Obywatel w demokratycznym 

państwie

Prezentacja zawiera jedynie wybór materiału 

powtórzeniowego 

i nie zwalnia  od pracy z podręcznikiem

 

 

 

Państwo

Państwo – organizacja założona przez społeczeństwo

, mająca określone terytorium,

 wyposażona w suwerenną władzę

Ważne pojęcia:

Państwo unitarne — forma państwa najbardziej powszechna we 

współczesnym świecie, charakteryzująca się wewnętrzną jednolitością. 

Wszystkie jednostki administracyjne wchodzące w skład państwa są tak 

samo zorganizowane i podporządkowane organom centralnym. (źródło 

WIKIPEDIA)

Federacja  - państwo składające się z mniejszych, obdarzonych 

autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji), ale 

posiadających wspólny (federalny) rząd.

Państwa związkowe posiadają zwykle szeroką autonomię wewnętrzną 

oraz tworzą w niektórych kwestiach własne prawa, wspólna pozostaje 

najczęściej polityka zagraniczna i obronna. Kraje federacyjne posiadają 

wspólną walutę.

Przykład: Niemcy , USA

 (źródło WIKIPEDIA)

 

 

Państwo (2)

Republika – na czele państwa stoi wybrany urzędnik,

najczęściej prezydent.

Urzędnik sprawuje swoja władzę przez określoną

kadencję

Monarchia: na czele król książę, cesarz, sułtan, papież

Monarcha sprawuje władzę zazwyczaj dożywotnio, 

jego funkcja jest często dziedziczna i zwykle jego stanowisko jest nieusuwalne. 

Obecnie w wielu monarchiach monarcha pełni często

 jedynie funkcje reprezentacyjne i nie sprawuje realnej władzy.

Ważne pojęcia

suwerenność państwa, obywatelstwo

Sposoby nabycia obywatelstwa: prawo krwi, prawo ziemi

państwo demokratyczne, państwo totalitarne, suwerenność 

narodu

 

 

Państwo demokratyczne



 suwerenność narodu – władza pochodzi od narodu



 trójpodział władzy



 Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa



 legalna opozycja



 Wolne media



 Zachowane prawa człowieka

 

Czynne prawo wyborcze – biorę udział w głosowaniu

bierne prawo wyborcze – ubiegam się o jakiś urząd bądź 

mandat poselski lub senatorski, radnego itp.

 

 

Państwo totalitarne



 Wódz



 Masowa rządząca rządząca partia



 Obowiązujące powszechnie poglądy na świat, inne zdanie na temat 

polityki  naraża na bardzo surową karę



 Zakaz opozycji



 Szeroko zakrojony terror fizyczny i psychiczny



 Państwo ma monopol na informacje, brak wolnych mediów, brak 

wolności słowa, powszechna cenzura



 Obozy pracy, obozy koncentracyjne i obozy zagłady

 

 

Sejm (władza ustawodawcza)

Zasady wyborów

Zasady wyborów: powszechne, równe, bezpośrednie, tajne, 

proporcjonalne

zwykła większość – liczone tylko głosy za i przeciw

Większość do przełamania zdania Senatu – 50% + 1

większość do przełamania veta prezydenta – 3/5 głosujących

  

Ważne pojęcia:konstytucja, ustawa, inicjatywa ustawodawcza,

prezydium Sejmu, klub poselski, immunitet

wotum zaufania dla rządu

 – głosowanie aby zatwierdzić skład rządu

wotum nieufności – glosowanie nad odwołaniem rządu lub

jednego z ministrów

Sejm  i Senat to organy władzy ustawodawczej, kadencja cztery lata

Sejm i Senat obradujące na wspólnym posiedzeniu

 tworzą Zgromadzenie Narodowe

 

 

Prezydent RP



 Organ władzy wykonawczej



 głowa państwa



 zwierzchnik sił zbrojnych



 kadencja pięć lat



 wybory na prezydenta ogłasza marszałek Sejmu



 Prezydent ogłasza wybory do Sejmu i Senatu



 desygnuje (wyznacza kandydata na premiera po odbytych wyborach

do Sejmu



 podpisuje, wetuje lub odsyła do Trybunału Konstytucyjnego ustawy



 inne kompetencje omówione w podręczniku

 

 

Rada Ministrów RP



 Rada Ministrów – rząd, prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną kraju



 władza wykonawcza

prezydium (premier + wicepremierzy)



 minister – kierownik resortu, jest bezpośrednim podwładnym premiera



 rząd koalicyjny – tworzy go dwie lub więcej partii



 rząd mniejszościowy – nie posiada poparcia za sobą większości posłów w

Sejmie



 Jedynie rząd ma prawo przygotować ustawę budżetową



 Wojewoda – reprezentuje rząd w województwie, sprawuje nadzór nad 

 działalnością samorządu terytorialnego

 

 

Sądy i trybunały

Niezawisłość sądu – niezależność w decyzjach i

 podleganie jedynie obowiązującemu prawu

Trybunał Konstytucyjny – orzeka o zgodności z konstytucją ustaw

Trybunał Stanu – sądzi najwyższych urzędników państwa

(prezydenta, premiera, ministrów)

 za złamanie konstytucji, 

przekroczenie swoich uprawnień, działanie na szkodę państwa