Techniki prowadzenia 

wywiadu

Izabela Kaźmierczak

Zamknięte vs. otwarte

• Pytania zamknięte:  „Czy uważasz 

okres studiów za szczęśliwy?”

Gdy badany ma gotowe opinie na jakiś temat, np. w 
badaniach opinii publicznej, selekcji zawodowej

• Pytanie otwarte:  „Jak oceniasz czas 

studiów?”

Badany w czasie wywiadu dopiero formułuje swoje opinie, 
odczucia, chcemy wiedzieć więcej nt. kontekstu danego 
odczucia (opinii), źródeł, odcieni, dynamiki odczucia;  
wywiady kliniczne.

Wprost vs. projekcyjne

• Pytania wprost: „Jak się pani zachowała w 

tej sytuacji?”

Odwołują się bezpośrednio do doświadczeń lub przemyśleń 
OB.

• Pytania projekcyjne: „Jakich spraw twoim 

zdaniem ludzie najbardziej w życiu się 

wstydzą?”

Odwołują się do hipotezy projekcyjnej

– Pytania hipotetyczne: „Gdyby mogła pani 

jeszcze raz wybrać studia, jaki to by był 

kierunek?”

Neutralne vs. tendencyjne

• Pytania neutralne: „Co sprawiło, że 

zdecydowała się pani podjąć taką 

decyzję?”

Nie zawierają wyrażonej wprost ani ukrytej sugestii jakiej 
odpowiedzi się oczekuje

• Tendencyjne: 

zawierają w swej budowie ukryte 

sugestie lub założenia

– Pytania sugerujące: „„Jak często kłócisz się 

z żoną/mężem?”

– Pytania alternatywne: „Woli pan spędzać 

czas z rodziną czy ze znajomymi?”

Zaklasyfikuj pytania do 

odpowiednich kategorii

• Jak minął pierwszy dzień w pracy?
• Czy nie sądzi pan, że lepiej przyznać się przed 

szefem, że to pan ukradł to pióro?

• Jak pani sądzi, mężczyźni uważają za 

atrakcyjne kobiety o ciemnym czy jasnym 

kolorze włosów?

• Jakie jest pani zdanie na temat 

nieodpowiedzialnego zachowania pani syna?

• Co składnia ludzi do wyjazdu zagranicę?
• Pani jako matka z pewnością zabroniła synowi 

spotykać się z tym łobuzem Jarkiem? 

*

Techniki zadawania pytań

• Pytania pierwszo i drugoplanowe

• Pytania właściwe i przejściowe 

„Przypuszczam, że zarówno pan i żona spotykacie się towarzysko z innymi 

ludźmi. Czy może pan opowiedzieć mi o waszych znajomych?” 

*Kończysz rozmowę o szkole i chcesz przejść do tematu relacji z 

rówieśnikami. Zastosuj pytanie przejściowe

• Pytania uwikłane

„Chciałbym dowiedzieć się, jakiego rodzaju kary stosuje pani wobec 

swego dziecka i jak często.  Czy pozbawia je pani jakiejś przyjemności, np. 

oglądania telewizji, wyjścia na podwórko?  Jak często?  A jak z odsyłaniem 

do swojego pokoju – czy każe mu tam pani zostać?  Jak długo?  

Jak często 

daje mu pani klapsa, bije go?  

Czy wstrzymuje mu pani kieszonkowe?  Na 

jak długo?  Czy każe mu pani wykonać jakąś nieprzyjemną czynność, jak 

wynoszenie śmieci przez jakiś czas?”

* Zadaj pytanie uwikłane dotyczące stosowania autoagresji fizycznej

Techniki zadawania pytań cd

• Pytania odroczone

• Progresja /od mniej zagrażających do bardziej/

„Czy lubisz się wprawiać w miły nastrój słuchając 

muzyki?  A jak z atmosferą pomieszczenia?  Czy dla 

dobrego nastroju potrzebne jest ci specyficzne 

oświetlenie, wnętrze pokoju, czy jeszcze coś innego? 

 A jaki wpływ na twój nastrój maja papierosy?  Czy 

lubisz zapalić dla poprawienia nastroju?  A co z 

alkoholem, czy on cię rozluźnia?  Czy próbowałeś 

„czegoś mocniejszego”, trawki?  A czegoś innego?” 

*zapytaj o stosowanie środków antykoncepcyjnych i 

przerywanie ciąży

Kolejność pytań w obrębie 

tematu

• „Lejek”:  od pytań ogólnych do 

szczegółowych;  pozwala badanemu 
samodzielnie decydować o zakresie i 
głębokości poruszanego wątku

• „Odwrócony lejek”:  od szczegółowych do 

ogólnych;  gdy badana/y jest napięty lub 
np. przypuszczamy, że nie ma 
skrystalizowanych przemyśleń na określony 
temat.

Prośba o rozwinięcie temat

/Pytanie o charakterze nakłaniającym 
do kontynuowania wypowiedzi/

„Proszę mi powiedzieć coś więcej na ten 
temat?”
„Czy jest jeszcze coś związanego z tym 
tematem?”
„Jak się pani czuła w tej sytuacji?”
„Jak się pan w tej sytuacji zachował?”

Parafraza

• O ile dobrze rozumiem, ....… , czy tak?
• Powiedziała pani, że … Czy dobrze 

zrozumiałam?

• Z tego co pan powiedział, zrozumiałam, 

że… Czy zgadza się pan z tym?

• ……… Czy tak?
• Z tego co zrozumiałam …. Jak pani to 

odbiera?

• Rozumiem, że …., tak?

Klaryfikacja

wyostrzenie widzenia nieostrego materiału

• Nie do końca rozumiem czy 

problemem jest …. czy …

• Słuchając pani nie było dla mnie 

jasne czyje zachowanie było dla pani 
nie do zniesienia: męża czy ojca?

• Zgubiłam się. Pozwól że zapytam…
• Straciłam wątek. Nie jest dla mnie 

jasne… czy możemy do tego wrócić?

Odzwierciedlenie 

• Uczuć – rozpoznawanie i nazywanie uczuć pacjenta, oddzielanie 

ich od własnych uczuć, które budzi w nim pacjent, np. 
Gdy mówiła pani o rozwodzie, miałam wrażenie, że temat ten 

wywołuje w pani złość. Jak pani to widzi?/ Jak to dla pani brzmi?

• Doświadczeń – przy dostrzeganej sprzeczności przekazu i 

zachowania lub mimiki (wskazówka: najpierw powtórz co 

słyszysz potem opisz to co widzisz), np.
Rozumiem, że żal pani koleżanki która dostała naganę od szefa. 

Gdy opowiadała mi pani o tej sytuacji, odniosłam wrażenie, że 

się pani uśmiecha. Mogę się mylić, ale może jest jakiś powód 

tego, że ta sytuacja oprócz żalu budzi jeszcze inne uczucia?   

• Treści

Z tego co pani mówi rozumiem, że zerwała pani relację z 

siostrą, bo drażniło panią jej zachowanie. Czy tak?

Podsumowanie 

/parafraza dłuższej wypowiedzi OB/
Czy jest jeszcze coś, co chciałby pan 

dodać?

Czy pominęłam coś ważnego?
Na ostatnim spotkaniu rozmawialiśmy 

o… być może chciałby pan dziś 
dodać coś w tym temacie?

Inne interwencje ..

• Informowanie
• Milczenie
• Kierowanie bezpośrednie 

– Co pan rozumie przez sformułowanie, że 

„w domu nie da się żyć”?

– Czym dla pana jest „monotonność”?
– Czy może pan opisać jakąś ostatnią 

sytuację kiedy czuł się pan w domu 
„okropnie”?