background image

LEKI ANKSJOLITYCZNE

LEKI ANKSJOLITYCZNE

background image

Leki anksjolityczne w odróżnieniu od 

Leki anksjolityczne w odróżnieniu od 

neuroleptyków u ludzi 

neuroleptyków u ludzi 

nie wywierają 

nie wywierają 

działania przeciwpsychotycznego 

działania przeciwpsychotycznego 

(nie 

(nie 

są skuteczne w psychozach)

są skuteczne w psychozach)

Działają na reakcje emocjonalne 

Działają na reakcje emocjonalne 

związane z lękiem, niepokojem i 

związane z lękiem, niepokojem i 

wewnętrznym napięciem, wywołują stan 

wewnętrznym napięciem, wywołują stan 

pewnej równowagi

pewnej równowagi

Poza tym leki należące do tej grupy 

Poza tym leki należące do tej grupy 

osłabiają czuwanie, hamują aktywność 

osłabiają czuwanie, hamują aktywność 

ruchową i zmniejszają stany pobudzenia

ruchową i zmniejszają stany pobudzenia

background image

Większość leków uspokajających wykazuje 

Większość leków uspokajających wykazuje 

ponadto działanie nasenne, 

ponadto działanie nasenne, 

przeciwdrgawkowe oraz zmniejszające 

przeciwdrgawkowe oraz zmniejszające 

napięcie mięśniowe

napięcie mięśniowe

Leki uspokajające – w zwykłym 

Leki uspokajające – w zwykłym 

dawkowaniu – wpływają na funkcje 

dawkowaniu – wpływają na funkcje 

układu 

układu 

limbicznego 

limbicznego 

i –na drugim miejscu – na 

i –na drugim miejscu – na 

twór 

twór 

siatkowy

siatkowy

 

 

Zmniejszają ilość impulsów elektrycznych 

Zmniejszają ilość impulsów elektrycznych 

w obu wymienionych okolicach oraz 

w obu wymienionych okolicach oraz 

osłabiają indukowane, szczególnie 

osłabiają indukowane, szczególnie 

bodźcami psychicznymi, pobudzenie 

bodźcami psychicznymi, pobudzenie 

neuronów wegetatywnych

neuronów wegetatywnych

background image

Wskazania 

Wskazania 

Leki uspokajające stosowane są w 

Leki uspokajające stosowane są w 

stanach 

stanach 

niepokoju, lęku i napięcia, jak również w 

niepokoju, lęku i napięcia, jak również w 

dolegliwościach psychosomatycznych

dolegliwościach psychosomatycznych

Długotrwałe ich stosowanie zwiększa 

Długotrwałe ich stosowanie zwiększa 

ryzyko wystąpienia psychicznego 

ryzyko wystąpienia psychicznego 

uzależnienia

uzależnienia

Łączenie z 

Łączenie z 

lekami przeciwdepresyjnymi 

lekami przeciwdepresyjnymi 

leki uspokajające mogą być stosowane 

leki uspokajające mogą być stosowane 

początkowej fazie 

początkowej fazie 

leczenia 

leczenia 

depresji 

depresji 

towarzyszącym pobudzeniem i lękiem 

towarzyszącym pobudzeniem i lękiem 

background image

Kolejnym obszarem zastosowania 

Kolejnym obszarem zastosowania 

leków uspokajających są 

leków uspokajających są 

funkcjonalne zaburzenia snu

funkcjonalne zaburzenia snu

Ze względu na zdolność zmniejszenia 

Ze względu na zdolność zmniejszenia 

napięcia mięśniowego – leki 

napięcia mięśniowego – leki 

uspokajające nadają się do 

uspokajające nadają się do 

długoterminowej terapii kurczów 

długoterminowej terapii kurczów 

mięśni lub wzmożonego napięcia 

mięśni lub wzmożonego napięcia 

mięśniowego

mięśniowego

Stosowane też są w terapii padaczki 

Stosowane też są w terapii padaczki 

oraz w znieczuleniu ogólnym

oraz w znieczuleniu ogólnym

background image

Działania niepożądane 

Działania niepożądane 

Ze względu na działanie hamujące mogą 

Ze względu na działanie hamujące mogą 

ujawnić się zwłaszcza w początkowym 

ujawnić się zwłaszcza w początkowym 

okresie: uczucie zmęczenia, ataktyczne 

okresie: uczucie zmęczenia, ataktyczne 

zaburzenia chodu, oszołomienie, zawroty 

zaburzenia chodu, oszołomienie, zawroty 

głowy oraz osłabienie funkcji 

głowy oraz osłabienie funkcji 

intelektualnych  

intelektualnych  

W przypadku pacjentów w podeszłym 

W przypadku pacjentów w podeszłym 

wieku mogą pojawić się zaburzenia 

wieku mogą pojawić się zaburzenia 

koordynacji oraz paradoksalne reakcje 

koordynacji oraz paradoksalne reakcje 

pobudzenia i splątania

pobudzenia i splątania

background image

W przypadku długotrwałego przyjmowania 

W przypadku długotrwałego przyjmowania 

mogą nasilać łaknienie i prowadzić do 

mogą nasilać łaknienie i prowadzić do 

zwiększenia masy ciała, jak również 

zwiększenia masy ciała, jak również 

wywoływać utratę libido, zaburzenia 

wywoływać utratę libido, zaburzenia 

owulacji i zaburzenia miesiączkowania

owulacji i zaburzenia miesiączkowania

Znanym faktem jest 

Znanym faktem jest 

częste ujawnianie się 

częste ujawnianie się 

przyzwyczajenia (uzależnienie 

przyzwyczajenia (uzależnienie 

psychiczne)- bez zwiększenia 

psychiczne)- bez zwiększenia 

dotychczasowej dawki

dotychczasowej dawki

 leku. Dlatego 

 leku. Dlatego 

odstawiając lek należy odstawiać powoli

odstawiając lek należy odstawiać powoli

Rzadko występuje fizyczne uzależnienie 

Rzadko występuje fizyczne uzależnienie 

związane ze zwiększeniem dawki

związane ze zwiększeniem dawki

background image

Leki uspokajające są 

Leki uspokajające są 

przeciwwskazane w przypadku 

przeciwwskazane w przypadku 

ataksji, miastenii, również w ostrych 

ataksji, miastenii, również w ostrych 

zatruciach alkoholem, opioidami i 

zatruciach alkoholem, opioidami i 

lekami nasennymi

lekami nasennymi

Interakcje: Ośrodkowe działanie 

Interakcje: Ośrodkowe działanie 

hamujące leków nasennych, 

hamujące leków nasennych, 

neuroleptyków, zwiotczających 

neuroleptyków, zwiotczających 

mięśnie jest nasilane przez 

mięśnie jest nasilane przez 

równoczesne stosowanie leków 

równoczesne stosowanie leków 

uspokajających

uspokajających

background image

I.) POCHODNE 

I.) POCHODNE 

BENZODIAZEPINY

BENZODIAZEPINY

1.) Wykazują następujące właściwości:

1.) Wykazują następujące właściwości:

a.) działanie przeciwlękowe

a.) działanie przeciwlękowe

b.) działanie przeciwdrgawkowe

b.) działanie przeciwdrgawkowe

c.) miorelaksacyjne (rozluźniające mięśnie)

c.) miorelaksacyjne (rozluźniające mięśnie)

d.) osłabiające reakcje emocjonalne

d.) osłabiające reakcje emocjonalne

e.) nasenne

e.) nasenne

g.) małą toksyczność

g.) małą toksyczność

h.) brak bezpośredniego działania obwodowego

h.) brak bezpośredniego działania obwodowego

i.) zdolność nasilenia działania substancji 

i.) zdolność nasilenia działania substancji 

wpływających depresyjnie na O.U.N

wpływających depresyjnie na O.U.N

background image

BENZODIAZEPINY

NAZWA MIĘDZYNARODOWA

NAZWA HANDLOWA

Alprazolam

Bromazepam

Chlordiazepoksyd

Klonazepam

Diazepam

Flunitrazepam

Lorazepam
Oksazepam

Tetrazepam 

Temazepam

Klorazepam disodowy

Afobam, Xanax, 

Zomiren

Lexotan 

Elenium

Clonazepamum

Relanium

Rohypnol
Lorafen

Oxazepam

Myolastam

Signopam 

Cloranxen 

background image

Ze względu na wymienione właściwości 

Ze względu na wymienione właściwości 

pochodne benzodiazepiny znajdują 

pochodne benzodiazepiny znajdują 

najczęściej zastosowanie w leczeniu 

najczęściej zastosowanie w leczeniu 

stanów lękowych i niepokoju

stanów lękowych i niepokoju

Poza tym pochodne benzodiazepiny 

Poza tym pochodne benzodiazepiny 

zmniejszają stany napięcia, 

zmniejszają stany napięcia, 

agresywności czy rozdrażnienia.

agresywności czy rozdrażnienia.

Oprócz działania przeciwlękowego 

Oprócz działania przeciwlękowego 

bywają wykorzystywane do leczenia 

bywają wykorzystywane do leczenia 

drgawek, zaburzeń snu lub objawów 

drgawek, zaburzeń snu lub objawów 

alkoholizmu

alkoholizmu

background image

Leczenie alkoholizmu

Leczenie alkoholizmu

1.) Ważnym zastosowaniem pochodnych 

1.) Ważnym zastosowaniem pochodnych 

benzodiazepiny jest ich wykorzystanie w leczeniu 

benzodiazepiny jest ich wykorzystanie w leczeniu 

alkoholizmu. Wskazania lecznicze u alkoholików 

alkoholizmu. Wskazania lecznicze u alkoholików 

obejmują następujące zastosowania:

obejmują następujące zastosowania:

-

Kontrola ostrych zespołów odstawienia

Kontrola ostrych zespołów odstawienia

-

Leczenie zespołów odstawienia, występujących po 

Leczenie zespołów odstawienia, występujących po 

okresie ostrych objawów

okresie ostrych objawów

-

Zapobieganie powrotowi do nałogu podczas 

Zapobieganie powrotowi do nałogu podczas 

remisji choroby alkoholowej

remisji choroby alkoholowej

background image

Benzodiazepiny a ciąża:

Benzodiazepiny a ciąża:

Dane na temat wrodzonych deformacji płodu ostrzegają 

Dane na temat wrodzonych deformacji płodu ostrzegają 

przed długotrwałym ich używaniem, zwłaszcza w I-szym 

przed długotrwałym ich używaniem, zwłaszcza w I-szym 

trymestrze ciąży.

trymestrze ciąży.

Podawaniu tych leków w późniejszych okresach ciąży 

Podawaniu tych leków w późniejszych okresach ciąży 

powinna towarzyszyć świadomość, że związki te i ich 

powinna towarzyszyć świadomość, że związki te i ich 

aktywne metabolity przy długotrwałym podawaniu 

aktywne metabolity przy długotrwałym podawaniu 

kumulują się w kompartmencie płodowym. Leki tej grupy 

kumulują się w kompartmencie płodowym. Leki tej grupy 

przenikają do mleka matki, dlatego w przypadkach 

przenikają do mleka matki, dlatego w przypadkach 

konieczności podania matce karmiącej większych dawek 

konieczności podania matce karmiącej większych dawek 

leku, należy przerwać karmienie piersią, aby uchronić 

leku, należy przerwać karmienie piersią, aby uchronić 

dziecko przed takimi skutkami jak: 

dziecko przed takimi skutkami jak: 

-

Śpiączka

Śpiączka

-

Brak łaknienia

Brak łaknienia

-

Utraty masy ciała

Utraty masy ciała

background image

Odstawienie benzodiazepin:

Odstawienie benzodiazepin:

W przypadku nagłego odstawienia 

W przypadku nagłego odstawienia 

pochodnych benzodiazepiny, uprzednio 

pochodnych benzodiazepiny, uprzednio 

długotrwale przyjmowanych, mogą 

długotrwale przyjmowanych, mogą 

pojawić się objawy odstawienia w postaci:

pojawić się objawy odstawienia w postaci:

-

Niepokoju

Niepokoju

-

Bezsenności

Bezsenności

-

Skurczów mięśniowych

Skurczów mięśniowych

-

Rzadko drgawek

Rzadko drgawek

background image

Mechanizm działania:

Mechanizm działania:

Kwas 

Kwas 

γ

γ

-aminomasłowy (GABA) działa pobudzająco na związany z 

-aminomasłowy (GABA) działa pobudzająco na związany z 

receptorem GABA-A kanał chlorkowy, nasilając przechodzenie 

receptorem GABA-A kanał chlorkowy, nasilając przechodzenie 

jonów chlorkowych do wnętrza neuronów. W ten sposób dochodzi 

jonów chlorkowych do wnętrza neuronów. W ten sposób dochodzi 

do zwiększenia wewnątrzkomórkowej puli anionów i 

do zwiększenia wewnątrzkomórkowej puli anionów i 

hiperpolaryzacji komórki.

hiperpolaryzacji komórki.

Receptor GABA-A występuje w O.U.N ssaków w postaci struktury 

Receptor GABA-A występuje w O.U.N ssaków w postaci struktury 

polimorficznej – PENTAMERU (zbudowanego z miejsc wiążacych 

polimorficznej – PENTAMERU (zbudowanego z miejsc wiążacych 

m.in benzodiazepiny – receptor benzodiazepinowy,BZD)

m.in benzodiazepiny – receptor benzodiazepinowy,BZD)

Agoniści receptorów benzodiazepinowych działają pośrednio 

Agoniści receptorów benzodiazepinowych działają pośrednio 

przez nasilenie powinowactwa GABA do receptorów GABA-A, 

przez nasilenie powinowactwa GABA do receptorów GABA-A, 

zwiększając częstotliwość otwarć kanału chlorkowego, zwiększa 

zwiększając częstotliwość otwarć kanału chlorkowego, zwiększa 

się ilość jonów chloru która może napłynąć do wnętrza komórki. 

się ilość jonów chloru która może napłynąć do wnętrza komórki. 

Prowadzi to do hiperpolaryzacji odpowiednich komórek z 

Prowadzi to do hiperpolaryzacji odpowiednich komórek z 

następczym obniżeniem ich pobudliwości.

następczym obniżeniem ich pobudliwości.

Działanie benzodiazepin może być zniesione za pomocą 

Działanie benzodiazepin może być zniesione za pomocą 

antagonistów

antagonistów

background image
background image

1.) OKSAZEPAM:

1.) OKSAZEPAM:

- Najbardziej wybiórcze działanie 

- Najbardziej wybiórcze działanie 

przeciwlękowe, nieco słabsze wł. 

przeciwlękowe, nieco słabsze wł. 

nasenne i przeciwdrgawkowe

nasenne i przeciwdrgawkowe

- Stosowany jest głównie w nerwicach 

- Stosowany jest głównie w nerwicach 

z objawami pobudzenia, lęku i 

z objawami pobudzenia, lęku i 

napięcia 

napięcia 

background image

OKSAZEPAM

OKSAZEPAM

,  7-CHLORO-5-FENYLO-1,3-

,  7-CHLORO-5-FENYLO-1,3-

DIHYDRO

DIHYDRO

-3-HYDROKSY-2H-1,4-BENZO-DIAZEPIN-2-ON

-3-HYDROKSY-2H-1,4-BENZO-DIAZEPIN-2-ON

N

N

Cl

O

OH

H

background image

2.) CHLORDIAZEPOKSYD:

2.) CHLORDIAZEPOKSYD:

3.) TEMAZEPAM

3.) TEMAZEPAM

4.) TETRAZEPAM

4.) TETRAZEPAM

-

Wywiera silniejsze działanie zwiotczające 

Wywiera silniejsze działanie zwiotczające 

mięśnie szkieletowe

mięśnie szkieletowe

-

Używany głównie w bólach lędźwiowych, 

Używany głównie w bólach lędźwiowych, 

przykurczach mięśni

przykurczach mięśni

-

Przeciwlękowe i przeciwdrgawkowe

Przeciwlękowe i przeciwdrgawkowe

background image

5.) DIAZEPAM:

5.) DIAZEPAM:

-

Działa silnie przeciwdrgawkowo, nasennie i 

Działa silnie przeciwdrgawkowo, nasennie i 

miorelaksacyjnie

miorelaksacyjnie

-

Stosowany w leczeniu nerwic, stanów napięcia, 

Stosowany w leczeniu nerwic, stanów napięcia, 

bezsennośći, tężca, stanu padaczkowego i w 

bezsennośći, tężca, stanu padaczkowego i w 

długotrwałym leczeniu padaczki

długotrwałym leczeniu padaczki

-

Używany również w premedykacji oraz w ginekologii i 

Używany również w premedykacji oraz w ginekologii i 

położnictwie

położnictwie

-

Działa bardzo długo ze względu na aktywne 

Działa bardzo długo ze względu na aktywne 

metabolity tj. 

metabolity tj. 

demetylodiazepam, temazepam, 

demetylodiazepam, temazepam, 

oksazepam

oksazepam

background image

 

 

6.) Klorazepam dipotasowy

6.) Klorazepam dipotasowy

-

W soku żołądkowym jest metabolizowany 

W soku żołądkowym jest metabolizowany 

do 

do 

demetylodiazepamu

demetylodiazepamu

-

Demetylodiazepam  

Demetylodiazepam  

wykazuje silnie lipofilny 

wykazuje silnie lipofilny 

charakter oraz długi okres półtrwania ok. 100h

charakter oraz długi okres półtrwania ok. 100h

-

W przypadku wszystkich benzodiazepin, które 

W przypadku wszystkich benzodiazepin, które 

metabolizowane są do demetylodiazepamu 

metabolizowane są do demetylodiazepamu 

istnieje niebezpieczeństwo kumulacji

istnieje niebezpieczeństwo kumulacji

background image

II.) POCHODNE 

II.) POCHODNE 

DIFENYLOMETANU

DIFENYLOMETANU

1.) HYDROKSYZYNA:

1.) HYDROKSYZYNA:

-

Działanie obwodowe nie ośrodkowe

Działanie obwodowe nie ośrodkowe

-

W odróżnieniu od pochodnych 

W odróżnieniu od pochodnych 

benzodiazepiny nie działa bezpośrednio 

benzodiazepiny nie działa bezpośrednio 

hamująco na napięcie mięśniowe

hamująco na napięcie mięśniowe

-

Poza tym jest związkiem o działaniu 

Poza tym jest związkiem o działaniu 

przeciwhistaminowym, uspokajającym

przeciwhistaminowym, uspokajającym

background image

III.) ANKSJOLITYKI RÓŻNE

III.) ANKSJOLITYKI RÓŻNE

1.) Trimetozyna

1.) Trimetozyna

2.) Benzoktamina

2.) Benzoktamina

3.) Buspiron:

3.) Buspiron:

-

Działa poprzez pobudzenie receptorów 

Działa poprzez pobudzenie receptorów 

serotoninowych 5-HT

serotoninowych 5-HT

1A. 

1A. 

-

Zalecany jest w leczeniu ostrych i przewlekłych stanów 

Zalecany jest w leczeniu ostrych i przewlekłych stanów 

lękowych, jednakże ujawnienie się efektu 

lękowych, jednakże ujawnienie się efektu 

terapeutycznego jest wolniejsze niż w przypadku 

terapeutycznego jest wolniejsze niż w przypadku 

benzodiazepin

benzodiazepin

background image

IV.) ANTAGONIŚCI POCHODNYCH 

IV.) ANTAGONIŚCI POCHODNYCH 

BENZODIAZEPINY

BENZODIAZEPINY

1.) FLUMAZENIL:

1.) FLUMAZENIL:

-

Stosowany głównie w anestezjologii w celu 

Stosowany głównie w anestezjologii w celu 

zniesienia działania pochodnych 

zniesienia działania pochodnych 

benzodiazepiny użytych podczas 

benzodiazepiny użytych podczas 

znieczulenia ogólnego

znieczulenia ogólnego

-

W przypadkach ostrego zatrucia pochodnymi 

W przypadkach ostrego zatrucia pochodnymi 

benzodiazepiny znosi efekty ich działania

benzodiazepiny znosi efekty ich działania


Document Outline