background image

Ultradźwięki w naturze

 

Ultradźwięki są  wykorzystywane przez 

istoty żywe. Niektóre nietoperze posiadają 

specjalny narząd wytwarzający 

ultradźwięki oraz bardzo duże i sprawne 

uszy

. Są one zdolne do wykrywania 

owadów

 latających w absolutnych 

ciemnościach (

ćmy

). Niektóre owady 

bronią się przed atakiem nietoperza dzięki 

zdolności do detekcji pochodzących od 

niego ultradźwięków. Ten mały ssak tuż 

przed atakiem wysyła w kierunku ofiary 

specjalną skupioną wiązkę 

promieniowania, aby zwiększyć precyzję 

pomiaru odległości. Jeżeli owad usłyszy 

taki dźwięk, natychmiast składa skrzydła i 

spada na ziemię, dzięki czemu nietoperz 

nie może go już odnaleźć.

background image
background image

Jednak najdoskonalszy zmysł echolokacji 

posiadają 

delfiny

. Na ich głowach umieszczony 

jest specjalny 

rezonator

 pozwalający na bardzo 

precyzyjne generowanie strumienia 

ultradźwięków. Jednocześnie ogromne 

mózgi

 

delfinów są w stanie przetworzyć uzyskane w ten 

sposób dane w trójwymiarowy model otoczenia. 

Badania nad tymi niesamowitymi ssakami 

wykazały, że poprzez ultradźwięki postrzegają 

one swoje środowisko z taką precyzją jak my 

widzimy nasz świat 

oczami

 odbierającymi 

światło

. Jednak delfiny są w stanie nie tylko dostrzec 

wszystko wokół siebie, ale również mogą zajrzeć 

do wnętrza innych istot. Ssaki te wykorzystują 

swoje zdolności podczas polowania. Mogą 

odnaleźć ukryte pod piaskiem zwierzęta. 

Niektórzy biolodzy uważają, że delfiny 

wykorzystują silne ultradźwięki również do 

ogłuszania swoich ofiar.

background image

Wytwarzanie 

ultradźwięków

Wytwarzanie tak 

szybkich drgań jest 

możliwe tylko wtedy, 

gdy przedmiot 

drgający jest mały i 

lekki (niech ktoś 

spróbuje "machać" 30 

tysięcy razy na 

sekundę dużym, 

ciężkim 

przedmiotem...)

Jak więc uzyskuje się 

tak szybkie drgania?

background image

Nazwa urządzenia 

Jak działa? 

piszczałka ultradźwiękowa Galtona -

przywoływacz psów 

w bardzo małej rurce piszczałki powietrze drga z

o wiele większą częstotliwością niż w dużej

rurze organów koncertowych

generator piezoelektryczny 

są materiały (kryształy piezoelektryczne), które

zmieniają swoje wymiary po przyłożeniu do

nich napięcia. Jeżeli to napięcie zmienia się

bardzo szybko, wtedy kryształ bardzo szybko się

kurczy i rozszerza, przez co generuje

ultradźwięki 

generator magnetostrykcyjny 

zjawisko jest podobne do piezoelektrycznego,

tylko, że w tym wypadku ruch w generatorze

wywoływany jest przez szybko zmienne pole

magnetyczne 

wykorzystujące przepływ płynu lub 

gazu

background image

DZIĘKUJE ZA UWAGE

         

                            

Prod. dr n. med 

MB


Document Outline