Układ nerwowy

Układ nerwowy

Składa się z

ośrodkowego-centralnego- i

Obwodowego

Układu nerwowego

W układzie nerwowym



Istnieją oprócz odruchów, a więc

nieświadomych i mimowolnych reakcji

na bodźce, czynności świadome, takie

jak:



Działanie mięśni prążkowanych i



Czynności wyższego rzędu,



Integracja,



Kojarzenie,



Wszelkie przejawy życia psychicznego

Układ nerwowy dzieli

się:



1. Układ somatyczny



2. Układ autonomiczny (wegatatywny)

Ad. 1. W skład układu

somatycznego wchodzi



Ośrodkowy układ nerwowy –



Systema nervosum centrale



Obwodowy układ nerwowy -



Systema nervosum peripherica

Układ ośrodkowy

zawiera:



Mózgowie – encephalon



Rdzeń kręgowy – medulla spinalis



Obie w/w części schowane i zarazem

chronione są przez czaszkę i kręgosłup

Układ obwodowy



Zawiera nerwy – nervi i



Zwoje – ganglia



Czyli to wszystko co mieści się poza

układem ośrodkowym i łączy go z

narządami.

Ad. 2. Układ

autonomiczny



Składa się z dwóch części:



Układu współczulnego



Systema sympathicum



Przywspółczulnego



Systema parasympathicum



Układ autonomiczny unerwia narządy

wewnętrzne

Komórka nerwowa -

neuron



Jest najważniejszym elementem

składowym układu nerwowego



Stanowi jednostkę morfologiczno

czynnościową układu nerwowego.

Skład neuronu



Ciało komórkowe i



Dwojakiego rodzaju wypustki:



dendrytu i



neurytu

Dendryt



Przywodzi bodźce do komórki -

przekazuje pobudzenie do ciała komórki

nerwowej



Może być pojedynczy, ale najczęściej

jest ich kilka, jest rozgałęziony

Neuryt, zwany też

wypustką osiową -

akson



Przewodzi bodźce od komórki



Jest pojedynczy na całym przebiegu,

jednakowej grubości , nierozgałęziony

Kierunek przebiegu

impulsów jest stały



W dendrycie do komórki



W neurycie od komórki

Funkcja układu

nerwowego



Układ nerwowy zapewnia stały kontakt

organizmu ze środowiskiem

zewnętrznym



oraz integrację narządów

wewnętrznych.

Doznania z narządów

wewnętrznych



Rejestrowane są przez zakończenia

czuciowe w poszczególnych narządach.

Działanie układu

nerwowego



U.N. uczestniczy w rejestrowaniu,

przekazywaniu i analizie napływających

pobudzeń z zakończeń czuciowych oraz

bierze udział w realizacji prawidłowych

reakcji adaptacyjnych na zmieniające

się warunki świata zewnętrznego i

środowiska wewnętrznego.



Podstawowe reakcje adaptacyjne są

wrodzone, inne wykształcają się w

trakcie życia osobniczego.

Łuk odruchowy



Podstawową czynnością układu nerwowego

jest odruch biegnący po drodze zwanej

łukiem odruchowym.



Każdy łuk odruchowy składa się z drogi

doprowadzającej, która przywodzi

pobudzenie od receptora do ośrodka

scalającego (mózg, rdzeń kręgowy)



Oraz drogi odprowadzającej, przenoszącej

pobudzenie do narządu wykonawczego

(mięśnie, gruczoły wydzielania

wewnętrznego)

Łuki odruchowe są:

proste i złożone



Łuk odruchowy prosty – składa się z

dwóch neuronów:



Z neuronu czuciowego i



Neuronu ruchowego



Receptor przyjmuje bodziec, przetwarza

w impuls, który biegnie do komórki

czuciowej, stąd przenosi się na

komórkę ruchową i dalej do efektora.

Łuk odruchowy złożony



Przechodzenie impulsu z jednego

neuronu na drugi odbywa się przez styk

– synapsis.



W łukach odruchowych złożonych

znajdują się neurony wstawkowe miedzy

neuronem czuciowym i ruchowym.

Przebieg odruchów:

część nieświadomie,

część świadomie



Część dot nieświadomego przebiegu

odruchów dot. to działania narządów

wewnętrznych.



Część uświadamiamy sobie już po

zaistnieniu np.. Szybkie cofniecie ręki

po dotknięciu gorącego przedmiotu.

Obwodowy układ

nerwowy



Tworzą korzenie rdzeniowe i nerwy

obwodowe.



Układ ten zabezpiecza odbiór doznań

czuciowych oraz przewodzi pobudzenie

z ośrodków nerwowych ( rdzeń mózg)

do włókien nerwów ruchowych,

czuciowych i autonomicznych.

Obwodowy układ

nerwowy



Zalicza się do niego:



Nerwy czaszkowe w liczbie 12 par



(nervi craniales)



Nerwy rdzeniowe w liczbie 31 par



(nervi spinales)



Pnie współczulne oraz sploty w jamach

ciała i narządach.

Objawy uszkodzenia

korzeni rdzeniowych



Mogą być diagnozowane przez

wykonanie zdjęć kręgosłupa – w

projekcji przednio-tylnej, bocznej ew.

skośnej.



Jeśli istnieje podejrzenie uszkodzenia

aparatu więzadłowego (zerwanie

więzadeł) wykonuje się dynamiczne

zdjęcie kręgosłupa (maksymalne

przygięcie i odgięcie kręgosłupa)

Uszkodzenie korzeni

rdzeniowych



Najczęściej jest wywołane przez ucisk

wypadającego jądra miażdżystego.



Pełna ocena usytuowania

wypadającego jadra miażdżystego jest

możliwa przy pomocy badania

tomokomputerowego (TK) lub

rezonansu magnetycznego.

Diagnozowanie

uszkodzeń nerwów

obwodowych



Opiera się na badaniu

elekromiograficznym i/ lub badaniu

szybkości przewodzenia –

elekroneurografia.

Przewodzenie

nerwowe



Jedną z podstawowych właściwości

komórek nerwowych jest zdolność do

wytwarzania i przewodzenia pobudzeń

nerwowych.



Szybkość przewodzenia pobudzeń

elektrycznych zależy od średnicy

włókien nerwowych.



Włókna grube A przewodzą impulsy z

szybkością 20-120 m/sek.

Przewodzenie

nerwowe cd



Włókna średnie B 3-15 m/sek.



Włókna cienkie C 0,5-2,0 m/sek.



Nerwy obwodowe zbudowane są z

włókien grubych, średnich i cienkich, a

szybkość przewodzenia w nerwie

obwodowym zależy od ilości

poszczególnych włókien tworzących dany

nerw.

Szybkość przewodzenia

w nerwach

obwodowych maleje



Przy obniżeniu temperatury



W trakcie niedokrwienia nerwu



Wskutek działania czynników

uszkadzających – urazy, zatrucia,

zaburzenia przemiany materii

(cukrzyca)

Nerwy mózgowe

albo

nerwy czaszkowe

nn. Cranialis

sive

encephalici



Wychodzą z mózgowia, przechodzą

przez otwory i szczeliny w czaszce do

swoich obszarów unerwienia.



W liczbie 12 par odchodzą

symetrycznie od mózgu.

Nerwy czaszkowe



I. Nerwy węchowe VIII. Nerw



II. Nerwy wzrokowe przedsionkowo-



III. Nerw okoruchowy ślimakowy



IV. Nerw bloczkowy IX. Nerw językowo-



V. Nerw trójdzielny gardłowy



VI. Nerw odwodzący X. Nerw błędny



VII. Nerw twarzowy XI. Nerw dodatkowy



XII. Nerw podjęzykowy

Ad I. Nerwy węchowe

nn. olfactorii



Olfacere – wąchać – ze śluzówki nosa do

mózgu.



Nerwy składają się z około 20 nici

węchowych, które odchodzą od komórek

węchowych, mieszczących się w błonie

śluzowej okolicy węchowej jamy nosa.



Nici węchowe wchodzą do jamy czaszki

przez blaszkę sitową kości sitowej –

kończą w opuszce węchowej

Ad I. cd



Przerwanie nici węchowych powoduje

utratę powonienia.



Zdarza się to niekiedy w następstwie

urazów czaszki lub wskutek ucisku

guza na nerwy węchowe.

Ad II. Nerw wzrokowy

n. opticus



Z siatkówki do międzymózgowia



Włókna nerwowe odchodzą od komórek

zwojów siatkówki.



Nerw przebija zewnętrzną warstwę siatkówki,

naczyniówkę i twardówkę i opuszcza gałkę

oczną w miejscu położonym około 3 mm

przyśrodkowo od bieguna tylnego gałki

ocznej. Stąd kieruje się ku kanałowi

wzrokowemu, przez który wchodzi do dołu

czaszkowego środkowego.

Ad. II cd



Po wejściu do jamy czaszki nerw wzrokowy

kończy się w skrzyżowaniu wzrokowym –



Chiasma opticum – położonym na trzonie

kości klinowej w rowku skrzyżowania

nerwów wzrokowych.



Ze skrzyżowania wychodzi po każdej

stronie pasmo wzrokowe – tractus opticus



Doprowadzające włókna wzrokowe do

poduszki wzgórza, ciała kolankowatego

bocznego i wzgórków górnych blaszki

pokrywy mózgowia.

Ad. II. CD.



W skrzyżowaniu wzrokowym tylko część –

mniej więcej połowa – włókien nerwowych

przechodzi na stronę przeciwną.



Włókna idące od bocznej połowy siatkówki

nie ulegają skrzyżowaniu, lecz przechodzą

do pasma wzrokowego tej samej strony.



Włókna biegnące od przyśrodkowej strony

siatkówki przechodzą w obrębie

skrzyżowania wzrokowego na stronę

przeciwną.

Ad. II. CD.



Każde pasmo wzrokowe ma zatem

połączenie z obu gałkami ocznymi.



Lewe pasmo wzrokowe zawiera zatem

włókna z lewej połowy każdego oka



Prawe z prawej.



Przecięcie pasma wzrokowego po

jednej stronie – np..lewej – powoduje

połowicze niewidzenie w obu oczach –

wypadnięcie prawej części pola

widzenia w każdym oku.

Ad III. Nerw

okoruchowy

n. oculomotorius



Zaopatruje wszystkie zewnętrzne mięśnie oka

z wyjątkiem m. skośnego górnego i m.

prostego bocznego.



Unerwia – m. dźwigacz powieki górnej oraz

wszystkie zew. M. oka z wyjątkiem jw..



Uszkodzenie n. III pociąga za sobą porażenie

wszystkich ruchów gałki ocznej z wyjątkiem

odwodzenia. Gałka oczna ustawia się w pozycji

zwróconej w kierunku kąta zewnętrznego oka.



Towarzyszy temu opadanie powieki górnej.



Źrenica jest rozszerzona i n ie reaguje na

światło i zbieżność.

Ad IV. Nerw bloczkowy

n. trochlearis



Jest najcieńszym nerwem mózgowym

i unerwia tylko jeden mięsień skośny

górny oka – zagina się na bloczku –

pierścieniu chrząstki włóknistej

umocowanym do kości czołowej.



Porażenie nerwu IV powoduje

występowanie zeza podczas

spoglądania w górę,



Gałka oczna skręca się do wewnątrz.

Ad V. Nerw trójdzielny

n. trigeminus



Największy i najgrubszy nerw

mózgowy, mający trzy główne

gałęzie wychodzące oddzielnie z

czaszki:



N. oczny – n. ophtalmicus



N. szczękowy – n. maxillaris



N. żuchwowy - n. mandibularis

Ad. V. CD.



Nerw trójdzielny zaopatruje



czuciowo –



Skórę twarzy, jamę nosową, jamę

ustną



Ruchowo-



Mięśnie żwacze

Zwój nerwu

trójdzielnego

Ganglion trigeminale



Nerw trójdzielny wychodzi z mózgu



dwoma korzeniami –



przednim ruchowym – portio minor



Tylnym czuciowym – portio major



Przebija oponę twardą i tworzy duży

zwój n. trójdzielnego.



Od zwoju tego odchodzą trzy duże

gałezie.

Ośrodkowy układ

nerwowy (OUN)



Obejmuje mózgowie (mózg, pień

mózgu, móżdżek) oraz rdzeń kręgowy.



OUN poddaje rejestracji i analizie

pobudzenia dopływające z układu

obwodowego i zapewnia prawidłową

reakcję organizmu na te bodźce.



Największą część mózgu stanowią

półkule mózgu, które dzielą się na

cztery płaty:

Cztery płaty mózgu



Czołowy



Ciemieniowy



Skroniowy



potyliczny

Anatomia i fizjologia



W oparciu o badania anatomiczne i

fizjologiczne ustalono, iż poszczególne

płaty związane są z określonymi funkcjami.



Płat czołowy związany jest z czynnościami

ruchowymi i psychicznymi.



Uszkodzenie tego płata jest przyczyną

niedowładów lub porażenia kończyn, a w

niektórych wypadkach może ujawnić się

zaburzeniami cech osobowości.

Płat ciemieniowy



Bierze udział w analizie doznań

czuciowych



Następstwem uszkodzenia tego płata

jest przeciwstronna niedoczulica.

Płat potyliczny



W płacie potylicznym znajdują się

ośrodki wzrokowe.



Jeśli dojdzie do upośledzenia funkcji tego

płata, pacjent będzie odczuwał

zaburzenia w polu widzenia

Receptory



Są to zakończenia nerwowe oraz składniki

tkanki nienerwowej – nabłonkowej, łącznej,

mięśniowej – odbierające wrażenia ze

środowiska.



Występują one w pozostałych tkankach

ustroju i można wyróżnić wśród nich

zakończenia w tkance nabłonkowej, łącznej,

mięśniowej. Rola receptorów polega na

odbieraniu różnych bodźców

środowiskowych i transformowaniu ich na

impulsy nerwowe.

Mechanizm

przetwarzania

bodźców



Środowiskowych na impulsy nerwowe

obejmuje zmianę przepuszczalności błony

receptora w stosunku do pewnych jonów

(powoduje zmianę polaryzacji błony),



względnie zniekształcenie struktury błony



( w przypadku bodźców mechanicznych)

lub



też zmiany chemiczne błony

(chemoreceptory)

Wrażliwość receptorów



Pewne receptory są bardziej wrażliwe

(posiadają niższy próg pobudliwości) na

określone bodźce i w związku z tym

wyróżniamy wśród nich:



Mechanoreceptory



Chemoreceptory



Termoreceptory

Opony ośrodkowego

układu nerwowego



Rdzeń kręgowy i mózgowie pokryte są trzema

błonami łącznotkankowymi zwanymi oponami



Meninges.



Na zewnątrz znajduje się najgrubsza z nich



Opona twarda – dura mater



Bezpośrednio pod oponą twardą leży

pajęczynówka – arachnoidea



Oddzielona od opony twardej włosowatą

szczeliną – jama podtwardówkową – cavum

subdurale

Opona miękka –

pia mater



Leży najgłębiej i jest zrośnięta bezpośrednio z

rdzeniem kręgowym i mózgowiem.



W wielu miejscach pajęczynówka łączy się z

opona miękką za pośrednictwem pasm i

beleczek łącznotkankowych.



W innych okolicach obie opony oddalają się

od siebie, tworząc wypełniona płynem

mózgowo-rdzeniowym jamę

podpajęczynówkową – cavum

subarachnoideale.

Opony rdzenia kręgowego

Opona twarda rdzenia kręgowego –

dura mater spinalis

Ma kształt długiego worka za zbitej tkanki

łącznej.

Powierzchnia zew. Chropowata

Powierzchnia wew. błyszcząca i gładka.

Początek – w otworze wielkim kości potylicy i tu

przechodzi w oponę twarda mózgowia

Ku dołowi dochodzi do poziomu II kręgu

krzyżowego i kończy się tępym stożkowatym

wierzchołkiem.

Nić końcowa opony

twardej – Filum

terminale durae matris

spinalis



U dołu nić końcowa opony twardej łączy

się z okostną kości guzicznej.

Wypustki opony

twardej



Opona twarda wysyła do każdego

otworu międzykręgowego wypustkę,

otaczającą oba korzenie nerwu

rdzeniowego wraz ze zwojem

rdzeniowym.

Jama nadtwardówkowa

cavum epidurale



Jest to obszerna przestrzeń istniejąca

między workiem opony twardej a ścianą

kanału kręgowego.



Zawartość – tkanka łączna, tkanka

tłuszczowa, naczynia krwionośne i

chłonne.



Obfite naczynia żylne tworzą :



Splot kręgowy wewnętrzny – plexus

venosis vertebrales interni.

Jama nadtwardówkowa



Dzięki zawartości licznych naczyń i

tkanek miękkich jest ważnym

czynnikiem chroniącym rdzeń kręgowy

przed uciskiem.



Jama nadtwardówkowa jest

najobszerniejsza w dolnym odcinku

kanału krzyżowego,



Tutaj najłatwiej jest podawać do niej

środki lecznicze lub znieczulające.

Pajęczynówka i opona

miękka rdzenia

kręgowego



Pajęczynówka rdzenia kręgowego –

arachnoidea spinalis



Jest to cienka błona, kształtem swym

przypominająca oponę twardą, od której

oddziela ja jama podtwardówkowa.



Jama podtwardówkowa zawiera niewielka

ilość płynu surowiczego i jest właściwie

przestrzenią potencjalną ze względu na

przyleganie pajęczynówki do opony

twardej.

Opona miękka rdzenia

kręgowego –

pia mater spinalis



Otacza bezpośrednio jego

powierzchnię, wnikając do bruzd oraz

do szczeliny pośrodkowej przedniej.

Jama

podpajęczynówkowa



Pajęczynówkę rdzenia oddziela od opony

miękkiej jama podpajęczynówkowa, wąska

w części szyjnej i piersiowej kręgosłupa,

obszerna w jego części lędźwiowej.



Jama podpajęczynówkowa jest wypełniona

płynem mózgowo-rdzeniowym, który

chroni rdzeń kręgowy, otaczając go w

postaci



„

Płaszcza płynnego”.

Więzadła ząbkowane

lig. denticulatum



Od pokrywającej rdzeń opony miękkiej

odchodzą w linii bocznej z każdej strony

poprzecznie ustawione wyrostki cienkiej,

lecz mocnej, blaszki w kształcie ząbków,

zwężających się w kierunku bocznym.



Ząbki te w liczbie 23 z każdej strony

tworzą więzadło ząbkowe.



Wierzchołki tych ząbków zrastają się z

pajęczynówką, ustalając w ten sposób

rdzeń.

Ochrona rdzenia

kręgowego



Rdzeń kręgowy zawieszony na więzadle

ząbkowym i korzonkach rdzeniowych,

pływa równocześnie w płynie mózgowo-

rdzeniowym.



Razem z poduszką z tkanki tłuszczowej

i splotów żylnych wypełniających jamę

nadtwardówkową chroni go od

wstrząsów i urazów mechanicznych.

Płyn mózgowo-

rdzeniowy

Liguor cerebrospinalis



Jest to ciecz, wypełniająca komory

mózgu oraz przestrzenie

podpajęczynówkowe mózgowia i

rdzenia kręgowego.



Płyn mózgowo-rdzeniowy powstaje w

splotach naczyniówkowych w wyniku

przesączania się wody i pewnych

składników osocza krwi.

Właściwości płynu

mózgowo-rdzeniowego



Objętość u dorosłego od 100 do 250 ml.



Płyn jest przejrzysty, bezbarwny, o

wartości względnej 1,006.



Ciśnienie płynu m-z wynosi 14,7 kPa

(150mm H20)

Opony mózgowia



Mózgowie otaczają trzy opony:



Opona twarda – - dura mater -

zewnętrzna



Pajęczynówka – arachnoidea – środkowa



Opona miękka – pia mater – wewnętrzna

- przylegająca bezpośrednio do tkanki

mózgowej

Opona twarda

dura mater



Zbudowana jest ze zrośniętych ze sobą dwu

blaszek:



Zewnętrznej – skierowanej do kości czaszki



Wewnętrznej – znajdującej się od strony

mózgowia.



Wyścielają one jamę czaszki, spełniając

podwójna rolę:



Jako okostna doprowadzająca naczynia

krwionośne do kości



Jako osłona mózgowia

Przegrody opony

twardej



Opona twarda, a ściślej jej blaszka wewnętrzna

wysyła w kierunku mózgowia przegrody, ze

zbitej tkanki łącznej, wnikające do jamy czaszki.



Przegrody – dzielące wnętrze czaszki na kilka

połączonych ze sobą przestrzeni.



Są one jak gdyby przedłużeniem kostnej ściany

jamy czaszki do jej wnętrza i przeciwstawiają się

jej nadmiernym przekształceniom. Zmniejszają

prawdopodobieństwo pęknięć czaszki.

Przegrody – wypustki

dzielące jamę czaszki



1. Sierp mózgu – falx cerebrii



2. Namiot móżdżku – tentorium

cerebelli



3. Sierp móżdżku – tentorium cerebelli



4. Przepona siodła – diaphragma sellae

Sierp mózgu

falx cerebri



Leży w płaszczyźnie pośrodkowej oddzielając

od siebie dwie półkule mózgu.



Jest przegrodą pośrodkową jamy czaszki



Przegroda nie przechodzi przez całą jamę

czaszki – jest wycięta w części środkowej oraz

z tyłu i dołu tworząc sierpowate pasmo.



Na całej długości przyczepia się u góry po obu

brzegach bruzdy zatoki strzałkowej

Przewody żylne



Na brzegach sierpu mózgu znajdują się

wielkie przewody żylne:



Sinus sagittalis superior



Sinus sagittalis inferior



Sinus rectus

2. Namiot móżdżku

tentorium cerebelli



Jest ustawiony prawie

poprzecznie, tworząc jak gdyby

dach nad dołem czaszki tylnym.



Namiot móżdżku oddziela półkule

móżdżku od płatów potylicznych

półkul mózgowych.

3. Sierp móżdżku

falx cerebelli



Wolny brzeg sierpu móżdżku

wchodzi pomiędzy półkule

mózdżkowe.



Biegnie w dole tylnym czaszki w

przedłużeniu sierpu mózgu aż do

otworu wielkiego.



Znajduje się w nim zatoka

potyliczna – sinus occipitalis.

Przepona siodła

diaphragma sellae



Rozpostarta nad siodłem

tureckim, oddziela dół przysadki

od reszty środkowego dołu

czaszki.



W przeponie siodła znajduje się

mały otwór prze który przechodzi

lejek łączący przysadkę z

podwzgórzem.

Pajęczynówka

mózgowia

arachnoidea encephali



Jest cienką błoną łącznotkankową, którą

oddziela od opony twardej włosowata

jama podtwardówkowa.



Z położona pod nią oponą miękką zrasta

się pajęczynówka tylko na wypukłych

powierzchniach zakrętów mózgowych.



Nad bruzdami i szczelinami opona ta

przerzuca się, nie zagłębiając się w nie,

wskutek czego pomiędzy oponą miękką a

pajęczynówka powstaje szereg

przestrzeni.

Jama

podpajęczynówkowa

cavum subarachnoideale



Większe przestrzenie

podpajęczynówkowe noszą



nazwę zbiorników



cisternae subarachnoideale



Jama podpajęczynówkowa jest

wypełniona płynem mózgowo-

rdzeniowym.

Opona miękka

pia mater encephali



Jest zrośnięta z powierzchnią

zewnętrzna mózgu i wchodzi we

wszystkie zagłębienia bruzdy i

szczeliny.



Zawiera ona liczne naczynia

krwionośne tętnicze i żylne, które

wnikają do tkanki mózgowej.

Komory mózgu

cerebral ventricules



Jest to zbiór czterech przestrzeni

wewnątrz mózgu, w których

wytwarzany jest płyn mózgowo-

rdzeniowy, iż których wydostaje się do

przestrzeni podpajęczynówkowej, gdzie

krąży, otaczając cały ośrodkowy układ

nerwowy.



Płyn ten wytwarzany jest z osocza krwi

przez splot naczyniówkowy.

wyróżniamy



Dwie komory boczne – ventriculis

lateralis



Komorę III – ventriculus tertius



Komorę IV – ventriculus guartus

Układ komorowy

mózgowia



Łączy się z przestrzenia

podpajęczynówkową mózgowia i rdzenia

kręgowego.



Półkule mózgu zawierają w sobie dwie

komory – jedna komora w jednej półkuli –



Nazywane komorami bocznymi



Kształtu łukowatego –



przypominające literę C

Rogi komór bocznych



Róg: Przedni = górny = czołowy



–

jest położony w płacie czołowym



Róg: tylny = boczny = potyliczny



- znajduje się w płacie potylicznym



Komory boczne poprzez otwory

komorowe Monroego łączą się z leżącą

nieco niżej, ale położoną centralnie

komorą III, znajdującą się częściowo w

obrębie międzymózgowia.

Komora trzecia



Jest szczelinowata przestrzenią

leżącą w płaszczyźnie

pośrodkowej.



Za pośrednictwem otworów

międzykomorowych łączy się z

komorami bocznymi a poprzez

wodociąg Sylviusza z komora

czwartą.

Komora czwarta



Ma kształt piramidy.



Leży w tyłomózgowiu



W części środkowej komora czwarta uwypukla

się w bok w postaci otaczających konary

dolne móżdżku zachyłków bocznych –

recessus lateralis ventriculi guarus



W końcowej części zachyłków znajduje się



Otwór boczny komory czwartej – apertus

lateralis ventriculi guarti – łączący się z

przestrzenią podpajęczynówkową. Ku dołowi,

poniżej zastawki, komora czwarta przechodzi

w kanał środkowy rdzenia przedłużonego.

Wodociąg

śródmózgowia



Między komorą III a IV światło układu

komorowego zwęża się w postaci”

wodociągu śródmózgowia” – agueductus

cerebrii.



Uwaga kliniczna:



Światło wodociągu może zostać zamknięte

np. przez nowotwór lub stan zapalny.



W wyniku tego następuje zastój płynu

mózgowo-rdzeniowego wytwarzanego w

splotach. Komora III i boczne poszerzają się



Jest to wodogłowie wenętrzne.

Mózgowie



Cecha charakterystyczna mózgowia jest

budowa piętrowa spowodowana jego

powstaniem z trzech pierwotnych i

pięciu wtórnych pęcherzyków

mózgowych.

Rozwój mózgowia



Już od 4 tygodnia cewa nerwowa

rozrasta się w części górnej szybciej niż

w obrębie przyszłego rdzenia

kręgowego.



Wskutek tego tworzą się tu zgięcia:



Ciemieniowe



Mostowe



Karkowe oraz związane z nimi

pęcherzyki pierwotne:

Pęcherzyki pierwotne



Przodomózgowie – prosencephalon



Śródmózgowie – mesencephalon



Tyłomózgowie – rombencephalon

Pod koniec 5 tygodnia

życia płodowego

powstają



Z przodomózgowia:



Kresomózgowie – telencephalon i



Międzymózgowie - diencephalon

Ostateczne pęcherzyki

mózgowe



Pod koniec 5 tygodnia trwania ciąży

pierwotne pęcherzyki ulegają

podziałowi na ostateczne pęcherzyki

mózgowe, z których kształtują się

części mózgowia osobnika dorosłego.

Document Outline