Aktywność i bierność 

polityczna

Aktywność polityczna – 
aspekty



Rodzaj wpływu (realny vs symboliczny)



Konwencjonalność (i normatywność)



Intensywność uczestnictwa



Poziom kolektywności (i liczebność)

Typy aktywności politycznej w Polsce 
(Skarżyńska, 1996)



Zaangażowanie poznawcze



Zachowania wyborcze



Niekonwencjonalne zachowania 

afirmacyjne (wsparcie dla partii, petycje, 
spotkania z politykami)



Zachowania niekonwencjonalne typu 

protest



Przynależność do partii

Model decyzji o uczestnictwie w danej akcji politycznej 
Klandermansa (na podst. Skarżyńska, 2005, s.189)

Oczekiwana użyteczność:
-Konieczność uczestnictwa
 własnego
-Oczekiwanie, że sukces akcji
 doprowadzi do celu
-Oczekiwana partycypacja
 znaczących innych

Oczekiwane 
reakcje znaczących 
innych

Analiza 
zysków/ 
kosztów

Wartość celu 
akcji

Wartość reakcji
 innych

Wartość

 

ryzyka 

i nagród

G

o

to

w

o

ść

 

d

zia

ła

n

ia

Uwarunkowania aktywności 
politycznej



Wartości i motywy



Rozwój moralny (wyższy poziom, rola 
motywacji zaangażowania w działania 
polityczne)



Potrzeby (głównie władzy i osiągnięć, rola 
potrzeby afiliacji)



Czynniki psychologiczne wpływające na 
ocenę prawdopodobieństwa sukcesu 
(poczucie wpływu, skuteczność, odporność 
na stres, sposób funkcjonowania 
społecznego)

Wartości

- Indywidualizm aktywistów partyjnych 

(Skarżyńska, 1996)

-Współzależność (kolektywizm) w 

angażowaniu się w akcje zbiorowe z 

uwagi na podatność na wpływ społeczny 

(Smith i Bond, 1993) i porównania 

międzygrupowe (Hinkle i  Brown, 1990)

- Wartości postmaterialistyczne (Inglehart, 

Schwartz): sukces, osiągnięcia 

indywidualne, wpływ, władza

Motywy aktywności politycznej 
(Skarżyńska, 1995)



Zadaniowa



Osiągnięcia



Afiliacja i poczucie wspólnoty



Władza



Moralność i ideologia

Uwarunkowania udziału w 
niekonwencjonalnych formach aktywności 
politycznej
 (Siemieńska, 2002)



Wiek (młodszy)



Wykształcenie



Zainteresowanie polityką



Zaufanie



Płeć męska



Brak związku z sytuacją ekonomiczną

Uwarunkowania udziału w 
protestach (Grabowski, 2002)



Zagrożenie ekonomiczne



Atrybucja odpowiedzialności do władzy



Silniejsze przeżywanie emocji 

negatywnych (poczucie krzywdy, 

poczucie bycia zranionym)



Mniejsze koszty psychologiczne (ocena 

poznawcza wraz z przeżywanymi 

emocjami)

Poparcie dla protestów
 (Lewicka 2004)



Roszczeniowość



Negatywna ocena władzy



Poczucie zadowolenia i poczucie krzywdy takie 
same jak u osób angażujących się w 
działalność konstruktywną

Aktywność konwencjonalna - wyznaczniki



Subiektywne prawdopodobieństwo sukcesu



Poczucie skuteczności politycznej



Wewnętrzne umiejscowienie kontroli



Umiejętności radzenia sobie ze stresem



WZA



Ekstrawersja



Zaufanie



Poziom myślenia politycznego (dane 

niejednoznaczne)

Typy ról poselskich wg Jackiewicz



Specjalista



Polityk



Wojownik



Reprezentant



negocjator

Poparcie (w %) dla wybranych form aktywności 
niekonwencjonalnej protestacyjnej wśród badanej 
młodzieży (N=161)

petycja

bojkot

Legalna 

demonstr

acja

Okupacja 

budynków

Nielegaln

y strajk

Popierający

Nie 

popierający

Brak 

odpowiedzi

89,4

5,6

5

49,7

47,2

3,1

70,8

26,1

3,1

41,6

53,4

5

50,3

46,0

3,7

Poparcie (w %) dla wybranych form aktywności 
konwencjonalnej i niekonwencjonalnej afirmatywnej 
wśród badanej młodzieży (N=161)

głosowanie Kandy-

dowanie

zbieranie 
podpisów 

roznosze
nie 
ulotek 

udział w 
komisji 

Udział w 
kampanii

Przynależ
ność do 
partii

Popierają
cy
Nie 
popier.
Brak 
odp.

87,0

9,9

3,1

46,0

50,9

3,1

39,1

57,8

3,1

32,9

66,0

3,1

47,2

49,7

3,1

43,5

52,8

3,7

46,8

53,2

4,3

 

Mentalnościowe predyktory aktywności wyborczej 

(N=154), wyniki analizy liniowej hierarchicznej 
metodą eliminacji wstecznej (Żemojtel-Piotrowska, 
Piotrowski, 2009) 

Aktywność 

wyborcza

Roszczeniowoś
ć bierna

mściwość

indywidualiz
m

β = -,23*

β  = -,28**

β = ,21*

* p < 0,05
** p < 0,01

 

Mentalnościowe i socjo-demograficzne predyktory chęci 

osobistej partycypacji w polityce (N=161), wyniki analizy 
liniowej hierarchicznej metodą eliminacji wstecznej.

alienacja

Osobista 

partycypacj

a

w polityce

Wiara w grę

wiek

autorytaryzm

indywidualizm

*** p<0,001   ** p < 0,01 * p < 0,05

β = 
-,32***

β = 
-,21*

β = -,17t

β = ,23**

β = ,
36***

Mentalnościowe i socjo-demograficzne predyktory 
(N=161) afirmacyjnej aktywności 
niekonwencjonalnej: analiza liniowa hierarchiczna 
metodą eliminacji wstecznej.

Niekonwencjo

nalna 

aktywność 

afirmacyjna

Uczęszczanie 

do liceum (typ 

szkoły)

autorytaryzm

Relatywne 

dochody

mściwość

indywidualiz

m

Wiara w grę

β = ,
26**

β = 
-,18

*

β = -,19*

β = ,19*

β = ,
19*

β = 
-,22*

 * p < 0,05

Mentalnościowe i socjo-demograficzne predyktory 
(N=161) normatywnej aktywności 
niekonwencjonalnej typu protest: analiza liniowa 
hierarchiczna metodą eliminacji wstecznej

Normatywna 

aktywność typu 

protest

Alienacja

Mściwość

 

Dochody 

(relatywne)

Sytuacja 

materialna

β = -,22*

β 
=-,15t

β = ,
20

*

β = -,19*

 * p < 0,05