Kierunki i rodzaje
gimnastyki
Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu
w Gdańsku
Kierunki i rodzaje
gimnastyki
Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu
w Gdańsku
Zadania
gimnastyki
różnią
się
głównie
celami
oraz
metodami
prowadzenia. Ogólnopolska Konferencja
Gimnastyczna (5-8 kwietnia 1952 r.),
wyróżniła
następujące
zasadnicze
kierunki gimnastyki:
1.gimnastykę podstawową,
2.sport gimnastyczny,
3.gimnastykę pomocniczo-specjalną,
4.gimnastykę leczniczą.
W ramach wymienionych kierunków
wydzielono szereg rodzajów gimnastyki.
Gimnastyka podstawowa dla dzieci i młodzieży:
- dla dzieci w wieku przedszkolnym (3-6 lat),
- dla dzieci w młodszym wieku szkolnym (7-10 lat),
- dla młodzieży w średnim wieku szkolnym (11-13 lat),
- dla młodzieży w starszym wieku szkolnym (14-18 lat).
Gimnastyka podstawowa dla dorosłych:
- dla kobiet i mężczyzn.
Gimnastyka dla osób w wieku starszym.
I.
Gimnastyka podstawowa
Zadaniem gimnastyki podstawowej jest:
dostarczenie ćwiczącym w zależności od
wieku, płci i przygotowania fizycznego
szeregu bodźców wszechstronnego rozwoju
fizycznego,
kształtowanie u ćwiczących szeregu nawyków
ruchowych o podstawowym znaczeniu dla
życia, pracy i zdrowia,
harmonijne rozwijanie organizmu, tj. układu
ruchowego oraz czynności wegetatywnych
nerwowych,
wdrażanie praktycznego stosowania
nabytych nawyków ruchowych w różnych
warunkach sytuacjach życiowych.
Gimnastyka podstawowa dla dzieci
w wieku przedszkolnym
Gimnastyka stosowana w wieku przedszkolnym
ma na celu ogólny rozwój, wzmocnienie organizmu oraz
kształtowanie prawidłowej postawy. Stosując ją należy
mieć na uwadze fizyczne możliwości dzieci w danym
wieku, a proces wychowania fizycznego
podporządkować właściwościom rozwijającego się
organizmu.
Uwzględniając właściwości rozwojowe kośćca,
mięśni, narządów wewnętrznych, systemu nerwowego i
psychiki dziecka – należy stosować najprostsze rodzaje
chodu, biegu, rzutu, pełzania i ćwiczeń równowagi.
Natomiast w starszym wieku przedszkolnym można
stosować ruchy elementarne i proste ich kombinacje.
Gimnastyka podstawowa dla dzieci
w młodszym wieku szkolnym
Stosowana w tym okresie gimnastyka ma na celu
systematyczne rozwijanie organizmu, kształtowanie
prawidłowej postawy, doskonalenie funkcji układu
krążeniowo-oddechowego. Winna też pomagać w
opanowaniu ogólnych zasad ruchu i określonych
nawyków ruchowych oraz ogólnie doskonalić cechy
psychiczne i fizyczne. W realizacji jej zadań należy
zwracać uwagę na czynnościowy rozwój organów
zmysłów, tj. poprawienie ogólnej koordynacji ruchowej,
dobrą orientację w przestrzeni w prostych sytuacjach
oraz kształtowanie szybkiej i dokładnej reakcji. Przy
tym należy brać pod uwagę fakt, że możliwości dzieci w
młodszym wieku szkolnym są jeszcze ograniczone.
Gimnastyka podstawowa dla młodzieży
w średnim wieku szkolnym
Celem stosowania gimnastyki w tym okresie jest
przyczynienie się do harmonijnego rozwoju układu
mięśniowego
kostno-stawowego,
kształtowanie
prawidłowej postawy oraz polepszenie funkcji układu
krążenia i oddychania. Równocześnie w tym okresie
następuje
opanowanie
i
utrwalenie
techniki
podstawowych ruchów i ważniejszych nawyków
ruchowych.
Gimnastyka podstawowa w tym okresie winna
pomagać w opanowaniu elementarnych nawyków
sportowych.
Gimnastyka podstawowa dla średniego wieku
szkolnego powinna być zróżnicowana i odpowiednio
dostosowana do specyfiki rozwojowej dziewcząt
chłopców.
Gimnastyka podstawowa dla młodzieży
w starszym wieku szkolnym
Stosowana gimnastyka w tym okresie ma na celu
wpływanie na dalszy rozwój i wzmocnienie całego
organizmu oraz kształtowanie i utrwalanie nawyków
umiejętności
sportowych,
a
także
czynności
praktycznych, stosowanych w życiu codziennym. W tym
okresie
rozwojowym
młodzież
nabiera
cech
charakterystycznych dla dorosłego człowieka toteż
gimnastyka powinna pomagać w normalnym przebiegu
odpowiednich procesów biologicznych. Jednocześnie w
tym przedziale wiekowym należy wyodrębnić metodykę
prowadzenia zajęć z młodzieżą męską i żeńską.
Gimnastyka podstawowa dla osób dorosłych
Gimnastyka podstawowa dla osób dorosłych obejmuje
gimnastykę dla kobiet i mężczyzn z uwzględnieniem
wieku,
wykonywanego
zawodu,
przygotowania
fizycznego stanu zdrowie. W ogólnych zarysach ma ona
na celu:
• regulowanie przemiany materii,
• odprężenie i zrównoważenie systemu nerwowego,
• wytworzenie dobrego samopoczucia i wiary we własne
siły,
• zachowanie sprawności układu ruchu,
• polepszenie wydolności układu krążenia i oddychania,
• podtrzymywanie ogólnej sprawności fizycznej,
• wyhamowywanie procesów inwolucyjnych.
Gimnastyka dla osób w starszym wieku
Zadaniem gimnastyki w wieku starszym jest
podnoszenie
stanu
zdrowia,
zachowanie
sprawności fizycznej i ogólnej aktywności życiowej
oraz wyhamowywanie procesów inwolucyjnych.
Racjonalne stosowanie ćwiczeń fizycznych w
wieku
starszym
skutecznie
przeciwdziała
procesom
starzenia
się
oraz
umożliwia
podtrzymywanie
sprawności
ruchowej,
tak
niezbędnej
w
wieku
podeszłym
w
życiu
codziennym, co także wywiera korzystny wpływ
na
sferę
psychiczną.
W gimnastyce dla osób starszych nie należy
stosować ćwiczeń w pozycjach głową w dół,
zeskoków w głąb z większych wysokości oraz
statycznych ćwiczeń siłowych.
II. Sport gimnastyczny
Zadaniem sportu gimnastycznego jest rozwijanie i
doskonalenie określonych umiejętności ruchowych do
poziomu mistrzostwa sportowego i osiągnięcie możliwie
najwyższej oceny na zawodach sportowych. Celem
wysokiej specjalizacji w sporcie gimnastycznym jest:
- opanowanie techniki sportowej i systematyczne jej
doskonalenie,
- maksymalny rozwój funkcji organizmu i osiągnięcie
możliwie najwyższego rozwoju cech psychomotorycznych,
- przygotowanie psychiczne i taktyczne do startu w
zawodach w określonym rodzaju sportu gimnastycznego.
Sport gimnastyczny obejmuje 3 rodzaje gimnastyki:
1) gimnastykę sportową,
2) akrobatykę sportową,
3) gimnastykę artystyczną.
Gimnastyka sportowa
Ten rodzaj sportu gimnastycznego uprawiany jest zarówno
przez kobiety jak i mężczyzn startujących w określonych
wielobojach.
Kobiety startują w czwórboju:
1)skok gimnastyczny,
2)ćwiczenia na poręczach asymetrycznych,
3)ćwiczenia na równoważni,
4)ćwiczeniach wolnych.
Mężczyźni startują w sześcioboju:
1)ćwiczenia wolne,
2)ćwiczenia na koniu z łękami,
3)ćwiczenia na kółkach,
4)skok gimnastyczny,
5)ćwiczenia na poręczach symetrycznych,
6)ćwiczenia na drążku.
Akrobatyka sportowa
Akrobatykę sportową uprawiają zarówno
kobiety, jak i mężczyźni, a charakteryzuje się
ona brakiem przyrządów, z wyjątkiem
trampoliny (siatki odrzutowej, potocznie
zwanej „batutem”)
W skład akrobatyki sportowej wchodzą
następujące konkurencje:
1) skoki akrobatyczne,
2) ćwiczenia dwójkowe,
3) ćwiczenia zespołowe,
4) skoki na trampolinie.
Gimnastyka artystyczna
Jej charakterystyczną cechą są ćwiczenia z
przyborami, wykonywane przy akompaniamencie
muzycznym, z przekazywaniem charakteru muzyki za
pomocą wyrazu ruchowego.
W skład jej wchodzą następujące konkurencje z
przyborami:
1. ćwiczenia ze skakanką,
2. ćwiczenia z obręczą,
3. ćwiczenia z piłką,
4. ćwiczenia z wstążką,
5. ćwiczenia z maczugami,
6. układy zbiorowe, w konkurencji tej startuje 6
zawodniczek, a ocena dotyczy obok kompozycji i
elementów technicznych, zgodności ćwiczeń
występujących zawodniczek.
III. Gimnastyka pomocniczo – specjalna
W ramach tego kierunku gimnastyki
istnieje podział na dwa rodzaje:
1) na gimnastykę pomocniczą w
sporcie
2) na gimnastykę specjalną w
zakładach pracy.
Gimnastyka pomocnicza w sporcie
Gimnastyka pomocnicza w sporcie ma na celu
wszechstronny rozwój fizyczny sportowców
przez systematyczne doskonalenie cech
motorycznych. Celem jej jest osiągnięcie jak
najlepszych wyników w wybranej dyscyplinie
sportowej.
Gimnastyka pomocnicza w sporcie ma również
charakter korektywny. Przeciwdziała ona
zbytniej jednostronności, spowodowanej
wąską specjalizacją sportową.
Gimnastyka specjalna
Zasadniczą formą gimnastyki specjalnej
jest rekreacja ruchowa w zakładach
pracy. Jej celem jest odnowa fizyczna i
psychiczna oraz regeneracja sił
organizmu człowieka znużonego pracą
zawodową. Rekreacja ruchowa polega
na stosowaniu podczas przerw w pracy
odpowiednio dobranych i prowadzonych
zestawów ćwiczeń gimnastycznych.
IV. Gimnastyka lecznicza
Zadaniem tego kierunku gimnastyki jest leczenie ruchem przez
zastosowanie odpowiedniego systemu ćwiczeń ogólnych i specjalnych.
W gimnastyce leczniczej, w zależności od celu, stosuje się ćwiczenia:
•profilaktyczne, czyli zapobiegające różnych schorzeniom i deformacjom
postawy,
•korekcyjne, które mają za zadanie usuwanie ewidentnych wad postawy
i płaskostopia,
•rehabilitacyjne, które mają na celu przyspieszenie powrotu do zdrowia
rekonwalescentów przywrócenia optymalnej sprawności fizycznej w
życiu codziennym i pracy zawodowej.
Ćwiczenia lecznicze w zależności od ich wpływu na organizm ludzki dzielą się
na:
•ćwiczenia działające miejscowo, odcinkowo na pewne grupy mięśniowe
•ćwiczenia ogólnie usprawniające,
Biorąc pod uwagę sposób wykonania, ćwiczenia lecznicze dzielą się na
•ćwiczenia bierne,
•ćwiczenia czynne,
•ćwiczenia specjalne
•ćwiczenia koordynacji ruchów, ćwiczenia rozluźniające, itp
.