapaleniu 

background image

Badania:

• USG 
- pokazuje płyn w stawie; należy wykonać nakłucie, 

gdy zostawimy płyn wytworzy się włóknik, który 

spowoduje zesztywnienie stawów 

a) Ropa – gęsty i cuchnący płyn; wskazanie do operacji 
b) Wysięk - kolor słomkowy  
c) Krew 
Przy wykazaniu ropy w stawie NALEŻY ZAWSZE leczyć 

operacyjnie i antybiotykiem. Należy wykonać 

artroskopię, oczyścić i zdrenować, włożyć gąbkę z 

antybiotykiem ew. przepłukać antybiotykiem z 

ampułki. Drenaż ssący nie jest dobrym pomysłem, 

gdyż istnieje możliwość zassania bakterii do stawu. 

Trzeba wykonać posiew ropy, zrobić antybiogram. 

Antybiotyk podajemy i.v. Średnio przez 2 tyg. 

(dziecko), a potem przez 4 tyg. P.o. 

background image

Osteoporoza 

• Definicja sformułowana prze światową 

organizację zdrowia (WHO) określa się 
ją jako uogólnioną chorobę szkieletu 
polegającą na zmniejszeniu się 
gęstości mineralnej kości i zaburzeń 
ich mikroarchitektury, prowadzących 
do zwiększonej łamliwości szkieletu i 
wzrost ryzyka złamań. 

background image

Masa szczytowa

• W wieku 14 - 18 lat kości przestają 

rosnąć na wysokość, ale do 30 r.ż. 

kości zwiększają swoją gęstość 

• Masa szczytowa kości - największa 

masa szkieletu (ok. 30 r.ż) 

• Do 45 r.ż. następuje powolna utrata 

masy kostnej skutkiem przewagi 

procesu niszczenia kości nad jej 

tworzeniem.

background image

Czynniki ryzyka

• Genetyczne i demograficzne

- wiek > 65 r.ż. 

- Płeć żeńska

- Wątła budowa

- Osteoporoza u matki 

- Niska masa kostna

- Rasa biała i żółta 

• Hormonalne i prokreacyjne

- menopauza u kobiet 

- Kastracja chirurgiczna / farmakologiczna

- Przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników 

- Zaburzenia miesiączkowania, hiperprolaktynemia

- Pierwotny lub wtórny brak miesiączki

- Nierodzenie

- hipogonadyzm

background image

Czynniki ryzyka

• Czynniki związane ze środowiskiem i stylem 

bycia:

- zmniejszenie ilości wapnia w diecie 
- zmniejszenie ilości wit. D 
- Mało naturalnego światła 
• Leki:
- sterydy 
• Choroby: 
- choroby p. pokarmowego 
- choroby nerek
- Choroby endokrynologiczne, choroby wrodzone 

tkanki łącznej, choroby układowe 

background image

Osteoporoza a 

osteomalacja 

• W organizmie ludzkim: 
- 35% niezmineralizowane 
- 65% zmineralizowane np. Wapń 
• Osteoporoza – proporcje nie ulegają 

zmianie 

• Osteomalacja – zaburzenie proporcji 

(więcej części niezmineralizowanej); to 
zaburzenia ilości minerałów i warstwy 
nieorganicznej 

background image

Osteoporoza- statystyka 

• Osteoporoza występuje u 11% 

populacji , w tym u 30% kobiet po 
50 r.ż. 

• W USA – 25 mln osób
•  w Polsce – ok. 3 mln osób 

background image

Podział etiologiczny 

Miejscowa: 

1. Algodystrofia
2. Z unieruchomienia
3. Zapalna

Uogólniona: 

1. Pierwotna 80% -  idiopatyczna, pomenopauzalna, 

starcza 

2. Wtórna 20% - nadczynność przytarczyc i tarczycy, 

choroba Cushinga, sterydoterapia, ZZW, 

przewlekła niewydolność nerek, hipogonadyzm, 

szpiczak, alkoholizm (alkohol + zła dieta)

background image

Osteoporoza 

pomenopauzalna – 

typ I

 

• Wiek: 51 - 75 lat 

• Stosunek płci: 6:1

• Utrata kości beleczkowej 

• Wygaśnięcie czynności jajników - spadek 

estrogenów - wzrost aktywności osteoklastów - 

uwalnianie wapnia - spadek PTH - Czynność 

przytarczyc zmniejszona - wzrost resorpcji 

kostnej

• Zmniejszone wchłanianie wapnia
• Zmniejszenie syntezy wit. D3

 

• Wpływ podaży Ca nieistotny

• Etiologia: klimakterium

background image

Osteoporoza starcza – typ 

II

• Wiek > 70 lat 
• Stosunek płci: 2:1 
• Utrata kości beleczkowej i korowej
• Złamane kręgi i szyjki kości udowej
• Wpływ podaży Ca znaczny
• Etiologia: mała szczytowa masa 

kostna 

background image

Objawy 

• Objaw: ból = złamanie 
• Najgroźniejsze są złamania 

bliższego końca k. Udowej – typ 2 

• Kończyny zgięte w stawach 

biodrowych (bo silniejsze zginacze i 
odwodziciele), odwiedzenie, rotacja 
zew. – złamanie szyjki kości udowej 

background image

Badania obrazowe 

• Badanie densytometryczne 
T - score 
Osteoporoza: BMD zmniejszenie o 

więcej niż 2,5 SD

Osteopenia: BMD 1 - 2,5 SD
Norma: BMD do 1 SD 

background image

Wskazania do 

densytometrii 

• Wiek okołomenopauzalny 
• Zaburzenia hormonalne 
• Niski wzrost
• Czynniki środowiskowe
• Nadciśnienie tętnicze leczone 

blokerami Ca

background image

Badania obrazowe c.d.

• Ilościowe TK - QCT
• RTG 
- utrata wapnia w 30% 
- Zmniejszenie gęstości kości
- Poszerzenie jamy szpikowej
- Zwężenia warstwy korowej
- Zanik beleczek 
- Złamania 
• USG 

background image

Cele leczenia 

• Uniknięcie I złamania – w razie 

jego wystąpienia zapobieganie 
następnym 

• Zmniejszenie dolegliwości 

bólowych

• Poprawa komfortu życia 

background image

Wskazania do leczenia

Nie zależnie od aktywnego leku każdemu 

choremu zaleca się podanie 800 - 1200 mg 

preparatu wapnia i 1000 jednostek wit. D3 

• Rozpoznanie złamania 

• T - score >2,5 SD 
Należy brać pod uwagę inne czynniki ryzyka: 

predyspozycje rodzinne, szczupła budowa 

ciała, zaawansowany wiek, przedwczesna 

menopauza, nierodzenie, palenie tytoniu, 

alkoholizm i przyczyny wtórne.

background image

Współczesnie najczęściej 

stosuje się: 

• Bisfosfoniany
• Kalcytonina (działanie p/bólowe)
• Estrogeny i inne
• SERM-y (wybiórcze modulatory 

rec. Estrogenowych) 


Document Outline