Zasady racjonalnego nawożenia

1. Utrzymanie wysokiego poziomu żyzności gleby.

2. Utrzymanie odczynu i zasobności gleby na poziomie 

najbardziej wymagającej rośliny w zmianowaniu.

3. Nawożenie uprawianej rośliny zgodnie z wymaganiami 

pokarmowymi.

4. Uwzględnienie w nawożeniu podstawowym nie tylko N, P, 

K lecz także Mg i S oraz mikroelementów.

5. Obserwacja wizualna plantacji w okresie wegetacji.

6. Okresowa analiza organów wskaźnikowych roślin.

7. W warunkach intensywnej produkcji- profilaktyczne 

nawożenie dolistne.

8. Właściwy dobór nawozów w dostosowaniu do potrzeb 

uprawianej rośliny.

 

 

Ważniejsze bariery pobierania 

składników pokarmowych przez rośliny z 

gleby

1. Dopływ tlenu.

2. Temperatura.

3. Odczyn (pH ) roztworu glebowego.

4. Ogólne stężenie soli w roztworze.

5. Wzajemne proporcje jonów w glebie.

6. Obecność roślin konkurencyjnych.

7. Wilgotność gleby.

 

 

Dlaczego nawożenie dolistne?

 roślina może pobrać składniki pokarmowe przez liście,
 składniki pokarmowe działają przez liście szybciej,
 składniki pokarmowe nie mogą zawsze być pobierane z 
gleby,
 nawożenie dolistne jest dla rolnika zabiegiem 
opłacalnym,
 nawożenie dolistne zmniejsza skażenie środowiska w 
porównaniu z nawożeniem doglebowym.

 

 

Zalety nawożenia dolistnego:
 ograniczenie strat biologicznego i chemicznego 
uwsteczniania się składników,
 zmniejszenie wymywania składników,
 obniżenie dawek nawożenia doglebowego,
 zmniejszenie zagrożenia pogorszenia się właściwości fizyko-
chemicznych gleb i wzbogacania ich w substancje toksyczne 
(np. metale ciężkie),
 zwiększenie plonu,
 poprawa zdrowotności roślin.

 

 

Efektywność nawożenia dolistnego 
zależy od:
 stężenia zastosowanego roztworu,
 rodzaju nawozu dolistnego,
 użytych dodatków specjalnych,
 temperatury i wilgotności 
powietrza,
 fazy rozwoju roślin i zawartości 
plantacji,
 budowy morfologicznej rośliny 
(gatunku).

 

 

Czynniki wpływające na absorpcję składników przez liście:

1. Czynniki związane z budową morfologiczna i procesami 

fizjologicznymi:

a) kutikula, ektodesmy, włoski,

b) dolna i górna powierzchnia oraz wiek liścia,

c) stan odżywienia i faza rozwojowa rośliny.

2. Czynniki środowiskowe:

a) wzrost intensywności lub długości naświetlenia, 

warunki termiczne.

3. Czynniki związane z właściwościami roztworu 

stosowanego dolistnie:

a) składniki pokarmowe i ich formy: azot, fosfor, potas, 

wapń, magnez, żelazo, mangan, bor,

b) chelaty,

c) stężenie roztworu,

d) odczyn roztworu,

e) czas wysychania roztworu,

f) łączne stosowanie nawożenia dolistnego z zabiegami 

ochrony roślin.

 

 

Od czego zależy działanie nawożenia 
dolistnego?

-od okresu stosowania ,
-od rodzaju roślin i ich wyglądu zewnętrznego,
-od techniki zastosowania,
-od pogody,
-od dawki i liczby opryskiwań.

 

 

Kiedy stosować nawożenie dolistne:

• w okresach wysokiego zapotrzebowania 
składników pokarmowych,

• w sytuacjach „stresowych” dla roślin 
uprawnych,

• wspólnie z aplikacją środków ochrony roślin,
• przy objawach niedoboru składników 
pokarmowych.

 

 

Efektywność nawożenia dolistnego zależy od:

• koncentracji składnika mineralnego w 
roztworze,

• wartościowości (rodzaju i wielkości) jonów 
zawartych w roztworze,

• temperatury i wilgotności powietrza,
• stanu odżywienia roślin.

 

 

 

 

Wymagania Unii Europejskiej dla nawozów dolistnych:

N- min. 15%

Suma NPK (N + P

2

O

5

 + K

2

O), NK (N + K

2

O), NP, PK- min. 

15%

MgO- min. 2% tj. 1,2% Mg

CaO- min. 8% tj. 5,7% Ca

Na

2

O- min. 3% tj. 2,2% Na

SO

3

- min. 5% tj. 2%S

Minimalne zawartości mikroelementów w nawozach 
dolistnych:

Bor (B)- 0,01%

Kobalt (Co)-0,002%

Miedź (Cu)- 0,002%

Żelazo (Fe)- 0,02%

Mangan (Mn)- 0,01%

Molibden (Mo)- 0,001%

Cynk (Zn)- 0,002%

 

 

Nawóz

(składnik)

Stężenie 

roztworu

(%)

Dawka w kg (l) na 1 ha

nawozu

składnika

Mocznik (N)
Saletra amonowa 
(N)
Fosforan wapnia 

(P)
Siarczan potasu (K)
Saletra wapniowa 

(Ca)
Siarczan magnezu 

(Mg)
Fe EDTA (5% Fe) 

(Fe)
Siarczan manganu 

(Mn)
Siarczan cynku 

(Zn)
Siarczan miedzi 
(Cu)
Boraks (B)
Molibdenian 

amonu (Mo)

0,5-1
0,5-1

2
1

0,5

2

0,1-0,2

0,5
0,2
0,2
0,5
0,1

2-4
2-4

8
4

2-4

8

0,4-0,8

2

0,8
0,8

2

0,4

1-1,8

0,7-1,3

1,6
1,7

0,3-0,6

0,8

0,03

0,5
0,2
0,2
0,2

0,03

Zalecane stężenia cieczy użytkowej i ilości potrzebnego 

nawozu przy wydatkowaniu 400 l roztworu na 1 ha w zasilaniu 

dolistnym

 

 

Szybkość pobierania składników pokarmowych przez 

liście

Składnik pokarmowy

50% pobrania po

Azot 

Fosfor

Potas

Siarka

Wapń

Żelazo

Mangan

Molibden

Cynk

1-36 h

30h-25 dni

1-4 dni

8 dni
4 dni

8% w ciągu 24 dni

24 h-28 h

24 h

4% w ciągu 24 h