WYCHOWANIE W
WYCHOWANIE W
STAROŻYTNEJ GRECJI
STAROŻYTNEJ GRECJI
WYCHOWANIE W
WYCHOWANIE W
STAROŻYTNEJ GRECJI
STAROŻYTNEJ GRECJI
Etapy systemu
wychowawczego
w
Starożytnej
Grecji
SPARTA:
• 0-7 lat wychowanie w domu, przez rodziców
• 7-17(18) lat: okres AGOGE- wychowania państwowego
• 18-20 lat: okres EFEBII- przygotowania do służby wojskowej
• 20-30 lat: dziesięcioletnia służba wojskowa.
ATENY:
• 0-7 lat: opieka rodziców
• 7-18 lat: okres szkolny
• 18-20 okres EFEBII- regularna służba wojskowa.
Wychowanie Spartan
• Posłuszeństwo wobec władzy,
• Trzeźwość umysłu,
• Kult broni,
• Skromność,
• Lakoniczne wypowiedzi,
• Hart w cierpieniach,
• Obojętność na wygody,
• Dzielność i odwaga= ARETE
Kalokagatia
( gr. ‘kalos’- piękny, ‘agatos’- dobry )
Ideał ateński- człowiek łączący w
harmonii rozwój ciała i piękno ducha.
Wychowanie muzyczne
Było powiązane z czcią Bogów. Uczono
śpiewu, recytacji, rytmu, melodii,
nauki gry na lutni. Wiązało się z
kształceniem literackim, moralnym i
estetycznym.
Państwo greckie
• Podział na wolnych i niewolników,
• Charakter militarny państwa,
• Igrzyska- AGONES
Rodzina i państwo
• Społeczeństwo podzielone na dwie
warstwy: wolnych i niewolników
• Charakter militarny państwa
• Igrzyska - Agones
Okres archaiczny
Ok. IX wieku p n e- początek V
wieku p n e.
Okres klasyczny – attycki
Od V do IV w. p.n.e.
Wzorce wychowawcze
HOMERYCKI:
• Dzieci królewskie i arystokracji rodzą się mądre- nie trzeba ich
wychowywać,
• Uczenie sprawności fizycznej,
• Umiejętności polityczne,
• ideał to dzielny żołnierz i zręczny polityk
ATEŃSKI:
• Demokracja
• Wychowanie obywatelskie,
• Kalokagatia
SPARTAŃSKI:
• Wychowanie militarne (agoge),
• Posłuszeństwo,
• Dzieci własnością państwa- brak indywidualizacji
WYCHOWANIE
WYCHOWANIE WG SOFOKLESA
• Zajmował się tylko człowiekiem (podobnie jak sofiści)
• Nauczał sztuki poszukiwania prawdy- logika i etyka
• „Wiem, że nic nie wiem”
• Posługiwał się INDUKCJĄ, prowadził dyskusje, zadawał
pytania(metoda erotematyczna)
• Cnota jest wiedzą, której można się nauczyć
• Nauczanie metodą elenktyczną (negatywną) oraz metodą
maieutyczną (pozytywną)
WYCHOWANIE
WYCHOWANIE
WG
WG
PLATONA
PLATONA
•
Wychowanie
Wychowanie
to podstawowe zadanie państwa,
to podstawowe zadanie państwa,
oparte na szczegółowych przepisach i zasadach
oparte na szczegółowych przepisach i zasadach
(dla uprzywilejowanych)
(dla uprzywilejowanych)
•
Synteza wychowania ateńskiego i spartańskiego
Synteza wychowania ateńskiego i spartańskiego
•
Wiedza ogólna jest zawsze pierwotna, obecna na
Wiedza ogólna jest zawsze pierwotna, obecna na
początku
początku
•
Człowiek wychowany jest lepszy, mądrzejszy
Człowiek wychowany jest lepszy, mądrzejszy
•
Istota wychowania to nadanie formy duszy
Istota wychowania to nadanie formy duszy
ludzkiej, osiągnięcie wiedzy i dobra
ludzkiej, osiągnięcie wiedzy i dobra
•
System wychowawczy oparty na podziale duszy
System wychowawczy oparty na podziale duszy
ludzkiej a co za tym idzie na podziale państwa
ludzkiej a co za tym idzie na podziale państwa
•
Wychowanie ma polegać na kontakcie z pięknem
Wychowanie ma polegać na kontakcie z pięknem
•
Cel wychowania: osiągnięcie doskonałej wiedzy
Cel wychowania: osiągnięcie doskonałej wiedzy
WCHOWANIE WG
WCHOWANIE WG
ARYSTOTELESA
ARYSTOTELESA
• Najważniejszy rozum i zmysły
• Przeciwnik rozdzielania dzieci od
rodziców
• Wychowanie przedszkolne do 7 r. ż.
• Wychowanie państwowe od 7 do 21 r. ż.
• Cel wychowania: danie państwu dobrych
obywateli, przygotowanych do pełnienia
różnych obowiązków w życiu społecznym
SOFIŚCI
SOFIŚCI
•
Przedstawiciele: Protagoras, Gorgiasz, Prodyk,
Przedstawiciele: Protagoras, Gorgiasz, Prodyk,
Hippiasz
Hippiasz
•
Płatni nauczyciele mądrości praktycznej;
Płatni nauczyciele mądrości praktycznej;
przygotowywali ludzi do udziału w życiu publicznym
przygotowywali ludzi do udziału w życiu publicznym
•
Nauczali głównie dialektyki, retoryki, polityki, etyki
Nauczali głównie dialektyki, retoryki, polityki, etyki
•
„
„
nauczanie potrzebuje przyrodzonych zdolności i
nauczanie potrzebuje przyrodzonych zdolności i
ćwiczenia”
ćwiczenia”
•
Relatywna prawda; sensualizm
Relatywna prawda; sensualizm
•
Odrzucili dawną koncepcję bóstw
Odrzucili dawną koncepcję bóstw
•
Podjęli problem samopoznania człowieka, ale
Podjęli problem samopoznania człowieka, ale
zatrzymali się na poziomie zjawisk i języka
zatrzymali się na poziomie zjawisk i języka
•
Cel wychowania: doskonała indywidualność
Cel wychowania: doskonała indywidualność
IDEAŁ CZŁOWIEKA
IDEAŁ CZŁOWIEKA
WYKSZTAŁCONEGO
WYKSZTAŁCONEGO
• Człowiek wykształcony powinien
posiadać wszechstronną wiedzę, oraz
musi umieć ją wykorzystywać w
praktyce.
• Ważna jest również sprawność fizyczna
• Jest oczywiście patriota, oraz ma
wpojone zasady etyki, musi odznaczać
się najwyższymi zaletami moralnymi
ŹRÓDŁA
• I. Wojnar „Teoria wychowania
estetycznego”, Warszawa 1976
• Ł. Kurdybacha „Historia wychowania”,
Warszawa 1965
• St. Litak „Historia wychowania”, tom 1 „do
wielkiej rewolucji francuskiej”, Kraków 2004
• St. Kot „Historia wychowania”, tom 1 „od
starożytnej Grecji do połowy w. XVIII”, Lwów
1934