Główne zagadnienia 

ekonomii współczesnej – 

inflacja a bezrobocie

 

 

Ekonomia klasyczna

Ekonomia

neoklasyczna

Ekonomia

marksowska

Socjalizm utopijny

Keynesizm

Teoria racjonalnych

oczekiwań

Monetaryzm

Ekonomia podaży

Ekonomia

 marksistowska

Inne nurty

np. neoinstytucjonalizm

Nurty ekonomii

„alternatywnej”

 

 

Oryginalna krzywa Phillipsa

 

 

Krzywa Phillipsa

 

 

Stopa inflacji (CPI) i stopa bezrobocia w Polsce

0

10

20

30

40

50

60

70

80

%

CPI

Unemployment

 

 

Monetaryzm

Kluczowa kategoria:
- pieniądz
Punkt wyjścia:
- ilościowa teoria 

pieniądza

Teza:
- poziom cen zależy od 

ilości (podaży) 
pieniądza

 

• Irving Fisher

(1867-1947)

• Milton Friedman

(1912-2006 )
Nagroda Nobla
1976

 

 

Istota monetaryzmu

1. Podaż pieniądza jest 

podstawowym stałym 
czynnikiem 
określającym wzrost 
nominalnego PKB:

- polityka fiskalna jest 

nieskuteczna.

• Ilościowe 

równanie 
pieniądza 
(Fishera):

MV = PT

P = V/T • M

 

 

Istota monetaryzmu

2. Płace i ceny są względnie giętkie.

- krzywa Phillipsa jest dosyć stroma 

w krótkim okresie i pionowa w 
długim ;

- jest umiejscowiona w punkcie 

produktu potencjalnego.

 

 

Krótko- i długookresowa 

krzywa Phillipsa

stopa
inflacji

0

stopa
bezrobocia

krótki
okres

długi okres

 

 

Monetaryzm a keynesizm

p

Q

0

AD

AS

produkt
potencjalny

tylko
M

p

Q

0

AD

AS

produkt
potencjalny

M,G, -T

 

 

Polityka wg monetarystów

1. Leseferyzm
 - niewielki rząd (budżet)
-  wolny rynek
2. Większy nacisk na walkę z inflacją niż na 

walkę z bezrobociem

- znaczenie stabilności cen
3. Unikanie aktywnej polityki państwa
- „rządy prawa” a nie „uznaniowość 

człowieka”

- zasady polityki

 

 

Polityka gospodarcza wg 

monetarystów

Polityka monetarna

• Cel - kontrola podaży 

pieniądza.

• Postulat stałego 

wzrostu podaży 
pieniądza.

• Zerwanie z polityką 

stałych kursów 
walutowych.

Polityka fiskalna

• Strategia 

minimalnego 
budżetu zgodna z 
duchem liberalizmu.

• Konieczność 

zbilansowania 
budżetu państwa.

 

 

Polityka gospodarcza wg 

monetarystów

Polityka gospodarcza państwa 
może przynosić tylko 
krótkookresowe efekty,
w długim okresie jest 
nieskuteczna!

 

 

Ekonomia podaży

• Ekonomia podaży – supply side economics
• Supply side economics versus demand side 

economics (keynesizm).

• Podaż jest najważniejszą kategorią!
• Dlaczego podaż nie wzrasta?
• Nie ma bodźców do jej wzrostu, bo podatki 

dochodowe (stawki marginalne) są zbyt 

wysokie.

• Aby gospodarka poszła w górę trzeba 

obniżyć podatki.

 

 

Ekonomia podaży

• Nie opłaca się zwiększać zaangażowania 

czynników produkcji (pracy, kapitału)

• Efekt akcyzowy:

1) podatki dochodowe zwiększają 

atrakcyjność czasu wolnego kosztem czasu 

pracy (praca najwyżej wynagradzanych 

profesjonalistów, praca kolejnych członków 

rodziny, edukacja)
2) podatki dochodowe zwiększają 

atrakcyjność konsumpcji kosztem inwestycji

 

 

Ekonomia podaży

• Zmniejszyć podatki 

dochodowe 
(szczególnie stawki 
od najwyższych 
dochodów – stawki 
marginalne)!

•

Zasadnicze pytania:

1)

czy obniżka podatków 
dochodowych oznacza 
automatycznie większy 
popyt i większą presję 
inflacyjną?

2)

czy obniżka podatków 
dochodowych oznacza 
automatyczną obniżkę 
wpływów do budżetu i w 
konsekwencji 
konieczność obniżenia 
wydatków budżetowych?

 

 

Ekonomia podaży

AD’

AS

q

p

0

AD’’

p

1

p

2

Podejście keynesowskie

p

0

q

AD’ AD’’

AS’

AS’’

p

1

Podejście ekonomii podaży

 

 

Ekonomia podaży

   Wpływy do budżetu a stawki 

podatkowe.

   Rozróżnienie efektu arytmetycznego 

od efektu ekonomicznego.

   Podatek jako:
- dochód państwa
- bodziec wywołujący reakcję 

podatników

 

 

Ekonomia podaży

Czy obniżka podatków oznacza spadek wpływów do 
budżetu i w konsekwencji konieczność cięć w 
wydatkach budżetowych?
Odpowiedź: 

Krzywa Laffera

Wpływy
do budżetu
z podatków
dochodowych

0

Stawka podatku
dochodowego

t

opt.

i

max

i

1

t

1

t

2

 

 

Ekonomia podaży

• Polityka gospodarcza powinna 

być jak stół na trzech nogach:

1. obniżka podatków
2. ortodoksyjna polityka monetarna
3. cięcia wydatków budżetowych

 

 

Polityka gospodarcza

• Lata 80-te
• Thatcheryzm
• Reaganomika
• Mieszanina monetaryzmu, ekonomii podaży.
• Renesans nurtów odwołujących się do 

ekonomii klasycznej i neoklasycznej.

• Bogaćcie się! Co złego jest w tym, że jesteś 

bogatym?

• Bierzcie sprawy we własne ręce! Ride your 

bike!