Maria Pawlikowska-
Jasnorzewska

 

Maria 

     

Urodziła się 24 listopada 1891 roku w Krakowie. Jej 

ojcem był Wojciech, dziadkiem – Juliusz Kossak a siostrą 
pisarka satyryczna Magdalena Samozwaniec. 
Studiowała filozofię i literaturę, przez pewien czas 
uczęszczała na ASP jako wolna słuchaczka. Obracała się 
w artstycznym środowsiku. Przyjaźniła się z Witkacym. 
Jej pierwszym mężem był oficer austriacki, Władysław 
Bzowski, z którym rozwiodła się, by poślubić Jana 
Pawlikowskiego, jednak to małżeństwo także okazało się 
fiaskiem. Wzieła ślub po raz trzeci. W ciągu życia wiele 
podróżowała, emigrowała najpierw do Paryża a potem 
do Angli.Była indywidualnością, mistrzynią zwięzłej 
formy wiersza lirycznego. Zmarła na skutek choroby 
nowotworowej.Na jej cześć nazwano jedną z planetoid.

.

Tomiki:

„Niebieskie migdały” 1922 

(debiut)

„Różowa Magia” 1924
„Pocałunki” 1926

Dramaty:

 „Mrówki”
 „Baba-Dziwo”

Charakterystyka twórczości

Nie nazeżała do żadnego konkretnego ugrupowania 
poetyckiego dwudziestolecia, ale była blisko związana ze 
Skamandrytami
Poezja charakteryzująca się witalizmem, żywiołowością oraz 
zainteresowaniem powszedniością i codziennością
Umiejętność zamknięcia bogatych treści w specyficznej 
formie poetyckiej- miniaturze (czterowersowy utwór)
Zaskakująca pointa
Subtelny humor
Autoironia
Szczerość i bezpośredniość
Podejmowanie tematu miłości, uczuć osobistych. Świadomość 
nietrwałości szczęścia.
Poetka miłości, przedstawiająca świat uczuć współczesnej 
kobiety

„Róże dla Safony” część IV

Poetka, samobójczyni,

Loki rozwiawszy fiołkowe,

Nad wodą stoi...

„Safo, co chcesz uczynić?”

- „Chcę morze zarzucić na głowę,

By nikt nit dojrzał łez moich...”

„Róże dla Safony” część IV – 
interpretacja i analiza

Tematem wiersza jest legenda o ostatniej miłości Safony – do pięknego, 

młodego przewoźnika z wyspy Lesbos – Faona. Kiedy on ją opuszcza ta 
postanawia popełnić samobójstwo i skacze ze Skały Leukadyjskiej do 
morza.

Podmiot liryczny występuje w roli obserwatora. Nie wiadomo kim jest. 

Zwraca się bezspośrednio do bohaterki lirycznej – „Safo, co chcesz 
uczynić?”

Kompozycja; pierwsze trzy wersy są zapowiedzią tragedii, następne trzy 

wersy są dialogiem z bohaterką liryczną.

Wielokropek i niedokończone wypowiedzi budują napięcie.

Utwór zbudowany z oszczędnością słów.

Metafora- „chcę morze zarzucić na głowę”

Epitet-Loki fiołkowe

    

“La précieuse”

   Widzę cię, w futro wtuloną,

 wahającą się nad małą kałużą 

z chińskim pieskiem pod pachą, z parasolem i 

z różą... 

I jakżeż ty zrobisz krok w nieskończoność?

“La précieuse” analiza i 
interpretacja

 -jeden z najbardziej znanych wierszy w twórczości Marii
 - pochodzi z tomu „Pocałunki” (1926)
 - typowa miniatura poetcka
 - mała scenka z życia codziennego
 -tytuł oznacza ”wykwintniusię”, kobietę przesadnie 

wykwintną

 -liryka inwokacyjna- bezpośredni zwrot na „ty” do 

bohaterki lirycznej

 - wiersz krytykuje przesadne skupienie się na własnej 

osobie, brak praktycznego podejścia do życia

 - zawiera zaskakującą pointę zmuszająca do refleksji 
 - zabawna sytuacji dnia codziennego staje się punktem 

wyjścia dla głębszej refleksji  

„Miłość”

Nie widziałam cię już od miesiąca.

 I nic. Jestem może bledsza,

 trochę śpiąca, trochę bardziej milcząca, 

lecz można żyć bez powietrza!

„Miłość” – analiza i 
interpretacja

-miniatura literacka podejmująca temat 

miłości; sile uczucia oraz bólu, który 
towarzyszy rozstaniu.

-miłość jest porównywana do powietrza, 

bez którego jednak da się przetrwać

- rozstanie negatywnie odbija sie na 

podmiocie lirycznym – bladość, brak 
snu, smutek

- zwięzła,bezpośrednia forma 

wypowiedzi